12-р сарын 6-нд Румын Улсын Үндсэн хуулийн шүүх ерөнхийлөгчийн сонгуулийн эхний шатны үр дүнг хүчингүй болгож,
бүх сонгуулийн үйл явцыг дахин явуулах шийдвэр гаргасан.
Сонгуулийн эхний шатанд бие даан нэр дэвшигч Калин Жоржеску хамгийн олон санал авч, хоёрдугаар шатны
сонгуульд либерал USR намын Элена Ласконитой өрсөлдөх байв.
Энэ дахин санал хураалт гадаадад амьдарч буй Румын иргэдийн дунд аль хэдийнэ эхэлсэн байсан бөгөөд санал асуулгын
дүнгээр Жоржеску ялалт байгуулна гэх өндөр магадлалтай байтал шүүхийн шийдвэрээр гэнэт зогсоогдсон.
Энэхүү шийдвэр нь дотоод болон гадаадад маш их маргаантай бөгөөд олон ажиглагчдын үзэж байгаагаар улсын ардчилсан
үйл явцад хууль бусаар хөндлөнгөөс оролцох явдал болж байна.
Ласкони ардчиллыг хөл дор няцааж байна гэж гомдоллов.
Жоржеску болон эхний тойрогт ялагдсан AUR намын нэр дэвшигч Жорж Симион төрийн эргэлтийн тухай ярьсан.
Германы Die Welt сонинд мөн «давхар засаг төрийн эргэлт» гэсэн нэр томьёог ашиглан, Европын Холбооны түүхэнд анх удаа
буруу үр дүн гарч магадгүй тул сонгуулийг цуцалсан гэж бичжээ.
Энэхүү шийдвэрийн хувьд хангалттай үндэслэл байна уу?
Сонгуулийг хүчингүй болгох нь зайлшгүй шалтгаанд тулгуурлах ёстой өргөн хүрээтэй шийдвэр юм.
Санал хураах хайрцаг эсвэл санал тоолох компьютеруудыг ямар нэгэн байдлаар хууль бусаар өөрчилсөн үү?
Саналүүдийг нэгээс дээш удаа тоолсон уу?
Үр дүнг хуурамчаар гаргасан уу?
Саналын хуудас хэд хэдэн удаа олгосон байсан уу?
Хүмүүс санал өгөх шийдвэр гаргахдаа шахалттай байсан уу?
Иймэрхүү зүйл огт мэдэгдээгүй.
Румын улсад тоолох үйл явц маш ил тод явагддаг.
Бүх намуудын төлөөлөгчид санал хураалтын явцыг ажиглаж, саналын хуудас тоолох үйл явцад оролцдог.
Бүх зүйл камеруудаар бичигддэг.
Гэсэн хэдий ч есөн шүүгчийн найм нь тогтсон PSD ба PNL намуудаас гаралтай Үндсэн хуулийн шүүх сонгуулийн дараа ямар
ч шалтгаангүйгээр саналыг дахин тоолох шийдвэр гаргасан.
Энэ нь сонгуулийг хоёр удаа шалгасан гэсэн үг байв.
Гэсэн хэдий ч дахин тоололт ямар ч өөр үр дүнд хүргээгүй.
12-р сарын 3-нд, сонгуулийг цуцлахаас ердөө гурван хоногийн өмнө, Үндсэн хуулийн шүүх сонгуулийг хууль ёсны гэж зарлав.
Сонгуулийн луйварын ямар ч нотолгоо байгаагүй. Тэгвэл удалгүй шүүхийн шийдвэр яагаад гэнэт өөрчлөгдсөн бэ?
Сонгуулийн үр дүнг хууль ёсны гэж зарласнаас хойш нэг хоногийн дараа Румын улсын үүрэг гүйцэтгэгч Ерөнхийлөгч Клаус Йоханнис
таван тагнуулын тайланг нийтэлж, тэдгээр нь ихэвчлэн төрийн байгууллагаас зохион байгуулсан уялдаатай нийгмийн сүлжээний
кампанит ажил Жоржескуг сонгогдоход нөлөөлсөн болохыг харуулсан.
Олон жилийн өмнө үүсгэгдсэн ч ашиглагдаагүй, т.н. "унтаж байсан" мянга мянган данс TikTok богино бичлэгийн
платформ болон Жоржескуг дэмжиж, өргөнөөр сурталчилсан Telegram дээр идэвхжиж, түүнийг сурталчилсан.
Мөн Жоржескуг дэмжиж байсан, нийгмийн сүлжээнд онцгой алдартай, олон дагагчтай хүмүүсийнхээ санал бодлоор
тэднийг нөлөөлдөг төлбөртэй нөлөөлөгчид байсан гэж ярьдаг.
Энэ хооронд Жоржескугийн сэжиглэгдсэн дэмжигчдэд ч мөн дээрэлхэлт явуулсан.
Жоржеску өөрөө ийм тушаал өгөөгүй гэж няцааж байна. Мөн тэр сонгуулийн кампанит ажилд
ямар ч мөнгө зарцуулаагүй гэж мэдэгдэж байна.
гаднын оролцоо
Одоогийн мэдлэг дээр үндэслэн Калин Жоржескуг үнэхээр Оросууд дэмжиж байсан эсэхийг
хангалттай итгэлтэйгээр тогтоох боломжгүй байна.
Гэсэн хэдий ч энэ нь бүрэн боломжтой бөгөөд Жоржескугийн ялалт нь Оросын ашиг сонирхолд ч нийцэх байсан.
Гэхдээ асуудал нь нийгмийн сүлжээний платформ дээр нэр дэвшигчийг дэмжих нь үнэхээр сонгуулийг
хүчингүй болгох хангалттай үндэслэл мөн эсэхэд оршино.
Юутай ч сонгууль өөрөө хууль ёсны дагуу явагдсан нь тодорхой батлагдсан.
Жоржескуг ихээр сурталчилсан ч санал өгөхдөө хаана саналаа өгөхөө шийдэх нь сонгогчдын шийдвэр юм.
Үүнээс гадна, Жоржеску TikTok дээр хүчтэй оролцдог байсан ч телевизийн маргаан хэлэлцүүлгүүдэд бараг оролцоогүй.
Ерөнхийдөө олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр голчлон тогтсон намуудын нэр дэвшигчид л гарч байсан.
Энэ нь TikTok-ийн таамаглагдаж буй давуу талыг хурдан тэнцвэржүүлдэг.
Үүнээс гадна, сонгуулийн кампанит ажилд эргэлзээгүйгээр оролцсон гадаадын бусад тоглогчид ч бас байна.
Жишээлбэл, тэрбумтан Жорж Сорос олон жилийн турш Зүүн Европын бүх улс орнуудын улс төрийн үйл хэрэгт идэвхтэй оролцож, ТББ-ын
сүлжээг бий болгож, хандив, санхүүжилтээр хэвлэл мэдээлэл, их дээд сургууль болон бусад олон салбарыг санхүүжүүлж,
ингэснээр тэднийг хүссэн зүгт чиглүүлдэг нь ил тод нууц юм.
2017 онд Румын улсын социал демократууд Сорос сангийн ивээн тэтгэх ТББ-уудын нөлөөг хууль тогтоох аргаар хязгаарлахыг
оролдсон нь цуст гудамжны эсэргүүцлийн жагсаалд хүргэсэн.
Соросг олон нийтэд шүүмжилсэн Социал демократ намын хуучин дарга Ливиу Драгнеа зэрэг улс төрчид олон шүүх хэргээр
нэрвэгдэж, сүрдүүлгийн оролдлогод өртөж, хуйвалдааны онолчид болон тэнэгүүд хэмээн доог тохуу болсон.
Румын улсын Ерөнхий сайд асан Виктор Понта мэдэгдсэнээр, Сорос түүний засгийн газрын уналтад оролцсон гэх нотолгоо байжээ.
Сорос одоо гурван гол намыг ийнхүү нэг шугамд оруулсан тул Румын улс төр судлаач Богдан Дука 2020 онд Руманид
Соросын өмнө цаашид ямар ч сорилт үлдээгүй гэж мэдэгдсэн.
USR намтай холбоотойгоор тэр бүр ч илүү явж, Сорос Румын улсад өөрийн нам болох USR-ийг байгуулсан гэж хүртэл хэлсэн.
Иймээс гадаадын хүн болох Сорос олон жилийн турш улс төрийн орчинг ноёрхож ирсэн.
Гэсэн хэдий ч эдгээр гадаад оролцоонууд нь Үндсэн хуулийн шүүхийг сонгуулийг хүчингүй болгоход хэзээ ч хүргээгүй.
Тэгэхээр яагаад яг одоо вэ?
Үүний нэг чухал тайлбар нь Жоржескугийн Украин дахь дайны талаарх байр суурь байж болох бөгөөд тэр
үүнийг сонгуулийн кампанит ажлынхаа үеэр илэрхийлсэн.
Жоржеску үргэлж Украин руу зэвсэг нийлүүлэхийн эсрэг дуугарч, энхийн хэлэлцээг дэмжиж ирсэн.
Тэр Оростой харилцан яриа хийхийг дэмжиж, Румын ард түмнийг дайнд оруулахгүй, мөн санхүүжүүлэхгүй байхыг хүсдэг.
Энэ мөнгө Румын ард түмнийх бөгөөд тэдэнд зориулан ашиглагдах ёстой.
Эдгээр мэдэгдлүүдийн дагуу Жоржеску сонгуулийн эхний шатны ялалт байгуулсан үед НАТО-гийн төв
байранд дохионы хонх дуугарч байсан байх ёстой.
Энэ нь Румын улсад Ерөнхийлөгчийн, ялангуяа аюулгүй байдлын бодлогын хүрээнд маш хүчтэй байр суурьтай байдагтай холбоотой.
Тэр зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагч бөгөөд гадаад бодлогын асуудалд хариуцлагатай.
Тэр НАТО болон Европын Холбооны дээд хэмжээний уулзалтуудад улс орноо төлөөлдөг.
Мөн үндэсний ач холбогдолтой асуудлуудаар бүх нийтийн санал асуулга явуулах эрхтэй.
Жоржеску НАТО болон Европын Холбооноос гарахыг хүсээгүйг онцлов.
Гэхдээ би хүсэж байгаа зүйл бол байр сууриа илэрхийлэх, тэнд өвдөглөхгүй, бүхнийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байх юм.
Иймээс эрх мэдэл Жоржеску руу шилжих нь эвсэлд ноцтой асуудал үүсгэж болзошгүй,
ялангуяа Румын улс НАТО-гийн чухал гишүүн улс тул:
Румын улсаар дамжин эвсэл Хар тэнгис рүү гарцтай бөгөөд тэнд Крымын хойлог байрладаг нь
Оросын хувьд их стратегийн ач холбогдолтой.
Хэрвээ Оростой зөрчил үүсвэл, Румын улс газар зүйн байршлаасаа шалтгаалан өмнөд флангийг бүрдүүлэх боломжтой.
Румын улс НАТО-гийн цэргийн зардлын ДНБ-ний 2%-ийн зорилтыг давсан ба Украин улсад Patriot
пуужингийн эсрэг хамгаалалтын систем нийлүүлсэн.
Румын улсад Европ дахь хамгийн том НАТО-ын бааз одоогоор 2.5 тэрбум еврогийн өртөгөөр баригдаж
байгаа бөгөөд тэнд 10,000 цэрэг байрлах боломжтой.
НАТО-гийн хоёр пуужингийн хамгаалалтын байрлалын нэг нь Румын улсын Девеселу хотод байрладаг.
Путин энэ нь аюул занал гэж үзэж байгаагаа олонтаа илэрхийлсэн бөгөөд Орос улс цөмийн зэвсэг тээвэрлэх
чадвартай Томахоук хөлөг онгоцны пуужин болон пуужинг тэндээс ч харвах боломжтой гэж эмээж байна.
Жоржеску эдгээр пуужингуудыг үндэсний ичгүүр гэж тодорхойлсон.
Энэ нь яах аргагүй НАТО-д сонсох дургүй зүйл.
Жоржеску бас бусад салбарт улс төрийн тогтолцоотой нийцэхгүй байна.
Тэр CO2 нь уур амьсгалын өөрчлөлтөд хариуцлагагүй гэж үздэг бөгөөд коронавирусийн хаалт арга хэмжээг
хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэг гэж тодорхойлсон.
Ромын клубын Европын ерөнхийлөгч асан бөгөөд "НҮБ-ын хүний эрх болон аюултай хаягдлын тусгай илтгэгч" байсан Жоржеску
дэлхийн эрх мэдлийн дээд хүрээлэлд нэвтэрч, нууц илчлэгч болсон.
Тэрбээр хамгийн чухал дэлхийн эрх мэдлийн төвүүдийг хяналтандаа байлгадаг дэлхий даяар тархсан олигархийн
систем байдаг бөгөөд түүний гишүүд педофилийн сүлжээгээр хоорондоо холбогдсон гэж мэдэгджээ.
Эдгээр мэдэгдэл, байр сууриараа Жоржеску дэлхийн томоохон гүрнүүдтэй ил тод мөргөлдөх замыг сонгосон бөгөөд тэд
энэ хүнийг НАТО-гийн хамгийн чухал гишүүн улсуудын нэгэнд төв байр суурь эзлэхэд нь хараад суухыг огт хүссэнгүй.
Энэ нь тодорхой зарим хүрээлэл Үндсэн хуулийн шүүхэд 12-р сарын 3-ны сонгуулийг хүлээн зөвшөөрөх шийдвэрээ дахин
хянах ёстой гэж санал болгосон эсэх асуултыг төрүүлж байна.
Австри улс Румын улсыг Шенгений бүсэд бүрэн нэгдэхэд тавьсан удаан хугацааны ветоог гайхмаар нь долоо хоногийн дараа "нэмэлт
урамшуулал" болгон гэнэт цуцалсан эсэх нь таамаг хэвээр байна.
Үндсэн хуулийн шүүх одоо шийдвэр гаргаснаар бүх сонгуулийн үйл явц дахин эхэлнэ.
Сонгуулийг дахин явуулахад их хугацаа өнгөрөх болно. Одоогоор энэ сонгуулийг зохион байгуулах чадамжтай Засгийн
газар байгуулагдаагүй тул гуравдугаар сарын дунд болон сүүлээр тов тогтоох талаар ярилцаж байна.
Зөвхөн эвслийн засгийн газар байгуулагдсаны дараа л шинэ ерөнхийлөгчийн сонгуулийн товыг тогтооно.
Дараа нь нэр дэвшигчээ зарлах болон дэмжлэгийн гарын үсгүүдээ дахин ирүүлэх хугацаа тоологдож эхэлнэ.
Жоржеску дахин сонгуульд нэр дэвших боломжтой эсэх, эсвэл түүнийг сонгуульд бүрмөсөн оролцох боломжгүй болгох
хангалттай буруутгал олж эсвэл зохиох эсэх нь эргэлзээтэй байна.
Одоогийн Ерөнхийлөгч, Дэлхийн эдийн засгийн форумын гишүүн Клаус Йоханнис, энэ жил НАТО-гийн Ерөнхий нарийн бичгийн даргын
албан тушаалд нэр дэвшиж байсан бөгөөд сонгууль хүртэл албан тушаалаа хадгалах санаатай байгаагаа аль хэдийнээ мэдэгдсэн.
Шүүхийн шийдвэрийн дараа Иоханис Европын Комиссын Ерөнхийлөгч Урсула фон дер Лейентэй нарийвчилсан ярилцлага хийсэн.
Хоёул дараа нь санал нэгтэйгээр "нийгмийн сүлжээний аюулгүй байдлыг бэхжүүлэхийг хүссэн" гэж мэдэгдсэн.
Энгийнээр хэлэхэд, энэ нь магадгүй цензур эсвэл бусад арга хэмжээ авах замаар Жоржеску шинэ сонгуулийн үед нийгмийн
сүлжээнд өргөн хүрээнд нөлөөлөх боломжгүй болгохыг хэлж байна.
Бусад хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдэд одоо Калин Жоржескуг олон нийтийн нүдэнд гүтгэн доромжлохын тулд хэдэн сарын хугацаа байна.
Том асуулт бол Румын ард түмэн эдгээр хүчин чармайлтыг дагах уу, эсвэл илүү чухал курс өөрчлөлт хийхээр шийдэх үү гэдэгт оршино.