1 00:00:00,000 --> 00:00:00,060 2 00:00:00,060 --> 00:00:06,827 Nan dat 6 desanm, Tribinal Konstitisyonèl Woumani an anile premye tou eleksyon prezidansyèl la epi 3 00:00:06,827 --> 00:00:10,253 li deside ke tout pwosesis eleksyon an dwe refè. 4 00:00:10,253 --> 00:00:18,474 Nan premye tou vòt la, kandida endepandan Călin Georgescu te resevwa plis vòt e li t ap fè fas ak Elena Lasconi, ki 5 00:00:18,474 --> 00:00:23,555 soti nan pati liberal USR la, nan dezyèm tou eleksyon an. 6 00:00:23,555 --> 00:00:32,455 Eleksyon dezyèm tou sa a te deja ap dewoule pami sitwayen Woumani k ap viv aletranje, e dapre sondaj yo, Georgescu te gen yon 7 00:00:32,455 --> 00:00:37,413 bon chans pou l te genyen lè tribinal la te kanpe l sanzatann. 8 00:00:37,413 --> 00:00:43,972 Desizyon sa a trè kontwovèsyal ni lakay ni aletranje e, selon opinyon anpil obsèvatè, li reprezante 9 00:00:43,972 --> 00:00:47,992 yon entèferans ilegal nan pwosesis demokratik peyi a. 10 00:00:47,992 --> 00:00:52,064 Lasconi te plenyen ke yo t ap pile demokrasi anba pye. 11 00:00:52,064 --> 00:01:02,320 Georgescu ak George Simion, kandida pati AUR la ki te pèdi nan premye tou a, te pale de yon koudeta. 12 00:01:02,320 --> 00:01:09,526 Jounal Alman Die Welt te itilize tèm koudeta a tou epi li te ekri ke, pou premye fwa nan istwa Inyon Ewopeyen an, yo te anile yon 13 00:01:09,526 --> 00:01:13,856 eleksyon "paske yo te pè ke rezilta ki pa kòrèk la t ap parèt". 14 00:01:13,856 --> 00:01:16,895 Èske gen ase rezon pou desizyon sa a? 15 00:01:16,895 --> 00:01:23,220 Anilasyon yon eleksyon se yon desizyon ki gen gwo konsekans e li dwe baze sou rezon konvenkan. 16 00:01:23,220 --> 00:01:27,032 Èske te gen manipilasyon nan bwat bilten vòt yo oswa nan òdinatè vòt yo? 17 00:01:27,032 --> 00:01:29,467 Èske yo te konte vòt yo plis pase yon fwa? 18 00:01:29,467 --> 00:01:31,721 Èske yo te falsifye rezilta yo? 19 00:01:31,721 --> 00:01:34,485 Èske yo te bay bilten vòt plizyè fwa? 20 00:01:34,485 --> 00:01:38,057 Èske yo te mete presyon sou moun nan desizyon vòt yo? 21 00:01:38,057 --> 00:01:40,300 Yo pa konnen anyen konsa. 22 00:01:40,300 --> 00:01:44,076 Pwosesis konte a nan Woumani trè transparan. 23 00:01:44,076 --> 00:01:50,604 Reprezantan tout pati yo obsève pwosesis vòt la epi patisipe nan konte bilten vòt yo. 24 00:01:50,604 --> 00:01:52,930 Tout bagay anrejistre pa kamera. 25 00:01:52,930 --> 00:02:00,667 Sepandan, Tribinal Konstitisyonèl la, kote uit sou nèf jij yo sòti nan pati PSD ak PNL ki etabli yo, te bay lòd 26 00:02:00,667 --> 00:02:04,657 pou refè konte a apre eleksyon an san bay okenn rezon. 27 00:02:04,657 --> 00:02:07,875 Sa te vle di ke yo te verifye eleksyon an de fwa. 28 00:02:07,875 --> 00:02:11,540 Sepandan, rekont la pa t mennen okenn rezilta diferan. 29 00:02:11,540 --> 00:02:19,215 Nan dat 3 Desanm, jis twa jou anvan yo te anile eleksyon an, Tribinal Konstitisyonèl la te deklare eleksyon an legal. 30 00:02:19,215 --> 00:02:26,281 Pa t gen okenn prèv de fwod elektoral. Kidonk, kisa ki te lakòz tribinal la chanje kè li toudenkou yon ti tan apre? 31 00:02:26,281 --> 00:02:35,557 Jou apre yo te deklare rezilta eleksyon yo lejitim, prezidan entèrimè Woumani a, Klaus Iohannis, te pibliye senk rapò 32 00:02:35,557 --> 00:02:42,851 entèlijans ki sijere ke yon kanpay kowòdone sou rezo sosyal, ki gen plis chans te fèt pa yon 33 00:02:42,851 --> 00:02:47,130 aktè leta, te pèmèt Georgescu genyen eleksyon an. 34 00:02:47,130 --> 00:02:54,594 Plizyè milye kont yo rele kont dòmi, ki te kreye sa gen plizyè ane men ki pa t janm sèvi, te aktive sou 35 00:02:54,594 --> 00:03:02,039 platfòm videyo kout TikTok ak Telegram, ki te sipòte Georgescu epi ki te fè gwo pwomosyon pou li. 36 00:03:02,039 --> 00:03:07,220 Yo di tou te gen enfliyansè peye ki te sipòte Georgescu. 37 00:03:07,220 --> 00:03:12,415 Antretan, yo te fè rafle tou sou moun yo sispèk ki sipòtè Georgescu. 38 00:03:12,415 --> 00:03:21,325 Georgescu li menm demanti li te bay lòd konsa. Li deklare tou li pa t depanse okenn lajan pou kanpay elektoral la. 39 00:03:21,325 --> 00:03:23,113 Entèferans etranje 40 00:03:23,113 --> 00:03:30,540 Dapre konesans aktyèl yo, li pa posib pou evalye ak ase sètitid si Călin Georgescu te vrèman sipòte pa Larisi. 41 00:03:30,540 --> 00:03:37,104 Sepandan, li totalman posib – e yon viktwa pou Georgescu ta sètènman te nan enterè Larisi tou. 42 00:03:37,104 --> 00:03:45,940 Kesyon an se, sepandan, si favori yon kandida sou yon platfòm medya sosyal vrèman se yon rezon ki sifi pou anile eleksyon an. 43 00:03:45,940 --> 00:03:50,406 Apre tout, li te klèman verifye ke eleksyon an li menm te fèt legalman. 44 00:03:50,406 --> 00:03:57,485 Menm si yo te fè anpil pwomosyon pou Georgescu, desizyon an toujou rete nan men elektè a pou deside ki kote li vle mete kris li. 45 00:03:57,485 --> 00:04:05,475 Anplis de sa, menm si Georgescu te gen yon gwo prezans sou TikTok, li prèske pa t patisipe nan okenn deba televizyon. 46 00:04:05,475 --> 00:04:10,851 An jeneral, se te sitou kandida pati ki etabli yo ki te prezan nan medya mas yo. 47 00:04:10,851 --> 00:04:14,824 Sa egalize rapidman sa yo di ki avantaj TikTok genyen an. 48 00:04:14,824 --> 00:04:23,187 Apa de sa, gen sètènman lòt aktè etranje ki san dout te entèfere nan kanpay elektoral la. 49 00:04:23,187 --> 00:04:32,962 Se yon sekrè ouvè ke milyadè George Soros, pa egzanp, depi plizyè ane li te patisipe anpil nan zafè politik nan tout peyi Ewòp de 50 00:04:32,962 --> 00:04:39,706 Lès, li bati yon rezo ONG epi li finanse medya yo, inivèsite yo ak anpil lòt bagay atravè 51 00:04:39,706 --> 00:04:43,745 don, konsa li dirije yo nan direksyon li vle. 52 00:04:43,745 --> 00:04:51,030 Nan lane 2017, demokrat sosyal Woumani yo te eseye limite enfliyans ONG Soros yo atravè lwa, sa 53 00:04:51,030 --> 00:04:55,024 ki te mennen nan manifestasyon san sou lari yo. 54 00:04:55,024 --> 00:05:03,735 Politisyen tankou ansyen lidè Pati Sosyal Demokrat la, Liviu Dragnea, ki te kritike Soros piblikman, te 55 00:05:03,735 --> 00:05:11,875 anvayi ak pwosè, sibi tantativ entimidasyon epi yo te ridikilize yo kòm teyoris konplo ak sòt. 56 00:05:11,875 --> 00:05:23,626 Ansyen Premye Minis Woumani Victor Ponta te deklare ke te gen prèv ke Soros te jwe yon wòl nan chit gouvènman li an. 57 00:05:23,626 --> 00:05:33,397 Soros kounye a mete twa gwo pati yo tèlman an liy, ke syantis politik Woumani an, Bogdan Duca, te deklare an 2020 58 00:05:33,397 --> 00:05:38,633 ke pa t gen okenn defi ankò pou Soros nan peyi Woumani. 59 00:05:38,633 --> 00:05:48,693 Konsènan pati USR la, li menm te ale jiska di ke Soros te genyen pwòp pati li, USR la, nan Woumani. 60 00:05:48,693 --> 00:05:53,998 Kidonk, Soros, yon etranje, domine peyizaj politik la depi plizyè ane. 61 00:05:53,998 --> 00:06:00,384 Sepandan, entèvansyon etranje sa yo pa janm pouse Tribinal Konstitisyonèl la anile yon eleksyon. 62 00:06:00,384 --> 00:06:02,902 Kidonk, poukisa kounye a? 63 00:06:02,902 --> 00:06:08,301 Yon eksplikasyon enpòtan pou sa a ta ka pozisyon Georgescu sou lagè nan Ikrèn nan, ke 64 00:06:08,301 --> 00:06:11,698 li te eksprime pandan kanpay elektoral li a. 65 00:06:11,698 --> 00:06:18,964 Georgescu toujou te pale kont livrezon zam bay Ikrèn epi li te toujou an favè negosyasyon pou lapè. 66 00:06:18,964 --> 00:06:27,740 Li defann dyalòg ak Larisi epi li vle kenbe pèp Woumani a deyò nan lagè a epi li pa vle finanse l non plis. 67 00:06:27,740 --> 00:06:33,060 Lajan an se pou pèp Woumani an e li ta dwe itilize pou yo. 68 00:06:33,060 --> 00:06:42,600 Dapre deklarasyon sa yo, klòch alam yo dwe t ap sonnen nan katye jeneral OTAN an lè Georgescu te genyen premye tou eleksyon an. 69 00:06:42,600 --> 00:06:48,781 Sa a se paske Prezidan an gen yon pozisyon ki trè fò nan Woumani, sitou nan domèn politik sekirite. 70 00:06:48,781 --> 00:06:53,957 Li se kòmandan an chèf fòs lame yo e li responsab pou politik etranje. 71 00:06:53,957 --> 00:06:57,470 Li reprezante peyi a nan somè OTAN ak Inyon Ewopeyen yo. 72 00:06:57,470 --> 00:07:03,629 Li genyen tou dwa pou inisye referandòm sou zafè ki gen enterè nasyonal. 73 00:07:03,629 --> 00:07:10,860 Georgescu te mete aksan sou ke li pa t vle kite OTAN oswa Inyon Ewopeyen an. 74 00:07:10,860 --> 00:07:16,489 Sa m vle, sepandan, se pran yon pozisyon, pa mete jenou atè, pa aksepte tout bagay. 75 00:07:16,489 --> 00:07:22,350 Yon chanjman nan pouvwa a an favè Georgescu ta ka konsa lakòz gwo pwoblèm pou alyans lan, 76 00:07:22,350 --> 00:07:25,880 sitou paske Woumani se yon peyi kle pou OTAN: 77 00:07:25,880 --> 00:07:35,530 Atravè Woumani, alyans lan gen aksè ak Lanmè Nwa a, kote penisil Krime a ye, ki gen yon gwo enpòtans estratejik pou Larisi. 78 00:07:35,530 --> 00:07:43,763 Si yon konfli ak Larisi ta parèt, Woumani ta ka fòme flan sid la akoz pozisyon jeyografik li. 79 00:07:43,763 --> 00:07:54,596 Roumani depase objektif 2% OTAN pou depans militè epi li te founi Ikrèn yon sistèm defans misil Patriot. 80 00:07:54,596 --> 00:08:05,367 Nan Woumani, yo ap konstwi kounye a pi gwo baz NATO an Ewòp la pou yon pri 2.5 milya, ki pral akomode 10,000 sòlda. 81 00:08:05,367 --> 00:08:12,806 Youn nan de sit defans misil NATO yo sitiye tou nan Deveselu, nan peyi Woumani. 82 00:08:12,806 --> 00:08:22,391 Putin te plizyè fwa fè konnen klèman ke li konsidere sa kòm yon menas, paske Larisi pè ke misil kwazyè Tomahawk 83 00:08:22,391 --> 00:08:28,385 ak wokèt ki gen kapasite nikleyè ta ka lanse tou depi la. 84 00:08:28,385 --> 00:08:32,805 Georgescu dekri misil sa yo kòm yon wont nasyonal. 85 00:08:32,805 --> 00:08:36,146 Sa se sètènman pa yon bagay OTAN renmen tande. 86 00:08:36,146 --> 00:08:41,615 Georgescu pa an akò ak etablisman politik la nan lòt domèn tou. 87 00:08:41,615 --> 00:08:50,440 Li pa kwè ke CO2 responsab pou chanjman klimatik epi li te dekri konfinman kowonaviris yo kòm yon krim kont limanite. 88 00:08:50,440 --> 00:08:58,263 Kòm ansyen prezidan Club of Rome pou Ewòp epi kòm "Rapòspòtè Espesyal Nasyonzini sou Dwa Moun ak Dechè 89 00:08:58,263 --> 00:09:06,583 Danjere," Georgescu te gen aksè tou nan pi wo sèk pouvwa mondyal yo epi li te vin tounen yon denonsyatè. 90 00:09:06,583 --> 00:09:14,873 Li temwaye ke gen yon sistèm oligarkik mondyal ki egzèse kontwòl sou sant pouvwa mondyal ki pi enpòtan yo, e ke 91 00:09:14,873 --> 00:09:19,839 manm li yo konekte youn ak lòt atravè yon sistèm pedofili. 92 00:09:19,839 --> 00:09:28,186 Avèk deklarasyon ak pozisyon sa yo, Georgescu mete tèt li sou yon chemen konfwontasyon ouvè ak pouvwa mondyal yo, ki 93 00:09:28,186 --> 00:09:37,120 evidamman pa t vle rete kanpe ap gade pandan nonm sa a pran pozisyon santral nan youn nan pi enpòtan peyi manm OTAN yo. 94 00:09:37,120 --> 00:09:44,045 Sa soulve kesyon si sèten sèk te sijere Konstitisyonèl Tribinal la pou li re-konsidere 95 00:09:44,045 --> 00:09:48,183 desizyon li pou rekonèt eleksyon 3 desanm nan. 96 00:09:48,183 --> 00:09:56,709 Si veto ki te la depi lontan ke Otrich te genyen kont admisyon total Woumani nan zòn Schengen an te siprizman leve 97 00:09:56,709 --> 00:10:02,020 yon semèn apre kòm yon "dousè", se yon kesyon espekilasyon. 98 00:10:02,020 --> 00:10:08,145 Avèk desizyon Tribinal Konstitisyonèl la pran kounye a, tout pwosesis eleksyon an pral rekòmanse. 99 00:10:08,145 --> 00:10:15,408 Sa pral pran anpil tan anvan yo refè eleksyon an. Y ap diskite sou yon dat nan mitan oswa nan fen mwa Mas, 100 00:10:15,408 --> 00:10:22,640 paske okenn gouvènman poko fòme apre dènye eleksyon palmanè yo ki ka òganize eleksyon sa yo. 101 00:10:22,640 --> 00:10:29,880 Se sèlman apre yo fin fòme yon gouvènman koalisyon y ap fikse dat nouvo eleksyon prezidansyèl la. 102 00:10:29,880 --> 00:10:37,464 Lè sa a, delè pou deklare kandida yo ak pou soumèt ankò siyati sipò yo ap kòmanse. 103 00:10:37,464 --> 00:10:44,173 Li pa sèten si Georgescu ap kapab kouri ankò, oswa si y ap jwenn oswa fabrike ase 104 00:10:44,173 --> 00:10:48,825 akizasyon anvan sa pou ekskli li nèt nan eleksyon an. 105 00:10:48,825 --> 00:10:58,165 Prezidan aktyèl la ak manm WEF la, Klaus Iohannis, ki te kouri tou pou pòs Sekretè Jeneral NATO a ane sa a, deja deklare 106 00:10:58,165 --> 00:11:03,151 ke li gen entansyon rete nan biwo a jiskaske eleksyon an. 107 00:11:03,151 --> 00:11:10,970 Apre desizyon tribinal la, Iohannis te gen yon diskisyon detaye ak Prezidan Komisyon Ewopeyen an, Ursula von der Leyen. 108 00:11:10,970 --> 00:11:16,840 Yo toulede te deklare apre sa ke yo dakò pou ranfòse sekirite rezo sosyal yo. 109 00:11:16,840 --> 00:11:24,353 Nan langaj senp, sa pwobableman vle di asire, atravè sansi oswa lòt metòd, ke Georgescu pa ka rive gen yon gwo 110 00:11:24,353 --> 00:11:28,635 pòte sou rezo sosyal yo nan ka ta gen yon nouvo eleksyon. 111 00:11:28,635 --> 00:11:38,158 Lòt medya yo kounye a gen plizyè mwa pou vize Călin Georgescu epi diskredite li nan je piblik la. 112 00:11:38,158 --> 00:11:46,985 Gwo kesyon an se si pèp Woumani an pral swiv efò sa yo oswa si y ap deside sou yon chanjman direksyon ki pi enpòtan.