W latach 2014-2021 Szwajcaria prowadziła negocjacje z UE w sprawie umowy ramowej, znanej
również jako umowa instytucjonalna (InstA).
Celem jest konsolidacja podejścia dwustronnego.
Po zerwaniu negocjacji w maju 2021 r., negocjacje z UE zostały wznowione w marcu 2024 r.
Thomas Kaiser z "Zeitgeschehen im Fokus" pisze, że obecnej podstawy konstytucyjnej - tak zwanego wspólnego
porozumienia - nie można już nazywać umową ramową, ponieważ w przeciwnym razie natychmiast by upadła.
Szybko więc zmieniono jego nazwę na "Bilateral Agreements III".
Ponieważ podejście dwustronne jest popierane przez większość populacji zgodnie z niedawnym
sondażem, wygląda na to, że plan Rady Federalnej działa.
Ale to jest rzucanie piaskiem w oczy ludności.
Według pana Kaisera faktem jest, że UE ma takie same żądania we wspólnym porozumieniu, jak w umowie ramowej.
Zażądała, aby w przypadku sporów dotyczących interpretacji umów dwustronnych, ostateczną
instancją był Europejski Trybunał Sprawiedliwości.
Kaiser mówi: "Mówiąc prostym językiem, oznacza to, że zastosowanie ma prawo UE.
Szwajcaria musi zatem automatycznie zaakceptować prawo UE, co eufemistycznie określa się jako dynamiczne przyjęcie prawa.
Ale nie ma w tym nic dynamicznego, Szwajcaria nie ma pola manewru".
Minister spraw zagranicznych Ignazio Cassis rozmawiał z mediami w Bernie 27 listopada 2024 r.
Zaplanowano spotkanie z wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej Marosem Sefcovicem.
Według pana Cassisa, celem pozostaje osiągnięcie istotnego zakończenia negocjacji przed końcem roku.
Wysokość składki na rzecz spójności, którą Szwajcaria płaci UE za częściowy dostęp do jednolitego rynku
europejskiego, zostanie omówiona dopiero na samym końcu.
"W końcu możemy porozmawiać o pieniądzach", mówi Cassis.
Według badań przeprowadzonych przez szwajcarski program radiowo-telewizyjny "SRF", Szwajcaria
prawdopodobnie będzie płacić 350 milionów CHF rocznie w ramach funduszy spójności do UE w przyszłości.
To znacznie więcej niż około 130 milionów rocznie, które Szwajcaria płaci na rzecz
biedniejszych krajów we wschodniej części UE.
W artykule w szwajcarskim tabloidzie "BLICK" z 1 grudnia 2024 r. osoba mająca dostęp do
informacji poufnych jest cytowana w następujący sposób:
"Nawet jeśli nie każdy punkt mandatu negocjacyjnego zostanie spełniony, można powiedzieć: mamy porozumienie".
Zarówno dla Berna, jak i Brukseli jest jasne: "Wynegocjowaliśmy wystarczająco dużo, reszta
musi zostać wyjaśniona na szczeblu krajowym".
Według "BLICK" zaplanowano następujący harmonogram:
"13 grudnia Rada Federalna ponownie omówi dossier UE.
Jeśli następnie da zielone światło, w sobotę przed Bożym Narodzeniem, 21 grudnia, rozbłysną flesze:
Następnie szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen osobiście przyjedzie do Berna, aby
przypieczętować symboliczne zakończenie negocjacji".
Zgodnie z artykułem na SRF z 11 grudnia, można to usłyszeć zarówno w Brukseli, jak i w Bernie.
Według "BLICK" nic nie jest jeszcze "w worku", ale wiele wskazuje na to, że umowa z UE
zostanie sfinalizowana w okresie świątecznym.
W okresie świątecznym?! - Kiedy społeczeństwo jest zajęte czymś innym?! Czy może to być po to, aby
umowa z UE mogła przejść bez większego oburzenia?
Jak dotąd, zawsze było ogromne oburzenie przeciwko umowie ramowej z UE. Ostatnie negocjacje
musiały zostać odwołane, ponieważ opór był zbyt duży.
Nie byłby to pierwszy raz w historii, gdy ważne decyzje były przepychane w czasie,
gdy opinia publiczna była zajęta czymś innym.
23 grudnia 1913 r., dzień przed Wigilią Bożego Narodzenia, poprawka do ustawy ustanawiającej FED
została przegłosowana przez zdziesiątkowany Kongres.
Podczas "letniej bajki" Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2006, Niemcy zdecydowały się podnieść podatek VAT z
16 do 19 procent - ze skutkiem od 1 stycznia 2007 roku.
Dalsze przykłady można znaleźć w programie "Czy ważne wydarzenia są celowo wykorzystywane jako odwrócenie uwagi?".
Na koniec zobacz, co szwajcarski radny krajowy Franz Grüter mówi w wywiadzie dla niezależnej szwajcarskiej
telewizji internetowej "HOCH2" o tym, dlaczego nowa umowa ramowa jest bardzo niebezpieczna.
Wspomniał Pan teraz krótko o umowie ramowej, którą Rada Federalna chce zawrzeć z UE.
Jest to więc rodzaj umowy parasolowej, "Bilaterals III", jak to się mówi, ale to nie tylko pojedyncze umowy,
to ogólny pakiet, tak zwane rozwiązanie instytucjonalne.
W rzeczywistości chcieli być gotowi do negocjacji traktatu do końca roku. Jesteś blisko tej polityki, jako ekspert ds. polityki
zagranicznej, a w każdym razie jako członek Rady Narodowej.
Co słychać? Jaki jest status tych negocjacji?
[Mogę więc powiedzieć, że Rada Federalna chciałaby sfinalizować te negocjacje do końca roku.
Należy zauważyć, że UE podkreśla, że "Bilaterals III" nie są już umowami dwustronnymi, ponieważ już nimi nie są.
Dwustronne oznaczałoby, że mamy traktaty na poziomie oczu, ale tutaj prawo europejskie
byłoby nam narzucone, więc nie jest już dwustronne.
Wręcz przeciwnie, byłby to traktat podporządkowania. Cóż, Rada Federalna chciałaby to sfinalizować.
W tym samym czasie około 100 osób pracuje w różnych departamentach w Bernie, aby wprowadzić wszystkie
niezbędne zmiany w ustawodawstwie dotyczącym polityki krajowej.
Mówi się o co najmniej 30 przepisach, które wciąż wymagają dostosowania.
A następnie - jeśli ten harmonogram się sprawdzi - Rada Federalna wyda komunikat konsultacyjny w przyszłym roku, tj. w 2025 roku.
Według Rady Federalnej, depesza zawiera ponad 1000 stron, abyś mógł zobaczyć, jak jest ogromna.
A następnie trafi do parlamentu w przyszłym roku, prawdopodobnie w drugiej połowie roku, i sądzę, że
referendum odbędzie się w pewnym momencie w 2026 roku.
To będzie najważniejsze referendum ostatnich 30 lat.
Powiedziałem, że to matka wszystkich bitew.
Jest to więc naprawdę kwestia kiełbasy dla Szwajcarii - czy możemy nadal być wolni, niezależni i bezpośrednio demokratyczni
- Z tego punktu widzenia wielkie głosowanie odbędzie się prawdopodobnie w 2026 roku.
Przejdźmy jeszcze trochę przez te punkty.
Krótko wspomniałeś, na co miałoby to wpływ. Słowo kluczowe "demokracja bezpośrednia".
Dlaczego uważasz, że taka umowa ramowa mogłaby temu zagrozić?
Więc musisz też powiedzieć z wyprzedzeniem, tutaj znowu, media głównego nurtu codziennie donoszą o pewnego rodzaju
klauzulach ochronnych i pewnego rodzaju opłatach studenckich, pewnego rodzaju punktach z tych negocjacji.
Ale w rzeczywistości naprawdę ważna kwestia, a mianowicie instytucjonalna integracja
Szwajcarii z UE, nie jest już w ogóle dyskutowana.
To, o czym wciąż dyskutuje się w Brukseli, jest w rzeczywistości kwestią poboczną.
A najważniejszą kwestią w tym traktacie jest, po pierwsze, to, że automatycznie - nazywa się to
dynamicznym - automatycznie musielibyśmy przyjąć prawo UE.
Jeśli Szwajcarzy przeprowadzą referendum lub plebiscyt i nie zastosują się do nich, zostaną ukarani.
Nazywa się to wówczas środkami wyrównawczymi.
Następnie, jeśli nie osiągniemy porozumienia, Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który ma ostateczny głos w sprawie tego, co ma
zastosowanie w Szwajcarii, jest wiążący - tak mówią dokumenty.
Bylibyśmy brukselską kolonią. I wreszcie, co nie mniej ważne, musielibyśmy regularnie wpłacać pieniądze do UE.
Są to cztery najważniejsze punkty, które stanowią największy problem dla Szwajcarii.
A wszystkie inne punkty, które wciąż są negocjowane, mogą być również ważne, ale nie są głównym problemem.
Kiedy was słucham, widzę, że demokracja bezpośrednia jest osłabiana i zagrożona, że
suwerenność nie jest już naprawdę niezależna.
Wspomniałeś o tej opłacie na końcu. Chciałbym nieco bardziej rozwinąć tę kwestię.
Jest to tak zwana opłata za dostęp do rynku, bilet wstępu na ten rynek.
Dlaczego jest to tak jednostronne? UE ma również dostęp do szwajcarskiego rynku.
Dlaczego więc Szwajcaria nie pobiera takiej opłaty?
Skąd bierze się ta jednostronność? I dlaczego jest ona tak wysoka?
Z różnych źródeł ponownie dowiedzieliśmy się, że UE najwyraźniej chce kilkuset milionów rocznie.
Możesz szybko osiągnąć kilka miliardów w krótkim czasie. Jak to się dzieje?
Z perspektywy UE - byłem w Brukseli z delegacją krótko po odwołaniu pierwszych negocjacji w 2021 roku, w listopadzie
- W Brukseli Szwajcaria zawsze była przedstawiana tak, jakbyśmy byli wielkimi "zbieraczami wiśni" i czerpali
korzyści z Unii Europejskiej, a zatem musieli płacić.
Wyobraźmy sobie teraz, że gdyby USA handlowały z UE lub Chiny handlowały z UE, nikomu
nie przyszłoby do głowy żądać za to pieniędzy.
A w relacjach między Szwajcarią a UE kupujemy około 20 miliardów rocznie więcej niż w drugą stronę.
Jesteśmy więc bardzo dobrym klientem Unii Europejskiej i to UE powinna płacić nam pieniądze, a nie odwrotnie.
Świat oszalał i oczekuje się, że UE będzie wzorowana na modelu norweskim.
I można to z grubsza ekstrapolować, prawdopodobnie byłoby to nawet miliard rocznie, który musielibyśmy płacić UE.
Jest to więc całkowicie niezrozumiałe i nie rozumiem również, dlaczego Rada Federalna nie
uwzględniła tego w negocjacjach od samego początku.
Tak więc kwestie te nie są już omawiane w Brukseli.
Jak to możliwe? Czy rząd stanowy w jakiś sposób stracił kompas? Czy to nie jest dla nich ważne?
Czy ceni inne rzeczy tak wysoko, że mówi: "To nie problem, wolimy zapłacić miliard, bo dostaniemy tyle innych rzeczy"?
Czym miałoby być to inne? Jaka jest racjonalność, logika Rady Federalnej?
Trzeba na chwilę cofnąć czas. 26 maja 2021 r. Rada Federalna zerwała negocjacje w Brukseli.
W tym czasie prezydent Parmelin był przed mediami z panią von der Leyen - pani von der Leyen była tam ze skamieniałą
miną - i powiedział jej: "Nie możemy podpisać tego traktatu".
A potem w Bernie wydarzyła się rzecz następująca: Inne partie interweniowały - masowo - w Radzie Federalnej:
"To niemożliwe, musiałby ponownie rozpocząć nowe negocjacje".
Ignazio Cassis, minister spraw zagranicznych, powiedział wówczas: "Nigdy nie zawrzemy umowy ramowej 2.0".
Ale to, co teraz zrobił, jest gorsze niż umowa ramowa 2.0.
Ponieważ w tamtym czasie te fundusze dla UE nie były uwzględnione.
Następnie Szwajcaria bezwarunkowo zapłaciła 1 mld CHF na rzecz UE we wrześniu 2021 r.
To było jak poczucie winy w Bernie.
Pamiętam też polityków, którzy jeździli do Brukseli i przepraszali za Szwajcarię. Trzeba to sobie wyobrazić.
I to był nastrój, który doprowadził Radę Federalną do ponownego rozpoczęcia negocjacji z UE.
Tym razem, niestety, nie sądzę, aby Rada Federalna sama powstrzymała to ćwiczenie.
Prawdopodobnie - z dużym stopniem pewności - przedstawi to parlamentowi, a ostatecznie wyborcom.
Tutaj również pojawia się ważne pytanie: "Czy należy to zrobić większością głosów
kantonów, czy tylko większością głosów obywateli?
Fakt, że nie jest to oczywiste, że wymaga to większości kantonów, po prostu pokazuje, że ludzie wiedzą, że ludność jest
bardzo krytyczna - a nawet chce unieważnić większość kantonów.
Jest teraz inicjatywa Compass, która faktycznie chce to osiągnąć, aby cała demokracja - w tym kantony - mogła mieć
coś do powiedzenia. To właśnie oznacza większość kantonów.
Jesteś także przedsiębiorcą - jak powiedzieliśmy na początku - a nie tylko politykiem.
W kategoriach biznesowych, co jest potrzebne, aby osiągnąć postęp w Europie, aby robić interesy?
Czy w ogóle potrzebujemy jakichś specjalnych porozumień lub jakiego rodzaju ram politycznych - nie dokładnie
porozumień ramowych - ale jakiego rodzaju ramy są potrzebne?
Czy wolny handel wystarczy? Albo jaką koncepcję masz na myśli jako alternatywę dla tej silnej integracji
instytucjonalnej, której chcą UE, Bruksela i Berno?
Cóż, chciałbym zacząć od stwierdzenia, że mnie również to niepokoi: Nie chcemy wojny z UE.
Nawiasem mówiąc, nie jestem też zadowolony, gdy UE nie radzi sobie dobrze.
Nie radzi sobie dobrze. UE nie radzi sobie dobrze pod względem gospodarczym.
Więc naprawdę nie jestem zadowolony, ale ostatecznie jesteśmy zainteresowani dobrymi stosunkami z Unią Europejską.
Możemy również zawrzeć tyle traktatów z UE, ile chcemy.
Ale to, co nie jest możliwe, to my - i to było najważniejsze przesłanie, którego przewodniczący Parmelin nie mógł powiedzieć w
imieniu Rady Federalnej: Musimy wreszcie powiedzieć UE wprost:
"Nie możemy i nie będziemy zawierać umów, w których musielibyśmy przejąć twoje prawa".
Są to korzyści i różnice gospodarcze, dzięki którym możemy nadal wyróżniać się w przyszłości - nawet jeśli jesteśmy krajem o
wysokich płacach - jeśli będziemy mieć bardziej atrakcyjne warunki ramowe, jeśli będziemy mieć niższe podatki, jeśli będziemy mieć
przepisy prawa pracy, które są bardziej liberalne niż te w UE.
Wszystkie te zalety pomogą Szwajcarii odnieść sukces w dłuższej perspektywie.
A jeśli będziemy musieli to wszystko zmienić, to spadniemy do średniej klasy średniej w Europie.
Wówczas nie ma już żadnych różnic prawnych.
To właśnie nazywamy "równymi szansami".
Więc wszystko jest dopasowane do żelaza. Wszystkich obowiązują te same prawa. A my tego nie chcemy.
Nie chcemy szaszłyków tej samej długości, chcemy dłuższych szaszłyków.
Wtedy będziemy nadal odnosić sukcesy gospodarcze.