Альтернативдүү Дүйнөлүк экономикалык форум – 9 сааттык формативдүү заманбап тарыхтын мазмуну.
Билим берүү чөйрөсүнүн көптөгөн белгилүү инсандары Прагадагы альтернативдүү Дүйнөлүк экономикалык форумга чогулушту.
Алтернативдүү Дүйнөлүк экономикалык форум — бул Улуу кайра жүктөөгө каршы идея жана эркин
келечектеги дүйнө үчүн альтернативдүү ой борбору.
Kla.TV тарыхый сөздөрдүн мазмунун, кызыктуу талкуу панелдерин жана эксклюзивдүү маектерди сунуштайт.
Альтернативдүү WEFтин бардык мазмунун AUF1де таба аласыз: www.auf1.tv/alternativ-wef
Аң-сезимдүү ойчулдардын жана эркиндик үчүн күрөшкөндөрдүн эң мыктылары ушул күндөрү бул жерде өтө
өзгөчө бир нерсени ишке киргизүү үчүн чогулуп жатышат.
Биз глобализмге жана зулумдукка каршы туруп, тынчтык менен эркиндик үчүн күрөшөбүз.
Биз кыйын учурларда жашап жатабыз, ошондуктан байланыш түзүү, альянстарды түзүү жана тармактарды куруу маанилүү.
Эми биз бул идеянын артында турган эки адамды сахнага кошулууга чакырабыз: Эльза Миттманнсгрубер жана Стефан Магнет.
Ооба, мага бул идея Клаус Шваб тарабынан Дүйнөлүк экономикалык форумдун башталышы тууралуу макаланы окуганымдан кийин келди.
Ал жерде мен баары канчалык кичинекейден башталганын көрүп, окуп чыктым.
Жана бул мага кандайдыр бир жол менен таасир этти. Мунун өзү маанилүү.
Жана глобалисттик Дүйнөлүк экономикалык форум бийликтин жилин кармашы керек деген нерсе ташка оюлбаган.
Эми ал атаандаштыкка туш болушу мүмкүн; эми ал альтернативдүү WEFтен атаандаштыкка туш болушу керек.
Жана ким бул ишти баатырдык көрсөтүп, системага каршы турган адамдардан да жакшыраак жасай алат?
Бул түп-тамырынан эле башкача адамдар, айтыш керек, эми диалогго киришип жатышат.
Артка көз чаптырсак, ар бир маселе боюнча макул болбосо да, өзүн-өзү аныктоо, суверенитет жана эркиндик деген
жалпы максат менен биригип, ушунчалык көп улуу инсандарды чогулта алган учур чындап тарыхый мааниге ээ болот.
Бул жерде катышып жаткан ар бир адам муну ишке ашыруу үчүн бардык күчүн жумшоого бекем ниеттенип турат,
анткени бул баалуулуктар болбосо келечек эч нерсе эмес.
Убактыңыз үчүн рахмат, жана дагы бир жолу демилгечилерге чоң кол чабуулар.
Биз Чехиянын борбору Прагада, кооз шаарда, кооз конференция борборундабыз.
Ошондуктан куттуктоо сөзүн бул өлкөдө ар дайым көрүнүктүү роль ойногон адам айтышы керек экени акылга сырат.
Ал бир кезде Давостогу Дүйнөлүк экономикалык форумга дайыма катышып турчу.
Азыр ал тарап алмашты жана альтернативдүү Дүйнөлүк экономикалык форумдун катарында.
Биз ал бул жерде экенине, өзүнүн катышуусу менен бизди урматтап жатканына жана эң негизгиси, расмий
куттуктоо сөзүн сүйлөп берээрине абдан кубанычтабыз.
Мурдагы президент, доктор Вацлав Клаус. Кош келиңиз.
Мен үчүн бул символдордун бири – бул мейманкана жана бул зал.
Мен бул жерде акыркы жолу 2008-жылы, акыркы ODS конференцияма келгем.
Кээ бирлериңиздер билгендей, ODS – бул мен . . .
Бул партиянын өнүгүүсү, Чехия Республикасынын жана бүт Европанын саясий жана идеологиялык өнүгүүсүнө окшош,
акырындап бүгүнкү пост-саясий, пост-демократиялык дүйнөгө жылды.
Ошондуктан мен бул палатадагы ардак төрагалык кызматымдан баш тарттым. Мен катышкым келген эмес.
Ошол кезде да мен Батыш дүйнөсүнүн күчтүү тенденцияларын так көрүп, үмүт кылам, түшүнгөн элем.
Алар бизди бүгүнкү трагедиялуу дүйнөгө киргизебиз деп коркутушту.
Менин оюмча, бүгүнкү күндө эң маанилүү ролду көп маданияттуулук идеологиясы ойнойт, ал
массалык миграцияны жаратып, мактап жана коргойт.
Бул идеология эркиндик деген сөздү деле тааныбайт.
Принципиалдуу жактан ал демократиянын негизги институту – улуттук мамлекетке катуу каршы.
Бирок улут адамзат коомчулугунун талашсыз негизги жана алмаштырылгыс элементи болуп саналат.
Бүгүнкү күчтүү гендеризм же радикалдык феминизм адамзаттын биологиялык түзүлүшүнө жана ошентип
адам коомунун негизи болгон үй-бүлөгө кол салат.
Чехия Республикасынын Премьер-министри жана Президенти катары мен Чехия Республикасын
Европа Биримдигине киргизгенимди моюнга алам.
Менин акыркы учурда тез токтотуучу тормозду тартып, Республиканын президенти катары Лиссабон келишимине кол
койбой коюуга болгон белгилүү аракетим бекерге кетти.
Натыйжада, Европалык интеграция акыркы жылдарда жана ондогон жылдарда сөзсүз түрдө саясий биримдикке айланды.
Суверендүү европалык өлкөлөрдүн ортосундагы достук жана өз ара пайдалуу кызматташтык идеясы эми өткөн күндүн эси болуп калды.
Мен, албетте, бүт Батыш дүйнөсү, айрыкча Европа, кулашып баратат деп айтып жаткан жалгыз адам эмесмин.
Биздин доордун чакырыгы – бүгүнкү төмөндөөнүн эртең улантылышын алдын алуу.
Бүгүнкүдөй конференциялар бул жаатта жардам берет деп үмүттөнөбүз.
Сизге жемиштүү жыйын каалайм. Чоң рахмат.
Хөрмәттүү айымдар жана мырзалар, үйдө отурган кымбаттуу көрүүчүлөр, урматтуу салым кошуучулар, мен
профессор-доктор Вацлав Клаус менен толугу менен макулмун, ал эми азыр биз дүйнөгө каршы турушубуз керек дейт.
Мен чыныгы мамлекеттик ишмердин оозунан чыккан бул так, сергиткен сөздөрү үчүн ага ыраазычылык билдирем; ал жоопкерчиликти
дагы деле түшүнөт, азыр бийликке чыккан жана чындап эле дүйнөбүздү пропастька жетелеп бараткан адамдардан айырмаланат.
Жана сен мени билесиң. Мен так сөздөрдүн досумун жана учурдагы абалды да толугу менен так түшүндүрөм.
Бул жерде, көз алдыбызда болуп жаткан иш – түздөн-түз кыйроого алып бараткан жол.
Бул толугу менен атайылап жасалган, анткени кээ бир чөйрөлөр «Чоң кайра жүктөө» деп аталган толук реформаны, өзгөрүүнү ишке
ашырууну жана анын арты менен орто классты жок кылууну, ошондой эле Европанын бай коомчулугун талкалоону көздөшкөн.
Жана бул жөн гана экономикалык кызыкчылыктар жөнүндө эмес, жөн гана капиталды соруп алуу жана адамзат
тарыхындагы эң ири мүлктү тартып алуу жөнүндө да эмес.
Маселеси, бул чөйрөлөр өз бийлигин түбөлүккө бекемдөөгө умтулушат: заманбап технология, санариптештирүү.
Бул аларга фараондор менен императорлор гана кыялдана алган иштерди жасоого мүмкүндүк берет.
Алар эми баштыкчаны жаап салууну каалашат, ошондо бизге, элге, 99 пайызга эч качан эркиндик болбосун, ал эми
0,001 пайыз супербайлар, глобалисттер, миллиардерлер түбөлүк бийлик жүргүзө алышсын.
Биз муну четке кагабыз, жана бүгүн мен каалайм, ал эми сен да каалайсың, бүгүнкү кемчиликтерге
жана андан кийинки окуяларга энергиябызды бурмайлы.
Ооба, бизге аны жакшыртууну кандай каалай турганыбызды аныктоо үчүн бекем чекит катары керек.
Бирок бул альтернативдүү Дүйнөлүк экономикалык форумда биз аң-сезимдүү түрдө жакшыраак келечек кандай болорун элестетүүнү,
чечимдерди талкуулоону жана эң негизгиси, биригүүнү каалайбыз.
Биз чогулуп сүйлөшкөндө эле келечек башталат.
Анткени бийлик элиталары өзүлөрүнүн «Улуу кайра баштоо» демилгесин жана глобалисттердин жаңы дүйнөлүк тартибин ишке
ашыруу үчүн колунан келгендин баарын кылып жатышат, ага каршы чыккан ар бир адам ачык эле максатка айланып, төмөнкү
кастанын мүчөсү деп жарыяланып, пария (четелдеги адам) катары каралып, андан соң ошого жараша каршылык көрсөтүлөт.
Баарына карабастан, адамдардын пикирлерин жана ишенимдерин коркутуунун бул жалпы абалына карабастан,
дагы деле эр жүрөк адамдар бар, агымга каршы туруп, чындыкты айтууга эрдиги жеткендер бар.
Акыркы төрт жыл бою өзгөчө кырдаалдарда өзүн көрсөткөн, жашынып жүргөндөн чыгып, позициясын билдирип, аны бекем
кармап турган эр жүрөк адамдардан жакшыраак ким болмок?
Азыр эртеңки дүйнө жөнүндө ойлонууга ким жакшыраак жарактуу болмок?
Ошондуктан бүгүнкү иш-чарага катышып жаткан ар бир адам кылдаттык менен тандалган, анткени
алардын ар бири өз тармагында баалуу салым кошкон.
Мен адамдарды бириктирүүнү, нерселерди мындан ары өнүктүрүүгө аракет кылууну же өнүгүү жолунда жакшы эле
алдыга жылган нерселерди колдоону өз миссиям кылып алдым.
Айтор, экинчи тарапта идеализм таптакыр жок.
Алардын субсидияларындагы миллиарддарын алып сал. Сен ARD эртеси күнү дагы эфирде болот деп ойлойсуңбу?
Же кесипкөй саясатчылардын кайсы бирөөсү дагы деле Бундестагга келет деп ойлойсузбу?
Бул режим үчүн идеализм жок.
Биздин тарапта идеализм бар, азап тартууга жөндөмдүүлүк бар жана курмандык чалууга даярдык бар.
Андан кийин акыры ким жеңээрин аныктоо үчүн экисин экисине кошуп эсептешиң керек.
Биз бул иш-чараны адамдарга жана катышуучуларга болгон ишеним менен, бирок эң негизгиси ага муктаждык бар экенине, көптөгөн
адамдар аны көрөөрүнө, алар шыктанарына, андан өз долбоорлорун өнүктүрөрүнө жана, албетте, аны
колдой тургандыгына болгон ишеним менен уюштурдук.
Мен бул ишеним акталбай койбойт деп ишенем. Жана ушул ишеним бизди баарыбызды башкалардан айырмалайт.
Бул жылдын конференциясынын урааны, алгачкы альтернативдүү Дүйнөлүк экономикалык
форумдун урааны: «Эртеңки эркин дүйнөнүн элестери».
Биз саясий чындыктардан көз каранды болбостон эртеңки дүйнөнү кандай элестетерибизди
баяндап бергибиз келет. Биз эмнени каалайбыз?
Кээде биз багытыбызды өзгөртүүгө туура келет. Бирок биз максатыбызга, финиш сызыгына берилген бойдон калабыз.
Прага прагматикалык, жөн гана ошону белгилейин дедим. Мен Карл Шмитттен баштайм.
Ал бир жолу мындай деди: Өзгөчө абалды жарыялоо укугу аны чечкендерде жатат.
Ал эми булду Европанын коронавирус жылдарына колдонсок, бир нерсени четке кагууга болбойт: Европа эч качан
суверендүү болгон эмес жана азыр да суверендүү эмес.
Коронавирус пандемиясы учурунда Европа Европада пайда болбогон, бирок АКШнын илимий-аналитикалык борборлорунда жана
фонддорунда атайын түзүлгөн бир баяндамага жазылып калды.
Европалык өзгөчө абал Европага Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму тарабынан киргизилип, калктын чечими менен эмес.
Чындыгында, жеке мамлекеттердин Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунда эч кандай добуш укугу жок.
Макымдуу чечимдер чоң акчанын эсебинен кабыл алынат, ал чоң акча негизинен Билл жана Мелинда Гейтс фондунан келет.
Бул европалык фонд эмес, ал АКШнын тышкы саясатынын куралы катары колдонулган АКШ фонду.
АКШнын өкмөттүк эмес уюмдары үчүн жасалма жол менен жаратылган кризистерди башкаруудагы бул тышкы саясаттын ролу
2010-жылы эле ойлоп табылган, ошол кезде Рокфеллер фонду «Локстеп» коронавирус симуляция машыгуусун баяндаган.
Андан соң бир нече жыл ичинде тиешелүү түзүмдөр түзүлдү.
2019-жылдын октябрь айында Event 201 симуляциялык оюну өттү, ал бир мааниде кийимдик репетиция, акыркы сыноо болуп, андан кийин
АКШнын каржылоосу менен Ухань шаарында Covid-19 деген биологиялык курал чыгарылып, дүйнөнү
толугу менен кайра уюштуруу максатында колдонулду.
Бул Улуу кайра баштоодо суверендүү жеке мамлекеттер же АКШдан тышкары мамлекеттердин
конфедерациясы эми эч кандай роль ойнобойт.
Өкмөт башкаруу менен алмаштырылууда. Ошентип, бардык тармактарда бийлик толугу менен борборлоштурулуп, санариптештирилүүдө.
Мисалы, ID2020дин артында ар бир адамды алардын бардык муктаждыктарында куугунтуктоого
мүмкүндүк берген жашыруун зыяндуу план жатат.
Учурдагы вакцинация статусу жок адамдар, өзгөчө белгиленген көмүртек изи чегинен ашкан адамдар, коомдук жайларда тиешелүү
дискурска баш ийбегендер, жарактуу саналуучу жалгыз санариптик валютадан ажыратылып, же
каалагандай бардык жарандык укуктардан ажыратылат.
Келечекте тынч жашап, өз алдынча жаран болууну каалаган ар бир адам жеке турмушунун бардык сырларын
АКШнын бир нече IT компанияларына ачыктоого тийиш.
Биз доллар үстөмдүк кылган иллюзордук дүйнөдө жашап жатабыз.
Европа АКШнын мектеп аянтындагы зомбулук тактикаларын толугу менен көчүрүп алды.
Сен белден төмөн сокку же суу сызыгына тийген соккулардан арылтуу үчүн башыңды ийкең.
Биз баарыбыз билебиз, аталган эркиндик, өзгөчө сөз эркиндиги, азыр Европада өтө, өтө чектелген.
Интернет эми каалагандай цензура колдонулган жерге айланды.
Европа диалогго көңүл бурбай жатат, бирок кайрадан куралдарга көбүрөөк таянып жатат.
Европа ичиндеги кагылыштарда биз куралдардын сүйлөшүшүнө жол беребиз.
Суроо: муну ким баштаган? Украинадагы орусиялыктарбы? Жок. 1999-жылы Югославияда НАТО.
Европаны бөлүшүү максатында АКШ тарабынан чечилген согуш.
Бөлүп башкаруу – дайыма эле бир эле принцип.
Учурда Европа Россияга каршы ири согушка даярдалып жатат, негизинен АКШнын кызыкчылыктарын коргоо максатында.
Мен ар дайым баары согушка каршы деп ойлочумун, бирок аны колдогондор бар экенин, айрыкча өзү
согушка барууга тийиш эмес адамдар бар экенин билдим.
Бул ачуу сөздөр Ремарктен чыккан, жана бул чын.
Европаны ата мекендердин Европасы катары аныктоо керек.
Предметтерге кызыкпаган, бирок жоопкерчиликтүү жарандарга басым жасаган Европа.
Европада аскердик базаларды ким иштетерин жана Европанын жеринде аскерлерди ким жайгаштырарын тааный турган Европа.
Мындай Европа биримдиктин душмандарына согуштук аракеттерин токтотуп койсоңор болобу деп сылык сурабайт, тескерисинче,
аларды токтотуп, андан соң бул токтотууну талап кылат.
Экинчи кадам – демократия жөнүндө үзгүлтүксүз эле кеп кылууну токтотуп, аны акыры киргизүү.
Анткени эч бир европалык өлкө чындап эле демократиялуу эмес.
Кайсы жакка караба, демократия болгону имитацияланган.
Мен сага болгону Румынияны эске салууну гана каалайм. Жалган чечим кабыл алгандарга кайрадан баштоого уруксат берилет.
Биз баарыбыз партиялык олигархия тарабынан басып алынган өлкөлөрдө жашап жатабыз.
Биздин парламенттерде элдин өкүлдөрү саткынчылардан азыраак.
Анткени алар бул кызматка көтөргөн адамдардын кызыкчылыгын коргоп, ошентип өз жарандарынын кызыкчылыгын сатып жатышат.
Бизди акмактар башкарат, бирок аларды акмак деп айтууга болбойт, анткени эми бул падышага каршы сөздөр катары каралат.
Суверендүү жарандар катары коопсуздук себептери менен биздин эркиндикти убактылуу толугу менен
чектеп салган толук кийлигишкен мамлекеттен сак бололу.
Бул уланбашы үчүн биз күнүмдүк тилибизге өтө маанилүү бир сөздү кошушубуз керек.
Ал сөз – ЖОК! Патронажга – ЖОК! Цензурага – ЖОК! Көзөмөлдөөчү мамлекетке – ЖОК! Жана баарынан мурда, согушка – ЖОК!
Өзү табигый өлүм менен өлөөрүнбү же инъекция менен өлөөрүнбү, же тааныбаган үчүнчү жактардын кызыкчылыктары үчүн
согушка жөнөтүлүп, ал жакта өлөөрүнбү же жокпу чечип ала албагандар эч качан эгемен боло алышпайт.
Ал кой сыяктуу жүрөт. Койлор өмүрү бою карышкырдан коркушат.
Бирок аларды чабан өлтүрөт.
Биз баарыбыз Европада сагынган эркиндик биринчи ар бирибизде ойготулуп, андан соң жашалышы керек.
Мына ушул нерсе бизди адам кылат.
Бирок биз, жарандар, суверендүү эл, кайда чогулаарыбызды өзүбүз аныктайбыз. Күч чындап кайда жайгашканын. Мисалы, азыр Прагада.
Биздин күчүбүздү эң натыйжалуу децентралдаштырылган түрдө, башкача айтканда каалаган убакта жана каалаган
жерде, бирок биргелешип уюштурулган түрдө колдонсо болот.
Өзүн-өзү дайындаган элиталарды эң натыйжалуу алсыздандыруу – Европа боюнча суверендүү жарандар чакырылбай
тегерек столдордо чогулуп, өлкөлөрү үчүн жаңы конституцияларды жана жаңы мыйзамдарды долбоорлошот.
Бул демократиялык суверенитеттин эң жогорку көрүнүшү. Сен жөн гана аны чечип, ошого ылайык жашайсың.
Ар бири өзүнчө, ал эми биз — Европа элдери.
Мен төмөнкү сөздөр менен жыйынтыктайм: Биз муну жасай алабыз.
Мен меймандарымды «Эртеңки ден соолук жана медицина» панелибизге жылуу тосуп алгым келет.
Биз баарыбыз саламаттык сактоо системабыз ооруп жатканын билебиз, бул күндөн-күнгө ачык көрүнүүдө.
Персоналдын туруктуу жетишсиздиги бар, дарыгерлердин кабыл алуу бөлмөлөрү ашыкча адамга толуп турат, жана азыркы
дарыгерлерде бейтаптар менен иштөөгө дээрлик убакыт жок.
Дары-дармектердин тартыштыгы күндөн-күнгө күчөп баратат, жана бүгүнкү медицина негизинен фармацевтикалык өнөр
жай менен ири ооруканалар топторунун пайда кызыкчылыктары менен башкарылып жатканы ачык көрүнүп турат.
Бул айлампада биз адамдарды узак убакытка чейин саламат сактоо үчүн келечекте жакшыраак
медицина кандай болушу мүмкүн экенин изилдегибиз келет.
Доктор Хүбмер-Могг, келечекте медицинаны кантип жакшыраак элестетесиз?
Ооба, келечекте медицинаны жакшыртуу жөнүндө сөз болгондо, медициналык студенттер катары биз чындап эле
китептердегиден башка эч нерсени үйрөнбөйбүз. Биздин окутуучуларыбыз MedUniде бизге эмнени үйрөтсө…
Жана негизинен, жана бул мен үчүн ар дайым абдан маанилүү экенин айтышым керек, азыркы медициналык изилдөөлөрдө сөздүн
чыныгы маанисиндеги эң негизги нерселерге өтө аз көңүл бурулат.
Биз изилдөөлөрүбүздү биринчи бөлүмдө гигиена жана микробиология, башкача айтканда микробиология, менен баштайбыз.
Ал жерде сен эмдөөлөр бар экенин жана алардын кандай түрлөрү бар экенин билесиң. Жана ошол эле.
Биз мындай өнүмдөрдөгү адъюванттар, кошумча заттар же терс таасирлер жөнүндө эч нерсе укпайбыз.
Окууңуздун кийинки этаптарында, тиешелүү предметтик экзамендерди тапшырганда, педиатрия болобу же дерматология
болобу, керек болгон жооп колуңузда болот, десек да болот.
Ооба, өзүңүздү кантип коргой аласыз? Ооба, бул вакцинация, ал вакцинация жана башкалар.
Бирок студенттерге кадимки эмдөөлөрдөн болобу же жаңы модификацияланган мРНК продуктуларынан болобу,
терс таасирлер да болушу мүмкүн экени үйрөтүлбөйт.
Бул деген келечектеги медицина биринчи кезекте окутуудан баштоону талап кылат, анда адамды — дарыгердин же стажёр дарыгердин
алдында отурган адамды — кереметтүү инсан катары кабыл алуу идеясын алда канча кеңири ишке ашыруу керек экенин билдирет.
Мен дайыма айтам: бизде акыл, жан жана дене бар. Биз бул жерде ойлонуу, сезүү жана аракет кылуу үчүн барбыз.
Жогорку окуу жайда гана чындап эле азыр кандайдыр бир машинадай болуп калган адам бар экенин билесиң.
Профессор Кристиан Шуберт ар дайым ошондой дейт.
Машиналык медицина: бир нерсе бузулган жана эми аны оңдоп-түзөө керек. Биз андан алысташыбыз керек.
Биз бул адамдын ден соолугу эмнеге жакшы эмес экенине бир нече факторлор себеп экенин билдиришибиз керек.
Эмне үчүн анын организминде бир нерсе өзгөргөн, эмне үчүн ага симптомдор пайда болгон, эмне
үчүн ал ооруп калган же оорусу оор болуп кеткен.
Профессор Бхакди, мен топту түз эле сизге өткөрүп бергим келет.
Көрүп турасызбы, сиз бул жерде менин каармандарымдын бири катары отуруп жатасыз, мен чындап эле муну
айтышым керек, жана көптөр да ошондой сезишет деп ишенем.
Башынан эле коронавируска каршы вакциналар жөнүндө эскертүүлөрүңүз көптөгөн адамдарды бул генетикалык инъекцияларга каршы турууга
түрттү, жана натыйжада сиз көптөгөн өмүрдү сактап калдыңыз.
Мен вакцинациянын ролуна кайрылгым келет.
Сиз жалпысынан вакцинациялардын келечекте медицинаны жакшыртууда кандай роль ойной аларын кыскача баяндап бере аласызбы?
Вакцинациялар эртеңки медицинада өтө маанилүү роль ойнойт, анткени вакцинациялар алдамчылыкка жана
иллюзияга каршы ташка оймолонгон эстелик болуп калат.
Мен кадимки дарыгермин.
Мен медицинаны окуп, микробиологияны окуп, 25 жыл бою окуттум. Мен эмдөөлөргө ишенчүмүн.
Мен окуу китептериндеги бардык нерселерди окуттум.
Мен окуум жана кесиптик жашоомдо өткөрүп жиберген нерселерди окуй баштаганыма пандемияга байланыштуу болгону
акыркы үч жыл гана болду. Ал жакта абдан сонун китептер бар.
Мен коомчулукка тааныштыргым келген бир китеп — Сюзанн Хамфрисдин «Вакцина иллюзиясы» аттуу китеби.
Бул бүгүнкү күндө дарыгерге керектүү болгон бардык нерсени камтыйт. Булактары менен илимий негизде.
Бул вакцинацияга каршы китеп эмес. Мен андан абдан чоң пайда көрдүм.
Мен эми түшүндүм окшойт, вакцинация боюнча бүт иш жүзүндө адамзат тарыхындагы эң ири бизнес болуп келген.
Абдан көп акча сарпталды жана абдан көп акча азыр да сарпталууда.
Ошондуктан вакцинация глобалисттердин алдыңкы куралы катары тандалды.
Муну менен алар өз элине каршы согуш жүргүзүп жатышат.
Адамдар өзүнө ишенгенде жана адамдар машинадай курулган, жетишсиз жана кемчиликтүү деген догмага,
Альцгеймерден, рактан же жугуштуу оорудан өлүү негизинен тагдырдын иши деген ишенимге каршы турганда.
Адамдардын өз алдынча толук саламат болууга толук жөндөмсүз экени медицинаны жана, эң негизгиси, адамдардын өзүн
кабыл алуусун толугу менен кайра карап чыгууну талап кылат.
Өзүнө болгон ишеним адамдардын мээси кайрадан саламат болуп калышынан башталат, анткени
ойлонуу, сезүү жана жоопкерчилик ушул жерден башталат.
Ден-соолуктуу болуу мен «менталдык иммундук система» деп атаган түшүнүктү да түшүнүүбүздү билдирет: ал жеке адамдар жана
коом катары тышкы коркунучтарды тааныйт жана аларга жооп берет.
Психикалык иммундук система ошондой эле социалдык иммундук системаны пайда кылат, аны бизге зыян келтирүүнү
каалаган башка адамдардан өзүбүздү коргоо үчүн колдонобуз.
Мисалы, коронавирус кризисиндеги ушул негизги нерселерге келгенде, D витамининин өтө зарыл болгонун билебиз.
Жүздөгөн изилдөөлөр D витамининин жетишсиздиги кайсы гана жугуштуу оорудан болбосун өлүү коркунучун жогорулатарын көрсөтөт
– азыр ПЦР-тест жүргүзүлгөнү үчүн ага «коронавирус» деген ат коюлсун же коюлбасын маанилүү эмес – анткени
бул ПЦР-тесттин артында каалаган вирус турушу мүмкүн.
Же пневмонияга алып келген башка кандай гана себеп болбосун.
Бирок кээ бир негизги нерселер жок болсо, бул өлүмгө алып келиши мүмкүн.
Жана акыркы негизги курулуш блогу, же медицинанын жаңы фундаментинде же жаңы имаратында акыркы
блоктордун бири – мен үчүн азыр ал бир аз башкы таш сыяктуу, андан ары дагы бир нечеси кошулат.
Ал эми ключ ташы, грекче lithos деп аталган таш, литий деп аталат.
Литий, балким, эң маанилүү зарыл микроэлементтердин бири болуп саналат.
Мен муну кийинки жылы жазында жарык көрө турган «Литий конспирациясы» аттуу китебимде далилдей алам.
Бирок бул китепте мен литийдин өтө маанилүү экенин далилдеп, ал бизди тең салмактуулукта кармап турган бардык
негизги системалар үчүн, же тактап айтканда, ар бир негизги системанын ичинде зарыл экенин көрсөтөм.
Эң негизгиси, биздин акыл-эстин иммундук системасын тең салмактуулукта сакта.
Литий биздин жаш жана изденгич бойдон калышыбызга жардам берген жаңы мээ клеткаларын түзүүнү камсыздайт.
Литий биздин хромосомаларыбыздын өмүр бою бүтүн бойдон калышын камсыздайт, башкача айтканда, биз карылыктан
– мисалы, бир жыл же ондогон жылга эрте – Альцгеймерге же депрессияга чалдыкпай өлбөйбүз.
Литий бардык маанилүү, негизги биологиялык процесстерде фундаменталдуу роль ойнойт жана, мисалы, мРНК инъекциясынан
улам пайда болгон нейросезгенүүгө каршы антидот болуп саналат.
Европалык азык-түлүк коопсуздугу боюнча агенттиктин маалыматына ылайык, бизге күнүнө он
миллиграммга чейин алюминийди керектөөгө уруксат берилет.
Алюминий мээге уулуу экенин билсек да, ал, мисалы, вакциналардын курамында болгондуктан,
биз байкап жаткан аутизм деңгээлине жооптуу.
Ошентип, вакциналардын 50 пайызы мээге чындап уулуу болгон алюминийди камтыйт.
Доктор Штрассер, мен сизди да талкууга кошулууга чакырам. Тактап айтканда, далилдерге негизделген медицинанын жактоочусу катары.
Жаңыртуу алган бейтаптар жакшыраак медицина үчүн канчалык маанилүү?
Өз укуктарын билген жана колдонгон бейтаптар өтө маанилүү. Азыркы учурда биз мунун толугу
менен тескерисинче өнүгүп жатканын көрүп жатабыз.
Миңдеген жылдар бою биздин медициналык системада медициналык маалыматтар эки гана адамга: бейтапка жана
дарыгерге гана белгилүү болушу толук табигый көрүнүш болгон.
Бул катуу купуя болчу. Ал мыйзам менен да жөнгө салынат.
Мен бейтап тууралуу аялыма да айтып бере албайм.
Бул толугу менен мыйзам боюнча жазага тартылууга тийиш. Мен муну үчүн камакка да алынышым мүмкүн. Бирок азыр эмне болуп жатат?
Учурда бардык медициналык маалыматтар санариптик түрдө катталат.
Австрия учурда бул тармакта алдыңкы сапта турат.
Биз эми санариптик эмдөө күбөлүгүн – электрондук саламаттык сактоо картасын киргиздик.
Жана бул бардык маалыматтар чогултулуп, бир эле учурда кеңири мекемелерге жана жеке адамдарга жеткиликтүү болот.
Бул маалыматтар чогултулуп, акырында федералдык өкмөткө, штат өкмөттөрүнө, социалдык камсыздандыруу агенттиктерине,
тез жардам дарыгерлерине, ооруканаларга, катталган дарыгерлерге жана башка ар кандай адамдарга жеткиликтүү болот.
Бул дарыгер менен бейтаптын ортосундагы купуялуулукту – өтө маанилүү – билдирет: бейтап өзүнө
ишенген жана кам көрөрүнө ишенген дарыгерге кайрылат.
Менин маалыматтарым бир жакта жүзүп жүрбөйт, талданып же кандайдыр бир жол менен колдонулуп жаткан жок —
алар жок болуп кетти. Алар толугу менен жок болуп кетти.
Менин оюмча, бул биринчи кезекте дарыгер-пациент мамилесинин жоголушуна алып келет.
Эгерде сиз Дүйнөлүк экономикалык форум, Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму же кабыл алынып жаткан мыйзамдардагы
учурдагы документтерди окуп чыксаңыз, анда дарыгерлер менен бейтаптар жөнүндө эч кандай сөз жок.
Андан кийин алар болгону саламаттык сактоо кызматкерлери жөнүндө гана сүйлөшүшөт. Бул жаңы мода сөздү.
Биз баарыбыз саламаттык сактоо кызматкерлерибиз.
Дарыгер катары менин атым эми көптөгөн бул макалаларда аталбайт.
Менимче, бул баары абдан бейписап, адамдык мүнөздөн ажыраган болуп калат жана медицина гүлдөп-өнүгүшү
үчүн эң маанилүү болгон ишенимди жоготууга алып келет.
Эгер Дүйнөлүк экономикалык форумдун материалдарын окуп чыксаңыз, азыр ал жасалма интеллектке чейин
кеңейди, ал пландалып жатат жана келе турганы күтүлүүдө.
Белгилүү бир документте сөзмө-сөз мындай деп жазылган: жасалма интеллект тарабынан
түзүлгөн триаж системаларын колдонуу пландалууда.
Башкача айтканда, алар келечекте айрым жасалма интеллект, башкача айтканда компьютер, кимге кандай дарылоо,
качан жана кайда жүргүзүлөрүн, ал эми кимге жүргүзүлбөсүн чечүү пландалып жатканын да жазышат.
Бул ойдон чыгарылган нерсе эмес – мен муну ойлоп таптым деп жатпайм – бул Дүйнөлүк
экономикалык форумдун макаласында айтылган.
Бул адамдардын көз карашы. Ал эми бул — апааттуу өнүгүү, толугу менен туура эмес багытка баратат.
Менин оюмча, бул нерсени катуу четке кагып, тез арада чечүү керек.
Адамдарды дарылоо үчүн бизге эч кандай компьютер же телефон номурлары керек эмес.
Азыркы учурда толук жок болуп жаткан нерсе – алдын алуу.
Дарыгерлер катары биз саламаттыкты сактоо тармагында окуу учурунда адамды кантип саламат кармоо
керектиги тууралуу дээрлик эч нерсе үйрөнбөйбүз.
Жана бул эң маанилүү жагдай. Анткени эгерде адамдарды саламат жана чың кармасак, ооруларды дарылоого
азыраак дары-дармек, азыраак ооруканалар ж.б. керек болот.
Жана экөө тең каалабаган өнүгүүлөр.
Жана биздин Европанын бул бөлүгүндө да ушундай салт бар экенин эске алсаң.
Бирок андан кийин Рокфеллер фонду келип, андан соң 1960-жылдарда, 1970-жылдарда жана
1980-жылдарда уюштурулган ири кампаниялар башталды.
Сиз адамдар атайылап добуш берүү укугунан ажыратылганын, өз саламаттыгына жоопкерчиликти өзү алууга уруксат
берилбей, тескерисинче бийликке көз каранды болууга мажбур болгонун толугу менен окуй аласыз.
Жана ал ошол кезде да медициналык адистерди даярдоого киргизилген.
Бул логикага сыйбайт. Эгер мен бакчамдагы өсүмдүк гүлдөп-өсүшүн кааласам, ал көйгөйгө
кабылганда ага жакындап, үстүнө бир нерсе куюп салбайм.
Анын ордуна мен анын эмне жеп, эмне ичип жана канча күн нурун алып жатканын карайм.
Чындыгында, эгер биз муну системадан бир аз чыгарып салсак, бул чындыгында саламаттык сактоо
системасынын негизги принциптеринин бири экенин билебиз.
Бизде мурда пикирлердин ар түрдүүлүгү бар эле – мен медициналык ыкмалар тууралуу эски китептерди окуганды ар дайым
жакшы көрөм – Рокфеллер фондусунан мурун дарылоо өнөрү бар эле.
Ар бир адамдын өзүнчө дарысы бар эле. Бир айылда бирөө айыл тургундары менен бирге бир нерсени жасаганы, башка айылдын
бир нече көчөсүндө да ошол эле нерсени жасаганын билдирбейт.
Бирок ушундайча бүт нерсе өнүгүп кетти.
Бул өнүгүү кандайча болду, сиз бир нече жолу айтып өткөндөй, Рокфеллер фонду акыркы бир нече он жыл ичинде,
акыркы 100 жыл ичинде ушунчалык чоң таасирге ээ болду?
Эмне үчүн мурда бизде бар болгон айыктыруучу аспектилерден алыстап, эми таза аппараттарга
жана даярдоого негизделген медицинага өттүк?
Акча. Жакшы, бул абдан жөнөкөй эле: ошол кезде, он тогузунчу жана жыйырманчы кылымдардын башында гомеопатия, остеопатия,
хиропрактикалык терапия жана натуропатия бир-бирине параллель жүргөн жана бирдей
укуктарга ээ болгон расмий медициналык тармактар эле.
Андан кийин адамдар түшүнүштү: петрохимиялык продукциядан алда канча көп акча табууга болот.
Андан кийин медицинада мындай абал пайда болду: менде бир гана симптом бар, бир гана дары бар –
адамды түзгөн калган баары эске алынбай калды.
Ооба, мен айткандай, айыгууга кызыкчылык жок, максат — адамды өмүрү бою дары-дармек ичирүү.
Ал эми жүрөк-кан тамыр оорусунда эң көрүнүктүү нерсе, балким, биз анын себебин билебиз.
Биз натыйжалуу дарылоо ыкмаларын билебиз, бирок учурдагы системада компенсация болбойт жана эч
бир дарыгер күнүмдүк тиричилигин камсыздай албайт.
Жана бизде Скандинавияда башка моделдер бар, анда ар бир дарыгерге ай сайын белгиленген, өзгөрүлбөс, бирдей сумма төлөнөт –
бейтаптардын саны же бейтаптар менен эмне кылганы маанилүү эмес.
Бул келечектеги система үчүн да мүмкүнчүлүк болмок.
Биз дагы бир борборлоштурулган түзүмдү ар жакка жайылтып жибербеш үчүн этият болушубуз керек, анткени биз Дүйнөлүк
саламаттыкты сактоо уюмунан чыгышыбыз керек, анын артында кимдер каржылык колдоо көрсөтүп жатканын билебиз.
Бирок мен системадан тышкары бул децентралдашкан кыймылдарды абдан дем берүүчү деп эсептейм.
Бул окуу программасын кантип өзгөртсө болот?
Кимде чечим кабыл алуу укугу болмок? Жана бүгүнкү жаш окуучуларга эртеңкинин дарысын берүү үчүн эмне болушу керек?
Медицинанын келечеги көп нерсени өзгөртүшү керек. Ал окуу программаларына өнөр жайдын таасирин өзгөртүшү керек.
Бул биринчи болуп аткарылышы керек болгон нерсе.
Экинчи болуп жасалышы керек болгон нерсе – адамдар үчүн «түргө ылайыктуу» деген терминди кайра киргизүү.
Ар бир адамга негизинен зарыл бир нерсе бар; ал биздин табиятыбыздын бир бөлүгү.
Бул бардык адамдарга тиешелүү. Бул түргө ылайыктуу. Түргө ылайыктуулук жаңы окуу
программаларынын негизги принциби болушу керек.
Андан кийин, албетте, биз көрсөтмөлөрдү өзгөртүүгө туура келет.
Жөн гана көрсөтмөлөр, бул сөз өзү «негизги медиа» сыяктуу угулат, индустрия тарабынан жаратылган чоң көйгөй.
Дарыгерлер бул көрсөтмөлөрдүн алкагында гана иштеши керек деп эсептешет, алардын сол же оң жагына өтүүгө тыюу салынат.
Жана алар өз ойлорун колдонуудан коркушат, анткени алар муну жасоого окутулган эмес.
Профессор Бхакди, сиз дагы деле коронавирус боюнча саясат туура болгон жана вакцинация маанилүүрөөк деген эски ойдо калып
калган кесиптештериңизди эстегенде, аларга кантип жетсек болот?
Аларды чындыкка кантип жакындата алабыз деген кандайдыр бир идеяларыңыз барбы?
Дарыгерлер акылсыз эмес. Алар акылсыз эмес. Алардын көбү абдан акылдуу.
Алар жаман нерселерди каалабайт. Алардын көбү жакшы нерселерди каалайт.
Бирок алар идеологияга сиңирилген, Майкл. Алар идеологияга сиңирилген.
Жөн гана аз гана адамдар кутулуп чыгып, көрсөтмөлөрдө жана сунуштарда бир нерсе туура эмес экенин түшүнүштү.
Эми биз коронавирус менен бул кырсыкты баштан кечиргенден кийин, аларга жетүү жеңилирээк болушу мүмкүн.
Бул вакцинация тууралуу баяндар акыры ойдон чыгарылгандыктан пайда болгон. Аларда чындык өтө аз.
Чындыгында, бул вакцинациялардын көбүндө өтө коркунучтуу терс таасирлери бар. Бирок муну ким айтууга батылат?
Башкы агым жана угулган бардык адамдар айтышат: алюминий — дүйнөдө эң көп кездешүүчү оор металл.
Жана баары аны күн сайын дем алышат жана жешет. Ал эч нерсе кылбайт.
Ал эми бул инактивдештирилген вакциналар менен киргизилген аз өлчөмдөгү заттар бардык инактивдештирилген вакциналарда
салыштырмалуу жогорку концентрацияда болот. Алар сиз жеген нерселерге караганда абдан
аз, ошондуктан бул тууралуу унутуп коюңуз.
Бирок адамдар сага айтпайт: бир нерсени жеген менен аны денеңе сайдыруунун ортосунда чоң айырма бар.
Анткени сайлып жаткан нерсе мен Корона жөнүндө айтканымдын так өзү.
Бул вакциналар ошол жерде калбайт; алар канга сиңет.
Ал эми алюминий канга түшкөндө дароо мээни кошкондо бардык органдарга кирет.
Аны эң жакшы билгендердин бири азыр менин жанымда отурат.
Ал эми бул алюминий мээге зыяндуу. Алюминий мээде эч кандай пайдалуу иш кылбайт, болгону зыян гана келтирет.
Ал ошондой эле башка бардык органдарга да таасир этет. Алюминийден эч кандай пайда жок. Туурабы?
Ошондуктан мен муну кайра карап чыгууну сунуштайм.
Биз үч айлык ымыркайлардын булчуңдарына алюминий камтыган вакцинаны сайгыбыз келеби – эми алар аны дагы эртерээк баштайбыз
дешет – баланын канында уулуу концентрацияга жетүү максатында?
Ар дайым. Алар уулуу.
Жана бала канчалык кичинекей болсо, концентрация ошончолук жогору болот, анткени ал табигый
түрдө ушул кичинекей көлөмгө бирдей таралат.
Ооба, жана вирустардын чындап эле канга кирип, көп санда таралышы өтө сейрек кездешет.
Ооба, эгерде ал болсо, сиз өтө ооруп калышыңыз мүмкүн. Бирок ал өтө сейрек болот, анткени –
жана бул менин кесиптештерим менен да көйгөй –
Сандар медицинада эч нерсени билдирбейт. Сен сандарды түшүнбөйсүң.
Алар түшүнүшпөйт: эгер кимдир бирөө чындап эле грипп же коронавирус жуктуруп алса жана вирус кээде
канга кирип кетсе, же он вирус, жүз вирус же миллиондогон вирустар болбосун, адамдар андан өлбөйт.
Тескерисинче, эгерде сиз миллиондор менен эмес, миллиарддаган гендерди пакеттеп, аларды жок кылынбай тургандай
кылып жакшылап орап, денеге киргизсеңиз, анда кан агымы бир катар корголгон вирустар менен толуп калат.
Эгерде аларда антителолор болсо да, антителолор чабуул коюшу мүмкүн эмес, анткени бул
липиддик каптоо вирустарды жана гендерди коргойт.
Жана бул жасалган улуу кылмыш.
Ах. Бул адамдар, өткөн жылдын Нобель сыйлыгынын лауреаттары, жок кылгыс гендерди миллиондогон адамдардын денесине,
менимче, азыр бир миллиардга жакын адамдын денесине таң каларлык көлөмдө киргизилишин камсыз кылышты, ооба.
Жана эң ачууланткан нерсе – алар натыйжалары белгисиз экенин билишкен.
Роберт Кох институтунун маалыматына ылайык, тиешелүү маалыматтар маркетингден кийин гана чогултулат.
Ошентип, сиз адамда сыноо жүргүзүлүшү керек экенин жарыялап жатасыз.
Мен сөзсүз калдым. Азыр мен дүйнөнү бул боюнча бир нерсе кылууга чакырам. Чындап айтканда, булар — заговорчулар.
Мен медицинаны байкаганда, Медициналык ассоциациянын мүчөсү болуп, кесиптештерим менен сүйлөшкөндө, кээ бир
дарыгерлер болгон окуядан канчалык таасирленгенин байкайм.
Алар бул тууралуу сүйлөшүүнү жактырбайт, бирок баары, же жок дегенде көпчүлүк
дарыгерлер, бир нерсе өтө жаман болуп кеткенин билет.
Эгер карасаң, Германияда жүргүзүлгөн сурамжылоолор көрсөткөндөй, ал жактагы калктын болжол менен жарымы
вакцинанын терс таасирлерин кимдир бирөөгө билет же өзү тарткан.
Менин оюмча, акыркы жылдары коронавирус заманбап Батыш медицинасында фундаменталдык кризиске алып келди.
Жана адамдар мунун баары жөн гана чоң «Н» тамгасы менен башталган маанисиздик экенин көрө алышат.
Сиздин оюңузча, эмдөөдөн кийин ден соолук көйгөйлөрү менен менин клиникама канча адам кайрылат: чоң атасы
эмдөөдөн каза болгон, сиңдиси эмдөөдөн кийин оор ооруп калган же башка туугандары, тааныштары?
Адамдар клиникага келип мага: «Доктор, мен эмделген эмесмин, бирок эмделген кесиптештерим дайыма ооруп турушат», – дешет.
Алар дайыма эле ийгиликсиздикке учурашат. Биз баарыбыз муну күн сайын баштан өткөрөбүз. Ал эми
биз, дарыгерлер, муну күн сайын баштан өткөрөбүз.
Дарыгерлер бул тууралуу сүйлөөнү жактырбайт, анткени көптөгөн дарыгерлер, албетте, эмдөөгө дем берип келишкен.
Бирок азыр биз далилдердин кулашын байкап жатабыз.
Ачык эле айтайын: Джон Иоаннидис 20 жылдан ашык мурун илимий изилдөөлөрдүн 90 пайызы жалган экенин билдирген макаланы
жарыялаган – ал эң көп окулган илимий басылмалардын бири.
Азыр адамдар муну түшүнүп жатышат. Ар бир күнү адамдар эмдөө тууралуу айтылгандар чындыкка дал келбегенин түшүнүп жатышат.
Бул системадагы кийинки кадамды белгилейт, ошондуктан медицина кризисте экенин түшүндүрөт.
Бизге эмнеси зыяндуу, эмнеси пайдалуу экенин билдик.
Вакцинацияны дарылоо менен аутизмге каршы көрсөтүлгөн критерийлер такталды. Биз анын кооптуу экенин билебиз.
Эми биз айта алабыз: «Жарайт, дагы он жыл изилдөө жүргүзөбүз.»
Бирок кийинки он жыл ичинде күн сайын 32:1 же андан да жогору аутизм тобокелдиги менен ымыркайлар
төрөлөт. Эмне үчүн биз муну токтото албай жатабыз?
Биз аны толук четке кага алаарыбызга ишенгенге чейин эмнеге жөн гана токтотуп койбойбуз?
Суроо бул абал эмес экенин далилдей алабызбы же жокпу эмес, тескерисинче, мурун болбогон, биз өзгөрткөн нерседен эч ким ооруп
калууга мүмкүнчүлүк менен төрөлбөшү үчүн муну токтотушубуз керек.
Билимди көзөмөлдөгөндөр ою-пикирлерди да көзөмөлдөйт.
Албетте, глобалисттик акторлор менен тармактар бул тууралуу абдан жакшы билет.
Дүйнө жүзү боюнча журналисттик тармактарга жана медиа компанияларга миллиарддаган фунт агылып жатат, алар дүйнөдөгү ар
бир маанилүү окуяны жана өнүгүүнү талдоодо өзүнө ыйгарылган укукту сактап, эң негизгиси, калкка
так эмнени ойлошу керектигин ачык көрсөтүп турушат.
Бул маалыматка болгон монополия ошондой эле глобалисттик трансформациянын негизги устуну болуп саналат.
Жана бул элита менен элдин ортосундагы күрөштүн негизги таянычы.
Эркиндиктин жоктугун камсыздоонун эң маанилүү куралы баарына ачык.
Азыр ким гана мобилдик телефонуна видео тартса, аны TikTok, Instagram же YouTube'га жүктөй алат.
Жөн гана өзүңүздүн ойлоруңузду жана көз караштарыңызды бөлүшүү. Бул биринчи кадам.
Эгерде сиз бул альтернативдүү медианын бир бөлүгү болуп, аны коомчулукка ачык кылгыңыз келсе, анда ар ким муну жасай алат.
Жана бул азыркы күндүн оң жагы.
Биз медианы оң максатта колдонуп, оң билдирүүнү тарата алабыз.
Же болбосо бүт күнүбүздү керебетте өткөрүп, TikTokту карап же сериалдарды көрөбүз.
Ал ар дайым өзүңүздүн чечимиңизден башталат: мен эмнени тандайм?
Эгер мен бул дүйнөдө бир нерсени өзгөрткүм келсе, анда мен бир нерсе кылышым керек.
Атам бул төртүнчү катмарды кылдат иликтеп, төртүнчү катмар эч качан төртүнчү катмар эмес,
тескерисинче биринчи катмар экенин түшүндү.
Бул согуштук пропаганда үчүн, бул жерде миллиарддаган каражатты текке кетирген, жалган маалымат тараткан «алдыңкы» медиалар үчүн
эми эч кандай милдеттүү төлөм болбойт. Анын ордуна бул төртүнчү бийлик биринчи бийликке айланып, кайрадан
элге таандык болду, ошондуктан ал элдик тармакты түзүү үчүн абдан көп эмгектенип келет.
Жана мен жаңы медианын ачкычын жаңы адамда көрөм, ал чындап эле муну ишке ашырган.
Ал муну чындап эле провокациялык сүйлөм менен айтты. Ал мындай деди: «Жаңы дүйнө акчасыз».
Андан кийин, ооба, ага акча керек. Албетте, ага акча керек, бирок бул негизги маселе эмес.
Чындыгында, бул ыктыярдуу кызмат, берүү, өзүңдү толугу менен арналтуу — баары кайра агып келет деген бекем ишеним
менен, анткени менин аракеттеримди көргөндөр мени колдойт.
Ал эми бул жерде мен өзүм жетекчилик кылууну келечек үчүн эң экстремалдуу үлгү катары көрөм.
Азыр ал ошондой эле эркин басма сөзгө ар тараптан келе жаткан каржылоону токтоткусу келет.
Мен бул тууралуу AUF1де уктум, он аккаунт токтотулду. Баары киргиси келет.
Бул жерде эркин медиада бекем негиз бар, анда адамдар өз убактысын ыктыярдуу түрдө арнап,
«Бул менин максатым, бул менин ишим» дешет.
Иштен кийин мен өз убактымды, көндүмдөрүмдү жана билимимди берем.
Менимче, бул жаңы медиага зор коопсуздук камсыз кылган жана анын популярдуу кыймыл бойдон калышын кепилдеген негиз.
Биздин иштин мага эң көп кызыктырганы ушул. Ошентип болду.
Бүгүнкү күндө бизде ар кандай долбоорлордо иштеп жаткан 2000дөн ашык ыктыярчы бар:
Stimme&Gegenstimme офлайн таратуу үчүн иштелип чыккан.
Биз муну жөн гана A4 форматтагы бир барак экенин айтабыз, алдыңкы жана арткы бетин толтуруп, аны эки адамга өткөрүп
берем жана аларды дагы эки адамга өткөрүп берүүгө үндөйм, алар болсо аны дагы эки адамга өткөрүп беришет.
Биз азыр бул тармакты куруп жатабыз. Бул мен үчүн ошондой эле бүгүнкү күндүн жаңы
медиасына мүнөздүү өзгөчөлүктөргө ээ болгон түшүнүк.
Бирок ал ар дайым адамдарга таянып курулат. Ал өзгөрүүңө, өзүңө жана өзүң аракет кылууга негизделет.
Жаңы система жаңы адамдарга негизделген.
Андан кийин биз корпоративдик көз карандылык жок экенине да ынансак болот, бул ыктыярдуу иш үчүн дагы да жакшы.
Сен каржылык жактан эч кимге көз каранды эмессиң, бирок чындап эле айтылышы керек болгон нерсени айта аласың.
Ошондой эле ошол кезде сиздерде коомдук рухтун кандай өнүгүп жатканын көрүү абдан таасирдүү болду.
90 мүнөттөн кийин зал тап-таза болду. Бул сааттай так болду.
Бул чындап эле таасирдүү болду. Үйдө калган баарына салам.
Атам жана бүт үй-бүлөмдүн жылуу саламдары.
Ооба, абдан чоң рахмат.
Мен ГДРдеги тажрыйбамдан журналистика менен медианы саясий системадан өзүнчө карап болбой турганын да билем.
ГДРде SED жетекчилиги биринчи кезекте кызматтан кетүүгө аргасыз болгон. Хонеккер, Миттаг жана Херрманн биринчи
кезекте кызматтан кетүүгө аргасыз болушкан, башкача айтканда партия жетекчиси, экономика жана пропаганда.
Андан кийин, дал кийинки күнү журналистика адамдар андан каалаган нерсени так бере алды.
Бүгүнкү күндө бизде медиа мейкиндик, алдыңкы медиа мейкиндик, катуу мамлекеттин, саясаттын жана корпорациялардын колунда. Бул,
албетте, коомдук телерадиоберүү жана платформаларды гана эмес, ошондой эле негизги гезиттерди да камтыйт, алар бир нече
өтө бай үй-бүлөлөргө таандык: Мохн, Бурда Бауэр, Холцбринк.
Ошондуктан мен өз көз карашымды мындай коомдон башташым керек: анда биздин баарыбыз — подиумда тургандар, бөлмөдө
отургандар, экрандан көрүп жаткандар — баарыбыз үн кошо алабыз жана жашообузга таасир эткен чечимдерге катыша алабыз.
Муну ишке ашыруу үчүн бизге киришүүдө айтылгандай маалымат гана эмес, эң негизгиси ачыктык керек. Маалымат — бийликтин куралы.
Акыркы жылдары биз бул тармакта, атап айтканда каршы-жарыялоо жаатында, кванттык секирикке күбө болдук.
Мен кайрымдуулукка чакырык болгондо ар дайым каржылык абалды билгим келет, ал тургай Элиас, сенин жашооңду, жүрөгүңдү жана
жаныңды камтыса да. Мен кайрымдуулукка чакырык болгондо ар дайым каржылык абалды билгим келет. Эфирде
чыгып жаткан адам менин 10 еврома көз карандыбы же жокпу?
Бул менин көз карашымдын бир бөлүгү: ачыктык. Экинчи бөлүк, экинчи устун – ар түрдүүлүк: темалардын ар
түрдүүлүгү, көз караштардын ар түрдүүлүгү, пикирлердин ар түрдүүлүгү. Авторлордун тажрыйбаларынын ар түрдүүлүгү.
Ошентип, бул жөн гана ар кандай теринин түсү жана элестете ала турган бардык сексуалдык ориентацияга ээ ири шаардагы
кадимки академиктер эмес, ошондой эле жумушчу класстын уулу, фермердин кызы жана айыл жергесиндеги балдар да.
Балким, уюмдук формалардын ар түрдүүлүгү да. Эмнеге коомдук катышууну жана ачык сүйлөөлөрдү сынап көрбөйбүз?
Саясий түзүмдөрдү өзгөртпөстөн, биз медиа мейкиндикти башкача кыла албайбыз.
Биз бул конференцияда чындап эле келечекти көрдүк.
Ошондуктан биз жөн гана улантып, муну чыныгы утопия рухунда илгерилетип, ар кандай нерселерди сынап көрүп, ушинтип саясий
түзүмдөр чындап өзгөрө тургандай кысымды күчөтүшүбүз керек.
Биз пикирлерге карата негизги агымдын абсолюттук бийлиги болгон абалдан келдик.
Эгер 20 жыл мурун медианы керектесеңиз, альтернатива катары сизде болгону негизги агымдагы
медиа эле. Интернет менен бул кескин өзгөрдү.
Акыр-аягында, медианы керектөө жүрүм-туруму да көрүүчүнүн медиа сабаттуулугуна жараша болот.
Ошондуктан, баарынан мурда, келечекте бул жаатта бир аз көбүрөөк прогресс көргүм келет.
Эгер көрүүчүлөр күн сайын өзүнө колдонулуп жаткан манипуляция ыкмалары жөнүндө кабардар
болушса, аларга каршылык кыйла күчтүү болмок.
Андан кийин пропаганда да азыраак натыйжалуу болмок.
Ооба, мен жөн гана адамдарга өмүрүн жакшыртууга мүмкүндүк берген маалыматты сунуштаган медианы каалайм.
Азыркы учурда биз баштан кечирип жаткан сыяктуу тескери эмес.
Биз медианы өзүбүз үчүн чыгарбайбыз, анткени биз башка нерсени да жасай алабыз.
Биз коомду, саясатты, алкактык шарттарды жана келечекти өзгөртүп жатканыбызды камсыз кылып жатабыз.
Менде балдары бар болгондуктан, көпчүлүгүңөрдүн да балдарыңар бар. Биз алардын кулдан башка эч нерсе болбогон, же
трансгуманизм алардын жашоого укугун жокко чыгарып, жок кылынышы керек деген дүйнөдө өсүшүн каалабайбыз.
Ошондуктан биз бир нерсенин түп-тамырынан өзгөрүшүн каалайбыз.
Ошондуктан альтернативдүү медиа же цензуранын жагымсыз темасы сөз болгондо, адамдар дайыма «бул биздин
гана көйгөй» дешет. Ал эми бул ар бирибиздин көйгөйүбүз.
Эгер цензура бар болсо жана альтернативдүү медиа каражаттары жок болсо, анда адамдар маалымат ала алышпайт.
Андан кийин алар өз пикирин түзө алышпайт.
Эгерде биз эркин медианы кааласак, бизге эркин жарандар, эркин, бошотулган саясат керек.
Алар бири-бирине байланышкан идиштер. Бири жок экинчиси мүмкүн эмес.
Жана медиадагы жетишкендиктерибиз менен коомдо да алдыга жылышты жаратабыз.
Коом өнүгүп бараткан сайын саясий бийлик мамилелери да өзгөрөт.
Анткени жалган чындык менен кагылышканда, акыры ким жеңээрин билебиз.
Албетте, башында сиз жөн гана мени өткөндө же азыркы күндө да кызыктырган темаларды
талкуулоону же аларды түшүндүрүүнү каалайсыз.
Мен муну көтөрөм, анан дароо эле YouTube жана башка платформалардан каршылыкка жана басымга туш
болосуң. Бирок улантуу жана бербей туруу – эң негизгиси.
Бул абдан, абдан кыйын. Бирок мен бүгүн бул конференцияда бул мүмкүн экенин көрө алам.
Албетте, эгер көбүрөөк жаштар ушул кадамды жасап, ачыкка чыгып же жок дегенде
ой-пикирлерин билдирүүгө батыл болушса, жакшы болмок.
Бул абалда дагы деле камалып жаткан адамдар, ооба, мен ага мыкты сөз таптым — негизги масс-медиянын ой
абакчасында. Ооба, биз аларга кантип жетсек болот?
Мен ой абакчасына кошумча адамдарда экинчи абакча бар деп эсептейм — гүлдөөнүн абакчасы. Бул да бүгүн бир нече жолу айтылды.
Менин изилдөөлөрүмдө, мисалы, адамдар күнүмдүк жаңылыктарды көрүүнү токтотуп, AUF1ге өтүүсүнүн
себептерин иликтедим. Жооп салыштырмалуу жөнөкөй.
Жеке тажрыйба менен расмий баяндаманын ортосунда дайыма тыныгуу болушу керек.
Ресми баяндама жеке тажрыйбага дал келбей калганда, адамдар башка маалыматтарды издей башташат, Голан же башка жерлерде.
Күндөн-күнгө көбүрөөк адамдар бул бузулууларды күнүмдүк жашоосунда сезишет.
Андан кийин сиздин сунуштарыңыз сыяктуу сунуштардын, бул сахнада бизде бар болгон бардык нерсенин болушу
жакшы, анткени адамдар жоопторду дал ошол жерден табат.
Бул жерде да жөн гана уланта берүү жана чындык, демек убакыт да биздин пайдабызга иштеп жатканына ишенүү маселеси.
Экономикалык маалыматтар башка эч нерсени көрсөтпөйт: келерки жылы, 2025-жылы, ишеничсиз банкроттук толкуну
келип, массалык жумушсуздук жана башка көйгөйлөрдү алып келет.
Алдыда өтө таң калыштуу окуялар болот, биз даярданышыбыз керек, бекем турушубуз керек, даяр болушубуз
керек, караңгылыкка адашканда издеп жүргөндөр үчүн биз маяк сыяктуу көрүнүп турушубуз керек.
Жана дал ошондуктан. Биз чындыгында GEZ медиасын кечкисин өз ыктыяры менен, өз ресурстарын колдонуп, өз кызыкчылыктарын
көздөп иштетүүгө тийишпиз. Андан кийин биз тең шартта болобуз жана адамдар чындап эмнеге кызыгып жатканын көрө алабыз.
Башынан эле биз өз серверлерибизге жана инфраструктурабызга таяндык, бирок башкаларга да ошондой кылууга жол берген жокпуз,
жана эгер ар бир адам өзүнүн камышын таап, децентралдаштырылган системаларын орнотсо,
бул Голиафты кулата турган таш деп эсептейм.
Андан кийин сиздер бири-бириңиздер менен байланыш түзүп, биригип, бири-бириңиздерди табасыздар, децентралдаштырылган.
Бирок айтсам, кантип баштоого болот? Мына жергиликтүү тармактык байланыш – албетте, бул негизги сөз. Чындап эле адамдарга
кайрылып: «Достор, сиздер жерде жүрөсүздөр, бизге маалымат бериңиздер, бизге мыкты адистер
керек, бизге мыкты маалымат керек», – деп айтуу.
Мен ошондой эле кесипкөйлүк жана башка ушул сыяктуу нерселер толук зарыл жана керектүү деп эсептейм.
Экинчи жагынан, эгерде сизде чындап эле эң мыкты маалыматтар жана эң мыкты адистер бар болсо, анда биз башка долбоорлорго
инвестиция салганда эң кесипкөй эмес программалар миллиондогон көрүүчүлөрдү кантип тартканына дайыма таң калчубуз.
Биз ошондой эле көркөм тасмаларды, кинофильмдерди да ыктыярдуу негизде тарттык, бизди кинотеатрлардан дайыма кууп
чыгышчу, жана башка ушундай нерселер – бул чоң аракет болду.
Жана сен кошумча башка нерселерди да чыгарып турдуң, бирок анда ошол өзгөчө бир нерсе бар
эле, анан адамдар аны каалап, ага муктаж болушту.
Бул жерде көбүрөөк тең салмактуулукка жана адилеттүүлүккө жетүүдөн мурун биз бардык ыкмаларды толук колдонуп чыгышыбыз
керек, ал эми жергиликтүү тармактык байланыштар бул жерде сөзсүз плюс болуп саналат, биз аны келечек үчүн негизги стратегия катары
көрөбүз. Биз бардык каражаттарды, анын ичинде децентралдаштырылган серверлерди жана социалдык
медианы мүмкүн болушунча узак убакыт колдонушубуз керек.
Биз дайыма жаңы стратегияларды, жаңы ыкмаларды, жаңы методдорду кабыл алып, кайсы социалдык медиа кайсы цензурага
кандай жооп кайтарын, кайсы жерде эмнелер дагы деле иштеп жатканын талкуулоо үчүн жумушчу топторду түзөбүз.
Биз бардык багыттарда активдүү болушубуз керек, бирок жергиликтүү деңгээлде байланыштарды түзүү, адамдарды тармакка чакыруу, аларды
анонимдүүлүктөн чыгарып, мындай деп айтуу: «Эй, сен бул жерде жана бул жерде жашайсың, иш-чарага барасыңбы,
сүрөткө тартып жатасыңбы, аларды бул жакка жөнөтөсүңбү?»
Биз алдыга жылышыбыз керек, андан кийин кесипкөйлүк өсүшү мүмкүн.
Бирок кайра-кайра, колуңдагы каражаттарды колдонуп, толук ылдамдык менен алдыга умтул.
Мен бул тезисти башынан бери жактап келем, жана «башынан бери» дегенимде 2005, 2006-жылдарды, YouTube жаралган
учурду айтам. Биз ошол учурдан бери бар болчубуз, ошондуктан, чындыгында, бул маселеде мен бир аз туруктуумун.
Мен бул чоң базардан кууп чыгылышыма жол бербейм.
Ал жакта ушундай: эгер товарды саткың келсе, базарга барып кыйкырып, анан сатасың.
Бирок эгер кимдир бирөө келип: «Жок, жок, сен товарларыңды болгону акыркы бурчта, арткы көчөдө гана сата аласың», —
десе, мен муну кабыл албайм, анткени бул адилетсиз атаандаштык. Мен болсо шарттардын баарына бирдей болушун талап кылам.
Бирок мен айткандай, мен тайманбасмын. Бул бизге бир нече жолу болду.
Биз 2024-жылдын башында YouTube'до нөлдөн баштап кайрадан ишке кириштик.
Мен ошондой эле бул ишти сөзсүз жасашыбыз керек деп эсептейм, анткени так ошол жерде биз жеткибиз
келген адамдар бар, ошондо гана бир нерсе өзгөрө алат.
Эгер биз дайыма бирдей бульбөлөнү ойносо, бул жардам бербейт.
Андан кийин көлөкө тыюулар бар, биздин эң ири каналыбыз, 280 000 жазылуучу.
Мен ал жакка видео жүктөгөндө, мазмундун так же так эместиги маанилүү эмес, сен айткандай,
ал 2000 же 3000 чыкылдатуу гана алат, ошол эле.
Эгер YouTube бир күнү радикалдуу чара көрүп, жасалма интеллекттин жардамы менен баарын түбөлүккө платформадан тыюу
салууну чечсе, анда биз керектөөчүлөрдү да жаңы альтернативаларды издөөгө мажбур кылган чекке жетер элек.
Адамдар көңүл ачкысы келет: нан жана цирк. Тилекке каршы, абал ушундай.
Бул альтернативдүү көбүкчөдө биз муну толугу менен эске албай коюуга болбойт.
Мен социалдык жана саясий өзгөрүүлөр үчүн бул медиа каражаттарды да талкалоо абдан маанилүү деп эсептейм.
Бул – чыгуу кыйын болгон баткак. Аны реформалоого болбойт. Экинчиси – цензура.
Эгерде биз мыйзамдар жөнүндө сөз кылып жатсак, цензура мыйзам менен тыюу салынышы керек.
Цензура деген эмне? Цензура – бул бизди атаандаштыктан гана четтетүү эмес. Жок, биз
аны коронавируста көрдүк. Цензура өлтүрөт.
Цензура өлтүрөт. Анткени акыркы эки жыл ичинде бизге көптөгөн көрүүчүлөр кайрылып, эгер мен сиздин программаңызды
көргөн болсом, мага ушундай таштандыларды жегизбейт элем дешти.
Азыр мен ошондон улам ооруп жатам же мага жакын адамды жоготтум. Мага эч кандай түшүндүрмө берилген жок.
Мен бул сөздөрдү Googleга тердим: «Вакцинация коркунучтуу».
Мен болгону Британия өкмөтүнүн веб-сайтын жана Уикипедияны таптым, анда коопсуз экени жана вакцинация сени коргойт
деп айтылган. Жана Лаутербахтын видеосун миң жолу көрдүм.
Ошентип, цензура бар. Келечекте бул жардам көрсөтүүдөн баш тартуу катары каралышы керек.
Эгер мен жол кырсыгынын жанынан өтүп, жөн гана күлсөм, мага жардам бербегендигим үчүн кылмыш иши козголушу мүмкүн.
Жана медиа же Силикон өрөөнүнүн корпорациялары цензура кылганда, алар адамдарды маанилүү маалыматтан ажыратып коюшу мүмкүн.
Бул катуу тыюу салынышы керек, болбосо эркин базар аны жөнгө салып, биз аларды кайра
кууп чыгарабыз. Бирок маселе да так ушунда.
Революцияны жеке кадамдар менен аныктоого болбойт, бирок алыскы келечекте цензура болбошу керек жана
коомдук каражаттар бир гана тарапка бөлүнбөшү керек.
Бул эртеңки демократия жөнүндө.
Көптөгөн адамдар Европа Биримдигинин учурдагы абалын демократиянын симуляциясы катары кабыл алышат: демократия
жогору бааланып, урматталат, бирок чыныгы турмушта ишке ашпайт.
Батыштагы вок-элита жана алардын масс-медиасы өзү гана демократияны өкүлдөй турганын жана алардын
демократиясын ар дайым коргоо керек экенин айтышат.
Ошол эле учурда эркиндиктин жоктугун, мамлекеттик куугунтук менен репрессияны баштан
кечирген адамдардын саны күндөн-күнгө көбөйүүдө.
Мамлекет көп учурда күчтүүлөрдүн кийлигишүүчү куралы катары кабыл алынат.
Эми бардык бийлик алардан чыгышы керек болгон эл жөнүндө эч кандай сөз жок.
Мен азыркы абалды сүрөттөө үчүн биз бир нече мамлекеттик төңкөрүш менен, бийликтин бөлүнүшүнүн кеңири
кулагандыгы менен бетме-бет турабыз деп бекем ишенем.
Жана биз зыяндуу режимге туш болуп жатабыз, анын зыяндуулугу, менин оюмча, калктын көпчүлүгүнө көрүнбөйт.
Ошондуктан мен биздин акыркы басылышыбыздан, «Gegen­dru­ck»тан цитата келтирем:
Зыяндуу бийлик кликасы ачык жалган сөздөр, ири коррупция жана цензура, ар тараптуу пропаганда, мыйзамды үзгүлтүксүз
бузуу, согуш козутуу жана ар кандай оппозицияга каршы мамлекеттик чабуулдар аркылуу өз бийлигин сактап келет.
Натыйжада өкмөттөр, корпоративдик экономикалар жана анонимдүү бюрократиялар тармактык кылмыштуу саясий уюмдарга айланууда.
«Криминатократия» термини постмодернизмдин монстрдук башкаруу синдикатын салыштырмалуу
ылайыктуу түрдө сүрөттөө үчүн колдонулушу мүмкүн.
Жана биз демократияны биринчи үйрөнүшүбүз керек, анткени мурда эч качан болгон эмес.
Мен үчүн бүгүнкү күндө демократия кыскача айтканда бар болгон мамилелердин баарын тескерисинче буруу
дегенди билдирет. Бул баарын жаңыдан үйрөнүүнү жана баарын жаңыдан машыктырууну билдирет.
Баштапкы пикирлеримди жыйынтыктап айтканда, биз өткөн жылдардагы кылмыштарды документтештиришибиз керек.
Система кулаганда, жана мен анын кулаарына үмүттөнөм, бизге режимдин кылмыштары боюнча документтер борбору керек болот.
Эгер жаңы коомго кадам таштагың келсе, бул абдан маанилүү, анткени эски бандиттер менен уюшкан кылмышкерлер мыйзам үстөмдүгү
алкагында кандайдыр бир жол менен жоопко тартылышы керек.
Принципиалдуу жактан алганда, Германияда же Австрияда бар эрежелер менен жоболор, башкача айтканда
1923-жылкы жана 1928-жылкы конституцияларыбыз же 1949-жылкы Германиянын Негизги мыйзамы, абдан жакшы.
Ошондуктан алар жакшы ойлонулуп, демократия үчүн акылга сыярлык эрежелерди бекитишет.
Бирок акыркы жылдары гана эмес, ондогон жылдар бою көрүп келгенибиздей, бул чаралар бул жерде
буга чейин айтылган эрозияга каршы турууга жетишсиз.
Бул эрежелер топтомун алсыздатуу үчүн ар кандай ыкмалар бар, же тактап айтканда, биз көрө албаган, биз
тандабаган, биз көзөмөлдөй албаган күчтөр бизге чет элдик каалоолорду таңуулоо үчүн колдонулуп жатат.
Ал эми бул жерде мен эртеңки демократиянын эки өзгөчө маанилүү аспектин көрөм.
Бирөөсү — саясатчылар кайрадан элдин чыныгы өкүлдөрү болуп калды. Азыр бул абдан эле айкын угулат.
Бирок бүгүнкү күндө саясатчылар бардык кызыкчылыктарды чагылдырып, фармацевтикалык өнөр жайдын, ар кандай жашыруун кызматтардын
жана чет элдик жашыруун кызматтардын кызыкчылыктарын колдошот.
Бул токтошу керек. Ал элдин өкүлү болгондо, жоопкерчилигин жалгыз элге, суверендүү элге гана аткарат.
Жана эл өз күчүнө аң-сезимдүү болушу керек.
Экинчи компоненттин мааниси ушунда: . Бизге кайрадан ысымына татыктуу жарандар керек, жөн гана акыркы керектөөчүлөр эмес.
Ал жарандар да андан кийин өз алдынча маалымат алышы керек. Бул джунгли лагериндеги көңүл ачуу программасынан да ашып түшөт.
Хорст Зеехофер кошумчалап: «Чечимдерди кабыл алгандар шайланбайт, ал эми шайлангандардын чечим кабыл алууга укугу
жок», — деп ал ошол учурда камераларга сонун айтып берген.
Нобель тынчтык сыйлыгы азыр Россияга каршы согушка даярданып жаткан Европа Биримдигине же
дрондорду жок кылган Барак Обамага ыйгарылды.
Биз абсолюттук симуляцияда жашап жатабыз.
Мен муну мүмкүн деп эсептейм, жана ушуну менен мен өз миссиялык билдирүүмдү жыйынтыктайм: жоопкерчилик
жүктөлгөндө саясатчылар элдин өкүлдөрү болуп калышат.
Бүгүнкү күндө примитивдүү элдер арасында эгер башчы элине туура эмес нерсени, мисалы адашкан согушту же окшош нерсени
жүктөп, аларды курмандыкка чалса, анда аны башынан айырып салышат, мисалы, Американын түпкү калктары арасында.
Жоопкерчилик бар. Ал эми саясатчы коомчулукка зыян келтире турган иш кылса, ага жооп суралууга тийиш.
Биз цивилизациялуу элбиз жана эч кимди башынан ажыратпайбыз же кранга илип койбойбуз. Бирок ал жазаланышы керек.
Ал өзүнүн мүлкү менен жоопкерчиликке тартылышы керек. Бул туура эмес.
Сот бийлигинин мамлекеттин кызыкчылыктарынан көз карандысыздыгы. Бул эмне дегенди билдирет?
Мен үчүн бул адилеттик системасы чындап эле мамлекет тарабынан жасалган мыйзам бузууларды, мыйзам бузууларды, конституцияны
бузууларды жана, мүмкүн болсо, кылмыш-жаза кодексин бузууларды иликтеп, күнөөлүүлөрдү жазалоосу керек экенин билдирет.
Ошондо гана биз чындап көз карандысыз сот бийлиги бар экенине ишенсек болот, эгер ал мамлекетке тыкыр көз салып, бийлигин
кыянаттык менен колдонгон же конституцияга жана жарандарынын кызыкчылыктарына
чыккынчылык кылган учурларды аныктап, бөгөт коё алса.
Мына ушундай. Сенин ишиң муну көрсөтүп турат. Көптөгөн иштер муну көрсөтүп турат.
Биздин дээрлик баарыбыз мунун айрым бир жол менен таасирине учурайбыз.
Эң негизгиси, албетте, өзүнүн таасирдүү масштабы менен коронавирус пандемиясы так ушул нерсенин болбой жатканын көрсөтүп турат.
Ооба, суроону Майкл Балльвегге өткөрөлү.
Ооба, мен муну кошумча айткым келди, анткени бул абдан маанилүү. Арбитрдик болгону караңгыда гана болушу мүмкүн.
Менимче, көпчүлүк адамдар кылмыш ишин кароо процесси кандай жүрөрүн билбейт.
Криминалдык соттук териштирүүлөр ачык, бирок алар жазылбайт жана протоколго да түшүрүлбөйт.
Ошентип, бул бүт процессте эч нерсе документтелбейт. Бул болсо каалагандай чечим кабыл алууга жол ачат.
Ошондуктан эгерде биз чындап эле көз карандысыз сот бийлиги бар деп айтсак, анда аны да көзөмөлдөө керек.
Жана бул жалпы эл тарабынан эң жакшы көзөмөлдөнөт.
Мисалы, менин сот ишимди коомчулукка ачык көрсөтпөөгө эч кандай негиз жок.
Биринчи кезекте, албетте, чындап эмне болгонун жазып алуу керек, кийинчерээк аны кайра карап чыгууга
мүмкүнчүлүк болсун. Бул адамдарга көзөмөл функциясын да берет.
Германияда да биз эч качан көз карандысыз сот бийлиги болгон эмес.
Мисалы, сот бийлиги, баарыбыз билгендей, ар дайым гибриддик түзүм болуп келген.
Бардык мамлекеттик прокурорлор көрсөтмөлөргө баш ийишет, жана биринчи көйгөй дал ушунда.
Бул болсо жалгыз ушул түзүм аларга көз карандысыз сот бийлигине жетүүгө мүмкүнчүлүк бербейт.
Андан кийин реакциячыл сот бийлигинен көз карандысыз.
Мен мурда күйүп калгам; мен юристтердин үй-бүлөсүнөн чыккам.
Мен бул адамдар кандай экенин билем, жана менин атаманын айткан жалгыз акылдуу сөзү: сот
адилеттик жөнүндө эмес, ал үзүлүшкө жетүү жөнүндө.
Нукта. Керемет сүйлөм, туура.
Революция, айрыкча зомбулукка негизделген революция, так четке кагылышы керек. Өмүр урматталууга тийиш.
АКШ зомбулук менен согуш жүргүзгөн жана курал-жарак өндүргөн мамлекеттен башка эч нерсе эмес.
Жана Майк Лофгрен, көп жылдар бою парламенттик жардамчы болуп иштеп, бул жерди ичинен-сырттан мыкты билген.
Ал «Терең мамлекет» аттуу китепти жазган. Китепте ал орточо депутат өз убактысынын кеминде
40–50%ын каражат чогултууга сарптай турганын көрсөткөн.
Ал дээрлик толугу менен курал компаниялары аркылуу гана болот. Андан кийин АКШ эмнеге уруш
чыгарууга умтулган өлкө экенин ойлонуп баштайсың.
Бул биздин идеологиябыз үчүн гана эмес, «Биз биринчи болушубуз керек».
Бул тууралуу бар болгон бардык тышкы жана коопсуздук саясаты жана чалгындоо документтеринде окуй аласыз.
Улуттук коопсуздук программаларынан жана билдирүүлөрдөн кайра-кайра биз биринчи болушубуз керек.
Дүйнө бизге карай багытталышы керек жана башка ушундай нерселер. Мындай ойлонгон ар бир адамдын күн тартибинде согуш бар.
Ошондуктан бизге мындай демократиянын эч кандай кереги жок, анткени бул демократия эмес.
Бизге толугу менен жаңы процедуралар керек.
Айтсак, ким чындап чечим кабыл алышы керек, балким жетектөө же багыттоо же башкаруу керек?
Эгер ал биздин кызыкчылыгыбызды көздөп, эң мыкты адамдардан турган болсо, мен дүйнөлүк
тартипке, кеңешке же жогорку кеңешке каршы эмесмин.
Эгерде алар күнөөсүз, акылман, тажрыйбалуу болуп, өмүрү бою ардактуу, акылдуу, тажрыйбалуу, адамгерчиликтүү
эркектер жана аялдар экенин чындап көрсөтүшкөн болсо.
Эң мыктылар, чындап эле эң мыктылар, эркиндик, тынчтык жана канааттануу
кызыкчылыгында негизги чечимдерди кабыл алышат, албетте.
Бирок бул мыкты адамдар да муну жасашат.
Ошондуктан мен кеңештин, дүйнөлүк кеңештин идеясын сөзсүз жактап чыгууну каалайм, эгерде – жана бул
алдын ала шарт – алар чындап эле эң мыкты болсо.
Жана бул ошол жакка жетүүнүн эң узак жолу.
Чынында биз кайрадан үйрөнүшүбүз керек нерсе – бул урматтоо, адептүүлүк, сылыктык жана жакшы
адеп-ахлак, жана бул менин акыркы аргументим.
Бул жерде орун жок, бирок мен сөзсүз келем: Германиянын автомагистралдарында болобу же башка кандай гана жол менен
болобу, бул сүйлөп жеткис адеп-ахлактын төмөндөшү, ал чындыгында бизди эң мыктылар башкарып жаткан жок экенибиздин көрсөткүчү.
Эгерде алар эң мыкты болсо, анда мен өзүмдү алардын жөндөмдүү колуна тапшырганыма абдан кубанычта
болмокмун, анткени бизде баарыбызда эле жетиштүү иштер бар.
Жана биздин чакан чөйрөлөрүбүздө, чакан коомчулуктарыбызда, чакан жана эң чакан бирдиктерибизде — үй-бүлөдө, кесипте, коомдо,
шаарда, өлкөдө, улутта — бизде ар кандай иштерге жетиштүү.
Мамлекет жана коом чындап жоопкерчиликтүү жарандарды кантип тарбиялай алат?
Келгиле, Шёнинг мырзаны канатта баштап алалы.
Ооба, эң биринчи кезекте айтыш керек, медициналык диагноз катары бизде демократия жок, бизде олигархия
бар. Айрыкча Германия Федеративдик Республикасында.
Эгер аларды чындап ким негиздегенин карасаң – Аденауэр жана Макклой үй-бүлөлөрү. Биз муну кантип жакшыраак жасай алабыз?
Биз шайлоолор менен лотереяларды айкалыштырып, ошондой эле эмне бар экенин да айтып, жакшыраак иштей алабыз.
Мен ошондой эле Ульрих Миске бул нерсени так айтып, биз бул жерде уюшкан кылмыштуу топ
экенибизди билдиргени үчүн абдан ыраазымын.
Мисалы, Беате Бахнер да бул ишти сотко берип, мыйзам үстөмдүгүн орнотууга аракет кылууда. Бизде ал жок.
Бирок шайлоолор менен лотереяларды тең салмактап, лотерея системасын түзсөк, аны
жакшыртып, практикалык кыла алабыз деп ишенем.
Жана биз бул максатка жетүү үчүн аракет кылышыбыз керек.
Эгерде биз бул алдамчы фиат акчанын кумулятивдүү пайызынын көйгөйүн да чечсек, кошумча баалуулук кыйла көп калат.
Андан кийин адамдарда — албетте, бул жөн гана бир көз караш — чындыкка, жакшылыкка
жана сулуулукка арноого өтө көп убакыт болмок.
Мына ушуга биз умтулуп жатабыз, анткени анда бизде жоопкерчиликтүү жарандар болот жана биз байыркы Афинага
окшош болобуз, ал жерде чындап жоопкерчиликтүү адамдар лотерея жолу менен да жоопкерчиликти өзүнө ала алышат.
Мен ошол багытка бура алабыз деп ишенем, жана бир нече сонун өнүгүүлөр бар; биз жөн гана аракетти улантышыбыз керек.
Германиянын улуттук карызы азыр 2,5 триллион евродон ашык.
Жогорку энергия баалары европалык компаниялардын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүнө жана өнөр жай өндүрүшүнө коркунуч туудурат.
Пландаштырылган санариптик евро жарандардын каржылык эркиндигин коркунучка салууда.
Эркин жана көз карандысыз адамдарды сактап турган келечектеги акча-каражат жана экономикалык система кандай көрүнүшү мүмкүн?
Мен бүгүн бул теманы төмөнкү коноктор менен талкуулайм.
Эртеңки акча-каражат жана экономикалык система кандай болушу керек? Убакыт түгөнүп баратат.
Ошентип, эң биринчи кезекте эртеңки акча-каражат жана экономикалык система мамлекеттик катышууну
азайтып, бир нече өтө жөнөкөй устундарга негизделиши керек.
Тактап айтканда, адамдар эркин жана эркин аракет кыла алышат.
Бул жалпы улуттук продукциянын 10% ашыгын сарптабаган үнөмдүү абалды камтыйт.
Жөнөкөйлөштүрүлгөн мыйзамдар, алардын жардамы менен биз учурдагы мыйзамдардын 99%ын жокко чыгара алабыз.
Мамлекет акчаны, өзгөчө инфляция аркылуу, бизден ар кандай жолдор менен мүлктү тартып алуу
куралы катары колдоно албай калган акча системасы.
Чындыгында алтын менен камсыздалган бир гана система бар; мен Bitcoinге карабастан башка эч бирин көрбөйм.
Жана негизинен адамдарга өздөрү үчүн туура деп эсептеген нерсени жасоого мүмкүнчүлүк берүү.
Саясатчылар бизге эмне жакшы экенин бизден жакшы билет деген ойго чекит коюу. Болгону ушул.
Мен кошумчалагым келет, менин оюмча, каржылык өз алдынчылык жаңы акча системасынын эң маанилүү өзгөчөлүгү болушу керек.
Биз каржылык көз карандылыгыбызды эч кимге бербешибиз керек.
Жана дал ушул нерсеге биз азыр туш болуп турабыз.
Ошентип, биз санариптик борбордук банк акчасын киргизүүгө туш болуп жатабыз.
Бул болсо кимдир бирөө бизге эмне кылууга уруксат берилээрин жана эмне кыла алаарыбызды чечет дегенди билдирет.
Бул биз өз алдынча чечим кабыл алуу укугубуздан ажырап калаарыбызды билдирет. Мен үчүн бул
кийинки этапта маанилүү болгон негизги пункт.
- Кийинки акча системасы же ар кандай системалар үстөм валютаны өнүктүрө албашы керек, ошондо санкциялар акыры токтойт –
ар бир адам тынчтыкта жана бейпилдикте өндүрө жана иштей алат.
Бул азыр мен үчүн глобалдык көз караштан эң маанилүү нерсе.
Менин оюмча, баарын ошол бойдон калтыруу – мамлекеттик кийлигишүүнү азайтуу сыяктуу чаралар менен болсо да –
туура эмес, анткени биз баарыбыз эркин базарларга гана таянган, катаал атаандаштык чөйрөсүндө жашап жатабыз.
Бирок мен көбүрөөк кооперативдүү капитализм жөнүндө айтып жатам, анда ушул кооперативдик
компонент жөн гана бир топ ачык көрүнүшү керек.
Көптөгөн илимпоздор муну изилдеп, кызматташуу аркылуу бирдей күч-аракет менен жалпы түшүмдү көбөйтө алаарыбызды
так далилдешти – башкача айтканда, баарына көбүрөөк гүлдөө.
Же бүгүнкүдөй эле натыйжаны бир кыйла азыраак күч жумшап.
Андан кийин жөн гана өзүңүздөн сурашыңыз керек: бизге толук резервдик банктык система керекпи? Ал
кайсы гана формада болбосун камсыздандырылышы керекпи?
Акча сунушу тууралуу бул чынбы?
Пайыздар үчүн акча чындап кайдан келет?
Ошентип, негизги жыйынтык – көптөгөн деңгээлдерде парадигманын өзгөрүшү.
Экономика жана каржы жалпы сүрөттүн өтө эле кичинекей гана бөлүгү, бирок абдан маанилүү.
Эгер мен экономика же каржы министри болсом, мен өзүмдүн чараларымды ойлоп таппай,
тескерисинче, ири маалымдуулук кампаниясын баштайт элем.
Мен Генри Форддун бир жолу айткан мындай цитатасына кайрылгым келет: «Эгер адамдар акча системасын
түшүнсө, эртең мененкиге чейин революция болмок».
Менимче, көпчүлүк адамдар мындай акча системасы кандай иштээрин билбейт, жана мен эки негизги
багытта ири маалымдуулук кампаниясын баштайм.
Мен адамдарга экинчи дүйнөлүк согуштан бери колдонулуп келе жаткан азыркы акча системабыз бир гана
валютага, АКШ долларына негизделгенин түшүндүрмөк элем, бирок көпчүлүк адамдар муну деле байкабайт.
Экинчиден, учурда бул акча-каражат системасын кармап турган борбордук банктар арткы планда жеке уюм — тактап айтканда азыркы
учурда Федералдык резервге да, Европа Борбордук Банкына да негизги кеңешчи болуп саналган BlackRock — тарабынан көзөмөлдөнөт.
Менимче, ушундай кылып мен адамдарга баарын түшүнүүгө жана чечим кабыл алуу процессинде чындап эле катышууга мүмкүнчүлүк түзөм.
Мен акчанын физикалык баалуулукка байлануусу абдан пайдалуу деп эсептейм.
Биз санариптештирүү доорунда жана бул криптовалюталардын баары бизге бара-бара тааныш болуп жаткан учурда жашап жатабыз.
Мен муну чоң тобокелчилик деп эсептейм, анткени акыры криптовалюталар — бул маалыматтык жазуу гана,
башкача айтканда, алардын физикалык баалуулугу жок.
Ал эми маалымат жазмасы адамдар аны акча катары тааныганда гана баалуу болот.
Мен Биткоинге келгенде скептикмин – кеңири белгилүү болгондой – себеби мен ар дайым Биткоинди бирөөнүн алдында
турган сейф деп элестетем, ал аны ачууга аракет кылып жатат.
Көп аракеттен кийин ал ийгиликке жетет. Ал эшикти ачат да, ичинде эмнени табат? Эч нерсе. Толугу менен эч нерсе.
Мен ошондой эле бир нече жыл мурун Дирк Мюллер «Биткойн — бул Троянын жылкысынан башка эч нерсе эмес» деп
айткан кезде ал толугу менен жаңылышкан эмес деп эсептейм.
Менимче, Биткойн качан дүйнөгө келгенин карасаң, айрым шектер пайда болот.
Биткоин 2007/2008-жылдардагы глобалдык каржы кризисинен көп узабай, 2009-жылы пайда болгон.
Ошол учурда белгилүү бир учурда жаңы акча системасын, санариптик борбордук банк акчасын киргизүүгө чоң кызыгуу болгон.
Ошол кезде бул акырындап ачык боло баштаган.
Муну ишке ашыруу үчүн жаштарды санариптик акчаны мүмкүн болушунча кабыл алууга даярдоо өзгөчө маанилүү болду.
Жана так ошол учурда Биткоин дал ушул ролду аткарган. Абдан көп адамдар, айрыкча жаштар, Биткоин толкунуна кошулушту.
Жана жакында биз Биткоин боюнча көп божомолдор болгонун көрдүк.
Көпчүлүк адамдар түшүнбөйт: Биткоин демократиялык валюта эмес.
Анткени биткойндун 91 пайызы ири инвесторлордун колунда. Орточо киреше алгандардын колунда болгону 9 пайызы гана.
Бул өзү эле көрсөтүп турат, албетте, бул валютаны ири инвесторлор бир багытка же башка багытка жылдыра алышат.
Мен Эрнст Вольфтун пикирине кошулам: эгер бул биткойндордун 91% бир нече адамдын колунда же ири инвесторлорго
таандык болсо, анда ишенимди орнотуу өтө, өтө кыйын.
Бирок экинчи нерсе: эгер кодду бузуу мүмкүн болбосо, Bitcoin талашсыз же бирден-бир бойдон калат.
Бирок кодду ачууга керектүү эсептөө кубаты жетиштүү болоруна көп узабайт.
Эгер чындап эле Bitcoinдин кодун дешифрлөө ыкмасына патенттер буга чейин эле берилген болсо, анда аны чындап
эле дешифрлөөгө бирөө жетиши убакыттын гана маселеси.
Андан кийин Биткойн чыныгы нерсеби же жокпу деп ойлонуунун өзү эле эскирип калат. Анткени анда мен аны да көбөйтө алам.
Ошентип, мен баарына убада берген бул чектөө жөн гана бош убада болуп калды. Аны биринчи орундатуу керек.
Бүгүнкү күндө бул кеңири тараган бизнес-модель. Сиз фиаттык акчада карызга батасыз, бул акчанын баасы түшөөрүн толук билип туруп.
Акчанын сатып алуу жөндөмүнүн төмөндөшү – карызды кайтаруунун чечүүчү компоненти болуп саналат, ошентип
активдерди сатып алууга жана байлыкты топтоого шарт түзөт.
Ошентип, адамдар акчасы түгөнүп калган, анткени жөнөкөй эсептик жазуу менен чычкандын бир чыкылдатуусунда акча жаратууга болот.
Бул 1970-жылдан бери ушундай болуп келет. 1971-жылы алтын менен расмий камсыздоо токтотулуп, ошондон бери
акча эч кандай камсыздоосуз жана алдын ала жыйналган каражаттарсыз чыгарылып келет.
Бул анын өндүрүлгөнүн билдирет, жана кийинчерээк аны биринчи иштеп чыгыш керек.
1970-жылы Германиядагы орточо жумушчунун айлыгы болжол менен 5 000 еврога барабар болчу.
Азыр бизде болжол менен 30 000 бар, же болжол менен 475 пайыз. Бирок бүгүн сиз алтындын он гана бөлүгүн аласыз.
Бул алтын менен эсептегенде акча басып чыгаруу аркылуу эмгек 90 пайызга кыскартылганын билдирет.
Дүйнөдөгү эң маанилүү эки бийлик куралы – бир жагынан акча. Биз бир нече жүз же миңдеген жылдар бою «акча
дүйнөнү башкарат» деген кеп чын болуп келген коомдон келебиз.
Муну айланып өтө албайсың. Акча дүйнөнү башкарып келген.
Бүгүнкү күндө бийликтин экинчи булагы да бар, ал – маалымат.
Биздин заманда чексиз акча жана чексиз маалыматка ээ болгон ар бир адам, мисалы Илон Маск сыяктуу, натыйжада абдан чоң
бийликке ээ болуп, көп нерсени аныктай алат, башка адамдардан жогору туруп, алардын тагдырын да аныктоого жардам бере алат.
Ошондуктан мен конституцияны кайра карап чыгып, акча жана маалымат боюнча бийликти чектөөчү нормаларды киргизүүнү колдойм.
Жакшы, мен кайсы гана ыкма болбосун, ал кайсы бир мамлекетке — ал мамлекеттеги көпчүлүк болсо да — тирандык
кылууга жол берген ар кандай ыкмага абдан, абдан шекчилмин.
Жана татыктуу тапкан акчаны тартып алуу ар дайым тирандык.
Мен бирөөдөн бир нерсени алып койсом, анан аны менен эмне кылам?
Андан кийин мен аны саясатчыларга берем. Же саясатчылар аны алып, анын жардамы менен согуш жүргүзө алабы?
Андан да жаман социалисттик түшүнүк.
Менимче, бул жерде адамдын чыгармачылыгын жана жетише ала турган ийгиликтерин чектеген борбордук бийлик
болушу керек деген ойдон алыс болгонубуз туура болот.
Мен ойлойм, патенттер менен лицензиялар бүгүнкү күндө, айрыкча IT тармагында, өтө зыяндуу, анткени бүгүнкү күндө стартаптарды
негиздеп жаткан көптөгөн жаштар ушул патенттерди жана лицензияларды бузуп, өтө тез эле тоскоолдукка туш болушат.
Эгерде аларда жакшы идеялар болсо, аларды ири компаниялар тез эле ээлеп алышат.
Менин сунушум – так бир нерсени сунуштоо – дүйнө жүзү боюнча IT тармагында патенттерди жана лицензияларды жоюу болмок.
Мен сиз эмне кыла алаарыңызды жана эмне кыла албайарыңызды өзүнө алып, аны сизге буйрук кылган мамлекетти каалабайм.
Бул мен Маркус Краллга толук макул экенимди билдирет жана мамлекет толугу менен кийлигишүүдөн баш тартууга тийиш деп айтам.
Базар өзү кайсы түрү бул үчүн эң ылайыктуу экенин чечиши керек.
Эгер нерселер көпчүлүк же белгилүү бир критикалык массадагы адамдар тарабынан кааланып жатса,
анда ал жерде кайрымдуулук мекемелерин түзсө болот.
- Эгер ал болушу керек болсо, бул өзүнөн өзү болот. Бирок мамлекет бул жаатта максималдуу сактыкты сактоого тийиш.
Андан кийин бул ири ашыкчалыктар да болбойт.
Биз жөн гана карызды жоюшубуз керек. Аны тыюу салынышы керек.
Бирок эгер бүгүнкү абалга карасак, Эл аралык каржы институтунун маалыматы боюнча, дүйнөлүк карыз дүйнөлүк жалпы
улуттук продукциянын болжол менен 400 пайызына барабар.
Ошентип, кайсы жылга карап жатканыбызга жараша, болжол менен 400 пайызга жакын. Төмөн
пайыздык чендерде да бул эч качан кайтарылбайт.
Бул жагынан алганда, карыз жакшы идея эмес. Биз чындап эле ага коштошуп коюшубуз керек.
ФРС – жеке банктардын менчигиндеги жеке банк, ага мамлекет акысыз акча басып чыгаруу боюнча мыйзамдуу монополия укугун берип,
банктарды көзөмөлдөө монополиясын да аларга өткөрүп берген.
Бул — мамлекеттик монополиялуу ишкана катары рынок экономикасын жок кылууга жетишкен олигархиялык тармактан башка эч нерсе эмес.
Базар экономикасынын көз карашынан алганда, мындай нерсе жоюлушу керек деп айтаар элем.
АКШда мыкты мисал катары Silicon Valley Bank эсептелген, ал банкроттууга уруксат берилген, ошондо мүчө банк, башкача
айтканда Федералдык резервге таандык JP Morgan, аны өзүнө алган.
Андан кийин андагы жаман насыялар – баасы түшүрүлгөн бардык мамлекеттик облигациялар – тууралуу
тынчсызданбай эле койсоңуз болот дешти, анткени сизде Федералдык резервден чексиз колдоо бар.
Бул системада мен мамлекеттик коррупцияны коррупция деп эсептейм.
Бул керектүү түзөтүүнү ишке ашырууга мүмкүнчүлүк берди – Шумпетер негизинен муну менен кээде банкроттукка жол берип туруу
зарыл, анткени ал тазалоочу бороон сыяктуу болуп саналат деген.
Бул каржы тармагында уруксат берилген эмес, анткени ал ар дайым системалуу жактан маанилүү же башка бир нерсе катары
белгиленип келген, ал эми чыныгы экономикада – айрыкча чакан жана орто ишканаларда – ар дайым уруксат берилет.
Бул туура эмес. Бул адилетсиздик, менимче, каралышы керек болгон негизги маселелердин бири.
Андан кийин мен базар экономикасын өтө мактап жибербешибиз керек экенин белгилегим келет.
Мен саламаттык сактоо системасын эске алып, аны базар экономикасынын адиси катары караганда, өзүмө:
«Бул жерде корпорацияны башкарышым керек», — деп айтам. Корпорация аркылуу көп акча табууга тийишмин.
Мен акция ээлериме жакшы дивиденддерди сунуштоого тийишмин. Ал эми саламаттык сактоо системасында муну кантип ишке ашырсам болот?
Эң жакшы ыкма – адамдарды мүмкүн болушунча узак убакыт оорукта кармоо, ооруганда кыска убакытка гана жакшырып кетүүсүнө
жол берүү, бирок жалпысынан аларды кардар катары сактап калуу үчүн мүмкүн болушунча узак убакыт оорукта кармоо.
Жакшы, менимче, мисалы, саламаттык сактоо тармагында базар экономикасы үчүн эч кандай орун жок.
Андан кийин бизге, жана бул экинчи пункт, чыныгы мыйзам үстөмдүгү да керек, аны мен жок
дегенде жарым-жартылай суроого алгым келет.
Анткени бизде толук көз карандысыз сот бийлиги жок.
Эгерде сот бийлиги көрсөтмөлөргө баш ийсе же айрым өкмөттүк таасирлерге дуушар боло алса, тилекке каршы, азыр бизде мындай
бир нече мисалдар бар — алар мырза Баллвег же башкалар менен гана чектелбестен, ири скандалдарда да кездешип жатат, анда
бизде жөн гана кабыл алынгыс абал жаралат, ал Негизги мыйзамдын алкагында болбойт деп бизге убада берилген.
Жана биз жөн гана ал жакка кайра барууга тийишпиз.
Бул биз оңой эле киргизе ала турган түзөтүүлөр, жана мен алардын кийинки бир нече жылда ишке ашарына толук ишенем,
анткени адамдар учурдагы абалды бара-бара кабыл албай баратат.
Ошентип, Силикон өрөөнүндө биз Улуу Жети менен иштеп жатабыз.
Бул Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Nvidia, Tesla жана дагы бир компания — жалпысынан жети — жана алар бул тармактагы
дээрлик бардык патенттерди жана лицензияларды ээлешет.
Алар адамзаттын калган бөлүгүнө эмес, өз кызыкчылыгына пайдалуу нерсени жасашат.
Ал эми бул азыр өтө кооптуу чекке жетти, анткени алар жасалма интеллект жаатында билимге ээ, жана жасалма
интеллектке келгенде айрым чындап эле олуттуу эскертүү белгилери бар экенин айтуу керек.
Эсиңизде болсун, Google компаниясынын башкы иштеп чыгуучусу Джеффри Хинтон өткөн жылы кызматтан
кеткен, баары өтө коркунучтуу болуп кеткенин айткан.
Бул нерсе Google Xтин маркетинг бөлүмүнүн башчысы болгон Мо Годдардга да тиешелүү. Азыр ал Англияны кыдырып,
аудиторияларды толук толтуруп, адамзат жасалма интеллект тармагында Франкенштейн учуруна жеткенин айтып жүрөт.
Эсиңизге салып коеюн, доктор Франкенштейн — көркөм адабияттагы каарман, адамдын дене бөлүктөрүн тигип, ага жан дем
берип, бирок күтүүсүздөн бул жаратылыш андан да күчтүү, андан да акылдуу жана андан да зулум экенин байкаган дарыгер.
Ошентип, биз өтө кооптуу чекке жеттик.
Мен бул жерде байкаган эң чоң көйгөй – бул технологияны өнүктүрүү өтө аз адамдардын колунда, алар
болгону өз кызыкчылыктарын жана пайдасын гана көздөйт.
Ишкерлер экономиканы кайрадан туура жолго коюу үчүн кандай конкреттүү кадамдарды жасай алышат?
Ишкерлер эми AUF1 тарабынан жүргүзүлгөн билим берүү ишмердүүлүгүнүн баалуулугун тааный берип, аны
улантып, кеңейтүүгө шарт түзө тургандай колдошу керек.
Ошондуктан бул жагынан алганда, бул каалабастык, «алар өз ишин кылышат, биз болсо өз
ишибизди кылабыз» деген мамиле токтошу керек.
Биз баарыбыз бирдей абалдабыз, жана биз өтө азбыз, ошондуктан башкалардын эсебинен пайдаланып, жумушту аларга
гана калтырып жүргөндөргө мындан ары жол бере албайбыз.
Мен чакан жана орто ишканалар коомдун чыныгы негизин түзөрүн ишенимдүү көрсөтүп, адамдарды бүгүнкү платформа экономикасынын
так тескерисинче иштешине карабастан, чакан жана орто ишканалардан чындап сатып алып, колдоого чакырышы керек деп эсептейм.
Бул бара-бара жумуш орундарын азайтып, чындыгында эми дээрлик эч бир жаш адамды окутпай калды.
Эркин дүйнөнүн эртеңкисүртөлдөрү – ушул кереметтүү ураандын астында биз Прагадагы Альтернативдик
Дүйнөлүк Экономикалык Форумду чагылдырууну улантабыз.
Солчулар оңчуларга каршы, жогоркулар төмөнкүлөргө каршы, мигранттар жергиликтүүлөргө каршы.
Элдин басымдуу көпчүлүгү тоталитардык коронавирус чектөөлөрүн сын көз карашсыз кабыл алды.
Ылайык болуу көз карандысыз ой жүгүртүүдөн маанилүү болчу.
Жалпысынан алганда, өзгөчө Германияда, баарына окшош болууга өтө чоң басым бар.
«Лateral thinker» термининин демонизациясы эркин ой жүгүрткөндөрдү курч эмес күч менен жок кылууну символдоштурат.
Академиктердин саны өсүүдө, бирок өз алдынча ой жүгүрткөндөрдүн саны азайып баратат.
Нормадан тыш чоңдорду окутуу массаларга толугу менен белгисиз.
Бул мектептен башталып, биздин шашылыш коомдо аяктай турган билим берүү маселеси.
Ар бир адам ашыкча жүктөлүүгө, стресске, күйүп-түгөнүү коркунучуна дуушар болуп, кошумча билим алууга,
өз алдынча ой жүгүртүүгө же жеке жоопкерчиликти алууга дээрлик эч кимде убакыт же бош убакыт жок.
Сынчылар мунун баары атайылап жасалган деп эсептешет, ошентип баш ийүүчү топтолгондорду оңой эле көзөмөлдөөгө болот.
Иште, керекте, салык төлө жана даттанба. Бирок бизге муну каалайбызбы?
Эртеңки баалуулуктар менен коом кандай болушу керек же кандай болушу мүмкүн?
Жеке жоопкерчилик — эркин коомдо зарыл болгон чоң түшүнүк, бирок аны өтө аз үйрөнүп, практикада колдонушат.
Сиз жөн гана башкалардын алдында жооптуу экениңизди, өз бактыңыз менен саламаттыгыңыз үчүн өзүңүз жооптуу экениңизди,
жана биз баарыбыз бир экенибизди, башкаларга зыян келтиргенде өзүбүзгө да зыян келтире турганыбызды сезесиз.
Акыркы төрт жыл ичинде, жана чындыгында андан мурдагы көптөгөн жылдар бою мен бул материалисттик медицинага, адамдарды машинадай
караган, денени, жанды жана рухту бөлүп караган, ден соолуктун жана оорунун негизин биздин материалдык бар болуубуздун
эң кичинекей курулуш блокторунан издөөгө жана табууга умтулган кадимки медицинага сын көз карашта болуп келем.
Мен өзүмө дайыма суроо берип жатам: бул кантип мүмкүн, медицина эмнеге өзгөргөн жок? Биз көптөн бери, мисалы психонормологиядан
жана психосоматикалык изилдөөлөрдөн, ден соолук менен ооруну материалдык эмес факторлорду кошкондо гана түшүнүүгө болорун
билебиз, ал факторлор бизди эмнеге саламат сактап, эмнеге оорутканына байланыштуу маселеде алда канча күчтүү болушу мүмкүн.
Мен журналистиканын наивдүү формасына ишенип, дайыма бардык негизги масс-медияны керектеп жүрдүм жана 50
жыл бою бүтүндөй алдамчылыкка кабылып, жалган ой жүгүртүү жолуна адашканымды түшүндүм.
Эмне үчүн бир нерсе өзгөрбөй жатканы деген суроону акыл менен чечүүгө болбойт.
Жана бул панелдик талкууга ушул аспектини кошуу мен үчүн маанилүү. Бул түшүнүү жөнүндө эмес.
Бул болгон окуяны түшүнүү үчүн таза акыл-эстти колдонуу маселеси эмес.
Биринчи Агартуучулук 300 жылдан ашык мурун, XVIII кылымда, бизге дворяндардан жана дин кызматчыларынан алыстап,
өзүбүздү жарандар катары кабыл алууга мүмкүнчүлүк берди.
Бизге акыл-эстин белеги берилген, жана аны менен биз көп зыян келтирип койгон болушубуз мүмкүн.
Анткени таза акылыбызды гана колдонуп, рационалдык, эмоционалдык жана руханий жактарыбызды жоготкондон кийин биз
өнөр жайлаштырууга, технологияга, капитализмге жана неолиберализмге жылып, эми трансгуманизмге жеттик.
Бул адамдардын машинадай болуп баратканын билдирет.
Мен, өзгөчө акыркы жылдарды эске алганда, биздин ыкмабызды кайра карап чыгып, рационалдуулукка
эмес, иррационалдуулукка көңүл бурууну катуу жактайм.
Эгерде сен менден кандай образга ээ экенимди сурасаң, анда мен сага дүйнөдө өзгөчө жөндөмү
жок бир да адам жок деп ишенеримди айтышым керек.
Эгер мен муну ишенсем, анда биздин социалдык жоопкерчилигибиз — аларга жардам берүү, дем берүү, колдоо көрсөтүү жана машыктыруу,
ошентип алар бул талантты өнүктүрүп, коомго салым кошо алышсын.
Эгер биз муну ишке ашыра алсак, анда укмуштуу жөндөмдөргө ээ бул адамдардын ортосунда синергия пайда болот.
Эгерде биз муну ишке ашыра алсак, анда коомдо жана коомдук баалуулуктарда ушунчалык өсүш болуп, акыркы жылдары өнүктүргөн
технологиябыздын аркасында негизги материалдык муктаждыктарды, анын ичинде жеке люкс муктаждыктарды
канааттандырууда эч кандай көйгөй болбойт. Бирок бул чыныгы синергия болуп, чындыгында бейиштей абал болмок.
Бул образ мени түртүп турат, жана дал ушул мага баарын жеңип өтүүгө күч берет, ал тургай сен башкача
ойлогондо же белгилүү бир деңгээлде ачыктыкты талап кылганда бир аз душмандыкка туш болсоң да.
Жакшы, мен медицина жаатында, менин адистигимде сүйлөшүм керек.
Мен бул жансыз медицинаны түп-тамырынан өзгөрткүм келет.
Муну реформалоого болбойт, ал чындап эле ылдыйдан жогору карай келиши керек, аны жакшыртуу зарыл.
Мурда Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмуна кулак салганда, мен ичтен эле көңүл буруп турат элем.
Мен алар эң жакшы билет деп ойлочумун, бирок бул чындыгында бизге эң керексиз нерсе
экенин түшүнүү үчүн мага көп убакыт керек болду.
Менде университетте окуп жүргөндө биз бири-бирибизге дайыма айтып жүргөн бир тамаша бар: физика студентине физика
формулаларынын жыйнагын берип, аларды жатка үйрөн деп айт.
Андан кийин ал эмнеге деп сурайт? Эгер мага керек болсо, мен анын кайда экенин билем.
Медициналык студентке анын туулган шаарынын телефон каталогун берип, аны жатка айтып берүүсүн
тапшыр. Ал: «Кайсы убакка чейин?» — деп сурайт.
Пандемия учурунда алар «вакцина алгыла» дешти. Алар эмнеге эмес, канча жолу экенин гана сурашты. Абдан
баш ийүүчү, абдан түз жана эч нерсени суроо кылышпайт.
Мен медициналык адистер менен дарыгерлерди так айырмалайм.
Дарыгерлер абдан көп. Университеттик ооруканалар медициналык адистерге толуп турат.
Алар ар бир изилдөөнү окуп, акыркы жаңылыш түшүнүктөрдөн кабардар болуп турушат.
Мендей узак убакыттан бери бул тармакта иштеп келген адам катары, ташка оюлуп коюлгандай кабыл
алынган парадигмалык өзгөрүүлөр бар экенин так билесиң.
Анан бирөө келип, бул туура эмес дейт.
Бир нече жолу муну болуп жатканын көргөндөн кийин, эч нерсе ташка оюлбаганын билесиң.
Биз баарыбыз адамдар жеке индивиддер экенин билебиз – бул «бөлүнбөс экилик» дегенди билдирет.
Мен муну кеңейтмекмин; адамдар «индививитриум» дешет – дене, акыл жана жандын бөлүнбөс үч бирдиги.
Жана көп учурда психологиялык көйгөйлөр физикалык түрдө көрүнүп калышы мүмкүн.
Эгерде алар денени дарыласа, анда алар толугу менен туура эмес жолдо баратат.
Дарыгер адамды органдарынын жыйындысы катары эмес, денеси, акылы жана жанынын жыйындысы катары карашы керек.
Мен Германиядагы билим берүүнүн жапайы абалы толугу менен атайылап жасалган деп эсептейм.
Кандай гана нерсе болбосун гендердик мейнстриминг үчүн псевдо-академиялык наамдарды инфляциялык ыйгаруу.
Муну каалаганча көп модалуу сөздөр менен толуктай аласыз.
Менимче, бизде муну моюнга алууга эр жүрөк жетишпейт.
Мен муну коомубуздагы молчулуктун бузулушунун жана ага кайдыгер мамиленин акыркы натыйжасы деп эсептейм; ал паникага жана дагы
деле бар аз гана люкс нерсени, бул жалган коопсуздук сезимин кармап калууга болгон каалоого алып келет, адам болсо
коркунуч катары көрсөтүлгөн нерселердин баарына баш ийет.
Жок, бирок бул — жеке жоопкерчилик, анда биз вакцинация боюнча Нэнси Фаесердин буйругун же Карл
Лаутербахтын көрсөтмөсүн аткаруудан баш тартабыз.
Биз полиция кызматкеринин беткап тагынуу боюнча көрсөтмөсүн аткаруудан баш тартабыз.
Жок, биз чоңдор катары «жок, мен муну жасабайм жана кесепеттерин өзүм көтөрөм» деп айтууну үйрөнүшүбүз керек.
Менин оюмча, бул дагы муну жасоонун эң тынч жолу.
Анткени бул — мен бир нерсени четке кагып жатканымды пассивдүү түрдө билдирүү ыкмасы: мен бул баш ийдирүүнү
четке кагам, жана азыр сени кызматтан кетирүү үчүн колумду көтөрүп же башка эч нерсе кылбайм.
Ондогон жылдар бою саясатчылар жана коомдук пикирди калыптандыруучулар баарын жок кылууга, бардык
чектерди алып салууга, адамдарды бардык жамааттардан жана бардык чектөөлөрдөн бошотууга гана көңүл бурушкан.
Эми эч ким эч кимге жооптуу эмес. Эми эч кандай бекем, туруктуу устундар жок, биздин жынысыбыз деле.
Эми эч нерсе бекитилбейт, карманып турууга эч жер жок. Сен баары боло аласың же эч нерсе боло аласың.
Көпчүлүк адамдар өзүн эч нерсе эмес деп сезип, андан соң керектөөчүлүктөн, бренддерден, кийим бренддеринен алмаштыруучу
өзүн-өзү аныктоо жолдорун издешет. «Мен Apple колдонуучусумун» же ал тургай социалдык тармактарда алмаштыруучу топторду табышат.
Бул баары ордун басуучу гана, бирок чыныгы эмес. Алар жалган инсандыктар.
Мындай адамдарды да абдан оңой эле манипуляциялоого болот. Алар пропаганда жана манипуляциянын таасирине абдан оңой берилет.
Аларда тамыр жок. Аларда туруктуулук, баалуулуктардын, салттардын жана туруктуу коомдордун негизи жок.
Чакан жана орто ишканалар кирешесинин болжол менен 80%ын каржылайт.
Бул орто класстын абалы өтө коркунучта, бирок менимче, бул топтогу эч ким ага деле аң-сезимдүү эмес.
Биз Европада өтө ийгиликтүү болуп кеткендиктен, дүйнө жүзү боюнча атаандаштарыбыз эми бизге каршы болуп жатышат.
Азыр биз америкалыктарды чоңдор деп атап жатабызбы же балким өспүрүмдөр деп атап жатабызбы, ал эми биз дагы
деле бала бакчада жүрөбүз, бул чындык болушу ыктымал. Биз кайсы позицияда тураарыбызды талкуулай алабыз.
Абал мындай: Европа каржылык жана экономикалык ийгилик аркылуу көз карандысыздыгын алды.
Эркиндик кыймылдары болгон, башкача айтканда, ар бир адамды канааттандырбаган мүмкүнчүлүктөр болгон.
Жана Борбордук Европадагы абал мындай: 3 500 жашыруун чемпиондордун жарымы немис тилинде сүйлөгөн өлкөлөрдө жайгашкан.
Ошентип, жашыруун чемпион, өз тармагында лидерлердин бири, аны эске албай коюуга болбойт. Ал технология
жагынан алдыда, сатуу жагынан алдыда — жашыруун чемпион.
Биздин глобалдык атаандаштарыбыз бул боюнча ыраазы эместиги ачык, анткени алар 8
миллиард, ал эми биз болжол менен 120 миллионбуз.
Бул аткаруу жагынан бир аз дал келбей жатат. Бул атаандашты кантип көзөмөлгө алсам болот?
Мен инфляцияны жарата алам, ал табигый түрдө 0,1/0,2 плюс-минус чегинде болот, бирок 10, 20 же 30 эмес.
Ошондуктан Улуттук банкта мага көп акча басып чыгарууга туура келет жана аны өтө арзан баада таратууга туура келет.
Андан кийин мен атаандаштыкка жөндөмдүүлүктү камсыз кыларыма 100% кепилдик бере алам, анткени айлык акылар
өсүүдө, материалдардын баасы өсүүдө жана биз эми дүйнөлүк деңгээлде атаандаша албай жатабыз.
Биз экспортто дүйнө чемпиондорубуз, башкача айтканда немис тилинде сүйлөгөн аймакта.
Бирок бул жетишсиз, мен негизди да жок кылышым керек, ал эми негиз — энергия.
Андан кийин мен Nord Streamди тез эле жардырам. Бул энергия чыгымын компенсациялоо үчүн байланышты түшүнүү максатында
мага 120 ядролук электр станциясын орнотуу керек болмок.
Мен ядролук электр станцияларын бир заматта өчүрүп жатам, мен альтернативдүү энергияга, кара
долдрумдарга же аны кандай атасаң да, өтүп жатам.
Эгер бул дагы деле жетишсиз болсо, анда мен маанисиз CO2 салыгын киргизем.
Эгер бул дагы деле жетишсиз болсо, анда мен моралды жок кылам.
Бирок бул беш чара менен мен эң күчтүү экономиканы да тизеге чөктүрө алам.
Ал эми 2025-жылы эмне болорун айрым адамдар байкап турушат.
Соңку үч жыл ичинде эл аралык атаандаштыкка жөндөмдүүлүк толугу менен жок кылынды.
Менде Европага акча салууну акыркы мүнөткө чейин пландап жүргөн кардарларым бар эле, бирок
алар: «Токто, биз Дубайга барабыз», – дешти.
Бир өлкө көзүн чоң ачып туруп, өзүнүн өлтүргүчтөрүн кайра-кайра кантип шайлай алат?
Бир эл кантип кайра-кайра канцлер, Жашылдардын экономикалык иштер министри жана саламаттык сактоо министри болуп
турган адамдарды шайлап, алар көчөдө дароо кармап албай туруп, өзүн-өзү жек көрбөй жүрө берет?
Эгерде сен өзүңдү жоюуга умтулуп, андан соң аны колдоп, телевизорго чыгып, «акыры биз Жашылдар партиясынын
конференциясында Германия дүйнөгө кызмат кылышы керек экенин кайрадан тастыктадык» деп айтсаң, анда өзүңдү жек көрүшүң керек.
Жок, кудайым үчүн мен жасаган эмесмин.
Ал тынч болуп, коңшуларынын арасында жакшы өлкөдөй жүрүм-турум кылышы керек.
Бирок ал эч кимге кызмат кылууга же карызды төлөөгө милдеттүү эмес. Башкаларга да ошондой эле.
Өзүн-өзү жек көрүү – ачкыч, жана так сиз айткандай, ага жооп – өзүн-өзү сүйүүнү үйрөнүү. Мен бул боюнча дайыма бир аз этият
болом, анткени өзүңдү жактыруу, өзүңө боорукер болуу, патологиялык өзүнө күмөндөнүүнү таштап жиберүү абдан
нарциссисттик угулат. Бул чоң чакырык, мен толугу менен макулмун.
Балким, биз күнөөнүн маданиятын да карап чыгышыбыз керек. Бул тууралуу адамдар дайыма эле сүйлөшүүдөн качышат, бирок эми
бул өлкө жана немис болуунун күнөөсү менен уяты тууралуу да.
Мен өтө кыйыр айтып салдымбы?
Ооба, сиз өтө кыйыр айтып, «Мен британ экениме сыймыктанам» деген адам уялышы керек же ал тургай оңчул экстремист
болуп калат деген чындыкты түздөн-түз көтөрө алган жоксуз.
Мен немис каармандыгына жана чыгармачылыгына сыймыктанам.
Ох, оңчул экстремизмге байланыштуу эскертүү лампалары биздин ойубузда жаркылдап жатат, маданий
мурастарыбызга жана ата-бабаларыбызга коркунуч жаратууда.
Ошентип, ушундай экен, өзүн сүйүү же өзүн жек көрүү ушул жерден башталат, анткени мен дайыма четке кагып, уялам.
Бул маселени чечүү абдан маанилүү, бирок эгерде биз дайыма ошол кездеги учурду эстеп, көкүрөгүбүздү урбай,
кечирим сурап отурсак, андан эч качан чыга албайбыз.
Биз балдардан үйрөнүшүбүз керек. Ошондой эле өлүм алдында жаткан карылардан да үйрөнүшүбүз керек, алар өзү-өзүнө мындай
дешет: «Чындыгында мен түзө албаган нерсе — мамилелер эле».
Мен калган баарын өзүм эле чечтим.
Мен Феррарилеримди сатып алдым жана бул шуунун эмнеси экенин билбейм.
Бирок мен чындап эле жабыркаган нерсем жана аны кайрадан жасай турган нерсем – саламаттуу мамиледе болуу.
Мен ойлойм, эгер бул нерсени коомго, үлгү ролунун функциясын колдонсоңуз, бул абдан, абдан, абдан маанилүү нерсе.
Бул азырынча машыктыруучу катары жетишилген жок, бирок ар бир адам өзү үчүн — жакшыраак коомго эмне салым
кошо аларын ойлонуп, өзүнүн эң мыкты нускасына айланып, андан соң башкаларга үлгү боло алат.
Эгер орточо мектептерге, айрыкча Берлиндеги мектептерге көз чаптырсаң — мен Берлинденмин, ал чындап эле Германиядагы
эң акыркы, эң терең тешик, ар бир жагынан алдыңкы мамлекет.
Анткени Германияда эч кимге күлүү керек эмес, анткени сиздердин баарыңыздар бул өлкөдө Берлиндей болууга бара жатасыздар.
Эгер Берлиндеги мектепке көз чаптырсаң, чатырларында тешиктер бар экенин, класстарда ушунчалык көп балдар бар экенин көрөсүң, ал
тургай алдыда турган эң берилген мугалим да аларды көзөмөлдөөгө мүмкүнчүлүгү жок, Андан кийин класстар мугалим сүйлөгөн
улуттук тилди да түшүнүшпөйт, ал эми ата-энелер балдарын ошол жакка жиберип, баары өзү чечилип калат деп ойлошот.
Жок, так ушундай болушу керек. Биз мектептерге мамлекеттик кызматкер болууну каалаган адамдарды тартып жатабыз.
Адамдар мектепти өзү бүткөндөн кийин дээрлик үзгүлтүксүз түрдө ошол жакка барышат, андан соң бул мектептерге
өтүп, акыры мамлекеттик кызматкер болуп калганына кубанышат.
Бул ишенгис.
Ошентип, мектеп системасы биздин бүткүл мамлекеттик системабыздын кыскача, ылдам кайталоосу болуп саналат.
Эгерде биз бул мектептерди талкалап, мектеп системасын кайра курууну баштабасак, анда
калгандарына аракет кылуунун деле кажети жок.
Мени эмне түрткү берет, жана бул катаал угулушу мүмкүн, бирок ал – өлүм.
Өлүм жөнүндө жөн гана ойлонгондо, мен өмүрүмдүн акыркы учурунда өзүмө эмнени айта алгым келет же эмнеге өкүнбөкчү эмесмин?
Жана бул нерсени мен өзүмө өтө эле көп эскертип турам.
Мен жөн гана ар бир күнү өзүмдүн эң мыкты нускаам болууну каалайм, анткени бул жашоону толук жашабай, колумдан келгендин баарын
жумшабай калганым үчүн өзүмө эч качан нааразы болгум келбейт.
Ар бир күнү барын коюуга эч кандай себеп жок.
Көп адамдар мага: «Бул нерселердин баарын кантип бүтүрөсүң?» деп сурап жатышат.
Бирок чындыгында эле бул мен абдан ыраазы болгон жашоону жашоо каалоосу гана – бул экинчи кеңеш: ыраазычылык – мен бул жашоого
өтө ыраазымын жана аны толук кандуу ырахаттанып өткөргүм келет.
Ал мага абдан чоң күч берет: бир жагынан чектелүү болуу, экинчи жагынан ушунчалык көп нерсеге жетишүүгө
мага ушунчалык көп энергия тартуулаган ыраазычылык.
Мен муну өткөрүп бере алам.
Урматтуу көрүүчүлөр, сиздер бир нерсени байкагандырсыздар: Куткаруучуну күтүүнүн кереги
жок, анткени Куткаруучу буга чейин эле бул жерде.
Сен өзүңдүн куткаруучуңсуң.
Бүгүнкү тема – эртеңки глобалдык жаңжалдарды чечүү, жана биз, албетте, глобалдык чакырыктар менен алектенип жатабыз.
Ири масштабдуу миграциянын негизги себептеринин бири, экономикалык согуш болобу же аскердик
кагылышуу болобу, талашсыз согуш болуп саналат.
Бул өнүгүүлөрдүн пайдасын көрүп жаткандар корпорациялар менен лоббилер экени ачык, жана
бул кагылыштын чынжыр реакциясын үзүү керек.
Жакшы, албетте, абал күндөн-күнгө начарлап бараткандай көрүнөт.
Биз азыр чындап эле Гранд-отелдин жардын четинде турабыз.
Чындык азыр биз түздөн-түз өтө кызуу согушка аралашып калышыбыз мүмкүн экенин көрсөтүп турат.
Жарандык имараттар ар тарапта талкаланып жатат. Бул, албетте, дүйнө жүзү боюнча качкындардын ири толкунун жаратууда.
Ал эми бай өлкөлөрдүн өкмөттөрү тийиштүү жооп кайтарууга эч кандай даяр эмес жана каалабайт.
Тескерисинче, бүт качкындар кризиси коммерциялашып жатат.
Мисалы, Германияда Serco деген компания бар.
Бул британдык конгломерат өз продукциясынын 30%ын коргоо тармагында сатат же базарга чыгарат жана
Германияда 120дан ашык башпаанек борборлорун иштетет.
Өтө кирешелүү бизнес, ал ошондой эле, өзгөчө коронавирус пандемиясы учурунда, карылар үйлөрүнүн жабылышына да жооптуу.
Бул абдан олуттуу маселе. Пенсия үйү карылуучу жайлары атайылап коронавирус шылтоосу менен банкроттукка түртүлгөн.
Жана биз жөн гана көрөбүз, элдин кайгысынан пайда көрүүчү чектөөсүз пайда табуу токтотулбаса.
Бул чындыгында болушу керек болгон нерсе – каржылык спекуляцияны чектөө.
Мисалы, дүйнөнү кайгыга салып жатканы — доллардын үстөмдүгү.
Көптөгөн өлкөлөрдү азапка салып жаткан нерсе эмне? Бул санкциялар.
Бул бүтүндөй өлкөлөрдүн жана экономикалардын кулашына байланыштуу каржы рынокторундагы божомолдор.
Алар муну негиз кылып, сатып алынган басма сөз бул мамлекетти талкалоо үчүн колдонулуп жатат.
Ал эми чындап ким жетекчи?
Бул жерде Германияда инвестициялык банктардын стратегиячылары негизинен саясатчыларга гана сүйлөшүү пункттарын берип жатышат.
Саясат эми жөн гана PR болуп калды жана белгилүү стратегияларды кантип сатуу маселеси гана.
Биз бул өлкөлөрдүн бардыгында да социалдык чыңалуулар жарылып жатканын көрүп жатабыз.
Мен болгону баарыңыздардан сабырдуулукту сактап, чын эле бир түшүнүк тууралуу ойлонуп көрүүнү суранам.
Ошондуктан ылдыйдагы адамдар эми ой-топторго айланышы керек, башкача айтканда, ылдыйдан жогору карай ой-топторду түзүшү зарыл.
Бул, албетте, бизге миграциянын жаңы куралын берет. Анткени миграция — курал.
Ал ошондой эле атайылап башка өлкөлөрдү, бул учурда Германияны же Австрияны туруксуздандыруу үчүн колдонулат.
Азыркы учурда биз Биринчи дүйнөлүк согуш алдындагы абалга окшош кырдаалды баштан кечирип жатабыз: бири-бирине
тиешеси жоктой көрүнгөн жергиликтүү кагылышуулар кайра-кайра чыгып жатат, бирок алар бири-бирине байланыштуу.
Ошондо Балкан согуштары эле.
Бүгүнкү күндө Украина менен Жакынкы Чыгыштагы согуштар эч ким каалабаган бир чоң согушка айланып баратат.
Менимче, ал бир жагынан карама-каршылыктарга, кызыкчылыктарга жана адам табиятынын эң жаман жактарына негизделгендиктен, аны
мээримдүүлүк жана тынчтык доорун ачуу маанисинде токтотуу мүмкүн болбойт, тескерисинче согуш
козгогондорду токтотуу аркылуу гана алдын алса болот.
Бул, башкаларды согушка сүрөгөн адамдар — алар үчүн пайда алып, кызыкчылыктарын көздөп, андан киреше тапкандар — муну жүзөгө
ашыра албай турган саясий шарттарды түзүү аркылуу ишке ашат.
Бул саясаттын милдети. Мындай абалды түзүү – медианын жана журналисттердин да милдети.
Адамдарга эч нерсе кокустан болбойт экенин так көрсөтүү үчүн – күтүүсүз башталган согуштан да кылдат даярдалган эч нерсе жок.
Бирок согуш чыккан шартта бир нерсе жоголот: мыйзам.
Биз муну жакында эле Сирияда көрдүк. Сирия күтүүсүздөн кулап түшкөндүн өзүндө эле Израилдин
учактары ага чабуул коюп, 250 аба соккусу жасалды.
Бул эң маанилүү жагдай.
Биз ит-итти жеген коомдо жашайбыз. Биз атаандаштык коомдо жашайбыз.
Жана акыры, согуш – бул биз жумушта жасаган нерсе.
Сен аны ылдый жактан да карашың керек.
Адамдар чындыгында кандайча социалдашып, билим алып, машыктырылып, муну кадимки нерсе катары кабыл алууга үйрөтүлөт?
Бир адам жөн гана четке калат. Мен муну менен макул эмесмин.
Мен жөн гана адамзатты аныктаган нерсе – адамдар, биз ойлогондой эле, социалдык жаратылыштагы жаныбарлар экени деп эсептейм.
Бирок бизди чын эле кичинекей бөлүктөрдө атаандашууга тынымсыз машыктырып, окутушат. Андан кийин сен өзүңдүн
карьераңды төмөнкүлөрдү тебелеп көтөрүлүү аркылуу курасың.
Ал эми ушул адамдардан сен глобалисттерди жана баарын кабыл алган адамдарды жаратасың.
Менимче, панелде талкуулап жаткан нерселерибизди эске алганда, сыртта турган адамдардын 90
пайызы биз эмнени айтып жатканыбызды түшүнбөйт.
Алар биздеги сыяктуу буйрукту табылган, сага жеткирилген жана сен жөн гана кол коюшуң керек болгон нерсе деп эсептешет.
Бирок демократия мындайча иштебейт.
Демократия – бул жөн гана добуш берүү укугуна ээ болуу эмес, ошондой эле добуш берүү милдетине ээ болуу.
Мен ар жакта туруп, биз муну каалабайбыз деп айтышыбыз керек деп эсептейм.
Миграция жана кайра миграция жөнүндө сөз болгондо бир нерсени айтыш керек: албетте, ар бир элдин
өзүнчө инсандуулукка укугу бар, бул толук ачык.
Бирок бизге кайрылган адамдардын да үйү болууга укугу бар.
Алар ал жактан эч качан кетүүнү каалашпайт.
Аларды да бомбалоо жолу менен жок кылышат, кууп чыгышат. Аларга өздөрүнүн маданиятында жашоону мүмкүн эмес
кылган келишимдер сунушталат. Биз муну да көрүшүбүз керек.
Андан кийин биз бул эки топту чогуу алып келебиз. Алар андан соң согуша баштайт. Ал эми
аркасынан тартып жаткан адамдарды биз көрө албайбыз.
Ремиграция сөзсүз керек, анткени мен дүйнөнү глобалисттерден жалгыз элдер гана куткарса болоруна, ал эми биздин
элибизди жалгыз ремиграция гана сактай аларына ишенем.
Анткени менин суроом, ушул биринчи сөзүмдү жыйынтыктоо үчүн бергим келген суроо: Эмне үчүн эч ким азыр Сауд Арабиясына
миграциянын жаңы толкундары пайда болобу деп сурабай жатат?
Эми эч ким Азербайжанга миграция толкундары болот беле деп эмнеге сурабай жатат?
57 исламдык өлкө бар, Сауд Арабиясы өтө бай. Алар «Neom» деп аталган жаңы шаар куруп жатышат, жана жыл сайын
бир жолу Хаджага гана керек болгон чоң чатыр лагери бар.
Алар миңдеген-миңдегендерди кабыл ала алышмак.
Алар ошондой эле Сирияда азыр болуп жаткан окуяларга жарым-жартылай күнөөлүү, анткени алар бул
жихадчыл милицияларды каржылоого жардам беришкен.
Эмне үчүн Европа дайыма жабыркашы керек?
Ошентип, Европадагы калк алмашуу, миграциянын бул куралы, көп улуттуу мамлекеттерди өз каалоосу менен түзүү — анда
биз, жергиликтүүлөр, жакын арада азчылыкка айланабыз — бул геосаясий маселелерден өзүнчө каралышы керек.
Ал эми солчулар, тактап айтканда псевдосолчулар, массалык кыймылды жана массалык көчүүнү оң жана адамгерчиликтүү
көрүнүш катары көрсөтүп, мына ушул таң калыштуу айласын жасашты.
Ал андай эмес. Биз үчүн да, келе жаткан экономикалык мигранттарды кошкондо, мигранттар үчүн да эмес.
Үй-бүлөлөр талкаланып жатат; биз демографиялык вампиризмди колдонуп жатабыз. Кесипкөй
жумушчуларды тартуу керек экенин укканда, мен ойлойм:
Биз эң көп керектелген өлкөлөрдү тоноп жатабыз.
Мозамбикте өлкөдө окутулган дарыгерлердин 70 пайызы эмиграцияга кеткен.
Анда ал жерде жашаган адамдар кайда барышат? Алар аларды Европага ээрчип барышат.
Бул абдан маанилүү пункт.
Жана биз менен бул жерде тазалоо, башкаларга кам көрүү же өзүн проститутка кылып иштетүү менен
алектенген миллиондогон аялдар да үй-бүлөсүнөн ажыраган.
Бул массалык көчүрүү ар бир жагынан адамгерчиликсиз.
Мен сиз менен толугу менен макулмун, биз бул моралдык эки жүздүүлүктү, бул жалган гуманизмди четке кагып, адамзаттын
массалык кыймылынан жана массалык мобилизациясынан пайда көргөн жалгыз топ — глобалисттер экенин көрсөтүшүбүз керек.
Бул элге пайда алып келбейт.
Ошентип, эгерде сиз Коронаны татаал түрдө карасаңыз, баары жеке-жеке гана эске алынат.
Азыр гана адамдар пайда көргөндөр бар экенин, бул бизнес-модель экенин жана фармацевтикалык өнөр
жай миллиарддаган доллар тапканын билип жатышат.
Бүгүн бул жерде угуп өткөндөй, миллиондогон каржылоо алган илимий изилдөөлөрдү жүргүзгөн
илимпоздор көрүнгөн дарыгерлерди сатып алышкан.
Бул иштен пайда көргөн саясатчылар жана маалымат каражаттары бар. Персоналдын алмашуусу бар.
Чындыгында, биз муну ар бир комплексте көрөбүз, миграция болобу же болбосун; бул ошондой эле ири корпорациялар менен эл
аралык каржы тармагы пайда көрө турган бизнес-модельге айланды.
Бул которууларга да тиешелүү, мисалы, тубаса өлкөлөргө кайтарылган которууларга, алар кээде жогорку
комиссиялар жана начар алмашуу курсу менен коштолот.
Албетте, согуш — эң мыкты бизнес-модель.
Эгерде НАТОнун чыгышка карай кеңейишин карасаң, кабыл алынышы керек же кабыл алынышын каалаган ар бир өлкө бүт
аскердик күчүн НАТОнун стандарттарына ылайык келтириши керек.
Бул, албетте, алардын Американын курал-жарак өнөр жайы менен тыгыз байланышта болушу
керек экенин билдирет. Биз муну бүгүн эле көрдүк.
Ал ок-дарыларды, жабдууларды, программалык камсыздоону жана булутту НАТОнун стандарттарына ылайык келтириши керек.
Ошентип, Big Tech компаниялары – Microsoft жана Amazon – Пентагонго, ЦРУга жана NSAга булут
кызматтарын көрсөтүп, жүздөгөн миллиарддаган доллар тапты.
Чоң маалыматтарга ээ октопустар пайда болду. Ири бизнес-модель пайда болду.
Ал эми эң бети жорук нерсе – негизги пайда көргөндөрдүн бири BlackRock, көптөгөн курал өндүрүүчүлөрдө олуттуу
кызыкчылыктарга ээ, бир нече күн мурун коомчулукка ачык болуп, Украина үчүн реконструкциялык фонд түзүлүшүн кааларын билдирди.
«Биз бул үчүн акча алгыбыз келбейт», — дешти алар ачык эле, — «биз болгону аларды башкарып, алардын
BlackRock компаниялары да пайда көрүшүн каалайбыз».
Бул абдан циникалдуу бизнес-модель экен.
АКШда эч качан төлөнбөгөн чоң карыз жүгү бар.
Ал учурда согуш коркунучу күчөйт.
Муну бир жолу жасайсың, мурунку согуштарда дайыма көргөндөй: каржы дүйнөсү, кепилдиксиз аккредитивдер же
фиаттык акчалар эч кандай колдоого ээ болбой калганда, андан кийин тазалоо жүргүзүүгө туура келет.
Андан кийин столду тазалап, баарын жууп, согуштан кийин Бреттон-Вудс сыяктуу нөлдөн
баштап жаңы дүйнөлүк тартипти түзүшүң керек.
Адамдар Трамп асмантан түшүп, баары жакшы болот деп ишенишет. Бул болбойт.
Бул бизди параличке учураткысы келгендердин кызыкчылыгына көбүрөөк туура келет. Алар бизди куткарылабыз деп
ишенгиси келет, анткени ошондо биз аны өзүбүз жасабай калабыз.
АКШда болгон суицидден кийин Трамп дээрлик ыйык макамга ээ болду.
Мына ушундай кудайдын ырайымдуу камкордугу, ал кыймылды жаратып, топтун өтүп кетишине шарт түздү.
Ал эмес.
Балким, аны атып салуу керек эле, балким, ал бактылуу болду, мен билбейм. Бирок ал кудай эмес.
Трамп «Британияны кайрадан улуу кыл!» деген ураан менен шайлоо өнөктүгүн жүргүзгөн.
Бул олуттуу кабыл алынышы керек. Бирок биз анын эмнени билдирбестигин да так түшүнүшүбүз керек.
Американы кайрадан улуу кылуу Германияны суверендүү кылуу дегенди билдирбейт. Же Европаны улуу кылуу дегенди да билдирбейт.
Же дүйнөнү жакшыраак жерге айлант, бирок Американын кызыкчылыктарын корго.
Бул анын Америка президенти катары милдети. Ал ушул үчүн шайланган.
Бирок шек жаралган учурда, ал муну башка мамлекеттердин эсебинен, башка кызыкчылыктардын
эсебинен жана башка суверенитеттердин эсебинен жасайт.
Бир өлкө жалгыз эле бийлик базасы же үй-бүлө тарабынан башкарылат деген ойго эч качан ишенбеш керек; тескерисинче, ар
бир өлкөдө ар түрдүү башкаруучулар же бай үй-бүлөлөр бар.
2005-жылы Atlantikbrück уюмунун башчысы болуп турган Арэнд Оеткер Америкада 200 бай үй-бүлө башкарат деп айткан жана
биз алар менен жакшы байланыштарды орноткубуз келет деген.
Азыр Дональд Трампты колдогондор мурда башкалар тарабынан чындап колдоого алынбагандай сезишкен.
Эми алар добуш беришет, алар атты жарышка жиберүүнү жакшы көрүшөт, бирок бул да ошол эле жарыш.
Ошондуктан эч нерсе өзгөрбөйт.
Бирок кимдир бирөө келип, муну жакшыраак жасап берет деп күтүп отурушубуз биз канчалык жуусалып калганыбызды көрсөтөт.
Жарандар чечим кабыл алган демократияда биз куткаруучуну күтүп, аны андан соң ар төрт-беш жылда шайлайбыз.
Бул биз кабыл алышыбыз керек болгон биринчи нерсе. Бул чындык болбойт.
Бул дегеним, келгиле, бизге ийгилик коштосун көрөлү. Бирок эгер азыр Сирияда режимди алмаштырууга ким
түрткү берип жатат деп сурасаң, сен ким деп айтасың?
Алар украин аскерлери болуп, британ адистери тарабынан окутулган.
Азыр алар Украинада керек эмеспи? Азырынча жок. Алар ал жакта эми эч нерсе кыла алышпайт.
Бирок Сирияда алар дагы деле айырма жарата алышат. Ал жакта алар дүйнөдөгү эң ири бензин станциясында турат.
Андан кийин Трамптан кийин Украинада эмне болушу керектиги боюнча сизде бир аз сүйлөшүү күчү пайда болот.
Айтор, бул жагынан британдыктар алда канча алдыда, жана бул алардын эч жерде табылбаганы менен да көрүнүп турат.
Британдар бул иште чындап эле мыкты.
Жакшы, айтышым керек, бул чын эле жогорку маданияттуулук. Бул After Eight стили.
Алар көрүнбөйт. Мына ушунчалык алар маанилүү.
Мына ушинтип, Сирияда бир эле учурда эки оюнчуну тактадан алып жатабыз.
Алар шииттердин жарым ай формасындагы аймагын талкалап жатышат: Йеменди, Ливанды жана Сирияны.
Бардык тарапта бомбалоо болуп жатат. Эч ким бул тууралуу сүйлөбөйт.
Ошол эле учурда, эгерде алар орусиялыктарды Сириядан кууп чыкса, жана негизи максат да
ошол, алар Тартусту оюндан чыгарып салышат.
Ошол жердеги орусиялыктар үчүн эң маанилүү жана жалгыз Жер Ортолук деңиз порту.
Ошондуктан биз өзүбүздү бир адамзат үй-бүлөсү катары көрүп, келечекте кандай жол менен алдыга
жылууну каалаарыбызды өзүбүздөн сурашыбыз керек?
Анткени бизде баарыбызда үйү болууга укугу бар.
Жана абсурддуусу, баарынан жетиштүү эмес деп ойлошот, бирок чындыгында баарынан ар бир адамга жетиштүү.
Эгер аны адилеттүү бөлүштүрсөк, массалык көчүү болбойт эле.
Бирок бул жерде болуп жаткан саясий интрига. Бул бардык тармактарда Макиавелли.
Биз немис тилинде сүйлөгөн дүйнөгө улуттук сезимди өнүктүрүшүбүз керек. Бул башкалар акылсыз дегенди билдирбейт.
Бирок бизде немис тилинде сүйлөгөн дүйнөгө, тилдик аймакка, маданий аймакка укугубыз бар, жана биз муну менен сыймыктанабыз.
Биз жөн гана ошондой деп айта алабыз.
Жана бул биз программалай ала турган биринчи нерсе, анткени андан кийин адамдарды өзүбүз менен кошо
алабыз, анткени бул алар үчүн көрүнүп турган нерсе.
Биз кайрадан өзүбүз турган баалуулуктар үчүн улуттук сыймыгыбызды чогултуп, аны сахнага алып чыгабыз.
Биз немис ой жүгүртүүсүн, немис маданиятын жана немис инженериясын колдойбуз.
Жана биз немис соодасын да колдойбуз.
Эгер немистер тарыхтан бир нерсе үйрөнгөн болсо, анда согуш жакшы идея эмес жана биз жеңбейбиз.
Мен эми ким биз Орусияга каршы кампанияда жеңе алабыз деп ойлорун билбейм.
Ошентип, мен билгендей, акыркы жолу окуя анчалык жакшы болгон жок.
Мен муну жасабайт элем.
Мен элдер мамлекеттер тарабынан Конституцияны коргоо бюросу, жашыруун кызматтар жана Федералдык кылмыш
полициясынын башкармалыгы канчалык терең пайдаланылганын билсе, аябай коркушмак деп ойлойм.
Ал эми коопсуздукту коргоо эмес, жөн гана кылмышка, уюшкан кылмышка каршы, ал чындап бар жана жетиштүү
деңгээлде жаман, бирок өз жарандарына, басма сөзгө каршы.
Бул кийинки айла: азыр демократияны сактап калуу, кийинчерээк аны жоюу үчүн.
Бул чыгыш штаттарындагы шайлоо жыйынтыктарында көрүнөт.
Тюрингенде, шайлоодо 32 пайыз менен AfD эң чоң жеңүүчү болуп, азыр төрт партиялык
коалиция бар, аны үч партиялык альянс деп атайт.
Жана сиз солчулар менен, башкача айтканда SED менен дагы бир альянс түзөсүз.
Христиан-демократиялык партия (CDU) мунун баарын жөн гана бир нече министрлик кызматтарды сактап калуу үчүн колдойт.
Биз коронавирустан көргөнүбүздөй, бардык институттар, анын ичинде саясат, медиа жана соттор иштен чыгууда.
Жана бул, албетте, эң таза түрүндөгү терең мамлекет.
Элдер дагы деле кандайдыр бир жол менен легитимдүү өкмөттү шайлай алат деген алдамчылык, көп учурда окшош талапкерлердин
ортосундагы тандоого гана негизделген, эми аяктап баратат.
Бирок биз дагы байкаган нерсе – пропаганда менен билим берүү бизди эгер азыр туура адам келсе,
ага ишенип калар эле деп ойлоого машыктырып келген.
Жана ал болбойт. Бул кайрадан борборлоштурулат.
Эң маанилүүсү — туруп, «Мен күтпөйм, азыр эле баштап, өзүм жасайм» деп айтуу.
Жана кадимки шектүүлөрдүн жаагында тикен болуп жатканы – биз өзүбүзгө өтө ишенгендиктен, бул жерге келип жөн
гана: «Сендер абдан күлкүлүү куштарсыңар, эми эч кандай коркунуч жаратпайсыңар», – деп айтабыз.
Сен ал жакта эмне кылып жатканың күлкүлүү.
Мен көп учурда империянын канчалык туруктуу экенин жана бул байланыш үчүн колдонулган каражат
менен байланыштуу болушу мүмкүнбү экенин талдайм.
Бул татаал угулат, бирок жөнөкөй.
Дүйнө тарыхтагы эң туруктуу империя байыркы египеттиктердики болгон.
Алар таш бетине жазышкан, аны бүгүнкү күндө да көрүүгө болот.
Бүгүнкү күндө биз Маркони доорунан бери эң ылдам өнүгүп келе жаткан байланыш каражаттары менен иштеп жатабыз. Ал эми бүгүнкү
күндө бизде санариптик негизде иштеген глобалдык империя бар.
Эгерде сен бул глобалдык империяны токтотсоң, баары бүтөт. Ал жок болуп калат.
Бул бизге болгон көзөмөл мобилдик түзмөктөрүбүз аркылуу да жүзөгө ашат дегенди билдирет.
Аларды четке койгондо, санариптик түзмөктөрүбүздү өчүргөндө, биз көрүнбөй калабыз. Бул биздин күчүбүз.
Күч бизде, анткени биз аны жөн гана күйгүзбөй калабыз, андан кийин бизге эч ким жете албайт.
Бизге эч нерсени өткөрүп жибербешибиз үчүн жеткиликтүү болушубуз керектиги айтылды.
Биз ар дайым кабардар болуп турабыз, чындыгында дайыма даяр болууга мажбур болобуз.
Күчтөрдүн тең салмактуулугу мен башыма кайсы медианы киргизүүнү чечкенде гана өзгөрөт.
Биринчи кезекте. Мен аны эми көрбөйм.
Бизди жыгып түшүргөндө, биз каршы тарап муну кантип жасай алганын ойлонушубуз керек.
Кен буга чейин эле айтып өткөндөй, алар муну ушул ойлонуу борборлору, ушул купуя
трансатлантикалык тармактар аркылуу ишке ашырышты.
Бизге дайыма эле бир нерсе, айткандай, таң калыштуу түрдө сунушталып турчу.
Биз азыр эле байланыштарды түзө башташыбыз керек.
Биз өзүбүздүн аналитикалык борборлорубузду түзүшүбүз керек.
Германияда бизде абдан көп мыкты демилгелер бар, бирок алар бири-бирин билбейт.
Юндеде энергия жагынан өзүн-өзү камсыз кылган айыл түзүлгөндө дөңгөлөктү кайра ойлоп табуунун кереги жок.
Ал эми башка бир жерде дагы бирөө муну жасагысы келет. Андан кийин ал жакта тажрыйба топтоп, бул маалыматты
адамдарга абдан жакшы, түшүнүктүү тилде жеткире турган кесипкөй журналисттерди чогулта аласыз.
Бизге анын үчүн адистер керек.
Мен университеттерде көптөгөн адамдар, жеңинин чөнтөгүнө колун тыгып, тыгылган муштумдары менен отурган
профессорлор бар экенине ишенем; алар өз алдынча болуп, өз адистигин коомчулукка жеткиликтүү кылгысы келет.
Биз бул боюнча бир нерсе кылышыбыз керек. Мен ойлойм, ооба, биз эгоизмди азайтышыбыз керек; берүү алуудан ыйык.
Бул абдан кубанычтуу. Биз муну коронавирус пандемиясы учурунда да көрдүк – кандай ички күчкө ээ болгонубузду, бири-бирибизге
жардам берип жатып канчалык кубанычка бөлөнгөнүбүздү.
Мен муну чындап эле бир күч деп эсептейм. Анын жардамы менен биз, ооба, терең мамлекетти эскирте алабыз.
Маселенин аң-сезимин ойготуп, аны таап, түшүнгөн көпчүлүк адамдар артка кайтып барбайт.
Бул алма дарагынан жемиштер түшүп жаткандай. Кээ бирлери эртерээк түшөт, кээ бирлери кийинчерээк түшөт.
Бул биз ойготкон ар бир адам элиталар дээрлик түбөлүккө жоготкон адам экенин билдирет.
Сен бизди туруп калууга мажбур кылдың.
Биз муну коронавирус пандемиясы учурунда байкадык, жана бул AUF1 панели да биздин канчалык күчтүү, канчалык
бири-бирибизге байланыштуу жана канчалык өзүбүзгө ишенген экенибизди өзүбүз моюнга алганыбыздын белгиси.
Мен ошондой эле көрүүчүлөр бул кыйын абалдан кантип чыгууну негизги кесиби катары толук убакыт иштеп
жаткан адамдар бар экенин көрүп үмүт алышат деп үмүттөнөм.
Мен ишенем, Корона көпчүлүк адамдарда бир түрдүү саясий бойго жетүү процессин козгоду.
Эми биз көчүүгө мажбур болуп жатабыз жана көчүшүбүз керек.
Бир жолу көчүп чыгып, бир аз убакыт алыста жүргөндөн кийин, ата-энем мага сунуш кылса да, мен кайрадан бала
кезимдеги сүйүктүү эски бөлмөмө көчүп келгим келбейт.
Биринчиден, атам өлгөн, апам бир аз акылдан адашкан.
Бул өлкөлөргө да колдонсо болот: Сунушуңуз үчүн чоң рахмат. Бирок мен чоңойдум жана өз жашоомду өзүм башкарам.
Жана муну четке каккан ар бир адам эркиндикке татыксыз.
Бүгүн биз бул ар түрдүү темалар аркылуу келечекке бир көз чаптырып, зарыл болгон күчтү
өнүктүрө алсак, ал кандай болорун көрө алдык.
Бизден тартып алынган нерсени элге кайтарып бергибиз келет.
Жана бул — кыймылдаткыч күч. Жана биз баарынан мурда бир нерсени далилдедик. Биз бир нерсеге жетише алабыз.
Бизге так максаттар жана так көз караш керек. Жана биз аларга бекем чечкиндүүлүк менен умтулуп иштешибиз керек.
Биз муну жасай алаарыбызды көрсөттүк, азыр да жасап жатабыз жана мындан ары да улантабыз. Рахмат.
Ар бир адам азыр эмне кыла алат?
Сөздү таратыңыз, сөзү таратыңыз, сөзү таратыңыз, жана бул маалыматты онлайн медиа
аркылуу гана эмес, атайылап оффлайн да таратыңыз.
Атам Иво Сасек S&G Network мисалында 15 жылдан бери жасап келгендей эле.
Сен адамдарды шыктандырып, мындай дей аласың: «Муну жөн гана эки адамга өткөрүп бер, анан кайра-кайра өткөрүп
тур. Андан 20 кадам өткөндөн кийин дүйнөнүн аягына жетесиң.»
Бул санариптик эшиктер жабылганда адамдарды эмне менен өзүңө тарта алаарыңа болгон өтө чоң кызыгуу.
Бул стратегиялык тармактарды, жергиликтүү деңгээлде уюштурулган тармактарды талап кылат.
Бул тууралуу баарына таратыңыз, мүмкүн болушунча көп – санарип форматта, эгер ал чектелген бойдон
калса, офлайн форматта да мүмкүн болушунча көп.
Муну ар ким жасай алат.
Бул видеону эки адамга жөнөт.