WEBVTT 00:00.060 --> 00:06.827 Nan dat 6 desanm, Tribinal Konstitisyonèl Woumani an anile premye tou eleksyon prezidansyèl la epi 00:06.827 --> 00:10.253 li deside ke tout pwosesis eleksyon an dwe refè. 00:10.253 --> 00:18.474 Nan premye tou vòt la, kandida endepandan Călin Georgescu te resevwa plis vòt e li t ap fè fas ak Elena Lasconi, ki 00:18.474 --> 00:23.555 soti nan pati liberal USR la, nan dezyèm tou eleksyon an. 00:23.555 --> 00:32.455 Eleksyon dezyèm tou sa a te deja ap dewoule pami sitwayen Woumani k ap viv aletranje, e dapre sondaj yo, Georgescu te gen yon 00:32.455 --> 00:37.413 bon chans pou l te genyen lè tribinal la te kanpe l sanzatann. 00:37.413 --> 00:43.972 Desizyon sa a trè kontwovèsyal ni lakay ni aletranje e, selon opinyon anpil obsèvatè, li reprezante 00:43.972 --> 00:47.992 yon entèferans ilegal nan pwosesis demokratik peyi a. 00:47.992 --> 00:52.064 Lasconi te plenyen ke yo t ap pile demokrasi anba pye. 00:52.064 --> 01:02.320 Georgescu ak George Simion, kandida pati AUR la ki te pèdi nan premye tou a, te pale de yon koudeta. 01:02.320 --> 01:09.526 Jounal Alman Die Welt te itilize tèm koudeta a tou epi li te ekri ke, pou premye fwa nan istwa Inyon Ewopeyen an, yo te anile yon 01:09.526 --> 01:13.856 eleksyon "paske yo te pè ke rezilta ki pa kòrèk la t ap parèt". 01:13.856 --> 01:16.895 Èske gen ase rezon pou desizyon sa a? 01:16.895 --> 01:23.220 Anilasyon yon eleksyon se yon desizyon ki gen gwo konsekans e li dwe baze sou rezon konvenkan. 01:23.220 --> 01:27.032 Èske te gen manipilasyon nan bwat bilten vòt yo oswa nan òdinatè vòt yo? 01:27.032 --> 01:29.467 Èske yo te konte vòt yo plis pase yon fwa? 01:29.467 --> 01:31.721 Èske yo te falsifye rezilta yo? 01:31.721 --> 01:34.485 Èske yo te bay bilten vòt plizyè fwa? 01:34.485 --> 01:38.057 Èske yo te mete presyon sou moun nan desizyon vòt yo? 01:38.057 --> 01:40.300 Yo pa konnen anyen konsa. 01:40.300 --> 01:44.076 Pwosesis konte a nan Woumani trè transparan. 01:44.076 --> 01:50.604 Reprezantan tout pati yo obsève pwosesis vòt la epi patisipe nan konte bilten vòt yo. 01:50.604 --> 01:52.930 Tout bagay anrejistre pa kamera. 01:52.930 --> 02:00.667 Sepandan, Tribinal Konstitisyonèl la, kote uit sou nèf jij yo sòti nan pati PSD ak PNL ki etabli yo, te bay lòd 02:00.667 --> 02:04.657 pou refè konte a apre eleksyon an san bay okenn rezon. 02:04.657 --> 02:07.875 Sa te vle di ke yo te verifye eleksyon an de fwa. 02:07.875 --> 02:11.540 Sepandan, rekont la pa t mennen okenn rezilta diferan. 02:11.540 --> 02:19.215 Nan dat 3 Desanm, jis twa jou anvan yo te anile eleksyon an, Tribinal Konstitisyonèl la te deklare eleksyon an legal. 02:19.215 --> 02:26.281 Pa t gen okenn prèv de fwod elektoral. Kidonk, kisa ki te lakòz tribinal la chanje kè li toudenkou yon ti tan apre? 02:26.281 --> 02:35.557 Jou apre yo te deklare rezilta eleksyon yo lejitim, prezidan entèrimè Woumani a, Klaus Iohannis, te pibliye senk rapò 02:35.557 --> 02:42.851 entèlijans ki sijere ke yon kanpay kowòdone sou rezo sosyal, ki gen plis chans te fèt pa yon 02:42.851 --> 02:47.130 aktè leta, te pèmèt Georgescu genyen eleksyon an. 02:47.130 --> 02:54.594 Plizyè milye kont yo rele kont dòmi, ki te kreye sa gen plizyè ane men ki pa t janm sèvi, te aktive sou 02:54.594 --> 03:02.039 platfòm videyo kout TikTok ak Telegram, ki te sipòte Georgescu epi ki te fè gwo pwomosyon pou li. 03:02.039 --> 03:07.220 Yo di tou te gen enfliyansè peye ki te sipòte Georgescu. 03:07.220 --> 03:12.415 Antretan, yo te fè rafle tou sou moun yo sispèk ki sipòtè Georgescu. 03:12.415 --> 03:21.325 Georgescu li menm demanti li te bay lòd konsa. Li deklare tou li pa t depanse okenn lajan pou kanpay elektoral la. 03:21.325 --> 03:23.113 Entèferans etranje 03:23.113 --> 03:30.540 Dapre konesans aktyèl yo, li pa posib pou evalye ak ase sètitid si Călin Georgescu te vrèman sipòte pa Larisi. 03:30.540 --> 03:37.104 Sepandan, li totalman posib – e yon viktwa pou Georgescu ta sètènman te nan enterè Larisi tou. 03:37.104 --> 03:45.940 Kesyon an se, sepandan, si favori yon kandida sou yon platfòm medya sosyal vrèman se yon rezon ki sifi pou anile eleksyon an. 03:45.940 --> 03:50.406 Apre tout, li te klèman verifye ke eleksyon an li menm te fèt legalman. 03:50.406 --> 03:57.485 Menm si yo te fè anpil pwomosyon pou Georgescu, desizyon an toujou rete nan men elektè a pou deside ki kote li vle mete kris li. 03:57.485 --> 04:05.475 Anplis de sa, menm si Georgescu te gen yon gwo prezans sou TikTok, li prèske pa t patisipe nan okenn deba televizyon. 04:05.475 --> 04:10.851 An jeneral, se te sitou kandida pati ki etabli yo ki te prezan nan medya mas yo. 04:10.851 --> 04:14.824 Sa egalize rapidman sa yo di ki avantaj TikTok genyen an. 04:14.824 --> 04:23.187 Apa de sa, gen sètènman lòt aktè etranje ki san dout te entèfere nan kanpay elektoral la. 04:23.187 --> 04:32.962 Se yon sekrè ouvè ke milyadè George Soros, pa egzanp, depi plizyè ane li te patisipe anpil nan zafè politik nan tout peyi Ewòp de 04:32.962 --> 04:39.706 Lès, li bati yon rezo ONG epi li finanse medya yo, inivèsite yo ak anpil lòt bagay atravè 04:39.706 --> 04:43.745 don, konsa li dirije yo nan direksyon li vle. 04:43.745 --> 04:51.030 Nan lane 2017, demokrat sosyal Woumani yo te eseye limite enfliyans ONG Soros yo atravè lwa, sa 04:51.030 --> 04:55.024 ki te mennen nan manifestasyon san sou lari yo. 04:55.024 --> 05:03.735 Politisyen tankou ansyen lidè Pati Sosyal Demokrat la, Liviu Dragnea, ki te kritike Soros piblikman, te 05:03.735 --> 05:11.875 anvayi ak pwosè, sibi tantativ entimidasyon epi yo te ridikilize yo kòm teyoris konplo ak sòt. 05:11.875 --> 05:23.626 Ansyen Premye Minis Woumani Victor Ponta te deklare ke te gen prèv ke Soros te jwe yon wòl nan chit gouvènman li an. 05:23.626 --> 05:33.397 Soros kounye a mete twa gwo pati yo tèlman an liy, ke syantis politik Woumani an, Bogdan Duca, te deklare an 2020 05:33.397 --> 05:38.633 ke pa t gen okenn defi ankò pou Soros nan peyi Woumani. 05:38.633 --> 05:48.693 Konsènan pati USR la, li menm te ale jiska di ke Soros te genyen pwòp pati li, USR la, nan Woumani. 05:48.693 --> 05:53.998 Kidonk, Soros, yon etranje, domine peyizaj politik la depi plizyè ane. 05:53.998 --> 06:00.384 Sepandan, entèvansyon etranje sa yo pa janm pouse Tribinal Konstitisyonèl la anile yon eleksyon. 06:00.384 --> 06:02.902 Kidonk, poukisa kounye a? 06:02.902 --> 06:08.301 Yon eksplikasyon enpòtan pou sa a ta ka pozisyon Georgescu sou lagè nan Ikrèn nan, ke 06:08.301 --> 06:11.698 li te eksprime pandan kanpay elektoral li a. 06:11.698 --> 06:18.964 Georgescu toujou te pale kont livrezon zam bay Ikrèn epi li te toujou an favè negosyasyon pou lapè. 06:18.964 --> 06:27.740 Li defann dyalòg ak Larisi epi li vle kenbe pèp Woumani a deyò nan lagè a epi li pa vle finanse l non plis. 06:27.740 --> 06:33.060 Lajan an se pou pèp Woumani an e li ta dwe itilize pou yo. 06:33.060 --> 06:42.600 Dapre deklarasyon sa yo, klòch alam yo dwe t ap sonnen nan katye jeneral OTAN an lè Georgescu te genyen premye tou eleksyon an. 06:42.600 --> 06:48.781 Sa a se paske Prezidan an gen yon pozisyon ki trè fò nan Woumani, sitou nan domèn politik sekirite. 06:48.781 --> 06:53.957 Li se kòmandan an chèf fòs lame yo e li responsab pou politik etranje. 06:53.957 --> 06:57.470 Li reprezante peyi a nan somè OTAN ak Inyon Ewopeyen yo. 06:57.470 --> 07:03.629 Li genyen tou dwa pou inisye referandòm sou zafè ki gen enterè nasyonal. 07:03.629 --> 07:10.860 Georgescu te mete aksan sou ke li pa t vle kite OTAN oswa Inyon Ewopeyen an. 07:10.860 --> 07:16.489 Sa m vle, sepandan, se pran yon pozisyon, pa mete jenou atè, pa aksepte tout bagay. 07:16.489 --> 07:22.350 Yon chanjman nan pouvwa a an favè Georgescu ta ka konsa lakòz gwo pwoblèm pou alyans lan, 07:22.350 --> 07:25.880 sitou paske Woumani se yon peyi kle pou OTAN: 07:25.880 --> 07:35.530 Atravè Woumani, alyans lan gen aksè ak Lanmè Nwa a, kote penisil Krime a ye, ki gen yon gwo enpòtans estratejik pou Larisi. 07:35.530 --> 07:43.763 Si yon konfli ak Larisi ta parèt, Woumani ta ka fòme flan sid la akoz pozisyon jeyografik li. 07:43.763 --> 07:54.596 Roumani depase objektif 2% OTAN pou depans militè epi li te founi Ikrèn yon sistèm defans misil Patriot. 07:54.596 --> 08:05.367 Nan Woumani, yo ap konstwi kounye a pi gwo baz NATO an Ewòp la pou yon pri 2.5 milya, ki pral akomode 10,000 sòlda. 08:05.367 --> 08:12.806 Youn nan de sit defans misil NATO yo sitiye tou nan Deveselu, nan peyi Woumani. 08:12.806 --> 08:22.391 Putin te plizyè fwa fè konnen klèman ke li konsidere sa kòm yon menas, paske Larisi pè ke misil kwazyè Tomahawk 08:22.391 --> 08:28.385 ak wokèt ki gen kapasite nikleyè ta ka lanse tou depi la. 08:28.385 --> 08:32.805 Georgescu dekri misil sa yo kòm yon wont nasyonal. 08:32.805 --> 08:36.146 Sa se sètènman pa yon bagay OTAN renmen tande. 08:36.146 --> 08:41.615 Georgescu pa an akò ak etablisman politik la nan lòt domèn tou. 08:41.615 --> 08:50.440 Li pa kwè ke CO2 responsab pou chanjman klimatik epi li te dekri konfinman kowonaviris yo kòm yon krim kont limanite. 08:50.440 --> 08:58.263 Kòm ansyen prezidan Club of Rome pou Ewòp epi kòm "Rapòspòtè Espesyal Nasyonzini sou Dwa Moun ak Dechè 08:58.263 --> 09:06.583 Danjere," Georgescu te gen aksè tou nan pi wo sèk pouvwa mondyal yo epi li te vin tounen yon denonsyatè. 09:06.583 --> 09:14.873 Li temwaye ke gen yon sistèm oligarkik mondyal ki egzèse kontwòl sou sant pouvwa mondyal ki pi enpòtan yo, e ke 09:14.873 --> 09:19.839 manm li yo konekte youn ak lòt atravè yon sistèm pedofili. 09:19.839 --> 09:28.186 Avèk deklarasyon ak pozisyon sa yo, Georgescu mete tèt li sou yon chemen konfwontasyon ouvè ak pouvwa mondyal yo, ki 09:28.186 --> 09:37.120 evidamman pa t vle rete kanpe ap gade pandan nonm sa a pran pozisyon santral nan youn nan pi enpòtan peyi manm OTAN yo. 09:37.120 --> 09:44.045 Sa soulve kesyon si sèten sèk te sijere Konstitisyonèl Tribinal la pou li re-konsidere 09:44.045 --> 09:48.183 desizyon li pou rekonèt eleksyon 3 desanm nan. 09:48.183 --> 09:56.709 Si veto ki te la depi lontan ke Otrich te genyen kont admisyon total Woumani nan zòn Schengen an te siprizman leve 09:56.709 --> 10:02.020 yon semèn apre kòm yon "dousè", se yon kesyon espekilasyon. 10:02.020 --> 10:08.145 Avèk desizyon Tribinal Konstitisyonèl la pran kounye a, tout pwosesis eleksyon an pral rekòmanse. 10:08.145 --> 10:15.408 Sa pral pran anpil tan anvan yo refè eleksyon an. Y ap diskite sou yon dat nan mitan oswa nan fen mwa Mas, 10:15.408 --> 10:22.640 paske okenn gouvènman poko fòme apre dènye eleksyon palmanè yo ki ka òganize eleksyon sa yo. 10:22.640 --> 10:29.880 Se sèlman apre yo fin fòme yon gouvènman koalisyon y ap fikse dat nouvo eleksyon prezidansyèl la. 10:29.880 --> 10:37.464 Lè sa a, delè pou deklare kandida yo ak pou soumèt ankò siyati sipò yo ap kòmanse. 10:37.464 --> 10:44.173 Li pa sèten si Georgescu ap kapab kouri ankò, oswa si y ap jwenn oswa fabrike ase 10:44.173 --> 10:48.825 akizasyon anvan sa pou ekskli li nèt nan eleksyon an. 10:48.825 --> 10:58.165 Prezidan aktyèl la ak manm WEF la, Klaus Iohannis, ki te kouri tou pou pòs Sekretè Jeneral NATO a ane sa a, deja deklare 10:58.165 --> 11:03.151 ke li gen entansyon rete nan biwo a jiskaske eleksyon an. 11:03.151 --> 11:10.970 Apre desizyon tribinal la, Iohannis te gen yon diskisyon detaye ak Prezidan Komisyon Ewopeyen an, Ursula von der Leyen. 11:10.970 --> 11:16.840 Yo toulede te deklare apre sa ke yo dakò pou ranfòse sekirite rezo sosyal yo. 11:16.840 --> 11:24.353 Nan langaj senp, sa pwobableman vle di asire, atravè sansi oswa lòt metòd, ke Georgescu pa ka rive gen yon gwo 11:24.353 --> 11:28.635 pòte sou rezo sosyal yo nan ka ta gen yon nouvo eleksyon. 11:28.635 --> 11:38.158 Lòt medya yo kounye a gen plizyè mwa pou vize Călin Georgescu epi diskredite li nan je piblik la. 11:38.158 --> 11:46.985 Gwo kesyon an se si pèp Woumani an pral swiv efò sa yo oswa si y ap deside sou yon chanjman direksyon ki pi enpòtan.