Lisusu, esengeli komonisa polele ndenge rapportage ezali ya mabe na documentaire ya ORF oyo elakisami.
Na likita ya mokili mobimba ya 2024 na Vienna mpo na Climat mpe Énergie, bayangani bayekolaki makambo etali
journalisme ya climat ya kokosa, oyo ORF mpe elingaka kosalela.
Na libaku ya likita oyo,
Kla.TV lelo ezali kolakisa biteni ya lisolo moko ya mayele mingi ya Dr Bernhard Strehl, moto ya mombongo mpe physicien
oyo ayebi mingi makambo ya physique atomique mpe ya radiation.
Akómaki lokola elamba ya ngola mpo na bato ya bolukiluki ya klima ya Autriche, na masolo na ye koleka
50 oyo etongami malamu likolo ya likambo ya klima.
Na tango ya crise ya coronavirus, Strehl ná baninga na ye mosusu babimisaki lisanga IMMUN, oyo
ezali na mokano mibale – ya monganga mpe ya mibeko.
Na nzela ya ba interventions juridiques ebele na niveau ya tribinale administratif, Strehl ayebaki ete
esengeli te ozala avocat mpo na komonela moto mosusu na tribinale administratif na Autriche.
Engebene na maloba na ye moko, asilá kosunga bato ebele ofele mpe azwi mayele na makambo koleka ntuku mibale kino lelo.
Strehl ayebani mpo na bafungoli na ye ya polele.
Yango wana bapanzi-nsango nyonso ya Autriche bazali komeka kokanga ye monoko na kosaleláká maloba lokola "Nazi"
mpe "extrémiste ya loboko ya mobali". Propagande ya climat esalaka ndenge nini na bapanzi-nsango ya minene?
Tala lisolo ya Dr. Strehl oyo ezali na mateya mingi, na mokuse, na motó ya likambo:
Propagande ya climat na Autriche. Biso tobateli yango.
(Bernhard Strehl:) ... liloba 'boyokani ya mokili mobimba' ebandaki kosalelama mpenza
kaka nsima ya kosila ya krize ya coronavirus.
Na mbala moko, ata awa na Autriche, liloba 'yokani ya mokili mobimba' ebandi kosalelama.
Liboso, ezalaki ntango nyonso kobengama bobebisi ya mopɛpɛ ya mokili.
Ezalaki bongo banda na bambula ya 1980.
Na mbala moko, ekómaki na makasi moke.
Na mbala moko, bato nyonso bakomaki kolobela mbongwana ya klima.
Nakanisi ete Climategate ezalaki na esika na likambo oyo. Mpo ata bapanzi sango ya minene mpe bamoni
ete eloko moko ezali sembo te na siansi oyo ya climat.
Mpe sikoyo, na mikolo oyo euti koleka, likambo oyo emati makasi mpenza. Sikoyo tozali na
bobebisi ya mopɛpɛ ya mokili mpe na lifelo ya klima.
Mpe Secrétaire Général ya ONU, Guterres, alobaki solo mpenza – "kolamba ya mokili mobimba".
Nazali ko-citer phrase na ye awa:
Eleko ya koyinda ya mokili mobimba esili. Eleko ya kolamba mokili mobimba ebandi.
Mpe nazali na ya solo.
Sikawa nakolakisa bino oyo alobaki mpenza na ntango wana:
Eleko ya bobɛlɛ ya mokili esili.
Eleko ya moto ya mokili mobimba ekómi.
Mopɛpɛ ezali mpasi ya kopema.
Molunge eleki ndelo.
Mpe nivo ya matomba ya mafuta ya mabele mpe kozanga kosala likambo mpo na klima ezali ya kondima te.
(…) Kasi alobaki mwa makambo kuna.
Mopɛpɛ ezali mpasi ya kopema. Mpe molunge ezali mpasi ya kokanga.
Kasi eloko ekamwisaki ngai koleka ezalaki ete alobaki yango liboso ya likita mobimba ya
ONU na sanza ya nsambo ya mobu moleki (2023).
Mpe bapanzi sango ebele bazalaki mpe wana, mpe likambo yango endimamaki kaka boye.
Moto moko alobaki eloko te.
Mpe sikoyo nalingi kozongisa maloba ya Will Happer: "Aswaki nini?"
Tókende liboso sikoyo.
Liloba mosusu ya sika mwa moke ezali krize ya klima.
Sikawa, likambo nyonso ezali kaka krize.
Mpe nazali mpe moto oyo aboyi crise ya climat na ba media nionso ya Autriche.
Mpe moto nyonso oyo lelo alobi, 'Tɛlɛmá mwa moke, likambo yango ekoki kozala mwa ndenge mosusu', batiaka ye
mbala moko elembo ya mobɔtɔli, mobɔtɔli ya krize ya klima.
Toyebi malamu mpenza ntina oyo basalelaka yango.
Ya solo, basalelaka yango mpo ete ezali na bato oyo baboyaka Holocaust, mpe batyaka biso na etuluku moko na bango.
Awa na mokili oyo balobaka Allemand, ezali na eloko moko ya mayele mabe.
Oyo nde babengi Réseau ya Journalisme ya Climat.
Bapanzi sango mpe bato ya media ebele basalaka kuna.
Elakisi maloba nini esengeli kosalela.
Bato basalelaka lisusu liloba 'mbongwana ya klima' te; ezali pɛtɛɛ mingi.
Esengeli kosalela liloba crise ya climat.
Oyo ezali lokola buku ya maloba oyo endimami, mpo na kosala ete sango ekoma na nguya mpe na lolenge ya kokamwisa koleka.
Mpe nalobi likambo oyo mpo ete bakomi ya ORF mpe bazali awa.
Mpe na nsima tokoyebisa ntina na yango. (...)
Mpe na sima, solo, ezali na ba réseaux sociaux, esika bilenge mingi mpenza bakangamaka na ba écrans na
bango mpe bazwaka basango na bango nyonso kaka kuna.
Tozali mpe na media mosusu na Autriche.
(…) Bazali na lolenge ebele ya malamu.
Kasi, bato mingi baboyaka ba media oyo mpo etandami mpe ete ezali ya ba extrémistes ya droite.
Mpe likambo ya mabe koleka na Autriche ezali biteyelo mpe ba iniversite.
Ezali kaka propagande, botiyi makanisi na bato na makasi mpe idéologie...
Yango ezali ya kokamwa.
Eza likambo ya kokamwa oyo ezali kosalema!
Nayebi mpenza te ndenge nini yango ekoki kosalema. Mpo na ngai, oyo ezali lisusu ba universités te.
Natángaki na université, Université ya Technologie ya Vienne.
Kasi oyo ezali kosalema na mikolo oyo, solo solo banda na Bologna, banda batiaki système oyo,
mpo na ngai, yango ezali lisusu ba universités te.
Mpo bonsomi ya bolukiluki mpe bonsomi ya kotangisa ezali lisusu te, ata banda na pandemi ya coronavirus.
Sikawa nalingi kolobela mokuse mpo na service ya radiodifusion ya leta, mpamba te tozali kozwa bikateli mpo na yango.
Awa, babengaka yango Société ya Radiodiffusion ya Autriche – ORF.
Mpe ezali na ba chaîne oyo: ORF1, ORF 2 mpe ORF III.
Awa, okoki kaka kozwa malamu ba chaines ya Leta ya Allemagne, mpe lisusu ebele ya ba chaines privées, solo.
Nalingi kaka kolakisa yo – oyo ezali ankɛtɛ ya mobu oyo, ndenge ba stations oyo ekomaki mosika na sanza ya misato.
Sikawa ezali pene na ntuku minei.
Soki totali malamu, na kati ya zomi ya liboso, ndenge balobaka, tomoni ete:
ORF 2 nde ezali komonana na bato ebele koleka, na 20% ya ba Autrichiens oyo batalaka yango mokolo na mokolo.
Yango wana, ezali kuna nde "basango" oyo babengaka yango etambolaka.
Bongo wana nde propagande ya mayele ezali kosala, soki tokoki koloba bongo.
ORF 1 ezali mosusu.
Mpe bongo ezali likambo ya kosepelisa, oyo ezali mpenza ya kosepelisa, na esika ya misato ezali chaîne
ya critique ServusTV, ezali kokokana makasi na ZDF.
Mpe soki otali malamu, ORF III ezali te.
Nasololaki na bato oyo na telefone, natunaki mpo na nini. Boye, ezali na kompani moko oyo
esangisaka ba données oyo. Mpo na nini bakotisi ORF III te?
Na libaku ya mayele, mpo ezali chaîne moke ya ORF oyo ezali talo mingi: "Ezali ya sika mingi,
esengeli kobatela yango na pression ya ba cotes d'écoute."
Kasi esali sikoyo mbula zomi na mitano.
Kasi, na lisolo na bango, nayebaki ete ORF III ezali na 2,8%. (...) Nakangi ntina oyo balingi kobomba yango.
Bazali na budget monene, kasi yango elimboli mpenza te bopusi oyo.
Mpe yango nde balingi kobomba na lolenge oyo. (...)
Bongo propagande esalaka ndenge nini mpe elukaka kokokisa nini?
Oyo elingi mpenza kosala ezali ya kozwa ndingisa – elingi koloba, ndingisa mpo na makambo oyo bakonzi to guvɛnɛmá balingi.
Liloba-ntomo ya Lingelesi ezali "Manufacturing Consent".
Eyano na ngai na likambo oyo ezali: "Bondimi ebongisamaka".
Na boye, ozali kotinda bato bandima makambo oyo esengeli bango bandima.
Mpe yango esalaka ndenge nini?
Ezali likambo ya mayoki.
Ozali ntango nyonso na mayoki na kati na yo, mpo ete yango ekangaka makanisi ya kotalela makambo, ekangaka yango.
Oyo ezali likama mingi mpenza mpo tokoki komibatela te na yango.
Yango ezali mpo ete sango yango ekotaka na kati ya makanisi na biso oyo toyebi te.
Mpe mayele ekoki te kokanga yango. (...)
Likambo oyo bazali kosala ezali mabe mingi, mpe ekendeke maboko na maboko na censure.
Mpo soki, ndenge balobaka, osili kotia bato makanisi na lolenge moko, esengeli opekisa bango báyoka
makanisi mosusu to bázwa boyebi ya ndenge mosusu.
Ezali na ba expériences mosusu ya lokumu mingi oyo emonisaka ete bato bakoki kondimisa bango básala likambo oyo ezali na
kowana na bindimeli na bango moko, soki tokoki koloba bongo.
Kasi soki moto moko na kati ya etuluku ya bomeki alobi na mbalakaka likanisi ya bokeseni,
bato mingi bakobongola makanisi na bango noki.
Yango wana bazali kokanga biso nyonso monoko.
Balakisi nzela moko ya makanisi ya bato oyo ezali ya moke mpenza.
Ezali kaka mayoki. Mpe ezali na tina te mayoki nini.
Yango ekoki mpenza kozala ya malamu, lokola esengo ya makasi, kosepela mingi mpe bongo na bongo, ata eloko nini ekoki kozala.
Mpe oyo ezali na ntina mpo na biso sikoyo, mingi mingi na likambo ya mbongwana ya klima, ezali oyo: "Nazali moko ya bato ya
malamu; nazali mobateli ya klima oyo aleki bamosusu na molende."
Yango wana bango nyonso basanganaka malamu.
- Ya solo, ezali mpe na mayoki ya mabe – kanda, ezali na ntina mingi.
Liyoki ya ntina koleka mpo na kokanga makanisi na yo ezali bobangi.
Mpe yango wana bobangi nde ezalaka ntango nyonso eloko ya liboso oyo ebimaka.
Na ntina ya mayele wana, bato nyonso mosusu oyo sikoyo bazali na makanisi moko na ngai, esika sikoyo nandimi ete
makanisi na ngai nde ya solo, bango nyonso bazali bato mabe.
Bongo ngai nazali moko ya bato ya malamu mpe basusu bazali bato mabe.
Mpe yango esalemi malamu mpenza.
Bazali kosala yango banda koleka mbula nkama.
Yango etali bituluku oyo balingi kokoma na yango, solo.
Na yango, bato ekeseni bayanolaka na ndenge ekeseni na bansango.
Bobangi, kasi, ezali eloko oyo ezipaka nyonso.
Okoki kosalela bobangi soki yo moko okoki kobimisa yango; yango ezali malamu mingi.
Ekangaka mbala moko makanisi ya kotalela makambo na mozindo.
Likambo ya ntina mingi ezali ete osengeli kosangisa yango nyonso malamu sikoyo.
Bongo ozwi effet ya malamu koleka.
Nazali moto oyo apusanaka na batɛmɛli na biso.
Nakendaka na bibanda oyo ebongisami na lingomba ya climat, ba ayatollah ya climat, ndenge ngai nabengaka bango.
Mateya na bango ebongisami na lolenge oyo bobangi nde eyaka liboso ntango nyonso.
Mabe mpenza, lifelo ya klima na biloko nyonso oyo ezali kolanda yango, mpe mpela ezali se komata.
Mpe bongo etape elandi eyaka. Mpe bongo ezali: Ezali foti na biso.
Ya solo, elingi koloba ete ezali foti na bino, bino baye bozali koyoka. Bongo moto nyonso amiyokaka na foti.
Mpe bongo olobi: Kasi sikoyo Mobikisi azali koya, ye nde akoyebisa bino nini esengeli bosala.
Nazali na likambo nakoki kosala mpo na kosilisa mokakatano.
Nakoki kosalisa mpo likambo oyo ya mabe esalema te.
Esengeli kaka nasala ngambu na ngai mpo na kobatela klima.
Esengeli nakumba motuka ya kura, na ndakisa, mpo na ndenge wana nazali kobatela klima.
Mpe ngai nde nasalaka makambo ya malamu, nazali moko ya bato ya malamu.
Yango nde likambo. Ndenge wana nde esalemaka.
Nayokaki likambo oyo na mateya ebele.
Yango ezali mpenza ya makasi. NLP = neuro-linguistic programming.
Mpe bato bakangami mpenza na yango.
Bango mpe basepelaka mingi mpenza mpo bamonaki ndenge ezali likama.
Olingi kosala eloko mpo na libota oyo ekoya.
Mpe lokola nalobaki, ezali na effet ya bomoko epai ya bato oyo bakotí na hypnosis virtuel, mpe bamonisaka bomoko bango na bango:
Biso nyonso tozali bato ya malamu, mpe tosengeli – nazongeli – tosengeli kobunda na basusu
makasi mpenza. Mpe sikoyo, likambo ya ntina mingi:
Propagande ezali pete mingi mpo na koyeba. Okoki koyeba mbala moko ete ezali propagande.
Mpo na suka suka, nyonso etali mayoki. Esengeli omitala yo moko.
Soki nayoki sango to eloko nyonso, esengeli namitala.
Mpe soki nayanoli na mayoki, ata ndenge nini, wana ezali propagande.
Basalaka yango na nko mpo nayanola na mayoki. Mpo, lokola nalobaki, yango ekangaka makanisi na ngai.
Esengaka mwa ntango mpo na komimesenisa. Esengeli mpenza okeba na yango.
Ya solo, kozongela ezali likambo ya ntina mingi.
Mpe kaka ntango nyonso te, kasi na ba media nyonso na mbala moko.
Kotya bato nyonso na molongo moko pona ete makanisi mosusu emonana te. Mpo yango ekoki kosala ete bato
oyo bazali na ntembe moke na motema na bango batikela noki likanisi oyo balingi bato bazuwa.
Yango elingi koloba ete solo ezali kaka moko, mpe mituna ya botuni, lokola nalobaki, esengeli te kotuna, mpo
bopesi bino nzela te ya kotika nzela oyo bapesaki bino.
(…) Malamu, mpe sikoyo tókende na likambo mpenza oyo ebandisi etumba.
Ndenge nalobaki, ezali émission documentaire oyo elobeli eleko ya malili makasi ya kala.
Esalemaki na suka ya mobu moleki (mokolo ya 29 sanza ya zomi na mibale 2023) na boumeli ya miniti ntuku misato na mitano.
Mpe yango ezali mpenza ya kosepelisa.
Sikawa nakotambwisa miniti ya liboso, ebandeli ya programɛ oyo:
Emonani lokola eleko mabe esangani mpo na kotelemela bango.
Mpio mpe mbula oyo ezali kobeba bilanga ekoumela ntango boni?
Mpe bakokoka kobokola bana na bango nyonso?
Na suka ya ekeke ya 16, eloko moko te emonanaki lisusu malamu na boyokani kati na bato mpe biloko ya mokili.
Nkake ya makasi eningisi Vienne mpe ebebisi ata Cathédrale ya Saint-Étienne.
Mpio ya makasi mpe makambo ya mopɛpɛ ya koleka ndelo ekómisi Eleko ya Mpio ya Moke komekama ya makasi mpo na bato.
Mobulu na kati ya société efungolaki nzela mpo na libebi ya Eropa na ebandeli ya ekeke ya 17.
Bongo omoni, ezali lokola moko ya ba filme ya makama ya Roland Emmerich – bilili ya kotungisa mpenza
na motema, ya kobangisa, mpe oyo ememaka bobangi.
Mpe yango mpenza nde motó ya likambo oyo ezali koleka na kati ya film oyo mobimba, oyo emibengi "film documentaire".
Biténi oyo ezali kolakisa bato oyo babengami "bato ya siansi" bakotisi sikoyo na kati ya filme mobimba. "Bimonaneli ya siansi"
oyo babengi bongo, bazali sikoyo kolakisama na kati ya filme oyo.
Mobali (Roland Weißmann) azali na ntina.
Azali moto ya lofundo, azali Mokambi Monene ya ORF – nakolimbola ntina na yango.
Bongo, tozali na film oyo ya likama, mpe oyo ezali sikoyo makambo ya siansi.
Mpe na kati ya film oyo – mpe yango nde likambo ya motuya ya plainte na biso – ezali na bagrafe ya température.
Na sima, balakisami na kati ya studio, esika molakisi abimaka – filime ya molayi ya mayoki ekatanaka mbala
na mbala na biteni ya mikuse ya boye – mpe elilingi ya liboso ya grafiki emonanaka boye:
Oyo ezali ba températures ya mibu nkóto mibale (2000) oyo eleki, mpe emonisaka na bosikisiki bileko yango,
elingi koloba Eleko ya Mɔ́tɔ ya Baroma, Eleko ya Mɔ́tɔ ya Moyen Âge mpe Eleko ya Mwa Malili.
- Mpe bongo, oyo ezali lokola nzete ya hockey mbala minei, - na sima emati makasi mpenza mpe okoki mpe komona langi.
- Ya liboso, elilingi mobimba etongami na lolenge ya perspective boye ete ntango ya sikoyo emonisami monene, na balangi oyo
ezali kokoma lokola vermilion – mpe, soki otali malamu, bonene ya molongo mpe ezali komata pene na suka, ndenge balobaka.
Kasi oyo eleki mabe ezali ete, tango elakisi bambula 12 000 ya suka, emonanaka boye.
Iyo, ligboma mpenza, mpe ekomi lisusu malamu koleka, soki tokoki koloba bongo.
Alobi mpenza likambo moko na ntina na yango.
Alobi: Ngomba ya suka kuna likolo, alingi koloba oyo, oyo etondi na motane, yango nde biso.
Alobi te, kuna tozali, solo ezali molongo ya makambo kolanda ndenge esalemaki, tosengeli koloba kuna, te, nde alobi yango.
Na mokuse, alingi koloba ete: Biso nde tomeli likambo oyo, biso nde tosengeli kopesa foti sikoyo.
Nalingi koloba, ezali likambo ya kokamwa ete ba courbes oyo ezali kuna na kati.
- Soki otali malamu mwa moke, ezali ya kosɛkisa ndenge ekomami degrés Celsius; - bongo okomona ndenge esalemi mabe.
Soki otali ba échelles, moko ezali +1.4° mpe mosusu ezali +1.5°.
Na yango, oyo ekokisi ata moko te ya mibeko ya siansi.
Ezali na ntina ya kolakisa likambo oyo mpo ete ORF mpe azali na mokumba ya kosala mosala ya qualité ya likolo.
Esengami na mobeko.
Bongo, ezali komonana boye.
Mpe kaka wana te – yango nde eloko eleki kitoko mpenza na émission oyo ya documentaire, soki tokoki koloba bongo.
Ezali na makambo mosusu ebele kuna oyo ezali mpenza mabe.
Mpe yango nde ntina esalaki ete toloba: Zela mwa moke, wana ezali lokuta monene, ezali propagande, tokobunda mpo na komibatela.
Mpe ndenge nini tokoki kotɛmɛla yango?
Ezali na oyo eyebani na nkombo ya plainte publique, ndenge babengaka yango na Autriche.
Na yango, moto nyonso oyo akanisi ete ORF alandi te Mobeko ya ORF, oyo nakolobela na sima, akoki kotia plainte
na ebonga ebongi, ebonga ya communication ya Autriche.
Azali na pɔsɔ motoba nsima ya botángi mpo na kotia likambo oyo.
Yango ekómi mwa mpasi koleka mpo asengeli kozwa ba signatures 120 ya lisungi na kati ya pɔsɔ motoba oyo.
Mpe mbala mingi esengeli ozala na koleka wana, mpo na bantina ya mibeko, ORF elobaka ete pɔsɔ
ntuku mibale (20%) kati na yango ezali ya tina te.
Yango wana, mbala mingi tomemaka 200. Soki tozali na lisungi ebele, ezali likambo ya liboso ya ORF
te, mbala mosusu tozali kutu na sinyatire 1 000.
Bongo yango ezali likambo te mpo na biso lokola club.
Kasi esengeli osilisa yango liboso, mpo bato basengeli kokɔtisa nimero na bango ya contribution ORF.
Mpe soki okendi na likambo moko na etanda mpe olobi, na ndakisa, 'Oyo ezali likambo na biso ya komilela, tosengi
yo tia sinyatire', bongo bato basepelaka kotia sinyatire – kasi nani ayebi nimero na ye ya ORF?
Sikawa esengeli toloba na bango bátindela biso yango na email, mpe na mawa, yango ekolongola bato mibale kati na misato.
Likambo ya mawa, ata soki bakomisi nkombo, bakoki te kotinda nimero na bango.
Kasi mbala mingi tolongaka kolonga epekiseli oyo ya mibeko.
Esengeli tólimbola polele eteni nini ya Mobeko ya ORF, to ata mpe eteni ya moke, nde ebuki mibeko.
Mpe na nsima, solo, esengeli tósolola likambo ya plainte.
Ndenge nalobaki, nazali na chance mingi ya kozala baninga ya baavoka ya malamu mpenza oyo bazali kosalisa biso na likambo oyo,
mpo ete tokoka kobongisa yango malamu na ndenge ya mibeko, kasi kaka te na oyo etali likambo yango
moko mpe bitɔmbɔli, kasi mpe na kotalela mibeko.
Mokanda oyo ya komilela na bato nyonso ezali kotindama sik'oyo.
Likambo ya malamu ezali ete ezali na mosolo ya solo te.
Bongo okoki kotia plainte kozanga kofuta mbongo ata moko.
Ezali mpe na mokumba te ya kozwa avoka.
Bongo soki omoni ete okoki, okoki kaka kosala yango.
Esɛngaka kaka ntango ya yo moko, kasi mbongo te.
Na sima, soki likambo ya mibeko esili koleka, KommAustria etindaka plainte epai ya ORF mpe ba avocats sikoyo babimisaka liyebisi.
- Na sima, ngai to avoka nakokoma eyano na mokanda, - mpe bakopesana yango na mikanda mbala na mbala.
Kasi, na nsima ya sanza motoba na suka, autorité oyo, KommAustria, esengeli kozwa ekateli.
Na Autriche, oyo babengaka "decision".
- Oyo ezali na ntina na miso ya mibeko mpo sikoyo bakoki kotɛmɛla yango; - bakoki komema yango na etape ya likolo.
Kolobaka ete, "oké, wana ekoki kozala ekateli, kasi nzela ya komituna ezalaka ntango nyonso."
Kasi liboso ya kokoma kuna, tótalela mibeko ya ORF na mozindo.
Mosala ya solo ya ORF ezali nini?
Okoki kotánga yango sikoyo. Ezali na bansango ya mozindo mpenza mpo na bato nyonso, mpe bongo na bongo.
- Mpe kuna ekomami "boyokani mpe botomboli ya siansi" – yango nde mokumba na yango ya motina.
Ezali mokumba na ye ya kosala yango. Mpe biloko mosusu ya ndenge na ndenge.
Nakotika yango bongo mpo na sikoyo.
Ezali na ntina te mpo na ngai natánga yango na mozindo sik'oyo.
Ata bongo, nazalaka ntango nyonso kotia elembo na maloba ya ntina.
Mpe lisusu, ezali na malako ya polele mpenza na ndenge nini programɛ esengeli kobongisama.
Mpe kaka na likolo, ekomami déjà "boponi ya biloko".
Bongo, liloba 'objective' ebimi mpo na mbala ya liboso.
Mpe na sima elobi ete makanisi ya botɛmɔli esengeli mpe komonisama.
Kotalela bokeseni
Mobeko esengi ye asala bongo.
Na nse mwa moke, ekomami lisusu: Bamanaka, ba-analyse, mpe bongo na bongo. Mibeko ya bosembo.
- Awa tomoni lisusu liloba 'objektivite'.
Mpe na sima, ezali na ba sous-paragraphes mosusu oyo elakisi ndenge asengeli kobongisa makambo na kati.
Sikawa elobi qualité.
Yango wana nalobelaki yango na elilingi. Elilingi yango ezali lisɛki kaka.
Na ndakisa, esika euti ba données oyo esalelami na grafike oyo eyebisami te.
Oyebi ete, (...) nakoki kaka kotia elilingi nyonso boye te.
- Bongo asengeli kozala mobimba, na bonsomi, kozanga ngambo mpe, lisusu, kotala makambo na bosembo; - asengeli kotala
na likebi soki makambo ezali ya solo mpe wapi euti, mpe asengeli kotikama kaka na makambo oyo ekoki kondimama.
Mpe – esengeli kosunga na koteya bato.
Sikawa, biloko nyonso ezali mpenza malamu.
Bongo soki asalaki bongo, tolingaki kozala na media moko ya malamu mpenza na Autriche.
Kasi wana nde te oyo asalaka!
Sikawa tokómi na likambo ya ntina.
- Ezali na oyo babengi transfert ya dossier, elingi koloba, autorité ya liboso. KommAustria
ekozwa ekateli na kati ya sanza motoba, na suka suka.
Mpe na nsima, tokendaka ntango nyonso na mbala ya mibale.
Mpo soki ORF elongami, ebengaka bakonzi ya likolo na yango.
Yango ezali Tribinale Fédéral ya Administration.
Mpe soki ngai to club na biso tolongami, tomemaka likambo yango mbala moko na niveau ya likolo.
Mpe yango ezali mpenza malamu.
Oyo ezali lisanga ya bazuzi misato.
Ekomami liloba na liloba.
Bakoki kotanga nkombo ya batatoli, mpe mbongo ya tribinale ezali lisusu moke mpenza, kaka euro 30.
Mokakatano kaka ezali mosolo.
Ata soki olongi, okotikala kaka na ba frais na yo moko ya tribinale, soki ozali na ba experts mpe biloko ya ndenge wana.
Likambo ya mawa, ezali kaka bongo awa na Autriche.
Kasi ezali mpe bongo na mibeko ya mabe awa na Autriche.
Bongo, ezali na bokonzi mosusu oyo eleki likolo – yango nde bokonzi oyo eleki likolo koleka.
Awa na Autriche, babengaka yango ntango nyonso Tribinale ya Bosembo.
Na likambo oyo, ezali Tribinale ya Administration, mpe pembeni na yango, atako ezali mpenza na lipanda, ezali na Tribinale ya
Constitution, esika moto akoki komilela, na ndakisa, ete biteni mosusu ya Mobeko ya ORF ezali na kowutana na Constitution.
Bongo, obundisi likambo yango polele te, kasi olobi: Mobeko oyo ya moboko eyokani na Mibeko-Mokonzi te.
To mpe lolenge ya kosala yango moko ezali na mabunga.
Okoki naino kondima yango wana.
Yango mpe ezali tribinale.
Yango nde tribinale ya likolo koleka na monene – Tribinale ya Constitution, tribinale suprême.
Expérience na biso ezali nini?
Yango wana, oyo ezali te mbala ya liboso oyo tosali likambo ya mibeko mpo na makambo ya klima mpo na kotɛmɛla ORF.
KommAustria ezali na mibeko ya makasi mpenza, na ntina na ba signatures oyo mpe biloko nyonso
mosusu – mpe emonani polele ete ezali na ngambo ya ORF.
Yango wana azali komeka kokanga plainte na ndenge nyonso akoki.
Azali koluka bantina ya ndenge na ndenge mpo na kolakisa ete likambo esengeli sikoyo kotalelama na
lolenge mosusu, na ndenge oyo bamileli bazali komona yango.
Tozwi makambo ya malamu mpenza na instance ya mibale, Tribinale Fédéral ya Administration – ata
moke na bituluku ya bazuzi oyo nasololaki na bango.
Ezali na pene ya bazuzi 35 oyo bazali kosala kuna. Ezali na ba senats ebele, mpe bazali na katikati.
Misala esalemaka mpe na lolenge oyo emekaka te kobenda likambo oyo na ngambo na yango.
Yango esalemaka mingi na tribinale.
Zuzi akoki mpenza kotya ndelo na likambo soki likambo yango etambwisami na ngambo moko boye.
Ezalaka likambo ya kawaida na ba tribinale na biso ya administration ete bilembetele bibwakama to mpe
batatoli bapɛsɛmɛ te nzela ya koloba, ndenge balobaka.
Kasi expérience na ngai na Tribinale Fédérale Administrative ezali mpenza neutre.
Kasi sikoyo ekomi mpasi.
Ba tribinale na biso, elingi koloba ba tribinale ya likolo, baponami nyonso na politiki.
Mpe yango elongoli mpenza boyangeli ya mibeko na bisika ebele.
Mpo soki bakonzi ya likolo oyo bazwaka ekateli ya suka bazali lisusu mpenza te, to tóloba – esika ezali na
ntembe soki bazali mpenza na bosembo mpe na lipanda, yango ezali solo likambo ya mpasi.
Mingi mpenza Tribinale ya Constitution. Emonani polele ete baponami na politiki.
Mpe bongo, lokola nalobaki, motuna monene ezali: Akoki ata kozala na bonsomi?
Mpe nalingi koloba mwa maloba moke na ntina na Cour Constitutionnelle.
Ezali na basambisi zomi na minei, bango wana nde bazali.
Mpe yango ezali kosepelisa mingi sikoyo, ndenge nalobaki.
Moto akoki kokanisa ete bazuzi ya malamu koleka na mboka basalaka na Cour Constitutionnelle. Kasi ezali bongo te.
Kati na bango, ata zuzi moko ya kala azali te!
Yango ezali mpenza likambo ya kokamwa.
Kasi ezali bongo.
Esengeli báyeba mibeko malamu.
Nakanisi ete esengeli mpe bazwa diplome, diplome ya mibeko.
Kati na bango, ezali na baprofesɛrɛ ya universite ebele, elingi koloba, bato oyo bakambaki kala institut
ya mibeko na esika moko to oyo bazali naino kosala.
Mpe ezali na basali mingi ya Leta oyo basalaka lokola baavoka na kati ya administration – to, likambo ya mabe
koleka, oyo basalaka to basalaki mpe mbala moko na misala ya politiki na kati ya ba ministères.
Yango ezali boyokani ya penepene mingi ya basali ya leta oyo na politiki.
Mpe likambo ya mabe koleka ezali ete baavoka bazali na kati, oyo, na mwa makambo mosusu, babatelaka bato ya
politiki to mangomba ya politiki na mosala na bango.
Na yango, emonani polele ete Cour Constitutionnelle na biso ezali na ngambo ya politiki makasi mpenza.
Mpe yango ezali mpo na ba partis, po ba partis bazali na lotomo ya kopesa makanisi – mpe makanisi nyonso oyo bapesaka endimamaka.
Bongo okoki komona polele ndenge bokonzi ekabolamaki na Autriche na boumeli ya mibu 20 oyo
eleki, mpe boye boye ba guvɛnɛmá nini ezalaki kuna.
Mpe na nsima, bango nyonso batindaka ba candidats na bango, ndenge balobaka, na Tribinale ya Constitution.
Yango ezali likambo ya mpasi mpenza, soki nalobi solo, mpo – boye bazali mpenza kopesa bikateli ya kozanga ngambo?
Na ndakisa, likambo moko esilaki kala te, tolongaki yango na etape ya liboso mpe na etape ya mibale.
Oyo ezali lisanga ya bazuzi misato. Likanisi ya malamu mpenza, nkasa 24.
Mpe na nsima, ORF ekendeki na Cour Constitutionnelle.
Baavoka balobaki: Okay, na bosolo tolongami na likambo yango.
Tokende na Cour Constitutionnelle, oyo bato na yango baponamaka na politiki, mpe babwaka ekateli
ya Cour Administrative na ntina moko ya bozoba.
Bongo soki otangi yango, okanisi na motema na yo, "Nini lisusu bazali komela?" Eza likambo ya kokamwa ndenge mobeko – nasengeli
kokeba awa – ndenge boyangeli ya mobeko esalaka lisusu te.
Nalingi te kolobela ndenge bosembo ezali kobebisama, kasi ezali ya kokamwa makambo oyo bazali kopesa sik'oyo lokola bantina.
Kasi avoka moko oyo tosalaka malamu elongo sikoyo alingi komeka komema Cour Constitutionnelle
na biso ya Autriche na Cour de Justice ya Eropa.
Mpo ete tozali naino na nkisi oyo.
Ezali mpenza likambo ya kokamwa ndenge ntango mosusu ... mpe mawa mingi, bokonzi ya likolo nde ezwaka ekateli ya suka.
Ndenge moko, moto nani azali na nguya koleka na leta?
Moto oyo asakoli état d'urgence. Yango azalaki ministre na biso ya santé na tango ya crise ya coronavirus.
Na mbala moko, alobi ete ezali état d'urgence mpe sikoyo biloko nyonso esilisi. Yango wana, na tango ya
état d'urgence, constitution ezali lisusu na nguya te.
Nini mosusu tosala, nalobaki déjà...
Baninga batalisi, na nse ya programɛ bokokuta lien mpo na lisolo mobimba.
Tolingi kosalela libaku oyo mpo na kopesa matondi na molobi, Dr Bernhard Strehl, mpe lisusu na ba
plateformes EIKE, Heartland Institute mpe CFACT.