Op 6 Desember het die Roemeense Grondwetlike Hof die eerste rondte van die presidentsverkiesing ongeldig verklaar
en beslis dat die hele verkiesingsproses herhaal moet word.
In die eerste rondte van die stemming het die onafhanklike kandidaat Călin Georgescu die meeste stemme
ontvang en sou in die tweede rondte teen Elena Lasconi van die liberale USR-party gekonfronteer het.
Hierdie tweede rondte van die verkiesing was reeds aan die gang onder Roemeense burgers wat in die buiteland woon,
en volgens peilings het Georgescu 'n goeie kans gehad om te wen toe dit onverwags deur die hof gestaak is.
Hierdie besluit is uiters kontroversieel, sowel tuis as in die buiteland, en vorm volgens baie waarnemers 'n
onwettige inmenging in die land se demokratiese prosesse.
Lasconi het gekla dat die demokrasie vertrap word.
Georgescu en George Simion, die AUR-party se kandidaat wat in die eerste rondte verloor het, het van 'n staatsgreep gepraat.
Die Duitse koerant Die Welt het ook die term staatsgreep gebruik en geskryf dat, vir die eerste keer in die
geskiedenis van die EU, 'n verkiesing gekanselleer is "omdat die verkeerde uitslag dreig".
Is daar voldoende gronde vir hierdie besluit?
Die nietigverklaring van 'n verkiesing is 'n ingrypende besluit wat op dwingende redes berus moet.
Was daar enige manipulasie met die stembusse of stemberekeningsmasjiene?
Is stemme meer as een keer getel?
Is die resultate vervals?
Is stembiljetjies verskeie kere uitgereik?
Is mense onder druk geplaas in hul stembesluite?
Niks van daardie soort is bekend nie.
Die telproses in Roemenië is baie deursigtig.
Verteenwoordigers van alle partye hou die stemprooses dop en neem deel aan die tel van die stembiljetjies.
Alles word deur kameras opgeneem.
Nietemin het die Grondwethof, waar agt van die nege regters uit die gevestigde PSD- en PNL-partye kom, ná die
verkiesing 'n hertelling gelas sonder om redes op te gee.
Dit het beteken dat die verkiesing twee keer nagegaan is.
Die hertelling het egter nie tot ander resultate gelei nie.
Op 3 Desember, net drie dae voordat die verkiesing nietig verklaar is, het die
Grondwetlike Hof die verkiesing as wettig verklaar.
Daar was geen bewyse van verkiesingsbedrog nie. Wat het dan die hof se skielike koersverandering kort daarna veroorsaak?
Die dag nadat die verkiesingsresultate as geldig verklaar is, het die waarnemende Roemeense president Klaus Iohannis vyf
inligtingsverslae vrygestel wat daarop dui dat 'n gekoördineerde veldtog op sosiale media, hoogstwaarskynlik deur 'n
staatsakteur, Georgescu se verkiesing moontlik gemaak het.
Duizende sogenaamde sluimrekeninge, jare gelede geskep maar toe onbenut gelaat, is geaktiveer op die
kortvideo-platform TikTok en Telegram, wat Georgescu ondersteun het en hom intensief bevorder het.
Daar word ook gesê dat daar betaalde beïnvloeders was wat Georgescu ondersteun het.
Intussen is daar ook invalle uitgevoer op verdagte ondersteuners van Georgescu.
Georgescu self ontken dat hy sulke bevele gegee het. Hy verklaar ook dat hy geen geld aan die verkiesingsveldtog bestee het nie.
buitelandse inmenging
Gebaseer op huidige kennis is dit nie moontlik om met voldoende sekerheid te bepaal of Călin
Georgescu inderdaad deur die Russe ondersteun is nie.
Dit is egter heeltemal denkbaar – en 'n oorwinning vir Georgescu sou beslis ook in Rusland se belang gewees het.
Die vraag is egter of die bevooroordeling van 'n kandidaat op 'n sosiale media-platform regtig
voldoende grond is om die verkiesing te nietig te verklaar.
Dit is immers duidelik bevestig dat die verkiesing self wettiglik plaasgevind het.
Selfs al is Georgescu sterk bevorder, lê die besluit steeds by die kieser oor waar hulle hul kruisie wil plaas.
Verder, alhoewel Georgescu 'n sterk teenwoordigheid op TikTok gehad het, het hy byna
nie aan enige televisiedebatte deelgeneem nie.
Oor die algemeen was dit hoofsaaklik die kandidate van die gevestigde partye wat in die massamedia verskyn het.
Dit egaliseer vinnig TikTok se veronderstelde voordeel.
Afgesien daarvan is daar beslis ander buitelandse akteurs wat ongetwyfeld in die verkiesingsveldtog ingemeng het.
Dit is 'n oop geheim dat miljardêr George Soros, byvoorbeeld, al jare lank intens betrokke is by politieke sake in alle
Oos-Europese lande, 'n netwerk van NGO's opgebou het en die media, universiteite en nog baie meer deur skenkings
finansier, en hulle sodoende in die gewenste rigting stuur.
In 2017 het Roemeense sosiaal-demokrate probeer om die invloed van Soros-NGO's deur wetgewing in te
perken, wat gelei het tot bloedige straatbetogings.
Politici soos die voormalige leier van die Sosiaal-Demokratiese Party, Liviu Dragnea, wat Soros openlik gekritiseer het,
is oorstroom met regsgedinge, het pogings tot intimidasie teëgekom en is bespot as samenzweringsteoretici en domkoppe.
Voormalige Roemeense premier Victor Ponta het verklaar dat daar bewyse was dat Soros 'n
rol gespeel het in die val van sy regering.
Soros het nou die drie groot partye so ver in lyn gebring dat die Roemeense politieke wetenskaplike Bogdan
Duca in 2020 verklaar het dat daar in Roemenië vir Soros nie meer enige uitdagings was nie.
Wat die USR-party betref, het hy selfs so ver gegaan om te sê dat Soros sy eie party, die USR, in Roemenië gehad het.
Sodoende het Soros, 'n vreemdeling, jare lank die politieke landskap gedomineer.
Echter, hierdie buitelandse inmenging het nog nooit die Grondwetlike Hof daartoe
aangevuur om 'n verkiesing nietig te verklaar nie.
Hoekom nou?
Een belangrike verklaring hiervoor kan Georgescu se standpunt oor die oorlog in Oekraïne wees,
wat hy tydens sy verkiesingsveldtog uitgedruk het.
Georgescu het nog altyd uitgespreek teen wapenlewerings aan Oekraïne en in die guns van vredesonderhandelinge.
Hy bepleit dialoog met Rusland en wil die Roemeense volk buite die oorlog hou en dit ook nie finansier nie.
Die geld behoort aan die Roemeense volk en moet vir hulle gebruik word.
Volgens hierdie stellings moes alarmklokke by die NAVO-hoofkwartier gelui het toe Georgescu
die eerste rondte van die verkiesing gewen het.
Dit is omdat die President 'n baie sterk posisie in Roemenië het, veral ten opsigte van veiligheidsbeleid.
Hy is opperbevelvoerder van die gewapende magte en verantwoordelik vir buitelandse beleid.
Hy verteenwoordig die land by NAVO- en EU-toppe.
Dit het ook die reg om referendums oor sake van nasionale belang in te stel.
Georgescu het beklemtoon dat hy nie NAVO of die EU wou verlaat nie.
Wat ek egter wil, is om 'n standpunt in te neem, nie daar te kniel nie, nie alles te aanvaar nie.
'n verskuiwing van mag na Georgescu kan dus groot probleme vir die alliansie veroorsaak, veral
aangesien Roemenië 'n sleutelland vir NAVO is:
Deur Roemenië het die alliansie toegang tot die Swartsee, waar die Krim-skiereiland geleë is,
wat van groot strategiese belang is vir Rusland.
Indien 'n konflik met Rusland sou ontstaan, kan Roemenië weens sy geografiese ligging die suidelike flank vorm.
Roemenië oorskry NAVO se 2%-teiken vir militêre besteding en het Oekraïne voorsien van 'n Patriot-raketverdedigingstelsel.
In Roemenië word tans die grootste NAVO-basis in Europa gebou teen 'n koste van 2,5 miljard, wat 10 000 soldate kan akkommodeer.
Een van die twee NAVO-missielverdedigingsterreine is ook in Deveselu, Roemenië geleë.
Poetin het herhaaldelik duidelik gemaak dat hy dit as 'n bedreiging beskou, aangesien Rusland vrees dat
kernwapenkruisrakette en -rakette van die Tomahawk-tipe ook daarvandaan gelanseer kan word.
Georgescu het hierdie missiele as 'n nasionale skande beskryf.
Dit is beslis nie iets wat NAVO graag wil hoor nie.
Georgescu is ook in ander gebiede uit pas met die politieke establishment.
Hy glo nie dat CO2 verantwoordelik is vir klimaatsverandering nie en het die
coronavirus-afsluitings as 'n misdaad teen die mensdom beskryf.
As voormalige president van die Club van Rome vir Europa en as VN-spesiale verslaggewer oor menseregte en gevaarlike
afval, het Georgescu ook insigte in die hoër kringe van wêreldmag gehad en het hy 'n klokkenluider geword.
Hy het getuig dat daar 'n wêreldwye oligargiese stelsel is wat beheer uitoefen oor die belangrikste wêreldwye magssentrums, en
dat sy lede deur 'n stelsel van pedofilie met mekaar verbind is.
Met hierdie stellings en standpunte het Georgescu homself op 'n koers van openlike konfrontasie met die wêreldmagte geplaas, wat
duidelik nie wou toekyk en stilbly terwyl hierdie man die sentrale posisie in een van NAVO se belangrikste lidstate inneem nie.
Dit vra die vraag of sekere kringe aan die Grondwetlike Hof voorgestel het dat dit sy besluit om die
verkiesing van 3 Desember te erken, moet heroorweeg.
Of Oostenryk se langdurige veto teen Roemenië se volle toetreding tot die Schengengebied 'n week later verrassend
as 'n lokmiddel opgehef is, is 'n saak van spekulasie.
Met die besluit wat nou deur die Grondwetlike Hof geneem is, sal die hele verkiesingsproses weer begin.
Dit sal nog lank duur voordat die verkiesing herhaal word. Daar word oorweeg om die verkiesing in die middel tot laat Maart te
hou, aangesien nog geen regering gevorm is ná die onlangse parlementêre verkiesings
wat hierdie verkiesing kan organiseer nie.
Slegs nadat 'n koalisie-regering gevorm is, sal die datum vir die nuwe presidentsverkiesing vasgestel word.
Dan begin die sperdatums vir die verklaring van kandidatuur en die herindiening van ondersteunende handtekeninge te loop.
Dit is twyfelagtig of Georgescu weer sal kan hardloop, of of daar teen dan voldoende aanklagte gevind of gefabriseer
sal word om hom heeltemal van die verkiesing uit te sluit.
Die huidige president en WEF-lid Klaus Iohannis, wat vanjaar ook vir die amp van NAVO-sekretaris-generaal
gekandideer het, het reeds verklaar dat hy van plan is om in die amp te bly tot die verkiesing.
Na die hof se beslissing het Iohannis 'n gedetailleerde bespreking met die president van die
Europese Kommissie, Ursula von der Leyen, gehad.
Albei het daarna eensgesind verklaar dat hulle "die veiligheid van sosiale netwerke wou versterk".
In eenvoudige taal beteken dit waarskynlik om deur sensuur of ander metodes te verseker dat Georgescu nie 'n wye bereik op
sosiale media kan behaal in die geval van 'n nuwe verkiesing nie.
Die ander media het nou verskeie maande om Călin Georgescu te teiken en hom in die oë van die publiek te diskrediteer.
Die groot vraag is of die Roemeense volk hierdie pogings sal volg of dat hulle besluit
op 'n meer betekenisvolle koersverandering.