6 снежня Канстытуцыйны суд Румыніі ануляваў першы тур прэзідэнцкіх выбараў і пастанавіў,
што ўвесь выбарчы працэс павінен быць паўторны.
У першым туры галасавання самастойны кандыдат Калін Джорджаску атрымаў найбольшую колькасць галасоў і ў другім
туры сустрэўся б з Эленай Ласконі з ліберальнай партыі USR.
Гэты другі тур выбараў ужо праходзіў сярод румынскіх грамадзян, якія жывуць за мяжой, і, паводле апытанняў, Джорджаску
меў добрыя шанцы на перамогу, калі яго нечакана прыпыніў суд.
Гэтае рашэнне выклікае вялікія спрэчкі як у краіне, так і за мяжой і, на думку многіх назіральнікаў, з'яўляецца
незаконным умяшаннем у дэмакратычныя працэсы ў краіне.
Ласконі паскардзіўся, што дэмакратыю тапталі ў боты.
Жоржаску і Джордж Сіміён, кандыдат партыі AUR, які прайграў у першым туры, гаварылі пра дзяржаўны пераварот.
Нямецкая газета Die Welt таксама выкарыстала тэрмін «дзяржаўны пераварот» і напісала, што ўпершыню ў гісторыі ЕС
выбары былі адменены «таму што пагражаў няправільны вынік».
Ці дастаткова падстаў для гэтага рашэння?
Ануляванне выбараў — гэта далёкасяжнае рашэнне, якое павінна грунтавацца на важкіх прычынах.
Ці была нейкая маніпуляцыя выбарчымі скрынямі або выбарчымі камп'ютарамі?
Ці галасы падлічвалі больш за адзін раз?
Ці былі сфальсіфікаваныя вынікі?
Ці выдзяляліся выбарчыя бюлетэні больш за адзін раз?
Ці аказваўся ціск на людзей пры прыняцці імі рашэнняў аб галасаванні?
Пра такое нічога невядома.
Працэс падліку ў Румыніі вельмі празрысты.
Прадстаўнікі ўсіх партый назіраюць за працэсам галасавання і ўдзельнічаюць у падліку бюлетэняў.
Усё запісваецца камерамі.
Тым не менш, Канстытуцыйны суд, дзе восем з дзевяці суддзяў з'яўляюцца прадстаўнікамі ўсталяваных партый ПСД і ПНЛ,
загадаў пералічыць галасы пасля выбараў без тлумачэння прычын.
Гэта азначала, што выбары былі правераны двойчы.
Аднак пералічванне не прывяло да іншых вынікаў.
3 снежня, усяго за тры дні да таго, як выбары былі ануляваныя, Канстытуцыйны суд прызнаў выбары законнымі.
Не было ніякіх доказаў выбарчых махінацый. Дык што ж прымусіла суд так раптоўна змяніць сваё рашэнне неўзабаве пасля гэтага?
На наступны дзень пасля таго, як вынікі выбараў былі прызнаны легітымнымі, выконваючым абавязкі прэзідэнта Румыніі Клаусам
Іанішам былі апублікаваны пяць даных разведкі, якія сведчылі, што скаардынаваная кампанія ў сацыяльных сетках,
хутчэй за ўсё, з боку дзяржавы, спрыяла абраньню Джорджэску.
Тысячы так званых «спячых» акаўнтаў, створаных гадамі таму, але потым невыкарыстаных, былі актываваныя на
кароткаметражнай відэаплатформе TikTok і ў Telegram, якія падтрымлівалі Жоржаску і актыўна яго прасоўвалі.
Таксама, як сцвярджаецца, былі аплачаныя інфлюэнсеры , якія падтрымлівалі Жоржэску.
Тым часам таксама былі праведзены рэйды ў дамах меркаваных прыхільнікаў Жоржэску.
Сама Георгеску адмаўляе, што давала такія загады. Яна таксама сцвярджае, што не
выдаткавала ніякіх грошай на перадвыбарчую кампанію.
замежнае ўмяшанне
На падставе сучасных ведаў немагчыма з дастатковай пэўнасцю ацаніць, ці сапраўды Калін
Джорджаску атрымліваў падтрымку ад расіян.
Аднак гэта цалкам магчыма, і перамога Жоржэску безумоўна была б і ў інтарэсах Расіі.
Аднак пытанне ў тым, ці з'яўляецца падтрымка кандыдата на платформе сацыяльных сетак сапраўды
дастатковым падставай для анулявання выбараў.
У рэшце рэшт, было дакладна праверана, што самі выбары праходзілі ў адпаведнасці з законам.
Нават калі Жоржэску моцна рэкламавалі, рашэнне ўсё роўна за выбаршчыкам, дзе ставіць сваю галачку.
Акрамя таго, хоць Жоржэску і меў моцную прысутнасць у TikTok, ён амаль не ўдзельнічаў у тэлевізійных дэбатах.
У цэлым, у масавых СМІ пераважна прысутнічалі кандыдаты ад вядучых партый.
Гэта хутка зводзіць на нішто меркаванае перавагу TikTok.
Акрамя таго, безумоўна, ёсць і іншыя замежныя актары, якія несумненна ўмешваліся ў выбарчую кампанію.
Агульнавядома, што, напрыклад, мільярдэр Джордж Сорас ужо шмат гадоў актыўна ўдзельнічае ў палітычным жыцці ўсіх краін Усходняй
Еўропы, стварыў сетку НДА і фінансуе СМІ, універсітэты і шмат што яшчэ праз ахвяраванні,
тым самым накіроўваючы іх у патрэбным кірунку.
У 2017 годзе румынскія сацыял-дэмакраты паспрабавалі заканадаўчым шляхам абмежаваць уплыў НДА
Сораса, што прывяло да крывавых вулічных пратэстаў.
Такія палітыкі, як былы лідар Сацыял-дэмакратычнай партыі Лівіу Драгнеа, які публічна крытыкаваў Сораса, былі
заваленыя судовымі пазовамі, падвяргаліся спробам застрашвання і высмейваліся як тэарэтыкі змовы і дурні.
Былы прэм'ер-міністр Румыніі Віктар Понта заявіў, што існуюць доказы таго, што Сарос адыграў ролю ў падзенні яго ўрада.
Сарос да таго прывяў тры асноўныя партыі, што румынскі палітолаг Богдан Дука ў 2020 годзе заявіў,
што ў Румыніі ў Сароса больш няма ніякіх выклікаў.
Што тычыцца партыі USR, ён нават зайшоў да таго, што сказаў, што Сорас меў у Румыніі сваю ўласную партыю, USR.
Такім чынам, Сарос, замежнік, гадамі дамінаваў на палітычнай арэне.
Аднак гэтыя замежныя ўмяшанні ніколі не прымушалі Канстытуцыйны суд ануляваць выбары.
Дык чаму цяпер?
Адным важным тлумачэннем гэтага можа быць пазіцыя Джорджэску адносна вайны ва Украіне, якую
ён выказаў падчас сваёй перадвыбарнай кампаніі.
Жоржаску ўвесь час выступаў супраць паставак зброі ва Украіну і за мірныя перамовы.
Ён выступае за дыялог з Расіяй, хоча захаваць румынскі народ па-за вайной і не фінансаваць яе.
Грошы належаць румынскаму народу і павінны выкарыстоўвацца для яго.
Згодна з гэтымі заявамі, у штаб-кватэры НАТА, мусіць, павінны былі зазваніць трывогныя
званкі, калі Жоржэску выйграў першы тур выбараў.
Гэта таму, што ў Румыніі прэзідэнт займае вельмі моцную пазіцыю, асабліва ў пытаннях палітыкі бяспекі.
Ён галоўнакамандуючы ўзброенымі сіламі і адказвае за знешнюю палітыку.
Ён прадстаўляе краіну на самітах НАТА і ЕС.
Яно таксама мае права ініцыяваць рэферэндумы па пытаннях, якія маюць нацыянальнае значэнне.
Джорджаску падкрэсліў, што ён не хацеў выходзіць з НАТА або ЕС.
Аднак я хачу заняць пазіцыю, а не стаяць на калене, не прымаць усё.
Такім чынам, пераход улады ў бок Жоржаску можа выклікаць сур'ёзныя праблемы для альянсу, асабліва
таму, што Румынія з'яўляецца ключавой краінай для НАТА:
Праз Румынію альянс мае доступ да Чорнага мора, дзе знаходзіцца Крымскі паўвостраў, які
мае вялікае стратэгічнае значэнне для Расіі.
У выпадку ўзнікнення канфлікту з Расіяй, Румынія з-за свайго геаграфічнага становішча магла б сфарміраваць паўднёвы фланг.
Румынія перавышае мэтавы паказчык НАТА ў 2% ваенных выдаткаў і паставіла Украіне зенітную ракетную сістэму Patriot.
У Румыніі зараз будуецца найбуйнейшая база НАТА ў Еўропе коштам 2,5 мільярда, якая разлічана на 10 000 салдат.
Адзін з двух сайтаў ракетнай абароны НАТА таксама знаходзіцца ў Дэвеселу, Румынія.
Пуцін неаднаразова даваў зразумець, што ўспрымае гэта як пагрозу, паколькі Расія баіцца, што адтуль таксама
могуць быць запушчаны крылатыя ракеты «Томахок» з ядзернымі боегалоўкамі і іншыя ракеты.
Жоржаску назваў гэтыя ракеты нацыянальнай ганьбай.
Гэта, безумоўна, не тое, што НАТА любіць чуць.
Жоржэску таксама не супадае з палітычным істэблішментам у іншых сферах.
Ён не лічыць, што CO2 адказвае за змяненне клімату, і ахарактарызаваў лакдауны з-за
каранавіруса як злачынства супраць чалавецтва.
Будучы былым прэзідэнтам Клуба Рыма па Еўропе і «спецыяльным дакладчыкам ААН па правах чалавека і небяспечных
адходах», Жоржэску таксама атрымаў доступ да вышэйшых колаў сусветнай улады і стаў інфарматарам.
Ён сцвярджаў, што існуе глабальная алігархічная сістэма, якая ажыццяўляе кантроль над найважнейшымі сусветнымі цэнтрамі
ўлады, і што яе члены звязаны паміж сабой сістэмай педафіліі.
Гэтымі заявамі і пазіцыямі Жоржэску стаў на шлях адкрытага супрацьстаяння з сусветнымі дзяржавамі, якія, відавочна, не
хацелі проста стаяць убаку і назіраць, як гэты чалавек займае цэнтральнае становішча ў адной з найважнейшых краін-членаў НАТА.
Гэта ставіць пытанне, ці не прапанавалі пэўныя колы Канстытуцыйнаму суду перагледзець
сваё рашэнне аб прызнанні выбараў 3 снежня.
Ці было аўстрыйскае даўняе вета на поўны ўступ Румыніі ў Шэнгенскую зону нечакана знятае праз тыдзень
як «салодкая дабаўка» — гэта пытанне для спекуляцый.
З прынятым Канстытуцыйным судом рашэннем увесь выбарчы працэс пачнецца зноў.
Правядзенне выбараў паўторна зойме шмат часу. Абмяркоўваецца дата ў сярэдзіне-канцы сакавіка, паколькі пасля
нядаўніх парламенцкіх выбараў яшчэ не сфарміравана ніводнага ўрада, які б мог арганізаваць гэтыя выбары.
Дата новых прэзідэнцкіх выбараў будзе прызначана толькі пасля фарміравання кааліцыйнага ўрада.
Тады пачнуць сплывацца тэрміны для абвяшчэння аб вылучэнні кандыдатуры і падачы падтрымліваючых подпісаў.
Пытанне, ці зможа Жоржэску зноў балатавацца, або ці да таго часу знойдуцца ці сфабрыкуюцца дастатковыя
абвінавачванні, каб цалкам выключыць яго з выбараў.
Цяперашні прэзідэнт і член СЭФ Клаус Ёханіс, які сёлета таксама балатаваўся на пасаду генеральнага сакратара НАТА, ужо
заявіў, што мае намер заставацца на сваёй пасадзе да выбараў.
Пасля рашэння суда Іаніс правёў падрабязнае абмеркаванне з прэзідэнткай Еўрапейскай камісіі Урсулай фон дэр Ляйен.
Абодва пасля аднагалосна заявілі, што хацелі «ўзмацніць бяспеку сацыяльных сетак».
Прасцей кажучы, гэта, верагодна, азначае забеспячэнне праз цэнзуру ці іншыя метады таго, каб Жоржэску не змог атрымаць
шырокую аўдыторыю ў сацыяльных сетках у выпадку новых выбараў.
Іншыя СМІ цяпер маюць некалькі месяцаў, каб нацэліцца на Каліна Джорджаску і дыскрэдытаваць яго ў вачах грамадскасці.
Галоўнае пытанне ў тым, ці румынскі народ пойдзе за гэтымі намаганнямі, ці вырашыць павярнуць курс у больш значнай ступені.