Ngano man nga ang pipila ka mga libro DILI gyud ipakita?
Dili gani makit-an didto ang mga bestseller (!) gikan sa seksyon sa "sex education", bisan pa sa mga
estante sa among kasaligan nga tindahan sa libro!
Posible ba nga adunay usa ka piho nga algoritmo nga nagpugong bisan sa tigpangita nga tigbaligya og libro nga
makakaplag og ingon ana nga mga edukasyonal nga libro?
Apan ang Artikulo 5 sa Batakang Balaod nag-ingon: "Walay sensura."
O mao ba kini?
Sukad niadtong 17 Pebrero 2024, hingpit nang nabutang sa bisa ang DSA – ang bag-ong Digital Services Act sa EU.
Gituyo kini aron mapugngan ang pagpakaylap sa "illegal nga sulod" o, mas tukma, sa mga libro nga
gituohan nga nagpalambo sa usa ka piho nga naratibo.
Si Ms. Gesa mao ang tigpamaligya sa etica media ug nasinati niya mismo kung giunsa sa DSA
pag-apekto sa kalakalan ug sa katapusan sa mga mambabasa.
Pinaagi sa pananglitan sa usa ka kontrobersyal nga libro, iyang gipakita ang makaguba nga mga sangputanan niining balaoda:
Pananglitan, ang mga online nga serbisyo dili gustong "ihatag ang pipila ka mga libro sa mga
retailer" tungod sa kahadlok sa mga penalidad.
Apan karon paminawa si Ms. Gesa mismo.
Hello, ang akong ngalan kay Gesa, usa ko ka tigmantala ug walay sensura –
Ang pipila ka sulod ra ang dili ipatik.
Espesipiko, sulod nga dili angay konsumohon sa populasyon, kay mahimo kini makapahimo kanila sa pagsugod sa paghunahuna.
Ug kung ma-imprinta man gyud ang ingon nga sulod, buhaton ang tanan nga mahimo aron kini
mapugngan ug pipila ra ka tawo ang makahibalo niini.
Ug mao kana gayud ang gisgutan niining libro nga gipatik niadtong 26 Marso, pipila ka adlaw ang milabay, ni David
Rogers Webb – Die große Enteignung (Ang Dakong Pagkuha sa Panag-iya) – nga nailhan usab nga Ang Dakong Pagkuha.
Kini nga impormasyon gikan sa usa ka whistleblower sa sektor sa pinansya.
Nakamatikod si David Webb og mga ekstrem nga butang didto, nga nagpugos kaniya sa pagbarug ug pagpasidaan sa mga tawo.
Ug nakagawas siya. Personal nako siyang nailhan, ug giisip nako siya nga hingpit nga kasaligan ug tinuod.
Ug giisip usab nako nga hingpit kaayo nga importante ang sulod nga iyang gisulti, nga mas daghan ang makakat-on bahin
niini, mas maayo – kay mao ra kana nga naa ka sa posisyon nga makahimo sa imong kaugalingong mga desisyon.
Apan siyempre, molihok ra kana kung naa kay kapilian – ang kapilian tali sa sulod ug sulod. Apan walay sensura.
Kini nga libro nailhan sa merkado sa mga nagsulti og Ingles isip The Great Taking ug mapasalamaton nga kini na-hubad.
Aduna usab pipila ka maayong dokumentaryo bahin niini nga hilisgutan, nga gihimo mismo ni David Webb ug gihubad sa Aleman
sa Augen Auf Medien Analyse, nga apil niini nga libro sa DVD.
Bisan pa, kining libro dili makita sa kasagarang mga plataporma, i.e. mga plataporma sa libro.
Busa kung motan-aw ka sa Thalia o Hugendubel o bisan asa pa, dili gyud nimo makit-an kini
nga libro o kini nga awtor o kini nga tawo.
Bisan pa man nga ang batakang datos gitipigan sa tanang kasagarang direktoryo ug maayo nga gimantala, ug kining
impormasyon siyempre magamit, usa ka babag ang gihimo aron kini nga libro, sa porma nga
giimprinta, makaabot sa labing gamay nga mga tawo.
Dili lagmit nga makit-an nimo kini sa tindahan sa libro.
Busa naghunahuna ko nga tungod kay ang sulod kaayo nga may kalabutan, maayo nga ideya nga ihalad kini isip usa ka e-book.
Kini natural nga nagtugot kanimo sa pag-abot sa mga tawo sa lain-laing mga lokasyon.
Mahimo usab buhaton ang tibuok butang sa mas barato nga paagi, kay wala kay gasto sa pag-imprinta, pananglitan, ug
dili na nimo kinahanglan ipadala bisan unsa pinaagi sa koreo.
Busa, adunay lain-laing paagi diin ang mga tigpang-imprinta ug ang mga nag-imprinta sa ilang kaugalingon makapaguwa og mga libro.
Tungod kay natun-an na nato nga bisan kinsa makasulat ug makapublikar og mga libro, kay walay sensura.
Usa ka ingon nga plataporma mao, pananglitan, ang Tolino Media.
Angay kini alang sa mga tigmantala ug sa mga nagmantala sa ilang kaugalingon aron magmantala og mga libro, labi na sa mga e-book.
Bisan pa, mao tingali kana ang hunahunaon sa uban.
Ug unya maghimo ka lang og account didto. I-upload nimo ang teksto, dayon idugang nimo ang mubo nga paghulagway,
ang titulo, ang presyo, ang pabalat, ang datos, ug uban pa.
Unya i-klik ang OK aron kumpirmahon.
Unya paingon na sa Tolino nga grupo.
Ug unya, sa dili madugay, ipagawas gyud kini nga titulo sa tanang tindahan sa Tolino Alliance, nga daghan kaayo.
Apil usab niini ang Thalia ug Hugendubel, ug uban pa.
Mahimo usab nimo kumpirmahon nga gusto nimo kini ihatud sa Amazon, Apple Books, ug bisan unsa pa nga magamit.
Maayo!
Busa mao na akong gibuhat aron kini nga libro makaabot sa mas daghang mga tawo, bisan pa sa digital nga porma.
Moabot ko sa sulod sa usa ka gutlo.
Unya adunay feedback gikan sa Tolino – ang self-publishing nga plataporma, kung gusto nimo,
diin bisan kinsa (!) makapublikar og mga libro.
Uban sa titulo: "Dili angay ipatik: Ang Dakong Pagkuha sa Kabtangan."
Akong gi-quote: "Ang imong libro nga The Great Expropriation dili angay ipatik. Busa, dili namo
maipang-apod-apod ang imong libro sa mga tindero."
Pasayloa kami sa bisan unsang kakulian ug mapasalamaton kami sa inyong pagsabot. Kanunay kami andam sa pagdawat sa inyong
mga sugyot ug sa pagtubag sa bisan unsang mga pangutana nga inyong mahimo. Palihug kontaka kami sa publishing@tolino.media.
Oo –
Walay sensura.
Aduna koy o gisulat pagbalik: "Ngano man?"
Ug dali ra kaayo miabot ang tubag: "Daghang salamat sa imong email."
Giklasipikar namo ang libro nga "dili angay ipatik" subay sa seksyon 3.2 sa among mga termino ug kondisyon.
Busa, unsa gyud kining clause 3.2?
Ang 3 gipatik ug gipang-apod-apod sa tolino media.
3.2 Pagpamatuod sa kalidad ug pagsulay.
Karon makapa-excite na, tugoti ko nga i-quote:
"Sa dihang ipagawas sa tigmantala ang ilang buhat alang sa publikasyon ug paghatud ngadto sa mga
retailer o printer, kini moagi sa usa ka pagrepaso sa tolino media quality assurance team."
Kini usa ka manwal nga pagrepaso sa sulod ug dili usa ka awtomatikong algoritmo.
Gawas sa pagsusi sa pagkasakto ug pagkakompleto sa metadata ug sa pagka-sayon gamiton sa magbabasa, ang pagsiguro sa
kalidad mosusi sa trabaho sumala sa mosunod nga mga kriteriya:
Kriminal nga kaduda-dudang sulod (dili-boluntaryong sekswal nga mga lihok, paedophilia ug incest, zoophilia, ideolohiyang
ekstremistang tuo, paghimaya sa kapintas, mga teyorya sa konspirasyon, panultihong mapintas, diskriminasyon batok sa
pipila ka grupo sa populasyon, rasismo, anti-Semitismo, transphobia, homophobia, pagpukaw, mga panawagan sa pagbuhat
og krimen sama sa paglikay sa buhis, paglapas sa copyright ug personal nga katungod, pagdaot sa dungog, ug uban pa.)
Masaligan nimo nga kining libro wala maglakip og bisan unsang sulod nga mahimong ikonsiderar nga kriminal.
Oo, katingalahan kini kay walay sensura.
Kini nga awtor, si David Rogers Webb, personal nakong nailhan siya ug giisip nako siya nga hingpit nga tinuod ug kasaligan.
Ug daghan gyud siya'g isulti. Sa akong opinyon, kini may kalabutan sa ato tanan, sa kinatibuk-an.
Kini nga libro usab adunay mas kusgan nga mga biograpikal nga elemento tungod kay siya gikan sa sektor sa pinansya.
Siya usa ka kanhi tagdumala sa hedge fund nga kapariho ni George Soros.
Kilala pa gani niya siya personal ug nakasinati siya og mga butang nga iyang gipaambit dinhi, nga adunay mga
tinubdan ug ebidensya aron suportahan ang iyang mga pag-angkon.
Ug sa akong hunahuna, maayo unta kung makahimo ang matag-usa sa ilang kaugalingong opinyon bahin niini ug dayon
moabot sa ilang kaugalingong konklusyon – bisan unsa pa kini.
Sa akong opinyon, dili kini nga sulod nga angay panalipdan ang publiko.
Sa kasukwahi, kinahanglan natong protektahan ang populasyon ug busa ipakita nato kanila kini nga sulod.
Busa nganong gibabagan ning sulod dinhi – 'dili angay ipatik'? Dili angay basahon sa bisan kinsa.
Unsa man ni tanan?
Ang titulo nga Ang Dakong Pagkuha sa Kabtangan nagpasabot og daghan.
Ang pamilya ni David Rogers Webb, mao ang iyang mga ginikanan ug mga lolo ug lola,
nakasinati sa Dakong Depresyon, labi na sa Amerika.
Nawala nila ang tanan niadto. Nagsidlak ang ilang mga negosyo.
Tinuod gyud nga kabahin sila sa tunga-tunga nga klase.
Ug sulod lang sa pipila ka semana, nawala nila ang tanan nilang mga butang.
Dili na makasulod sa eskwelahan ang mga bata. Kinahanglan magtrabaho ang mga bata ug uban pa.
Ug pagkahuman sa gitawag nga "bank holidays", sa dihang nagsira ang tanang bangko, dili tanan nibukas pag-usab pagkahuman.
Ang mga tawo ra nga direkta nga nasakop sa FED, sa Federal Reserve, o bisan nakigtambayayong kanila – sa laing
pagkasulti, kadtong nakadawat og berde nga suga gikan sa FED.
Ang uban nagpabilin nga sirado, ug ingon resulta, nawala sa mga tawo ang tanan.
Apan nagpabilin gihapon ang mga utang, siyempre.
Ug nahitabo na kining pagkuha sa kabtangan.
Ug pagkahuman misulod siya sa kalibutan sa negosyo.
Misulod siya sa sektor sa pinansya aron masabtan kini nga mga mekanismo ug unya sa pipila ka paagi
gitan-aw niya kini: unsa karon ang nalangkit sa unsa?
Ug nahimong hingpit, maalamon kaayo nga eksperto siya sa niini nga mga natad.
Ug unya iyang nailhan ang mga mekanismo ug mga hulma gikan pa kaniadto nga makita gihapon karon.
Ug siya nagpahimangno nga dili kini buhaton dayon.
Busa tinuod gayud nga nakita niya nga padulong kanato ang usa ka katalagman nga sitwasyon.
Tungod kay kining hugpong sa mga pulong, nga tingali naglutaw pa sa hunahuna sa daghang tawo, "Dili ka
magpanag-iya ug bisan unsa" – gipasabot ni David Rogers Webb sa kini nga libro kung giunsa kini pagkab-ot.
Nga kini nga umaabot nga dakong pagkuha sa kabtangan nalangkit usab sa pipila ka mga hulagway nga karon makita na usab.
Gi-usab ang mga balaod aron karon dili lang mga kompanya, bangko, o susamang mga butang ang
mapailawom, apan apil na usab ang pribadong kabtangan.
Ug sa akong hunahuna, importante kaayo nga mahibal-an kini aron maprotektahan nimo ang imong kaugalingon kung kinahanglan.
Aduna usab daghang mga tip kung unsa ang imong mahimo didto.
Sama sa akong giingon, mahimo ka moabot sa bisan unsang konklusyon nga gusto nimo.
Apan karon, kung moingon sila, "Kini nga sulod hingpit nga panalipdan alang sa among seguridad,"
nakita nako nga sobra kaayo ug makapahadlok kaayo.
Sama sa akong giingon, naglangkob kini og daghang tinubdan ug uban pa.
Sa pipila ka mga lugar, naghatag usab siya og mga interpretasyon sa iyang gihunahuna nga nahitabo,
ngano kini nahitabo, o paasang direksyon kini padulong.
Aduna usab mga timailhan niini.
Apan bisan kana dili motakdo sa kahulugan nga gihatag sa tolino dinhi.
Apan importante nga mahibal-an, ug hubiton, maghimo og opinyon ug uban pa, ug basahon kini ingon ana.
Busa, sa akong opinyon, makapahadlok kaayo nga hingpit nga gipanalipdan ang ingon nga sulod.
Gusto nakong pahimangnoan kanimo nga niadtong 3 Abril 2024, ang pampublikong tigbalita o ang mga empleyado sa
pampublikong tigbalita nagpagula og usa ka manifesto diin ilang gipahayag ang ilang mga kabalaka.
Sa kasubo, kinahanglan nakong isulti nga dili lang kini nakaapekto sa pampublikong pag-broadcast, nga
bisan unsa pa man imong hunahunaon bahin niini karon.
Apan karon aduna usab problema nga ang Digital Services Act hingpit nang nagkabisa sukad pa sa 17 Pebrero 2024.
Nadesisyonan na kini niadtong 2022. Apan karon tinuod gayud nga nakaapekto kini sa tanan, labi na sa tanang
plataporma, tungod kay kini giregular sa maalamon nga paagi.
Kami, ang populasyon, gituohan nga 'maprotektahan' na usab, tungod kay walay sensura.
Busa kinahanglan kitang magbutang og pipila ka mekanismo alang sa atong seguridad. Ug karon
kadaghanan niini gihatag na sa mga plataporma.
Kung adunay usab potensyal nga sulod nga naglakip og hate speech, diskriminasyon, mga teyorya sa konspirasyon, ug uban pa, ang mga
operator sa plataporma mahimong makasinati og risgo nga mobayad og bug-at nga multa kung dili nila
atubangon ang isyu ug tangtangon kini nga sulod.
Ug kini lagmit magdala – sama sa makita gikan sa ingon nga mga pananglitan – ngadto sa pagsunod nga daan pa lang.
Busa ang mga operator sa plataporma nag-ingon na:
Kini nga sulod sobra ka kontrobersyal para namo. Posible nga makasugat kami og legal nga aksyon o ubang
mga sangputanan. Busa, dili namo ipatik kini nga sulod.
Siyempre, ang pipila ka sulod mahimong dili ipatik.
Apan ang uban, tingali nabalaka lang sila nga kung dili, sila na ang magbayad niining mga multa.
Ug sa akong tan-aw, dili tanan makabayad sa ingon ana nga legal nga proseso.
Ug dili tanan adunay oras, kapasidad, ug uban pang mga kahinguhaan aron buhaton kini.
Busa mas maayo nga isulti daan nga gawas, gawas, gawas.
Unya, aduna usab ang gitawag nga mga fact checker, nga gi-empleyo gayud alang niini nga katuyoan.
Sa kini nga kaso, gitawag sila nga "trusted flaggers," nga gitugotan dayon sa pagsulti:
Sige, diskriminatoryo kini nga sulod. Kinahanglan kini tangtangon, o kung dili nimo kini
tangtangon dayon, magbayad ka og dako nga multa.
Ang pangutana nga karon mitumaw para kanako mao: giunsa nato, isip alternatibo o independyenteng media, pagbatok niini?
Sa daghang aspeto, naa gihapon kita sa usa ka kahimtang diin gusto pa gihapon nato maka-access sa ingon nga mga plataporma,
labing menos tungod kay gusto nato makaabot sa mga tawo.
Sa katapusan, halos walay bisan kinsa ang mobisita sa usa ka website. Busa kinahanglan kini ipakatap sa bisan unsang paagi.
Ug ang YouTube usa ka plataporma – sige, Google man na, nga lahi na kaayo nga hisgutanan.
Apan bisan usa ka butang sama sa Telegram o karon nga tolino, diin bisan kinsa mahimong kaugalingong tigmantala.
Oo, aduna'y tanang klase sa ingon ana nga mga butang.
Ug mas lisod pa gyud, bisan pa sa alternatibong media, nga makakuha og bisan gamay nga pagtagad sa diha nga hingpit
nang moepekto kining Digital Services Act sa unang higayon.
Ug mahimo usab nga adunay pipila ka mga abogado nga gitahasan sa pagpangita sa ingon nga mga butang.
Ug kung dili nimo gusto nga ipatik ug ipakatag ang pipila ka sulod, mahimo ka mangita og mga paagi
ug pamaagi aron mapugngan kini pinaagi sa balaod.
Busa ang paghunahuna para sa imong kaugalingon mahimong labi pang lisod.
Nagpasabot kini:
Pagbantay, pag-usisa, ayaw kahadlok!
Makakita ta ug paagi, pero basin kinahanglan pa nato nga mopadayon bisan pa sa mga sagbot.
Sa hunahuna niini, tanan nga maayo ug salamat sa inyong pagtagad.