Mula 2014 hanggang 2021, nakipagnegosasyon ang Switzerland sa EU tungkol sa isang kasunduang balangkas, na
kilala rin bilang Institusyonal na Kasunduan (InstA).
Ito ay may layuning pag-ibayuhin ang bilateral na pamamaraan.
Matapos bumagsak ang mga negosasyon noong Mayo 2021, muling nagsimula ang mga pag-uusap kasama ang EU noong Marso 2024.
Sinulat ni Thomas Kaiser mula sa Zeitgeschehen im Fokus na ang kasalukuyang saligang konstitusyonal – ang tinatawag na
karaniwang pag-unawa – ay hindi na maaaring tawaging kasunduan sa balangkas, dahil kung hindi, agad itong tatanggihan.
Kaya agad itong pinangalanang "Bilateral Agreements III".
Ayon sa isang kamakailang survey, sinusuportahan ng nakararami sa populasyon ang bilateral na pamamaraan,
kaya mukhang gumagana ang plano ng Pederal na Konseho.
Ngunit puro lang ito paghahagis ng buhangin sa mata ng mga tao.
Ayon kay Kaiser, ang katotohanan ay pareho ang mga hinihingi ng EU sa Common Understanding gaya ng sa kasunduan sa balangkas.
Ito ay nag-aatas na, sa kaganapan ng hindi pagkakasundo sa interpretasyon ng mga bilateral na kasunduan, ang European
Court of Justice ang magpasiya bilang hukuman ng huling pag-asa.
Sabi ni Kaiser: "Sa simpleng salita, nangangahulugan ito na naaangkop ang batas ng EU."
Kailangang awtomatikong tanggapin ng Switzerland ang batas ng EU, na eufemistikong tinatawag na 'dinamikong pag-aampon ng batas'.
Ngunit walang anumang dinamiko rito; wala nang puwang para kumilos ang Switzerland.
Nakipag-usap si Ministro ng Ugnayang Panlabas Ignazio Cassis sa media sa Bern noong 27 Nobyembre 2024.
Malapit nang maganap ang isang pagpupulong kasama si Maros Sefcovic, Pangalawang Pangulo ng Komisyon ng Europa.
Ayon kay Cassis, nananatiling layunin na makamit ang isang substantibong konklusyon sa
mga negosasyon bago matapos ang taong ito.
Ang halaga ng kontribusyon para sa kohesyon na babayaran ng Switzerland sa EU para sa bahagyang
pag-access nito sa nagkakaisang pamilihan ng Europa ay tatalakayin lamang sa mismong katapusan.
"Pwede nating pag-usapan ang pera sa huli," sabi ni Cassis.
Ayon sa pananaliksik ng Swiss Radio and Television (SRF), malamang na magbabayad ang Switzerland sa EU ng 350 milyong Swiss
franc bawat taon bilang pondo para sa pagkakaisa sa hinaharap.
Mas mataas ito nang malaki kaysa sa humigit-kumulang 130 milyong bawat taon na binabayaran ng
Switzerland sa mga mas mahihirap na bansa sa silangan ng EU.
Sa isang artikulong inilathala sa Swiss tabloid na pahayagang BLICK noong 1 Disyembre
2024, sinipi ang isang insider na nagsabi:
Kahit na hindi pa natutupad ang bawat punto ng mandato sa negosasyon, maaari nang sabihin: may kasunduan na tayo.
Malinaw sa parehong Bern at Brussels na "sapat na ang ating napagkasunduan; ang
natitira ay kailangang lutasin sa loob ng bansa."
Ayon sa BLICK, ang sumusunod na iskedyul ay pinlano:
Sa ika-13 ng Disyembre, muling tatalakayin ng Pederal na Konseho ang EU dossier.
Kung magbibigay siya ng go signal, magkakaroon ng sunud-sunod na pag-flash ng mga kamera
sa Sabado bago ang Pasko, ika-21 ng Disyembre:
Pagkatapos, personal na darating sa Bern si Ursula von der Leyen, ang Pangulo ng Komisyon ng Europa, upang
selyuhin ang simbolikong pagtatapos ng mga negosasyon.
Ayon sa isang artikulong inilathala ng SRF noong ika-11 ng Disyembre, ang damdaming ito
ay ipinapahayag sa parehong Brussels at Bern.
Ayon sa BLICK, wala pang nakasiguro, ngunit maraming palatandaan na nakatakdang matapos ang kasunduan sa EU sa panahon ng Pasko.
Sa panahon ng Pasko?! – Kapag ang publiko ay abala sa ibang usapin?! Maaari kaya ito upang
maisakatuparan ang kasunduan sa EU nang hindi gaanong pagtutol?
Hanggang ngayon, palaging may malawakang pagtutol sa isang kasunduan sa balangkas kasama ang EU. Kinailangan
itigil ang huling negosasyon dahil napakalakas ng pagtutol.
Hindi ito ang unang pagkakataon sa kasaysayan na naipapasa ang mahahalagang desisyon sa mga
panahong ang publiko ay abala sa ibang usapin.
Noong ika-23 ng Disyembre 1913, isang araw bago ang Bisperas ng Pasko, pinasa nang walang gaanong pagsisiyasat ng
lubhang kulang na Kongreso ang amyenda para itatag ang FED.
Sa panahon ng "summer fairy tale" ng 2006 World Cup, nagpasya ang Alemanya na itaas ang VAT mula 16
hanggang 19 porsyento, na magkakabisa simula 1 Enero 2007.
Makikita ang karagdagang mga halimbawa sa programa na "Sinadya bang ginagamit ang mga
pangunahing kaganapan bilang taktika ng panlilibang?"
Sa wakas, panoorin si Swiss National Councillor Franz Grüter na ipinaliwanag sa isang panayam sa independiyenteng
Swiss internet television station na "HOCH2" kung bakit lubhang mapanganib ang bagong kasunduan sa balangkas.
Kakatapos mo lang banggitin nang maikli ang kasunduan sa balangkas na nais tapusin ng Pederal na Konseho kasama ang EU.
Kaya ito ay isang uri ng super-kasunduan, na kilala rin bilang "Bilateral III", ngunit hindi ito mga
indibidwal na kasunduan, kundi isang buong pakete, isang tinatawag na institusyonal na solusyon.
Ang layunin ay mapagkasunduan ang kasunduan bago matapos ang taon. Bilang isang eksperto sa patakarang panlabas
at, sa anumang kaso, bilang miyembro ng Pambansang Konseho, malapit kang kasangkot sa patakarang ito.
Ano ang naririnig mo? Ano ang kalagayan ng mga negosasyong ito?
Maaari kong sabihin na nais ng Pederal na Konseho na tapusin ang mga negosasyong ito bago matapos ang taon.
Mahalaga: ang terminong "Bilateral III" – binibigyang-diin ng EU na hindi na ito mga
bilateral na kasunduan, dahil hindi na ito bilateral.
Ang bilateral ay nangangahulugang mayroon tayong mga kasunduan sa pantay na kundisyon, ngunit sa kasong ito ay
ipipataw sa atin ang batas ng Europa, na nangangahulugang hindi na ito magiging bilateral.
Sa kabaligtaran, ito ay magiging isang kontrata ng pagsuko. Nais ng Pederal na Konseho na tapusin ito.
Kasabay nito, humigit-kumulang 100 katao ang nagtatrabaho sa iba't ibang departamento sa Bern upang maisagawa ang lahat ng
kinakailangang pagbabago sa batas para sa patakarang panloob.
May usapan tungkol sa hindi bababa sa 30 batas na kailangang amyendahan pa.
At pagkatapos – kung magiging maayos ang iskedyul na ito – mula sa pananaw ng Pederal na Konseho, isang mensahe ng konsultasyon
ang ilalabas sa susunod na taon, ibig sabihin sa 2025.
Ayon sa Pederal na Konseho, mahigit 1,000 pahina ang haba ng mensahe, para lang mabigyan ka ng ideya kung gaano ito kalaki.
At pagkatapos ay ihaharap ito sa Parlamento sa susunod na taon, marahil sa ikalawang kalahati ng taon, at inaasahan
kong sa isang punto ng 2026 ay magkakaroon ng referendum.
Ito ang magiging pinakamahalagang referendum sa nakalipas na 30 taon.
Sinabi ko na ito ang ina ng lahat ng mga labanan.
Kaya ito ay tunay na usapin ng buhay at kamatayan para sa Switzerland – kung maaari pa ba tayong
manatiling malaya, independiyente, at direktang demokratiko.
– at mula sa pananaw na iyon, malamang na gaganapin ang malaking botohan sa 2026.
Suriin natin nang mas mabuti ang mga puntong ito.
Maikling nabanggit mo kung ano ang maaapektuhan nito. Pangunahing salita: "direktang demokrasya".
Bakit mo sa tingin ay mapapanganib ito ng ganitong kasunduan sa balangkas?
Kaya, kailangang sabihin muli dito na araw-araw iniulat ng pangunahing media ang tungkol sa ilang uri ng mga
probisyon pang-proteksyon at ilang uri ng bayarin ng mga estudyante, ilang uri ng mga punto mula sa mga negosasyong ito.
Ngunit sa katotohanan, ang tunay na malaking isyu, ibig sabihin ang institusyonal na ugnayan ng
Switzerland sa EU, ay hindi na nga pinag-uusapan.
Ang patuloy na pinag-uusapan sa Brussels ay talagang isang pangalawang palabas lamang.
At ang pinakamahalagang isyu sa kasunduang ito ay, una, na kailangan nating awtomatikong –
tinatawag itong dinamiko – ipatupad ang batas ng EU.
Kung magsasagawa ang populasyon ng Switzerland ng referendum o plebisito at hindi susunod sa resulta, parurusahan ito.
Tinatawag itong mga kompensatoryong hakbang sa makabagong Aleman.
Kung hindi tayo makapagsang-ayon, ang European Court of Justice ang may huling salita kung ano ang ipinatutupad
dito sa Switzerland – iyan ang nakasaad sa mga dokumento.
Magiging kolonya tayo ng Brussels. At huli ngunit hindi rin dapat kalimutan, kailangan
nating magbayad ng pera sa EU nang paulit-ulit.
Ito ang apat na pinakamahalagang punto na talagang nagdudulot ng pinakamalaking problema para sa Switzerland.
At ang lahat ng iba pang mga punto na patuloy pang pinag-uusapan ay maaaring mahalaga
rin, ngunit hindi iyon ang pangunahing problema.
Sa pakikinig ko sa iyo, nakikita kong humihina ang direktang demokrasya, na ito ay nasa panganib, na ang
kasarinlan ay nasa panganib, na hindi na tayo tunay na malaya.
Binanggit mo ang bayad na ito sa dulo. Nais kong tuklasin pa ito nang kaunti.
Ito ay tinatawag na bayad sa pagpasok sa merkado, na sa esensya ay isang tiket para makapasok sa pamilihang ito.
Bakit ito napaka-isang panig? May access din ang EU sa merkado ng Switzerland.
Bakit hindi naniningil ng ganitong bayad ang Switzerland?
Paano nabuo ang hindi pagkakapantay-pantay na ito? At bakit ito napakalinaw?
Muli na naming narinig mula sa iba't ibang pinagkukunan na tila gusto ng EU ang ilang daang milyong bawat taon.
Agad itong umabot sa ilang bilyon sa maikling panahon. Paano iyon nangyayari?
Mula sa pananaw ng EU – nasa Brussels ako kasama ang isang delegasyon makalipas ang unang
pagkabigo ng mga negosasyon noong Nobyembre 2021.
– Sa Brussels, palagi nang inilalarawan ang Switzerland bilang malaking "cherry picker" at bilang nakikinabang
sa European Union, kaya kami ang kailangang magbayad.
Ngayon, isipin mo kung nakikipagkalakalan ang Estados Unidos sa European Union, o ang Tsina sa European Union – hindi
kailanman maisip ng sinuman na maningil ng bayad para doon.
At pagdating sa ugnayan ng Switzerland at ng EU, bumibili pa rin kami ng humigit-kumulang 20
bilyong higit bawat taon kaysa sa kabaligtaran.
Kaya isa kami sa napakagandang kustomer ng European Union, at sa katunayan dapat bayaran tayo ng
pera ng EU, hindi tayo ang dapat magbayad sa kanila.
Kaya baliw ang mundo, at inaasahan ng EU na ito ay makabatay sa modelong Norwego.
At maaari mong tantiyahin na malamang a umaabot ito sa isang bilyon kada taon na kakailanganin nating bayaran sa EU.
Kaya ganap itong hindi maintindihan, at hindi ko rin maintindihan kung bakit hindi ito isinama ng
Pederal na Konseho sa mga negosasyon mula pa sa simula.
Kaya hindi na nga pinag-uusapan pa sa Brussels ang mga puntong ito.
Bakit nga? Nawala ba sa landas ang pamahalaang panlalawigan? Hindi ba ito mahalaga sa kanila?
Pinahahalagahan ba nila ang ibang bagay nang sobra kaya sinasabi nila, "Hindi iyon problema, mas gusto naming magbayad ng
isang bilyon dahil marami pa kaming makukuha bilang kapalit?"
Ano kaya ang ibang bagay na ito? Ano ang rasunalidad, ang lohika ng Pederal na Konseho?
Kailangan nating umatras nang isang hakbang. Noong 26 ng Mayo 2021, pinutol ng Pederal
na Konseho ang mga negosasyon sa Brussels.
Noong panahong iyon, lumitaw si Pangulong Parmelin sa harap ng media kasama si Gng. von der Leyen – na nakatayo
roon na may mukha na parang bato – at sinabi sa kanya: "Hindi namin maaaring pirmahan ang kasunduang ito."
At saka nangyari ang sumusunod sa Bern: ang iba pang mga partido ay nakialam nang malawakan sa Federal Council.
Hindi iyon posible; kailangan niyang simulan muli ang mga negosasyon.
Sinabi ni Ignazio Cassis, ang Kalihim Panlabas, noong panahong iyon: "Hindi namin
kailanman pipirmahan ang Framework Agreement 2.0."
Ngunit ang ginawa niya ngayon ay mas masahol pa kaysa sa isang framework agreement 2.0.
Dahil noong panahong iyon, hindi pa kasama ang mga pondong ito sa EU.
At pagkatapos ay nagbayad nang walang kondisyon ang Switzerland ng isang bilyong Swiss franc sa EU noong Setyembre 2021.
Naramdaman ng mga tao sa Bern na sila ay may kasalanan.
Naalala ko rin na may mga pulitikong pumunta sa Brussels at humingi ng tawad para sa Switzerland. Isipin mo nga iyon.
At iyon ang pakiramdam na nag-udyok sa Pederal na Konseho na muling pumasok sa negosasyon kasama ang EU.
Sa pagkakataong ito, sa kasamaang palad, naniniwala ako na hindi pipigilin ng Pederal na Konseho ang pagsasanay na ito.
Malamang – halos tiyak – ihaharap niya ito sa Parlamento at sa huli sa mga botante.
Doon din lumilitaw ang malaking tanong: "Dapat bang gawin ito sa karamihan ng mga estado o sa karamihan lamang ng mga tao?"
Ang simpleng katotohanang hindi ito awtomatiko at kailangan ang mayorya ng mga kanton ay nagpapakita lamang na alam ng
mga tao na napakahalaga ng populasyon – at gusto pa nilang balewalain ang mayorya ng mga kanton sa kasong ito.
Ngayon ay may Compass Initiative, na talagang nais makamit ang parehong bagay, ibig sabihin ay ang buong
demokrasya – kasama ang mga kanton – ay may boses. Iyan ang tinutukoy sa nakararami ng mga kanton.
Kayo rin ay mga negosyante – gaya ng sinabi namin sa simula – hindi lamang mga politiko.
Ano ang kailangan para umasenso sa Europa sa usaping pangnegosyo, para makipagkalakalan?
Kailangan ba talaga ng anumang espesyal na kasunduan, o anong uri ng pampulitikang balangkas – hindi
eksaktong mga kasunduan sa balangkas – ang kailangan?
Sapat na ba ang malayang kalakalan? O anong konsepto ang talagang nasa isip mo bilang alternatibo sa matinding integrasyong
institusyonal na hinahangad ng EU, Brussels, at Bern?
Nais kong simulan sa pagsasabing mahalaga rin ito sa akin: ayaw namin ng digmaan laban sa EU.
Sa totoo lang, hindi rin ako nasisiyahan kapag hindi rin maganda ang takbo ng EU.
Hindi siya maganda ang kalagayan. Hindi maganda ang kalagayan ng EU sa ekonomiya.
Kaya talagang hindi ako nakakakuha ng kasiyahan dito, ngunit sa huli ay interesado kami sa mabuting ugnayan sa European Union.
Maaari rin tayong makipagkasundo sa EU ng kahit ilang kasunduan na gusto natin.
Ngunit ang hindi katanggap-tanggap ay tayo – at ito ang pinakamahalagang mensahe na hindi pinayagang sabihin ni
Pangulo ng Pederasyon Parmelin sa ngalan ng Pederal na Konseho noon – ay dapat nang magsalita nang tuwiran sa EU:
Hindi namin maaaring at hindi rin namin papasok sa anumang kasunduan na
nangangailangan sa amin na ipatupad ang inyong mga batas.
At ito ang mga kalamangan at pagkakaiba sa ekonomiya na magbibigay-daan sa atin upang mangibabaw sa hinaharap – kahit na
mataas ang sahod sa ating bansa – kung magkakaroon tayo ng mas kaakit-akit na mga kondisyon sa balangkas, kung magkakaroon
tayo ng mas mababang buwis, at kung magkakaroon tayo ng mga batas sa paggawa na mas malaya kaysa sa mga nasa EU.
At lahat ng mga kalamangan na ito ay nakakatulong din sa Switzerland na magtagumpay sa pangmatagalan.
At kung kailangan nating baguhin ang lahat ng iyon, babalik tayo sa karaniwang gitnang uri ng Europa.
Pagkatapos ay wala nang mga legal na pagkakaiba.
Ito ay tinatawag na "level playing field" sa makabagong pananalita.
Kaya't nakaayos ang lahat sa bakal. Lahat ay may parehong mga batas. At ayaw natin niyan.
Hindi namin gusto ng pantay-pantay ang haba ng mga skewers; gusto namin ng mas mahahabang skewers.
Pagkatapos ay magpapatuloy tayong maging matagumpay sa ekonomiya.