Ha, mendagida Robert Stein deb yozilgan. Aziz Robert, vaqt ajratganingiz uchun rahmat.
Siz bu yerda alternativ WEFda bo'lib turibsiz, bir qancha tadbirlarni moderatsiya qildingiz va men bilishimcha, yaqinda
ertangi media haqidagi panelni ham moderatsiya qildingiz.
Va sizning topilmalaringiz qanday? Buni hali biror xulosaga keltira oldingizmi, tomoshabinlar uchun qiziqarli
bo'ladigan yoki bizga saboq bo'ladigan biror narsa bormi?
Xo'sh, birinchidan, bu yerda albatta ajoyib darajada buyuk tadbir ekanligi aniq.
Men ilgari bunday yig'ilishga duch kelmaganman, rostini aytsam.
Demak, bu yerda alternativ media sohasidan, ...dan 30–40 kishi bor. Turli xil media yaratuvchilari va
faollar, yuristlar, shifokorlar – butun panel bu yerda.
So'nggi yillarda boshini xavf ostiga qo'yib, "Men bunga qo'shilmayman" degan barcha
odamlar bu yerda birinchi marta birlashdilar.
Va albatta, hozir ishtirokchi sifatida u yerda bo'lish va hammaga ma'lumki, nihoyat biror narsa sodir
bo'lishi kerak, degan bu energiyani his qilish ajoyib.
Endi biz shunchaki alohida-alohida, har birimiz o'z podvalimizda va kichkina YouTube
kanalimizda ishlay olmaymiz; biz tarmoqlanishimiz kerak.
Faqat shu o'zi juda ajoyib, u yerda shunday energiya to'plangan.
Va albatta, yana bir narsa – bu yerda ifodalangan aniq g'oya va fikrlardir.
Kecha biz boshqa bakterial epidemiya e'lon qilingan va hozir 25 dekabr yili ekanligimizni hisobga olgan stsenariyga
asoslangan simulyatsiya mashg'ulotini o'tkazdik. Ishchi guruhlar keyin kamroq yoki ko'proq aniqlashlari kerak edi:
Biz muqobil ommaviy axborot vositalari, faollar, tibbiyot xodimlari va yuristlar
sifatida buni oldini olish uchun nima qildik?
Va bu keyin ishchi guruhlarga kiritildi. Va bu keyin ... bajarilishi mumkin bo'lgan takliflar berildi, shunda so'nggi
to'rt yillik tajribaga tayangan holda shunday deyish mumkin edi:
"Xo'p, bu biz bilan yana bo'lmaydi." Va shu o'zi juda, juda kuchli edi.
Ammo men bundan olgan xabarim shuki: juda ko'p odamlar nimadir qilmoqda va bu tashqi dunyoga signal yuboradi.
Yuz minglab odamlar buni ko'radi. Men shuningdek, qiziqaman, boshqa tomon bu voqeani qanday talqin qiladi,
agar ular bunga umuman e'tibor bersa. Shunday qilib, bu hanuzgacha hayajonli bo'lib qolmoqda.
Va men shaxsan bo'linishlarni yengishda va birgalikda sinergiyalarni topishda katta energiya sezaman.
Menimcha, maqsad har bir nuqtada yakdil kelishuvga erishish emas, balki bizni
birlashtiradigan narsalarga e'tibor qaratish edi, to'g'rimi?
Men buni sezayotgandekman; u havoda. Har kim tinchlikni xohlaydi, har kim haqiqatni xohlaydi, har kim biz
birgalikda qandaydir yo'l bilan oldinga siljishimizni xohlaydi.
Men ham bu yerda shuni sezaman. Buning uchun juda katta rahmat.
Aniq qadamlar, kelasi yili ertangi media nima qilayotganini allaqachon aniqladingizmi? Yoki buning uchun hali erta emasmi?
Meningcha, hali hech narsa e'lon qilinishga tayyor emas.
Ammo men u yerda birlashgan alohida guruhlar yoki hatto aniq loyihalar amalga oshirilayotganiga aminman.
Men hozirgacha o'zim boshqa media yaratuvchilar va ishtirokchilar bilan qancha yangi uchrashuvlar tashkil qilganimni bilmayman.
Albatta, u yerda sinergiyalar allaqachon rivojlanmoqda.
Ammo undan aslida nima chiqishi hali ko'rinishi kerak.
Bu ehtimol yangi seriyaning ochilish tadbiri.
Bu tomoshabinlarsiz birinchi marta.
Tomoshabinlar – faqat taklif qilingan mehmonlar va ular bilan birga kelgan odamlar.
Umuman olganda, taxminan 100 nafar alohida ishtirokchi bor edi.
Va keyingi safar bunday bo'lganda, bu 1 000, 2 000 yoki kim biladi qancha odam bo'lishi mumkin bo'lgan joyda bo'ladi.
Va bu, albatta, ko'plab odamlarni jalb qiladi. Men bunga mutlaqo aminman.
Biz shuningdek kecha bu yerda bir nechta qisqa intervyular o'tkazdik.
Men Gerhard Wisnewski bilan gaplashayotgan edim. O'sha paytda men o'zim kameraman bo'lib ishlayotgan edim.
Va keyin Pol Brandenburg Markus Haintz bilan fon ortida turgan edi. Keyin to'satdan professor Bhakdi ularga qo'shildi.
Va faqat shu fon orqasida, agar men tomoshabin sifatida buni ko'rganimda – mana bunday:
Bu qayerda bo'ldi? Nega? Men u yerga borishni xohlayman. U yerda nima qilishayotgan edi? Bu nima?
Shunday ekan, menimcha, faqat signal effekti o'zi bu natijadan kelib chiqadigan jihatdan nihoyatda muhim.
Ha, bu qandaydir kelajakning "Shuhrat yo'lagi"ga o'xshaydi. Bu yerdan yurib o'tasan va o'ylaysan: "Ah, men uni
taniyman, men uni taniyman, men uni taniyman." Ajoyib.
Bu yerda bunday odamlar bilan suhbatlashish imkoniga ega bo'lish men uchun ham katta sharaf. Ajoyib.
Shunday qilib, bu tadbir uchun va uni bu yerda birgalikda uyushtirganingiz uchun rahmat.
Bizni qiziqtiradigan savol, uni hozir bu yerda hammaga berdik:
Hozir vaziyat qanday? Aytaylik, senzura keng tarqalmoqda va butun jarayon asl Jahon Iqtisodiy Forumi tomonidan
– aytaylik – bu Buyuk Qayta Tiklashga olib borilmoqda?
Bu shuni anglatadiki, biz turli inqirozlarga duch kelyapmiz va endi raqamli mahsulotlarga murojaat qilish imkoniyatimiz yo'q.
Endi YouTube ham yo'q, veb-saytlar ham yo'q, hech narsa. Tomoshabinlarimizga qanday maslahat berasiz?
Internetga bog'liq bo'lmagan mustaqil tarmoqlanish – boshqacha aytganda, anonimlikdan voz kechib,
mintaqaviy tarmoqlarga o'tish – kelajak uchun muhim omilmi?
Shunday qilib, kecha paneldagi kimdir dedi: "Bosmaxonani ishga tushiring."
Ha, yillar davomida qilgan ishlaringiz – fikringizni bildirish va noroziligingizni ifoda etish – o'chirilmaydi.
Siz uni qo'l bilan axlat qutisiga tashlashingiz kerak. Uni yo'q qilishingiz kerak.
Agar xohlamasangiz, uni oddiygina elektron pochta xabari deb o'chirib tashlashingiz mumkin,
lekin bu faqat bitta bosish emas, balki analog usul.
Va bu, albatta, imkoniyatlardan biri bo'lib, siz shunday deysiz: bizda endi hech qanday raqamli imkoniyatlar qolmadi,
shuning uchun yana eski usulda qilishimizga to'g'ri keladi.
Ha, pochta orqali yuboriladigan ishtiroklar bilan, deyish mumkinki, yaxshi eski... nima deb ataladi? – xat/zanjir xat.
Demak, siz shunchaki odamlarga qog'oz bo'laklarini uzatasiz.
Stikerlar, masalan, boshqa gap. Ularni olib tashlash qiyin bo'lgan yopishqoq stikerlar.
Siz u yerga nimanidir yopishtirayotganingizni va uni keyin qayta olish uchun pichoq kerak bo'lishini anglayapsizmi?
Anarxistlarga oid biroz ma'lumot. Keyin bir yoki ikki logo.
Va, albatta, shaxsiy muhitda tarmoq aloqalarini o'rnatish ham juda muhim.
U hatto o'z atrofidagi odamlarni ham shu narsalar bilan yuzma-yuz qo'yishga jur'at etadi...
Ko'pchilik hanuzgacha bu "ruhiy qamoq"da qamalib qolgan, kimdir aytganidek. Chunki ular faqat ommaviy axborot vositalaridan
ma'lumot olishadi. Va buni muloyimlik bilan tushuntirish kerak.
Bu oson emas, ehtimol bilasiz.
Ko'pchilik odamlar shu kokonga o'tirishga odatlangan. U yerda qulay, o'zingiz qayerda ekanligingizni bilasiz.
Va orqa fonda nimadir qilayotgan yovuz kuchlardan xavotirlanishingiz shart emas.
Ammo siz odamlarni ularning hozirgi darajasiga asta-sekin yetkazishingiz kerak.
Men har doim shunday qilaman, bu allaqachon doimiy hazilga aylandi.
Bunday muhokamalarda qatnashganimda, men har doim bir nechta sinov takliflarini osonlikcha ilgari surishga harakat qilaman.
Masalan: 7-binо, Jahon Savdo Markazi 7.
Menga bu klassik test, litmus testi, men aniq bilamanki: Xo'p, agar men birdaniga shunday javob olsam:
"Nima dedingiz? 7-binomi?" "Ha, Jahon Savdo Markazi 7 – 9/11 va shunga o'xshashlar." "Aytolmayman."
"Undan keyin balki Chempionlar Ligasi tomon ko'proq...", deb men har doim aytaman.
Bilasanmi, keyin shunchaki anglaysan: mayli, qarama-qarshi odamga yetib bora olmaysan... ularga yetib bora
olmaysan. Va buning uchun hech qanday sehrli formula yo'q.
Lekin men bilaman yoki his qilaman va ko'ramanki, ajoyib inqirozlar tufayli, bu aqldan ozdiradigan davrlarda, bir
falokat xabari boshqasining ortidan kelaverar ekan, odamlarning ma'lumot olishga bo'lgan istagi ortib bormoqda.
Men bugun eshitdimki, nemis kompaniyalarining 38 foizi kelasi yili ish o'rinlarini qisqartiradi.
Boshidan beri sodir bo'lib kelayotganlarga qo'shimcha ravishda.
Chunki: Bizda arzon gaz qolmadi, energiya manbalarimiz beqaror , elektr tarmog'imiz beqaror, xavfsizligimiz
yo'q, lavozimlarda umuman o'rin olmagan odamlar bor.
Taxalluslari bilan atalmog'i mumkin bo'lmagan siyosatchilar.
Ba'zi lavozimlardagi mutlaqo malakasi yetishmaydigan odamlar bor, ular shunchaki mafkuraviy jihatdan charchab ketishgan.
Va albatta, faqat Süddeutsche, Spiegel va Tagesschau'ni o'qigan va tomosha qilgan odamlar ham buni sezadi.
Shunday qilib, vaqt bizning foydaga ishlaydi. Mening yagona muammom shundaki, sen eng past nuqtaga
yetishing, hatto undan ham pastga tushishing kerak.
Biz allaqachon bunday vodiydamiz. Endi eng katta, eng chuqur vodiyga tushishim shart emas.
Men Eva Herman va Andreas Poppdan bir maqolni eshitdim: "Endi biz faqat igna ko'zidan o'tishimiz kerak!"
Bu osonroq bo'lishi mumkin. Agar yetarli odamlar o'zlari mustaqil fikrlashni boshlasa. Lekin
menimcha, aynan shuning uchun hammamiz shu yerdamiz.
Ammo bunday vodiydan o'tishim kerak bo'lsa, buni shunday odamlar bilan qilishimga minnatdorman. Birga ham.
Va biz ham son jihatdan o'sib bormoqdamiz. Keyin ishlar yana yaxshilanishni boshlaydi.
Ha, bu yaxshi eshitilmayaptimi? vodiydan so'ng tog' keladi. Men "hopium"ga to'la .
Ajoyib. Bu mening asosiy xususiyatlarimdan biri. Faqatgina u yerda bo'lish... haqiqatan ham yo'lni boshqarish.
Hayotda ba'zan haqiqiy aylanib o'tishlar yoki shunga o'xshash narsalarni qilasan.
Men 2012-yil 27-noyabrda AZKda siz bilan edim. Va bu, rostdan ham, hayotimdagi eng buyuk lahzalardan biri edi. Bu shunday edi: vov,
3000 kishi, hammasi a'lo darajada o'tdi. Va fikr-mulohazalar.
Va men o'yladim: "Ey hayotim, keyin nima bo'ladi? Keling, menga ko'rsating."
Bu 2012-yil 21-dekabrdan biroz oldin va hokazo edi. Shunda men o'zimga o'yladim: ha, mana boshlanadi.
Biroz o'tmay menga saraton tashxisi qo'yildi. Bilasizmi, men o'zimga o'yladim: "Ey, aziz
koinot, bu men tasavvur qilganimdek emas edi."
Keyin men juda keskin bir aylanish qildim, hammasi yaxshi tugadi, lekin bu vahshiy sayohat bo'ldi.
Bu juda haddan tashqari edi. Ammo shunga qaramay, men undan muhim bo'lgan ba'zi narsalarni o'rgandim.
Va bu nihoyatda tajriba bo'lmaganda, men bu yo'lga qadam qo'ymagan bo'lardim.
Shunday qilib, boshida bu juda dahshatli edi. Va uzoq, uzoq vaqt davomida olov va og'riqning qizil tumanligi edi.
Va shuningdek noaniqlik: endi nima bo'ladi? Ishlar aslida qanday kechadi? Bu umuman ishlaydimi?
Orqaga nazar tashlasam, bu omad zarbasi edi. Qattiq eshitilsa ham.
Og'riqsiz yashashni har doim ham uddalashingiz mumkin. Ammo bu qiyin edi. Va orqaga nazar tashlasam – juda, juda minnatdorman.
Ammo bu siz nazorat qila oladigan narsa emas. U sizga o'zi keladi, va shukrki, "inkarnatsiya shartnomasi" deb ataladigan shartnoma
doirasida tanlagan shaxsiy sinovlaringizni oldindan bilmaysiz.
Ammo orqaga nazar tashlasam, hozir men bu yerdaman, hali ham ishtirok etishga ruxsat berilganman va men chin dildan
– men har kuni osmonga qisqa duo qiladigan odam emasman.
Ammo men ko'pincha uyg'onib, mavjud bo'lgan barcha narsalarning ona-ota yaratuvchi qudratiga minnatdorchilik bildiraman.
Men shunchalik diniy emasman-ki, buni namoyon qilgan yoki shaxsiylashtirgan bo'lardim.
Ammo meni bu yerga yuborgan kuch uchun men juda minnatdorman.
Va bu yerda, xususan bunday mavqedagi hissa qo'shishga ruxsat berilgani meni hozir
nihoyatda kamtar his qilishimga sabab bo'ladi.
Va shuningdek, biz bu hayajonli davrni faol ravishda shakllantira olishimiz ma'nosida kamtarona bo'lamiz.
Chunki bu keyinchalik tarix kitoblarida esda qoladigan vaqt bo'ladi.
O'sha paytlarda odamlar vaziyat shunchalik yomonlashmasligi uchun nima qilishgan?
Men bunga qat'iy ishonaman. Menimcha, tomoshabinlar ham shunday.
Yuragingizni bizga ochib, hikoyangizni bo'lishganingiz uchun juda katta rahmat. Ajoyib, haqiqatan ham.
Va shuningdek, ishingiz uchun, o'zingizdan shunchalik ko'p hissa qo'yganingiz uchun, bu
energiyani his qilasiz va uni sochib turasiz.
Sizda ko'p ijobiy jihatlar bor, bu juda yaxshi. Keling, buni barcha tomoshabinlarimiz bilan bo'lishaylik.
Shuning uchun biz bu yerdamiz, to'g'rimi? Shuning uchun biz shunday yashaymiz.
Juda katta rahmat, Robert. Davom etamiz. Rahmat, Mathias. Zo'r.