WEBVTT

00:00.928 --> 00:09.728
Yon lòt fwa ankò, gen rezon pou atire atansyon sou
rapò ki pa adekwa nan dokimantè ORF la ki te montre.

00:09.728 --> 00:18.264
Nan Konferans Entènasyonal sou Klima ak Enèji 2024
la nan Vyèn, patisipan yo te aprann sou jounalis

00:18.264 --> 00:22.990
klimatik manipilatif, yon bagay ORF la renmen fè tou.

00:22.990 --> 00:25.760
Nan okazyon konferans sa a,

00:25.760 --> 00:31.947
Kla.TV jodi a prezante ekstrè ki soti nan yon konferans
ki gen anpil sans pa Dr Bernhard Strehl, yon antreprenè

00:31.947 --> 00:35.860
ak fizisyen ki espesyalize nan fizik atomik ak radyasyon.

00:35.860 --> 00:44.900
Li te tounen yon drapo wouj pou chèchè klimatik Otrichyen yo ak
plis pase 50 konferans byen fonde li te bay sou sijè klima a.

00:44.900 --> 00:52.620
Pandan kriz kowonaviris la, Strehl ak kèk zanmi te fonde
asosyasyon IMMUN, ki gen yon doub objektif – medikal ak legal.

00:52.620 --> 01:01.177
Atravè plizyè entèvansyon legal nan tribinal
administratif, Strehl te aprann ke ou pa bezwen yon avoka pou

01:01.177 --> 01:06.400
reprezante yon moun nan tribinal administratif nan Otrich.

01:06.400 --> 01:15.328
Dapre pwòp deklarasyon li, li deja reprezante anpil moun
gratis e li genyen eksperyans nan plis pase 20 ka jiskaprezan.

01:15.328 --> 01:17.980
Strehl rekonèt pou revelasyon klè li yo.

01:17.980 --> 01:26.150
Se poutèt sa tout laprès Otrich la ap eseye fè l rete
an silans ak slogan tankou "Nazi" ak "ekstrèm dwat".

01:26.150 --> 01:30.976
Kijan pwopagann sou klima a mache nan medya prensipal yo?

01:30.976 --> 01:37.046
Gade konferans Dr. Strehl la ki trè
enfòmatif nan yon vèsyon rezime, ki gen tit:

01:37.046 --> 01:42.340
Pwopagann klimatik nan Otrich. Nou kontrekare li.

01:46.980 --> 01:51.100
(Bernhard Strehl:) ... tèm 'rechofman global' la te
kòmanse itilize toutbon sèlman apre kriz kowonaviris la te fini.

01:51.100 --> 01:55.049
Bridsoukou, omwen isit la nan Otrich, tèm
'rechofman global' la vin an itilizasyon.

01:55.049 --> 01:57.040
Anvan, yo te toujou rele l rechofman global.

01:57.040 --> 02:00.000
Sa te konsa depi ane 1980 yo.

02:00.000 --> 02:02.480
Lè sa a, li toudenkou vin yon ti jan pi fèb.

02:02.480 --> 02:05.680
Bridsoukou, tout moun t ap pale de chanjman klimatik.

02:05.680 --> 02:10.817
Mwen sispèk Climategate te jwe yon sèten wòl
nan sa. Paske menm medya mas yo remake ke gen

02:10.817 --> 02:13.600
yon bagay ki pa twò kòrèk nan syans klima sa a.

02:13.600 --> 02:19.989
E kounye a, dènyèman, sa ogmante dramatikman.
Kounye a nou gen rechofman global ak lanfè klimatik.

02:19.989 --> 02:25.870
Epi Sekretè Jeneral Nasyonzini an,
Guterres, te frape pwen an – "kwit manje mondyal".

02:25.870 --> 02:27.971
Mwen site fraz li a isit la:

02:27.971 --> 02:34.560
Epòk rechofman mondyal la fini. Epòk bouyi mondyal la kòmanse.

02:34.560 --> 02:36.180
Epi mwen gen orijinal la.

02:36.180 --> 02:40.463
Kounye a, m ap montre w sa li te vrèman di nan moman an:

02:40.463 --> 02:43.323
Epòk rechofman global la fini.

02:43.323 --> 02:47.883
Epòk bouyi mondyal la rive.

02:47.883 --> 02:50.516
Lè a pa ka respire.

02:50.516 --> 02:52.922
Chale a pa sipòtab.

02:52.922 --> 02:57.080
Epi nivo pwofi sou konbistib fosil
ak inaksyon sou klima a pa akseptab.

02:57.080 --> 02:58.816
(…) Men li te di kèk bagay.

02:58.816 --> 03:03.600
Lè a pa ka respire. E chalè a pa ka sipòte.

03:03.600 --> 03:10.720
Men sa ki te pi siprann mwen, se lefètke li te di sa devan tout
Asanble Jeneral Nasyonzini an nan mwa Jiyè ane pase a (2023).

03:10.720 --> 03:14.412
Epi te gen anpil reprezantan medya ki te
prezan tou, e sa te senpleman aksepte.

03:14.412 --> 03:16.892
Pèsonn pa t di anyen.

03:16.892 --> 03:24.316
E kounye a mwen ta renmen site Will Happer: "Kisa li t ap fimen?"

03:28.988 --> 03:31.620
Ann avanse kounye a.

03:31.620 --> 03:35.802
Yon lòt tèm ki relativman nouvo se kriz klimatik.

03:35.802 --> 03:38.960
Kounye a tout bagay se jis kriz.

03:38.960 --> 03:45.480
Epi mwen se tou yon moun ki nye kriz
klimatik la nan tout medya Otrich yo.

03:50.336 --> 03:55.907
E nenpòt moun ki kounye a di, "Tann yon
minit, sa ka yon ti jan diferan," yo imedyatman

03:55.907 --> 03:59.020
etikete l kòm yon moun ki nye kriz klimatik la.

03:59.020 --> 04:00.820
Nou konnen egzakteman poukisa yo itilize li.

04:00.820 --> 04:07.633
Natirèlman, yo itilize sa paske gen moun ki nye
Olokòs la, e yo mete nou nan menm kategori a.

04:07.633 --> 04:10.940
Isit la nan mond kote yo pale
Alman, gen yon bagay ki vrèman malveyan.

04:10.940 --> 04:13.747
Sa a se sa yo rele Rezo Jounalis Klima a.

04:13.747 --> 04:17.482
Plizyè santèn jounalis ak pwofesyonèl medya ap travay la.

04:17.482 --> 04:21.822
Li presize ki mo pou itilize.

04:21.822 --> 04:25.248
Moun pa itilize tèm 'chanjman klimatik' ankò; li twò inosan.

04:25.248 --> 04:28.400
Tèm kriz klimatik la dwe itilize.

04:28.400 --> 04:35.202
Sa a esansyèlman bay yon diksyonè fraz ki pèmèt pou
asire mesaj la rive atravè ak tout dramatik posib.

04:35.202 --> 04:39.140
Epi mwen mansyone sa paske gen tou
editè ki soti nan ORF ki prezan.

04:39.140 --> 04:41.760
Epi n ap eksplike poukisa sa enpòtan. (...)

04:41.760 --> 04:47.751
Epi, natirèlman, gen medya sosyal, kote jèn
yo an patikilye prèske kole ak ekran yo epi

04:47.751 --> 04:52.238
yo jwenn tout enfòmasyon yo sou medya sosyal.

04:52.238 --> 04:54.920
Nou genyen tou medya altènatif nan Otrich.

04:54.920 --> 04:57.440
(…) Yo gen yon seri ki trè bon.

04:57.440 --> 05:04.800
Sepandan, piblik la an jeneral evite medya
sa yo paske yo tou make kòm ekstrèm dwat.

05:04.800 --> 05:09.500
Epi pi move bagay nan tout Otrich se lekòl ak inivèsite yo.

05:09.500 --> 05:15.035
Se pwopagann pi, endoktrinman ak ideyoloji...

05:15.035 --> 05:17.248
Sa enkwayab.

05:17.248 --> 05:18.840
Enkwayab sa k ap pase a!

05:18.840 --> 05:23.925
Mwen pa konprann ditou kijan sa
posib. Pou mwen, sa yo pa inivèsite ankò.

05:23.925 --> 05:27.578
Mwen te etidye nan yon inivèsite, Inivèsite Teknoloji Vyèn.

05:27.578 --> 05:34.097
Men sa k ap pase jodi a, depi Bologna, depi yo te
entwodui sistèm sa a, yo pa inivèsite pou mwen ankò.

05:34.097 --> 05:40.800
Paske libète rechèch ak libète ansèyman pa
egziste ankò, omwen depi pandemi kowonaviris la.

05:40.800 --> 05:45.233
Kounye a mwen ta renmen mansyone kout sèvis
difizyon leta a, paske nou ap pran aksyon kont li.

05:45.233 --> 05:50.330
Isit la, yo rele li Kòporasyon Emisyon Otrichyen – ORF.

05:50.330 --> 05:56.096
Epi li genyen chanèl sa yo: ORF1, ORF 2 ak ORF III.

05:56.096 --> 06:04.609
Isit la, ou ka toujou resevwa trè byen medya leta
Alman yo, ansanm ak anpil chèn prive, natirèlman.

06:04.609 --> 06:11.460
Mwen jis vle montre ou – sa a se sondaj ane
sa a, kouvèti estasyon sa yo nan mwa Mas.

06:11.460 --> 06:13.640
Sa fè anviwon 40 kounye a.

06:13.640 --> 06:17.506
Si nou gade pi pre, nan dis pi wo
yo, pou nou di konsa, nou wè ke:

06:17.506 --> 06:24.221
ORF 2 gen pi gwo pòte a, ak 20%
nan Otrichyen k ap gade li chak jou.

06:24.221 --> 06:28.185
Se paske se la yo difize sa yo rele "nouvèl" la.

06:28.185 --> 06:31.967
Kidonk se la pwopagann rasyonèl la ap travay, pou nou di konsa.

06:31.967 --> 06:34.140
ORF 1 se lòt la.

06:34.140 --> 06:42.684
Epi li enteresan, li vrèman enteresan, nan twazyèm
plas se difize kritik ServusTV, kou ak kou ak ZDF.

06:42.684 --> 06:46.782
E si ou gade pi pre, ORF III pa la.

06:46.782 --> 06:55.611
Mwen te pale ak moun sa yo nan telefòn, mande poukisa. Kidonk gen
yon konpayi ki ranmase done sa yo. Poukisa yo pa enkli ORF III?

06:55.611 --> 07:01.157
Avèk yon eskiz entelijan, paske se yon ti chèn
ki chè anpil ki soti nan ORF: "Li tèlman jèn,

07:01.157 --> 07:05.428
ou dwe pwoteje li kont presyon evalyasyon yo."

07:05.428 --> 07:09.395
Men li gen 15 an depi li an operasyon.

07:09.395 --> 07:19.760
Men mwen dekouvri pandan konvèsasyon ak yo ke ORF III
se 2.8%. (...) Mwen konprann poukisa yo vle kache sa.

07:19.760 --> 07:24.347
Yo gen yon gwo bidjè, e sa pa vrèman jistifye seri sa a ditou.

07:24.347 --> 07:26.820
E se sa yo vle kache konsa. (...)

07:26.820 --> 07:30.094
Kidonk, kijan pwopagann fonksyone e kisa li vize reyalize?

07:30.094 --> 07:37.667
Sa li vrèman vle reyalize se jenere konsantman –
sètadi pou sa moun ki gen pouvwa oswa gouvènman an vle.

07:37.667 --> 07:40.814
Fraz popilè an angle a se "Manufacturing Consent".

07:40.814 --> 07:44.192
Repons mwen pou sa a se: "Konsantman se yon bagay yo fabrike".

07:44.192 --> 07:50.125
Kidonk ou enfliyanse moun nan yon fason
pou yo dakò ak sa yo sipoze dakò avè l.

07:50.125 --> 07:50.740
E kijan sa mache?

07:50.740 --> 07:52.695
Se sou emosyon.

07:52.695 --> 07:58.755
Ou toujou gen emosyon andedan ou,
paske yo etenn panse kritik, yo bloke li.

07:58.755 --> 08:02.792
Sa a trè danjere paske nou pa ka defann tèt nou kont li.

08:02.792 --> 08:06.620
Sa a se paske enfòmasyon an antre nan souskonsyan nou.

08:06.620 --> 08:09.888
E konsyans pa ka etenn sa. (...)

08:09.888 --> 08:16.480
Sa k ap fèt la vrèman move, e li mache men nan men ak sansi.

08:16.480 --> 08:22.013
Paske yon fwa ou gen, pou nou di, moun yo deja
pwograme nan yon direksyon, ou dwe anpeche yo

08:22.013 --> 08:25.465
tande yon lòt opinyon oswa jwenn yon lòt pèspektiv.

08:25.465 --> 08:32.020
Gen kèk eksperyans ki trè popilè ki montre ke moun ka
enfliyanse pou yo aji kont pwòp konviksyon yo, pou di konsa.

08:32.020 --> 08:37.480
Men si yon sèl moun nan gwoup tès la toudenkou
eksprime opinyon opoze a, majorite a ap vitman disparèt.

08:37.480 --> 08:39.120
Se poutèt sa yo ap sènse nou tout.

08:39.120 --> 08:44.140
Yo kreye yon koridò opinyon ki rele konsa e ki trè etwat.

08:44.140 --> 08:47.796
Se jis emosyon yo. E sa pa gen pwoblèm ki emosyon yo ye.

08:47.796 --> 08:53.963
Sa yo ka sètènman pozitif, tankou antouzyasm,
eufori ak sou sa, kèlkeswa sa ki ka genyen.

08:53.963 --> 08:59.515
E sa ki enpòtan pou nou kounye a, espesyalman nan
domèn chanjman klimatik, se sa a: "Mwen se youn nan

08:59.515 --> 09:02.868
bon moun yo; mwen se pwotektè klima ki pi dilijan."

09:02.868 --> 09:04.474
Se poutèt sa yo tout jwe ansanm byen.

09:04.474 --> 09:07.860
- Natirèlman, genyen tou emosyon
negatif – rayi, ki enpòtan anpil.

09:07.860 --> 09:11.414
Emosyon ki pi enpòtan pou fèmen panse ou se laperèz.

09:11.414 --> 09:16.320
E se poutèt sa laperèz toujou premye bagay ki pwodui.

09:16.320 --> 09:21.268
Akòz mekanis sa yo, tout lòt moun ki kounye a
pataje opinyon mwen, kote mwen kounye a kwè mwen

09:21.268 --> 09:23.980
gen opinyon ki kòrèk la, tout lòt moun se mechan.

09:23.980 --> 09:27.742
Kidonk mwen se youn nan bon mesye yo epi lòt yo se move mesye yo.

09:27.742 --> 09:30.088
Epi sa jwe byen anpil.

09:30.088 --> 09:31.820
Yo ap pratike depi plis pase 100 ane.

09:31.820 --> 09:34.365
Sa depann de gwoup sib yo, natirèlman.

09:34.365 --> 09:39.578
Kidonk, diferan moun reyaji diferanman ak mesaj yo.

09:39.578 --> 09:40.980
Krent, sepandan, se yon bagay ki anvayi tout bagay.

09:40.980 --> 09:44.760
Ou ka itilize laperè si ou ka jenere li; sa a se bèl.

09:44.760 --> 09:48.032
Li imedyatman fèmen panse kritik.

09:48.032 --> 09:50.613
Sa ki pi enpòtan an se ke ou dwe
konbine tout sa yo kòrèkteman kounye a.

09:50.613 --> 09:53.780
Lè sa a, ou jwenn pi bon rezilta yo.

09:53.780 --> 09:56.913
Mwen se yon moun ki pwoche opoze nou yo.

09:56.913 --> 10:02.509
Mwen ale nan evènman ki òganize pa sekt
klima a, ayatola klima yo, jan mwen rele yo.

10:02.509 --> 10:06.220
Konferans yo estriktire konsa pou
yo toujou jenere krent an premye.

10:06.220 --> 10:10.980
Sa tèlman terib, lanfè klimatik ak tout sa
ki vini avè l, e inondasyon yo ap ogmante.

10:10.980 --> 10:14.269
Epi apre sa vini pwochen etap la. Epi apre sa se: Se fot nou.

10:14.269 --> 10:20.620
An reyalite, sa vle di se fot nou, nou menm k
ap koute. Apre sa, tout moun santi yo koupab.

10:20.620 --> 10:25.810
Epi ou di: Men kounye a Sovè a ap
vini, ki pral di w sa ou dwe fè.

10:25.810 --> 10:28.360
Gen yon bagay mwen ka kontribye pou rezoud pwoblèm nan.

10:28.360 --> 10:31.558
Mwen ka ede asire ke bagay terib sa a pa rive.

10:31.558 --> 10:33.785
Mwen jis dwe fè pati pa m pou pwoteksyon klima a.

10:33.785 --> 10:38.463
Mwen dwe kondwi yon machin elektrik, pa
egzanp, paske konsa m ap pwoteje klima a.

10:38.463 --> 10:42.623
Epi se mwen ki fè bon bagay; mwen se youn nan bon mesye yo.

10:42.623 --> 10:44.740
Se sa menm. Se konsa li mache.

10:44.740 --> 10:47.156
Mwen te koute sa nan plizyè konferans.

10:47.156 --> 10:50.720
Sa vrèman brital NLP = pwogramasyon newo-lingwistik.

10:50.720 --> 10:52.743
Epi moun yo atire touswit.

10:52.743 --> 10:55.760
Yo vin tèlman kontan tou dèske yo rekonèt kijan sa danjere.

10:55.760 --> 10:59.243
Ou vle fè yon bagay pou pwochen jenerasyon an. (...)

10:59.243 --> 11:05.840
E jan mwen te di, gen yon efè solidarite pami moun ki te
ipnotize vityèlman, e yo montre solidarite youn ak lòt:

11:05.840 --> 11:14.336
Nou tout se bon mesye, e nou dwe – mwen repete – nou dwe
goumen ak lòt yo trè di. E kounye a, sa a trè enpòtan:

11:14.336 --> 11:20.220
Pwopagann fasil anpil pou rekonèt.
Ou ka di imedyatman ke se pwopagann.

11:20.220 --> 11:23.160
Paske tout bagay toujou fini sou emosyon. Ou dwe obsève tèt ou.

11:23.160 --> 11:28.740
Lè m tande yon mesaj oswa nenpòt bagay, mwen dwe obsève tèt mwen.

11:28.740 --> 11:33.060
E si mwen reyaji emosyonèlman, kèlkeswa jan, se pwopagann.

11:33.060 --> 11:38.871
Sa fèt entansyonèlman pou fè m reyaji
emosyonèlman. Paske, jan mwen te di, sa bloke panse mwen.

11:38.871 --> 11:42.851
Sa pran yon ti tan pou abitye. Ou vrèman dwe okouran de li.

11:42.851 --> 11:46.400
Natirèlman, repete se yon pwen ki trè enpòtan.

11:46.400 --> 11:51.280
E se pa sèlman tout tan, men nan tout medya an menm tan.

11:51.280 --> 11:59.718
Mete tout moun an liy pou pa gen okenn lòt pwen de vi
ki vin konnen. Paske sa ta ka fè moun ki gen yon ti

11:59.718 --> 12:06.584
dout anndan yo abandone imedyatman opinyon yo vle a.

12:06.584 --> 12:12.442
Sa vle di ke gen sèlman yon sèl verite, e
kesyon kritik, jan mwen te di, pa dwe poze

12:12.442 --> 12:16.334
paske ou pa gen dwa sòti nan koridò opinyon an.

12:16.334 --> 12:18.260
(…) Oke, e kounye a pou rive nan
rezon reyèl pou deklanche lagè a.

12:18.260 --> 12:21.760
Kòm mwen te di, se yon pwogram dokimantè sou Ti Laj Glas la.

12:21.760 --> 12:26.368
Li te pase nan fen ane pase a (29
desanm 2023) pandan twa kàtyèm èdtan.

12:26.368 --> 12:27.995
E sa vrèman enteresan.

12:27.995 --> 12:33.500
Kounye a, m ap jwe premye minit la, entwodiksyon pwogram sa a:

12:33.500 --> 12:37.600
"Tan an sanble li te fè konplo kont yo.

12:37.600 --> 12:43.160
Konbyen tan move tan frèt ak mouye a ak echèk rekòt yo ap dire?

12:43.160 --> 12:47.257
E èske y ap kapab soutni tout pitit yo?

12:48.817 --> 12:58.213
Anyen pa sanble kòrèk ankò nan relasyon
ant moun ak lanati nan fen 16yèm syèk la.

12:58.213 --> 13:03.929
Yon tranbleman tè sevè souke Vyèn
e menm domaje Katedral Sen Etien.

13:03.929 --> 13:11.509
Epizòd fredi ak evènman meteyo ekstrèm fè
Ti Laj Glas la tounen yon gwo tès pou lèzòm.

13:11.509 --> 13:21.135
Enstabilite nan sosyete a te louvri pòt pou
destriksyon pwòp tèt Ewòp nan kòmansman 17yèm syèk la.

13:41.980 --> 13:52.340
Kidonk ou wè, se tankou youn nan fim katastwòf Roland Emmerich yo
– sèn ekstrèmman chaje ak emosyon, menasan, ki pwovoke laperèz.

13:52.340 --> 13:56.884
E se aktyèlman tèm ki kouri atravè tout fim
sa a, ki rele tèt li yon "fim dokimantè".

13:56.884 --> 14:03.456
Kounye a genyen plizyè sekans repete ki
prezante sa yo rele "syantis". Kounye a, sa yo rele

14:03.456 --> 14:07.312
"rezilta syantifik" yo prezante nan fim sa a.

14:07.312 --> 14:09.280
Gason an (Roland Weißmann) enpòtan.

14:09.280 --> 14:17.177
Li se yon nonm vanitè, li se Direktè
Jeneral ORF – m ap mansyone poukisa sa enpòtan.

14:17.177 --> 14:22.360
Kidonk, nou gen fim katastwòf sa a, e
sa yo se kounye a reyalite syantifik yo.

14:22.360 --> 14:29.947
Epi nan fim sa a – e se pwen
prensipal plent nou an – gen graf tanperati.

14:29.947 --> 14:37.030
Yo montre yo apre sa nan yon anviwònman estidyo, kote prezantatè
a parèt – fim karakteristik emosyonèl la sibi entèripsyon

14:37.030 --> 14:41.840
repete pa ti sekans konsa – epi premye grafik la sanble konsa:

14:41.840 --> 14:48.304
Sa yo se tanperati pandan 2000 dènye ane yo, e yo
reflete ak presizyon peryòd sa yo, sètadi Peryòd Chofaj

14:48.304 --> 14:52.145
Women an, Peryòd Chofaj Mwayennaj la ak Ti Laj Glas la.

14:52.145 --> 15:02.600
- Epi, se tankou yon baton hockey miltipliye pa kat,
- apre sa li monte byen fò epi ou ka wè koulè a tou.

15:02.600 --> 15:09.537
- Toudabò, tout imaj la tèlman oryante sou pèspektiv, prezan an
reprezante nan yon fòm ki pi gwo, ak koulè ki

15:09.537 --> 15:16.282
gen tandans vire wouj vèmilyon – epi, si w gade
byen, epesè liy yo ogmante tou nan fen an, n ka di.

15:16.282 --> 15:25.561
Men sa ki pi mal la se ke lè li montre
dènye 12,000 ane yo, li sanble konsa.

15:25.561 --> 15:32.324
Wi, totalman fou, e li vin menm pi bon, pou di konsa.

15:32.324 --> 15:35.337
Li di yon bagay sou sa.

15:35.337 --> 15:41.759
Li di: dènye somè a isit la, li vle
di sa a ki totalman wouj, se nou menm.

15:41.759 --> 15:46.459
Li pa di, men nou la, an reyalite se yon
sekans kwonolojik, nou dwe di la, non, se sa li di.

15:46.459 --> 15:50.991
Li esansyèlman ap sijere: Nou se koz
sa a, kounye a se nou ki pou blame.

15:50.991 --> 15:53.771
Mwen vle di, li enkwayab ke koub sa yo ladan l.

15:53.771 --> 16:00.413
- Si w gade yon ti kras pi pre, li komik pou wè li
di degre Sèlsiyis; - konsa ou ka wè kijan li mal fèt.

16:00.413 --> 16:04.543
Si ou gade echèl yo, youn se +1.4° epi lòt la se +1.5°.

16:04.543 --> 16:07.696
Kidonk, sa a pa satisfè okenn estanda syantifik ditou.

16:07.696 --> 16:12.180
Sa a enpòtan pou fè remake paske ORF la tou
oblije delivre yon travay kalite siperyè.

16:12.180 --> 16:14.193
Sa a obligatwa pa lalwa.

16:14.193 --> 16:16.320
Kidonk, se konsa li parèt.

16:16.320 --> 16:22.080
E se pa sèlman la – sa se pwen ki pi enpòtan
nan pwogram dokimantè sa a, pou nou di konsa.

16:22.080 --> 16:24.861
Gen anpil lòt bagay ladan l ki totalman pa kòrèk.

16:24.861 --> 16:32.572
Epi se te rezon an pou nou di: Tann yon minit, sa se
yon gwo manti, se pwopagann, nou pral goumen kont li.

16:32.572 --> 16:35.152
E kijan nou ka kontrekare sa?

16:35.152 --> 16:39.005
Gen sa yo rele yon plent piblik, jan yo rele l nan Otrich.

16:39.005 --> 16:47.432
Kidonk, nenpòt moun ki kwè ke ORF pa respekte Lwa sou
ORF la, ke m ap pale de li pita, ka depoze yon plent

16:47.432 --> 16:52.088
bay otorite konsène a, Otorite Kominikasyon Otrich la.

16:52.088 --> 16:56.855
Li gen sis semèn apre difizyon an pou depoze plent sa a.

16:56.855 --> 17:03.440
Sa a vin yon ti jan pi difisil paske li dwe
jwenn 120 siyati sipò nan sis semèn sa yo.

17:03.440 --> 17:09.320
Epi ou anjeneral bezwen gen plis pase sa, paske pou
rezon fòmèl, ORF la di ke 20 pousan ladan yo pa valab.

17:09.320 --> 17:15.984
Kidonk, nou konn pote 200. Si nou gen anpil sipò, se pa
premye plent ORF la; pafwa nou menm gen 1,000 siyati.

17:15.984 --> 17:18.157
Kidonk sa pa yon pwoblèm pou nou kòm yon klib.

17:18.157 --> 17:23.319
Men ou dwe ranje sa an premye, paske moun
yo dwe antre nimewo kontribisyon ORF yo.

17:23.319 --> 17:28.828
E si ou ale nan yon evènman ak yon estand epi ou di, pou
egzanp, sa a se plent nou, tanpri siyen, lè sa a moun yo

17:28.828 --> 17:32.252
kontan siyen – men kiyès ki konnen nimewo kontribisyon ORF yo?

17:32.252 --> 17:37.243
Kounye a nou dwe di yo pou yo voye l ban nou pa
imèl, e sa ap elimine de tyè nan moun yo, malerezman.

17:37.243 --> 17:41.103
Malerezman, menm si yo te enskri, yo pa kapab voye nimewo yo.

17:41.103 --> 17:44.260
Men nou anjeneral rive simonte obstak fòmèl sa a.

17:44.260 --> 17:50.480
Nou dwe presize egzakteman ki seksyon nan Lwa
ORF la, oswa menm ki sou-seksyon, ki te vyole.

17:50.480 --> 17:53.626
Epi, natirèlman, nou dwe jistifye plent lan.

17:53.626 --> 17:59.710
Jan mwen te di, mwen gen anpil chans pou m zanmi ak kèk avoka ki
vrèman bon k ap ede nou ak sa a, pou nou ka fòmile l

17:59.710 --> 18:07.859
kòrèkteman nan yon pèspektiv legal, pa sèlman an tèm de
sijè a menm ak kritik la, men tou nan yon pèspektiv legal.

18:07.859 --> 18:10.866
Plent piblik sa a ap soumèt kounye a.

18:10.866 --> 18:13.480
Sa ki bèl la se ke li pa gen okenn depans reyèl.

18:13.480 --> 18:18.261
Kidonk ou ka depoze yon plent san peye okenn frè.

18:18.261 --> 18:20.080
Pa gen okenn obligasyon tou pou angaje yon avoka.

18:20.080 --> 18:23.180
Kidonk, si ou panse ou ase bon, ou ka jis fè l.

18:23.180 --> 18:26.434
Sa mande sèlman tan pèsonèl, pa lajan.

18:26.434 --> 18:36.378
Apre yo fin depase obstak fòmèl la, KommAustria voye plent
lan bay ORF epi avoka yo kounye a pibliye yon deklarasyon.

18:36.378 --> 18:41.750
- Apre sa, swa mwen swa avoka a ap ekri yon
kont-deklarasyon, - epi y ap echanje l ale-vini alekri kèk fwa.

18:41.750 --> 18:45.660
Sepandan, apre sis mwa maksimòm, otorite
sa a, KommAustria, dwe pran yon desizyon.

18:45.660 --> 18:48.080
Sa a rele yon "desizyon" nan Otrich.

18:48.080 --> 18:53.390
- Sa a enpòtan sou plan legal paske kounye a ou ka
lite kont li; - ou ka mennen l nan yon lòt nivo.

18:53.390 --> 18:58.300
Lè w di, oke, sa ka desizyon an,
men toujou gen yon pwosesis apèl.

18:58.300 --> 19:03.823
Men anvan mwen rive la, ann gade Lwa ORF la pi pre.

19:03.823 --> 19:07.463
Ki vrè manda ORF la?

19:07.463 --> 19:12.720
Ou ka li li kounye a. Se enfòmasyon
konplè pou piblik la an jeneral, elatriye.

19:12.720 --> 19:18.816
- Epi la a li di "medyasyon ak
pwomosyon syans" – se misyon debaz li.

19:18.816 --> 19:22.760
Se obligasyon li pou l fè sa. Epi tout kalite lòt bagay.

19:22.760 --> 19:25.328
M ap kite l konsa pou kounye a.

19:25.328 --> 19:29.023
Li pa enpòtan pou m li sa an detay kounye a.

19:29.023 --> 19:31.970
Mwen toujou mete anlè mo ki enpòtan yo de tout fason.

19:31.970 --> 19:36.545
Epi gen tou enstriksyon ki trè klè sou
kijan pwogram nan ta dwe estriktire.

19:36.545 --> 19:39.380
Epi jis anlè a, li deja di "seleksyon objektif".

19:39.380 --> 19:42.560
Kidonk, mo 'objèktif' parèt pou premye fwa.

19:42.560 --> 19:46.836
Epi li di tou ke opinyon kritik yo dwe reprezante.

19:46.836 --> 19:49.503
Pran divèsite an konsiderasyon.

19:49.503 --> 19:51.156
Lalwa egzije li fè sa.

19:51.156 --> 19:57.280
Pi ba a, li di ankò: Kòmantè,
analiz, elatriye. Prensip objektivite.

19:57.280 --> 20:00.620
- La a nou wè mo 'objèktivite' a ankò.

20:00.620 --> 20:07.682
Epi gen plis sou-paragraf sou
fason li ta dwe estriktire kontni an.

20:07.682 --> 20:09.780
Kounye a li di kalite.

20:09.780 --> 20:13.520
Se poutèt sa mwen te mansyone li nan
grafik la. Grafik la se yon blag, apre tout.

20:13.520 --> 20:17.300
Pa egzanp, pa gen okenn sous ki bay
pou done yo itilize nan graf sa a.

20:17.300 --> 20:21.000
Ou konnen sa, (...) mwen pa ka
jis mete nenpòt vye grafik ladan l.

20:21.000 --> 20:28.932
- Lè sa a, li dwe konplè, endepandan, san patipri epi, yon lòt
fwa ankò, objektif; - li dwe verifye ak anpil

20:28.932 --> 20:36.540
atansyon si enfòmasyon yo se verite epi kote yo
soti, epi li dwe rete sou reyalite ki ka verifye.

20:36.540 --> 20:40.360
Epi – li dwe kontribye nan edikasyon popilasyon an.

20:40.360 --> 20:42.080
Tout bagay vrèman anfòm kounye a.

20:42.080 --> 20:46.240
Kidonk, si li te fè sa, nou ta gen
yon mwayen vrèman ekselan nan Otrich.

20:46.240 --> 20:48.476
Men se pa sa li fè!

20:48.476 --> 20:50.660
Kounye a nou rive nan pwen an.

20:50.660 --> 20:56.709
- Gen sa yo rele yon transfè dosye, sa vle di yon premye
otorite. KommAustria ap pran yon desizyon nan sis mwa maksimòm.

20:56.709 --> 20:59.260
- Epi toujou, nou toujou ale nan dezyèm enstans lan.

20:59.260 --> 21:02.520
Paske lè ORF la pèdi, li rele pwochen otorite ki pi wo a.

21:02.520 --> 21:05.296
Sa a se Tribinal Administratif Federal la.

21:05.296 --> 21:10.444
E si mwen oswa klib nou an pèdi, nou toujou
imedyatman pote zafè a nan pwochen nivo a.

21:10.444 --> 21:11.710
E sa vrèman bon.

21:11.710 --> 21:14.250
Sa a se yon panèl twa jij.

21:14.250 --> 21:17.360
Li anrejistre mo pou mo.

21:17.360 --> 21:25.279
Temwen yo ka nonmen, e frè tribinal
la ankò ekstrèmman ba, sèlman 30 ero.

21:25.279 --> 21:27.060
Sèl pwoblèm nan se depans ki enplike yo.

21:27.060 --> 21:32.402
Menm si ou genyen, ou toujou rete ak pwòp
frè legal ou, si ou gen ekspè ak bagay konsa.

21:32.402 --> 21:33.760
Malerezman, se konsa sa ye isit la nan Otrich.

21:33.760 --> 21:37.736
Men se menm bagay la tou nan lalwa kriminèl isit la nan Otrich.

21:39.522 --> 21:43.260
Apre sa, gen yon otorite ki pi wo – se otorite ki pi wo a.

21:43.260 --> 21:45.880
Isit la nan Otrich, yo toujou rele l Tribinal Jistis la.

21:45.880 --> 21:52.775
Nan ka sa a, se Tribinal Administratif la, e an paralèl avè l,
menm si li efektivman endepandan, gen Tribinal

21:52.775 --> 22:00.320
Konstitisyonèl la, kote yon moun ka pote plent, pa egzanp, ke
sèten dispozisyon nan Lwa sou ORF la pa konstitisyonèl.

22:00.320 --> 22:06.220
Kidonk ou pa atake pwoblèm nan dirèkteman, men ou
di: Règleman fondamantal sa a pa konstitisyonèl.

22:06.220 --> 22:08.672
Oswa pwosedi a li menm gen erè.

22:08.672 --> 22:09.780
Ou ka toujou aksepte sa a.

22:09.780 --> 22:11.020
Sa a se tou yon tribinal.

22:11.020 --> 22:16.480
Sa a se tribinal ki pi wo an jeneral –
Tribinal Konstitisyonèl la, Tribinal Siprèm nan.

22:16.480 --> 22:17.940
Ki eksperyans nou?

22:17.940 --> 22:22.399
Kidonk, sa a pa premye aksyon legal nou
pran kont ORF la ki gen rapò ak klima a.

22:22.399 --> 22:30.100
KommAustria gen kritè fòmèl ki trè strik, ak siyati
sa yo ak tout lòt bagay – epi li klèman anfavè ORF.

22:30.100 --> 22:34.408
Kidonk li ap eseye bloke plent lan otan ke posib.

22:34.408 --> 22:38.863
Li jwenn tout kalite agiman pou montre
poukisa sitiyasyon an ta dwe kounye a konsidere yon

22:38.863 --> 22:41.952
lòt jan selon pèspektiv moun k ap plenyen yo.

22:41.952 --> 22:47.378
Nou te gen trè bon eksperyans ak dezyèm
enstans lan, Tribinal Administratif Federal la –

22:47.378 --> 22:50.365
omwen ak panèl jij mwen te gen pou fè fas ak yo.

22:50.365 --> 22:57.971
Gen apeprè 35 jij k ap travay la. Gen plizyè senatè, e yo net.

22:57.971 --> 23:00.940
Pwosedi yo mennen tou nan yon
fason pou yo pa eseye enfliyanse sa.

23:00.940 --> 23:02.320
Sa a trè komen nan tribinal yo.

23:02.320 --> 23:07.692
Jij la ka aktyèlman detèmine rezilta pwosedi yo
si pwosedi yo dirije nan yon direksyon espesifik.

23:07.692 --> 23:15.000
Li trè komen nan tribinal administratif nou yo pou prèv
yo rejte oswa pou temwen yo refize, pou nou di konsa.

23:15.000 --> 23:19.720
Men eksperyans mwen ak Tribinal Administratif Federal la trè net.

23:19.720 --> 23:21.140
Men kounye a li vin konplike.

23:21.140 --> 23:26.843
Tribinal nou yo, sètadi tribinal
siprèm yo, tout nonmen politikman.

23:26.843 --> 23:30.100
E sa efektivman elimine règ lalwa nan anpil domèn.

23:30.100 --> 23:36.298
Paske si otorite siprèm ki pran desizyon final yo pa
vrèman ankò, oswa ann di – kote li poze kesyon si yo

23:36.298 --> 23:39.861
vrèman objektif ak endepandan, sa natirèlman trè pwoblèm.

23:39.861 --> 23:44.740
Espesyalman Tribinal
Konstitisyonèl la. Li klèman nonmen politikman.

23:44.740 --> 23:48.820
Epi, jan mwen te di, gen gwo
kesyon an: Èske li menm ka endepandan?

23:48.820 --> 23:52.089
E mwen ta renmen di kèk mo sou Tribinal Konstitisyonèl la.

23:52.089 --> 23:56.780
Li gen 14 jij, se yo menm.

23:56.780 --> 24:01.126
E sa vrèman eksitan kounye a, jan mwen te di.

24:01.126 --> 24:08.180
Yon moun ta ka panse ke pi bon jij nan peyi a ap
travay nan Tribinal Konstitisyonèl la. Sa pa vre ditou.

24:08.180 --> 24:11.600
Pa gen yon sèl ansyen jij pami yo!

24:11.600 --> 24:13.549
Sa a vrèman enkwayab.

24:13.549 --> 24:15.232
Men se konsa sa ye.

24:15.232 --> 24:18.656
Yo dwe gen konesans legal.

24:18.656 --> 24:23.759
Mwen kwè yo dwe fin fè yon diplòm tou, yon diplòm nan lalwa.

24:23.759 --> 24:31.227
Gen anpil pwofesè inivèsite pami yo, sa vle di moun ki te
dirije yon enstiti lalwa yon kote oswa ki toujou aktif.

24:31.227 --> 24:37.593
E gen anpil fonksyonè piblik ki travay kòm avoka nan
administrasyon an – oswa, pi mal toujou, ki travay oswa ki

24:37.593 --> 24:41.639
te travay dirèkteman nan pozisyon politik nan ministè yo.

24:41.639 --> 24:44.080
Sa a se yon pwoksimite ki trè sere
ant sèvitè sivil sa yo ak politik.

24:44.080 --> 24:52.633
Epi pi move bagay la se ke gen avoka ki enplike ki, nan kèk
ka, reprezante politisyen oswa pati politik nan travay yo.

24:52.633 --> 24:59.480
Kidonk, li klè anpil ke Tribinal Konstitisyonèl
nou an gen yon patipri politik ki vrèman dramatik.

24:59.480 --> 25:05.660
E sa ka atribiye bay pati yo, paske pati yo gen
dwa fè pwopozisyon – e tout sa yo pwopoze apwouve.

25:05.660 --> 25:10.460
Kidonk ou ka jis wè kijan pouvwa a te distribye nan
Otrich pandan 20 dènye ane yo, ak ki gouvènman ki te la.

25:10.460 --> 25:15.648
Epi yo tout pouse kandida yo, pou nou
di, nan Tribinal Konstitisyonèl la.

25:15.648 --> 25:22.116
Sa a vrèman, vrèman pwoblèm, pou di
laverite, paske – èske yo vrèman fè jijman net?

25:22.116 --> 25:27.856
Pa egzanp, yon ka ki fèk fini te fè nou genyen
nan premye enstans lan ak nan dezyèm enstans lan.

25:27.856 --> 25:32.680
Sa a se yon panèl twa jij. Rezònman ekselan, 24 paj.

25:32.680 --> 25:35.180
Epi ORF la te ale nan Tribinal Konstitisyonèl la.

25:35.180 --> 25:38.540
Avoka yo te di: Oke, nou aktyèlman pèdi ka a.

25:38.540 --> 25:42.671
Nou ale nan Tribinal Konstitisyonèl la, ki
nonmen politikman, epi yo ranvèse desizyon Tribinal

25:42.671 --> 25:45.040
Administratif la ak yon jistifikasyon ki absid.

25:45.040 --> 25:52.172
Kidonk, lè ou li yo, ou panse nan tèt ou, "Kisa yo t
ap fimen ankò?" Sa enkwayab kijan lalwa – mwen dwe pran

25:52.172 --> 25:56.004
prekosyon isit la – kijan règ lalwa pa fonksyone ankò.

25:56.004 --> 26:01.012
Mwen pa vle pale de pervertisman jistis la,
men sa enkwayab rezon yo ap bay toudenkou.

26:01.012 --> 26:06.645
Men avoka sèl mwen travay byen avè l la ap
eseye mennen Tribinal Konstitisyonèl Otrich

26:06.645 --> 26:09.740
nou an devan Tribinal Ewopeyen pou Jistis la.

26:09.740 --> 26:12.920
Paske nou toujou gen remèd sa a.

26:15.040 --> 26:24.310
Li vrèman enkwayab kijan pafwa ... e
malerezman, se otorite ki pi wo a ki desizif.

26:24.310 --> 26:27.760
Menm jan an tou, kiyès ki nonm ki pi pwisan nan eta a?

26:27.760 --> 26:32.257
Moun ki deklare yon eta dijans. Se te
minis sante nou an pandan kriz kowonaviris la.

26:32.257 --> 26:38.960
Li toudenkou deklare yon eta ijans e kounye a tout bagay
aboli. Kidonk, nan yon eta ijans, konstitisyon an pa valab ankò.

26:38.960 --> 26:41.300
Kisa ankò nou fè, mwen deja di...

26:41.300 --> 26:46.528
Chè telespektatè, anba pwogram nan n ap
jwenn yon lyen pou tout konferans lan.

26:46.528 --> 26:52.478
Nou ta renmen pwofite okazyon sa a pou
remèsye oratè a, Doktè Bernhard Strehl, osi byen

26:52.478 --> 26:56.380
ke platfòm EIKE, Heartland Institute ak CFACT.
