Alternatiw WEF – 9 sagatlyk döredijilik häzirki taryhyň esasy mazmuny.
Bilim ulgamyndan köp sanly abraýly şahsyýetler Pragada geçirilen alternatiw Dünýä Ykdysady Forumyna ýygnandylar.
Alternatiw WEF – Beýik Gaýtadan Düzmek ideýasyna garşy bir pikir we geljekki erkin dünýä üçin alternatiw pikir tanky.
Kla.TV taryhy çykyşlaryň mazmunyny, gyzykly diskussiýa panellerini we ýörite interwýulary hödürleýär.
Alternatiw WEF-den ähli mazmun AUF1-de tapyp bolýar: www.auf1.tv/alternativ-wef
Aň-düşünjeli pikirçileriň we azatlyk göreşijileriniň iň gowulary şu günlerde bu ýerde örän
aýratyn bir zady işe girizmek üçin ýygnanýarlar.
Biz globalizme we basyma garşy durmak, parahatçylyk we azatlyk ugrunda durmak isleýäris.
Biz kyn döwürde ýaşaýarys, şonuň üçin aragatnaşyk gurmak, bileleşmeler döretmek we torlar döretmek möhümdir.
Indi bolsa bu pikiriň arkasynda duran iki adamy sahnamyza goşulmaga çagyrmak
isleýäris: Elsa Mittmannsgruber we Stefan Magnet.
Hawa, maňa bu pikir geldi, sebäbi men Klaus Schwabyň Dünýä Ykdysady Forumynyň başlangyçlary barada makalasyny okadym.
Şol ýerde men hemmesiniň näderejede kiçijikden başlandygyny gördüm we okadym.
Bu meniň üçin haýsydyr bir täsir galdyrdy. Munuň özi möhümdir.
Globalist WEF-iň häkimiýetiň düwünlerini elinde saklamagy hökmany däl.
Ol häzir bäsdeşlige sezewar bolup biler; ol häzir alternatiw WEF-den bäsdeşlige sezewar bolmaly.
We kim munuňy sistemä garşy durup, gaýrat görkezenlerden has gowy edip biler?
Bu düýbünden tapawutly adamlar, aýtmaly, häzir gepleşige başlaýarlar.
Geçmişe seredeniňde, bu taryhy pursat bolar; biz ähli meselelerde ylalaşmasa-da, öz-özüni kesgitlemek, döwlet
garaşsyzlygy we azatlyk islegi ýaly umumy maksat bilen birleşen şonça köp beýik şahsyýetleri jemläp bildik.
Bu işe gatnaşýan hemmeler munuň gazanylmagy üçin elinden gelenini etmäge berk ygrarly, sebäbi bu
gymmatlyklaryň bolmazlygynda geljek hiç zat däl.
Wagtyňyz üçin sag boluň, we ýene-de bir gezek başlangyç berijilere uly alkyş.
Biz Çeh Respublikasynyň paýtagty Pragada, owadan bir şäherde, owadan bir konferensiýa merkezindäýäris.
Şonuň üçin hoşniýetli sözleri hemişe bu ýurtda möhüm rol oýnap gelen biri aýtmalydygy akyla laýyk gelýär.
Ol bir gezek Davosdaky Dünýä Ykdysady Forumyna yzygiderli myhman bolupdy.
Indi ol tarapyny üýtgetdi we alternatiw WEF bilen bilelikde.
Biz onuň şu ýerde bolmagyna, biziň bilen bolmagyna we iň esasy zat, resmi garşylaýyş çykyşyny etjekdigine begenýäris.
Öňki prezident, doktor Vaclav Klaus. Hoş geldiňiz.
Meniň üçin bu nyşanlaryň biri şu myhmanhana we şu zaldyr.
Soňky gezek men bu ýerde 2008-nji ýylda, soňky ODS konferensiýam üçin boldum.
Käbirleriňiz bilýärsiňiz, ODS meniň . . . bolan raýat demokratik partiýam.
Bu partiýanyň ösüşi, Çeh Respublikasynda we tutuş Ýewropada syýasy we ideologik ösüşlere meňzeş bolup, haýal-haýal
häzirki syýasy-sonky, demokratik-sonky dünýä tarap öwrüldi.
Şu sebäpli men bu mejlisde hormatly başlyklyk wezipesinden çekildim. Men gatnaşmak islemeýärdim.
Hatda şol döwürde-de men Günbatar dünýäsindäki güýçli tendensiýalary aýdyň gördüm we umyt edýärin, olary düşündim.
Olar bizi häzirki betbagtçylykly dünýä getirmek bilen gorkuzdylar.
Meniň pikirimçe, häzirki wagtda iň möhüm roly köp medeniýetliçiligiň ideologiýasy oýnaýar, ol
köpçülikleýin göçü döredýär, ony maňaýar we gorap çykyş edýär.
Bu ideologiýa azatlyk sözini hem tanamaýar.
Prinsip taýdan ol demokratiýanyň esasy guramasy bolan milli döwlete agressiw garşylyk bildirýär.
Emma millet şübhesiz adamzadyň jemgyýetiniň esasy we çalşylmajak bölegidir.
Häzirki güýçli genderizm ýa-da radikal feminizm adamzadyň biologiki maddyny we şonuň bilen adamzadyň
jemgyýetiniň esasy binýady bolan maşgalany hüjüm edýär.
Men Çeh Respublikasynyň Baş ministri we Prezidenti hökmünde Çeh Respublikasyny Ýewropa Bileleşigine girizendigimi boýun almaly.
Meniň ahyr pursatda tötänleýin tormoza basyp, Prezident hökmünde Lizbon şertnamasyna gol
çekmezlik boýunça meşhur synanym netije bermedi.
Netijede, soňky ýyllarda we onýyllyklarda Ýewropa integrasiýasy şübhesiz syýasy birleşmäge öwrüldi.
Müstakil Ýewropa döwletleriniň arasynda dostlukly we özara peýdaly hyzmatdaşlyk ideýasy indi geçmişde galan zatdyr.
Men elbetde, tutuş Günbatar dünýäniň, esasanam Ýewropanyň peselýändigini aýdýan ýeke däl.
Biziň döwrümiziň kynçylygy şu günki pese gaçmagyň ertir hem dowam etmeginiň öňüni almakdyr.
Şu günki ýaly konferensiýalar bu ugurda umytly kömek edip biler.
Size netijeli duşuşyk arzuw edýärin. Çuňňur sag boluň.
Hanymlar we jenaplar, öýdäki eziz tomaşaçylar, hormatly goşantçylar, men Prof. Dr. Vaclav Klaus bilen doly ylalaşýaryn,
ol häzirki wagtda dünýä bilen gatnaşyk gurmalydygyny aýdýar.
Men ony hakyky döwlet adamysynyň agzyndan çykan bu düşnükli, täzeleniji sözler üçin minnetdar; ol jogapkärçiligi
henizem düşünýär, häzirki häkimiýete gelen we hakykatdanam dünýämizi uçuruma alyp barýan adamlardan tapawutlylykda.
Sen meni bilýärsiň. Men aç-açan gürleşmegi halaýan adam we häzirki ýagdaýy hem hiç hili şübhe galdyrmaz ýaly beýan edýärin.
Bu ýerde, gözüň öňünde edilýän zatlar gönüden-göni heläkçilige alyp barýan ýoldur.
Bu düýbünden maksatlaýyn, sebäbi käbir toparlar özleriniň "Uly Gaýtadan Düzmek" diýýän, doly özgertme, üýtgeşme we şol
arkaly orta gatlagy hem-de Ýewropanyň baý jemgyýetini ýok etmek taslamasyny amala aşyrmak barada pikirlerini kesgitläpdirler.
Bu diňe ykdysady bähbitler barada däl, diňe maýa akdyrmak we adamzat taryhyndaky iň uly eýelemek barada hem däl.
Mesele şunda: bu toparlar häzirki zaman tehnologiýasy we sanlaşdyryş arkaly häkimiýeti
özleri üçin hemişelik berkitmek isleýärler.
Bu olara firawunlaryň we imperatorlaryň diňe arzuw edip biljek işleri etmäge mümkinçilik berýär.
Olar indi torbany ýapmak isleýärler, şonda bize, köpçülige, 99 göterime hiç haçan azatlyk bolmaz, we 0,001
göterim iň baý adamlar, globalistler, milliardçylar ebedi häkimiýetini ulanyp bilerler.
Biz munuň garşysyndadyrys, we men şu gün, we sen hem, geljek wakalarda we şu günki
ýalňyşlyklaryň ählisine energiýamyzy gönükdirmek islemeýäris.
Hawa, ony nähili gowulandyrmak isleýändigimizi anyklamak üçin durnukly nokat hökmünde ulanmaly.
Emma bu alternatiw Dünýä Ykdysady Forumynda biz bilelikde has gowy geljege nähili boljakdygyny aň-bil bilen
üns bermegi, çözgütleri ara alyp maslahatlaşmagy we iň esasy zat, bilelikde bolmagy isleýäris.
Biz bile ýygnanyp gürrüňdeş bolanymyzda, geljek eýýäm başlaýar.
Çünki häkimýet elitalary özleriniň Uly Restartyny we globalistleriniň täze dünýä tertibini hakykata öwürmek üçin
elinden gelen ähli zady edýärler, we oňa garşy çykýan islendik adam oňat nyşan hasaplanýar, pes kastanyň
agzasy diýlip yglan edilýär, bir parýa (= daşarky adam) ýaly hasaplanýar we şonuň ýaly göreşilýär.
Hem-de ähli zadyň garşysyna, adamlaryň pikirlerine we ynançlaryna gorky salýan bu umumy howply gurşawa garamazdan, henizem batga
garşy durup, hakykaty aýtmak gaýratyny görkezýän adamlar bar.
Geçen dört ýyllyk aýratyn şertlerde özlerini tapawutlandyran, gizlenenden çykyp, pozisiýa eýe bolup, ýerini
berk saklan gaýratly adamlardan has laýyk kim bolar?
Häzirki pursatda geljek dünýäni oýlanmak üçin kim has laýyk bolar?
Şonuň üçin şu gün bu çärä gatnaşýan her kim üns bilen saýlandy, sebäbi olaryň her biri
öz ugurlarynda eýýäm gymmatly goşant goşdy.
Men adamlary bir ýere jemlemegi, işleri mundan beýläk ösdürmäge synanyşmagy ýa-da eýýäm ösüş ýolunda
gowy ilerleýän işleri goldamagy öz wezipesime öwürdim.
Ýeri gelende aýtsak, beýleki tarapda hiç hili idealizm ýok.
Olaryň subsidialaryndaky milliardlaryny alyp sal. Seniňçe, ARD ertesi gün hem efirde bolar my?
Ýa-da professional syýasatçylaryň haýsydyr biri henizem Bundestaga gelip biler diýip pikir edýärsiňizmi?
Bu režim üçin idealizm ýok.
Biziň tarapymyzda idealizm bar, azap çekmek ukyby bar we pida bermäge isleg bar.
Soňra ahyrynda kim ýeňjekdigini anyklamak üçin iki we iki jemlemeli.
Biz bu çäräni adamlara we gatnaşýanlara bolan ynam bilen, emma iň esasy zat, onuň zerurdygyna, köp adamyň ony synlajakdygyna, olar
ylham aljakdygyna, ondan öz taslamalaryny ösdürip çykjakdygyna we elbetde ony goldajakdygyna bolan ynam bilen guradyk.
Men bu ynamyň bozulmajakdygyna doly ynanýaryn. We bu ynam biziň hemmämizi tapawutlandyrýar.
Bu ýylyň konferensiýasynyň şygary, ilkinji Alternatiw WEF-iň şygary: Ertirki azat dünýäniň suratlary.
Syýasy hakykatlardan garaşsyz, ertirki dünýäni nähili göz öňüne getirýändigimizi beýan etmek isleýäris. Näme isleýäris?
Käwagt biz ugurymyzy üýtgetmeli bolýarys. Emma biz maksadymyza, ýagny jemleýji çyzyga, ygrarly galýarys.
Pragmatizmden gelýär, diňe muny belläp geçmek isleýärin. Men Karl Şmittden başlaýaryn.
Ol bir gezek şeýle diýdi: "Döwlet häkimiýeti tötänleýin ýagdaýy yglan edýänleriň elinde."
We muny Ýewropada koronawirus ýyllaryna ulananymyzda, bir zat inkär edilip bilinmeýär: Ýewropa
açyk-aydyn hiç haçan hem garaşsyz däldi we häzir hem däl.
Koronawirus pandemiýasy döwründe Ýewropa, Ýewropada dörän däl-de, ABŞ-nyň pikir tanklarynda we
gaznalarynda maksatlaýyn döredilen bir gürrüňe abuna boldy.
Awropada döwlet derejesindäki tötänleýin ýagdaý WHO tarapyndan girizildi we ilat tarapyndan karar berilmändi.
Hakykatda, aýratyn döwletleriň Dünýä saglyk guramasynda hiç hili sesi ýok.
Baglanyşykly kararlary uly pullar kabul edýär, we bu uly pullar esasan Bill we Melinda Gates gaznasyndan gelýär.
Bu Ýewropa gaznasy däl, eýsem ABŞ daşary syýasatynyň guraly hökmünde ulanylýan ABŞ gaznasy.
ABŞ-nyň hökümet däl guramalarynyň süni döredilen krizisleri dolandyrmakdaky bu daşary syýasat roly 2010-njy ýylda,
Rockefeller gaznasynyň "Lockstep" koronawirus simulýasiýa maşgyny kesgitläp beýan edeni döwürde oýlanyldy.
Soňundan, degişli gurluşlar birnäçe ýylyň dowamynda döredildi.
2019-njy ýylyň oktýabrynda simulýasiýa oýny Event 201 geçirildi; bu, bir manada, geýinmek synagy, soňky synag bolup, ondan soň
ABŞ-nyň serişdeleri bilen döredilen Covid-19 atly biologik ýarag dünýäni düýbünden täzeden
guramak maksady bilen Wuhan şäherinde ýaýradyldy.
Bu Uly Täzeden Düzmekde, garaşsyz ýeke-täk döwletler ýa-da Birleşen Ştatlardan daşyndaky
döwletler konfederasiýasy indi hiç hili rol oýnamaýar.
Hökümet dolandyryş bilen çalşyrylýar. Şonuň netijesinde häkimiýet ähli pudaklarda doly merkezi we sanly görnüşe öwrülýär.
Mysal üçin, ID2020-iň arkasynda her adamy ähli zerurlyklarynda ejirletmäge mümkinçilik berjek hileli meýilnama bar.
Häzirki sanjym statusyna eýe bolmadyk, islendik kesgitlenen karbon iziniň çäginden geçýän ýa-da jemgyýetçilik ýerlerinde
degişli narratiwde durmaýan islendik adam, ilki bilen ýeke-täk geçerli sanly walýuta bilen töläp, soňra bolsa
islendik usulda ähli raýat hukuklaryndan mahrum edilýär.
Geljekde päsgelçiliksiz ýaşamak we garaşsyz raýat bolmak isleýän her kim öz şahsy durmuşynyň ähli
taraplaryny ABŞ-nyň birnäçe IT kompaniýasyna açmaly.
Biz dollaryň hökmranlyk edýän aldamçy dünýäde ýaşaýarys.
Ýewropa ABŞ-nyň mekdep meýdançasyndaky zorbaçylyk taktikalaryny doly göçürdü.
Belden aşak urulmalardan ýa-da suw çyzgyna urulmalardan gaçmak üçin egilýärsiň.
Biz hemmämiz bilýäris, şol atlandyrylýan azatlyk, esasan-da söz azatlygy, häzirki wagtda Ýewropada örän, örän çäklendirilendir.
Indi internet islendik senzura amala aşyrylýan ýere öwrüldi.
Ýewropa gepleşiklere ünsi bermeýär, ýene-de bir gezek ýaraglara has köp daýanýar.
Ýewropa içindäki konfliktlerde guralar gepleşsin.
Sorag şundan ybarat: ony kim başlady? Ukrainadaky ruslar? Ýok. 1999-njy ýylda Jugsloweniýada NATO.
ABŞ tarapyndan Ýewropany bölmek maksady bilen karara alnan uruş.
Bölüp hökmranlyk etmek – hemişe şol bir ýörelge.
Häzirki wagtda Ýewropa esasan ABŞ-nyň bähbitlerini öňe sürmek maksady bilen Russiýa garşy uly uruşa taýýarlanýar.
Men hemişe hemmeleriň uruşa garşydygyny pikir ederdim, ýöne käbirleriniň, esasan hem gitmeli
bolmadyklar, ony goldaýandygyny bilip galdym.
Bu çaknyşma Remarque-den gelýär we ol hakykatdyr.
Ýewropa ata watalar ýurdy hökmünde kesgitlenmeli.
Makalalar bilen gyzyklanmaýan, ýöne jogapkärli raýatlaryň üstünde ünsüni jemleýän bir Ýewropa.
Ýewropada kim harby bazalary işleýändigini we harbylaryny Ýewropa ýerinde ýerleşdirýändigini, Ýewropa
içinde we daşynda uruş açmak üçin tanýan bir Ýewropa.
Şeýle bir Ýewropa bu biteweligiň duşmanlaryndan olaryň uruşçylykly hereketlerini bes etmegi isleýändiklerine edepli soramaýar,
eýsem olary bes edýär we soňra bu bes etmegi talap edýär.
Ikinji ädim demokratiýa barada yzygiderli gürlemegi bes etmek we ony ahyrynda girizmek bolar.
Çünki hiç bir Ýewropa döwleti hakykatdanam demokratik däl.
Nirede garasaň, demokratiýa diňe görkezme üçin ýerine ýetirilýär.
Men size diňe Rumyniýany ýatlatmaly. Saýlawynda ýalňyşlyk edenlere täzeden başlamaga rugsat berilýär.
Biz hemmämiz partiýa oligarhiýasy tarapyndan basyp alnan döwletlerde ýaşaýarys.
Parlamentlerimizde halk wekilleriniň sany halkyna hyýanat edenleriň sanyndan az.
Çünki olar bu wezipä göterip goýanlaryň bähbitlerini gorap, şonuň bilen öz raýatlarynyň bähbitlerine hyýanat edýärler.
Bizi akylsyzlar dolandyrýar, emma olary akylsyz diýip atlandyrmak mümkin däl, sebäbi
häzir bu patyşalyga garşy hakaret hasaplanýar.
Eser raýatlar hökmünde, howpsuzlyk sebäplerini bahana edip, döwletimiziň wagtlaýynça
azatlygymyzy doly basyp almagyna garşy saklanylýarys.
Munuň dowam etmeginiň öňüni almak üçin biz gündelik dilimize möhüm bir söz goşmaly.
We şol söz HÖKMAN ÝOK! Paternalizme hökman ýok! Sansüre hökman ýok! Gözegçilik döwletine
hökman ýok! Hemmesinden öň, uruşa hökman ýok!
Özleri üçin tebigy ölümmi ýa ölümli sanjym arkaly ölümmi, ýa-da tanamaýan üçünji taraplaryň bähbitleri üçin göreşip
ölmek maksady bilen öň setirine iberilmelimi ýa däldigine karar berip bilmeýän adamlar asla garaşsyz bolup bilmezler.
Ol goýun ýaly hereket edýär. Goýunlar bolsa ömürboýy boýuna gorkýarlar.
Emma olar çopan tarapyndan öldürilýär.
Awropada hemmämiziň ýetişmeýän azatlyk ilki bilen her birimiziň içinde döredilmeli we soňra ýaşaýşymyzda durmuşa geçirilmeli.
Şol takyk bizi adam edýär.
Emma biz, raýatlar, eýe hökmünde, nirede ýygnanjagymyzy kesgitleýäris. Hakyky häkimýetiň
nirede ýatandygyny. Mysal üçin, häzir Pragada.
Güýjümizi iň gowy merkezi däl görnüşde ulanmak bolýar, ýagny islendik wagt we islendik
ýerde, ýöne jemlenip guramaçylykly ýagdaýda.
Öz-özüni belendirilen elitalary iň netijeli ýagdaýda güýçsizleşdirýän zat, Ýewropanyň dürli döwletlerinden gelen
garaşsyz raýatlaryň çagyrylman tegelek stollarda ýygnanyp, öz ýurtlary üçin täze konstitusiýalar we täze
kanunlar taslamalaryny taýýarlamagyndan başga hiç zat däl.
Bu demokratik häkimligiň iň ýokary beýan edişidir. Siz ony ýönekeý karar berýärsiňiz we şol esasynda ýaşaýarsyňyz.
Her biri özü üçin we biz Ýewropa halklary hökmünde.
Men sözümi şol sözler bilen tamamlar: Biz munuňy edip bileris.
Men myhmanlarymy Geljekki Saglyk we Medisinasy panelimize mähirli garşylaýaryn.
Biz hemmämiz saglygy goraýyş ulgamymyzyň näsazdygyny bilýäris, bu bolsa barha aýdyň bolýar.
Häzirki wagtda işgär ýetmezçiligi dowamly bolup, lukmanlaryň kabul otaglarynda adam köp we lukmanlaryň
hassalar bilen meşgullanmak üçin örän az wagty bar.
Derman serişdeleriniň ýetmezçiligi barha artýar we şu günki derman hyzmatynyň esasan farmasewtika
senagatynyň we uly hassahana toparlarynyň girdeji bähbitleri tarapyndan dolandyrylýandygy düýbünden aýdyň.
Bu tapgyrda adamlaryň has uzak sagdyn galmagyny üpjün etmek üçin geljekde has gowy derman nähili
bolup biljekdigi baradaky soragy öwrenmek isleýäris.
Dr Hubmer-Mogg, geljekde has gowy lukmançylygy nähili göz öňüne getirýärsiňiz?
Hawa, ertir üçin has gowy lukmançylyk barada gürrüň bolanda, lukmançylyk talyplary hökmünde biz hakykatdanam
kitaplardaky zatlardan başga hiç zat öwrenmeýäris. MedUni-de mugallymlarymyzyň bize öwredýän zatlary.
Esasan, we bu meniň üçin hemişe örän möhümdir diýmek, häzirki medisina barlaglarynda sözüň hakyky
manysynda zerur bolan zatlara gaty az üns berilýär.
Biz okuwlarymyzy başlaýarys we birinji bölümde mikrobiologiýa, ýagny higiena we mikrobiologiýa bar.
Şol ýerde sanjymlaryň bardygyny we olaryň nähili görnüşleriniň bardygyny öwrenýärsiň. Şol hemmesi.
Biz şeýle önümlerde kömekçi maddalaryň, goşundylaryň ýa-da ýan täsirleriň hakda hiç zat eşitmeýäris.
Öwrenişleriňiziň soňky tapgyrlarynda, degişli hünär synaglaryny – pediatria ýa-da dermatologiýa –
bereniňizde, aýdylşy ýaly, dogry jogap elinizin astynda bolar.
Hawa, özüňizi goramak üçin näme edip bilersiňiz? Hawa, bu sanjym, şol sanjym we ş.m.
Emma talyplara däp bolan sanjymlardan ýa-da täze üýtgedilen mRNA önümlerinden bolmagyna garamazdan,
ýan täsirleriň hem bolup biljekdigi öwredilmeýär.
Bu geljekki lukmançylygyň başlangyçda taýýarlykdan başlamagy talap edýändigini aňladýar; şol ýerde siz garşyňyzda oturan
adamyň – lukman ýa-da taýýarlyk geçýän lukman bolmagyna garamazdan – ajaýyp bir şahsyýetdigini has köp kabul edersiňiz.
Men hemişe aýdýaryn: biziň aňymyz, ruhymyz we bedenimiz bar. Biz bu ýerde pikir etmek, duýmak we hereket etmek üçin gelýäris.
Diňe uniwersitetde hakykatdanam häzir bir adamyň haýsydyr bir maşyn ýaly işleýändigini öwrenýärsiň.
Professor Kristian Şubert hemişe şeýle diýýär.
Maşyn lukmançylygy: bir zat bozuldy we indi ony abatlamak gerek. Biz munuňdan uzaklaşmaly.
Bu adamyň saglygynyň ýaramazlaşmagyna birnäçe faktor sebäp bolandygyny aýtmaly.
Näme üçin onuň organizminde bir zat üýtgedi, näme üçin ol alamatlara eýe, näme üçin
ol kesellendi ýa-da hatda agyr kesellendi.
Professor Bhakdi, men topy göni size geçirmek isleýärin.
Görýäňizmi, siz şu ýerde meniň gahrymanlarymdan biri hökmünde oturýarsyňyz, men muny hakykatdan hem
aýtmaly, we köp adamyň hem şonuň ýaly duýýandygyna ynanýaryn.
Başyndan bäri koronawirus sanjymlary barada duýduryşlaryňyz şübhesiz köp adamyň bu genetiki sanjymlara garşy durmagyna sebäp
boldy we netijede belki-de köp adamyň janlaryny halas etdiniz.
Men sanjymlaryň roluna ýüz tutmak isleýärin.
Geljekde lukmançylygy kämilleşdirmekde sanjymlaryň umumylykda oýnap biljek roluny gysgaça beýan edip bilersiňizmi?
Sanjymlar ertirki lukmançylykda kesgitli rol oýnap biler, sebäbi sanjymlar aldaw we aldanma
garşy gaýada oýulyp ýasalan ýadygärlik bolar.
Men adaty lukman.
Men lukmançylyk okaýdym, mikrobiologiýa okaýdym, 25 ýyl mugallymlyk etdim. Men sanjymlara ynanýardym.
Men ders kitaplarynda bar bolan ähli zady öwretdim.
Pandemiýa sebäpli diňe soňky üç ýylda okaýan döwrümde we hünär durmuşymda göze ilmän galan zatlary okap
başladym. Dünýäde hakykatdanam ajaýyp kitaplar bar.
Men jemgyýetçilikde hödürlemek isleýän kitap Suzanne Humphriesiň "The Vaccine Illusion" atly kitaby.
Ol häzirki wagtda lukmanyň bilmelisi bolan ähli zady öz içine alýar. Çeşmeleri bilen, ylmy taýdan.
Bu kitap sanjym garşy däl. Men ondan örän uly peýda gördüm.
Men häzir düşünýärin, sanjym işi hakykyda adamzat taryhynyň iň uly işi bolupdyr.
Şonça köp pul sarp edildi we häzirem şonça köp pul sarp edilýär.
Şonuň üçin sanjym globalistler tarapyndan öňdebaryjy gural hökmünde saýlandy.
Şeýle etmek bilen olar öz halklaryna garşy uruş açýarlar.
Adamlar özlerine ynananda we adamlaryň maşyn ýaly gurlandygy, ýetmezçilikli we kemçilikli bolandygy, hem-de
biriniň Alzheimer keseli, rak ýa-da ýokanç keselden ölmeginiň esasan taňdygy baradaky dogmadan geçende.
Adamlaryň özbaşdak sag bolmakda düýbünden mümkinçiligiň ýokdugy lukmançylygy we, iň esasy, adamlaryň özlerini nähili
duýýandygyny düýpli täzeden gözden geçirmegi talap edýär.
Özüne ynam adamlaryň beýni täzeden sagdynlaşanda başlaýar, sebäbi pikir etmek, duýmak we jogapkärçilik şol ýerde başlaýar.
Sag bolmak bolsa, meniň akyl immun ulgamy diýýän zady hem düşünmegi aňladýar; ol daşarky howplary tanap, olara
hem şahsy, hem-de jemgyýetçilik derejesinde jogap berýär.
Çünki akyl immun ulgamy hem sosial immun ulgamyny döredýär, ony bize zyýan ýetirmäge
synanyşýan adamlardan özümizi goramak üçin ulanýarys.
Mysal üçin, koronawirus krizisinde bu esasy zatlara gelende, D witamininiň doly zerurdygyny bilýäris.
Ýüzlerçe gözleg D witamininiň ýetmezçiliginiň islendik ýokanç keselden ölmek ähtimallygyny artdyrýandygyny görkezýär – häzirki
wagtda PCR synagy geçirilenligi sebäpli oňa koronawirus diýilmegine garamazdan – sebäbi bu koronawirus
PCR synagynyň arkasynda islendik wirus bolup biler.
Ýa-da soňra pnevmoniýa getirýän islendik sebäp.
Emma käbir esasy zatlar ýok bolsa, bu ölümli bolup biler.
We soňky esasy gurluş bölegi, ýa-da lukmançylygyň täze binýadynyň ýa-da täze gurluşynyň soňky bölekleriniň
biri – meniň üçin häzirlikçe biraz kilit daşy ýaly, geljekde ýene birnäçe bölek goşular.
We köpriniň esasy daşy, grekçe lithos diýlip atlandyrylýan daş, litiýumdyr.
Litiý ähtimal iň möhüm zerur iz elementleriniň biridir.
Men muny geljek baharda neşir ediljek "Litiý Konspirasiýasy" atly indiki kitabymda subut edip bilerin.
Emma bu kitapda men litiýiň zerurdygyny subut edýärin we iň esasy zat, bizi deňagramlylykda
saklaýan ähli esasy ulgamlarda zerurdygyny görkezýärin.
Her zatdan öň, akyl immun ulgamyny deňagramly saklaň.
Litiý bize ýaş we gyzyklanma duýgusyny saklaýan täze beýin öýjüklerini döretmäge kömek edýär.
Litiý ömrümiz boýy kromosomlarymyzyň sagdyn galmagyny üpjün edýär, şeýdip aýtsak, biz ýaşlykdan – bir ýyl
ýa-da onýyllyk öň – ölenok, Alzheimer ýa-da depressiýa keselleriniň ösmeginiň öňüni alýar.
Litiý ähli zerur we esasy biologik proseslerde möhüm rol oýnaýar we mysal üçin mRNA sanjymy bilen
döreýän nerw inflammasiyasyna garşy antidotdyr.
Ýewropa Azyk Howpsuzlygy Agentliginiň bellemegine görä, biz günde on milligramm alýumin kabul etmäge rugsat berilýäris.
Alýuminiýiň miýa üçin zäherli bolandygyny bilsek-de, ol, mysal üçin, biz häzir görýän awtizm derejesine
jogapkärdir, sebäbi ol sanjymlaryň düzümine hem girýär.
Şonuň üçin sanawyň 50 göterimi alýuminiý saklaýar, bu bolsa hakykatdan hem miýe üçin zäherli.
Dr Strasser, men sizi hem bu ara alyp maslahatlaşmaga goşulmaga çagyrmak isleýärin. Takipli
subutnamalara esaslanan medisinanyň tarapdary hökmünde.
Has gowy lukmançylyk üçin ygtyýarly hassalar näderejede möhümdir?
Hukuklaryny doly ulanýan hassalar örän möhümdir. Häzirki wagtda biz munuň tersine doly gelýän bir ösüşi görýäris.
Müňlerçe ýyl bäri biziň saglygy goraýyş ulgamymyzda lukmançylyk maglumatlarynyň diňe iki adama – hassanyň
özüne we lukmana – belli bolmagy doly tebigy hasaplanylýar.
Ol berk gizlin bolupdy. Ol hatda kanun bilen düzgünleşdirilýär.
Men hatda aýalym bilen hassany ara alyp maslahatlaşmaga hem rugsat berilmeýär.
Bu kanun boýunça doly jezalandyrylýar. Munuň üçin hatda türmä hem düşüp bilerin. Emma häzir näme bolýar?
Häzirki wagtda ähli lukmançylyk maglumatlary sanly görnüşde ýazylýar.
Awstriya şu wagt bu ugurda hatda öňdebaryjydyr.
Biz häzir sanly sanjym şahadatnamasyny – elektron saglyk ýazgysyny – girizdik.
We bu maglumatlaryň ählisi ýygnalýar we bir wagtda giň gerimli edaralar we şahslardan ybarat uly topara elýeterli bolar.
Bu maglumatlar ýygnalýar we soňunda federal hökümete, döwlet hökümetlerine, jemgyýet howpsuzlygy edaralaryna,
tiz kömek lukmanlaryna, hassahanalara, hasaba alnan lukmanlara we beýleki dürli adamlara elýeterli bolar.
Bu lukman bilen hassanyň arasyndaky gizlinlik – örän möhümdir – hassanyň ynanýan we özüne ideg
etjekdigine ynanýan lukmana barýandygyny aňladýar.
Meniň maglumatyma bir ýerde aýlanyp, seljerilip, haýsydyr bir görnüşde ulanylýanok – ol ýok boldy. Ol düýbünden ýok boldy.
Meniň pikirimçe, bu ilki bilen lukman-hassa gatnaşyklarynyň ýok bolmagyna getirýär.
Eger-de Bütindünýä Ykdysady Forumy, Bütindünýä Saglyk Guramasy ýa-da kanunlar tarapyndan häzirki wagtda çap
edilýän resminamalary okaýan bolsaňyz, onda lukmanlar we hassalar barada hiç hili agzama ýok.
Soňra olar diňe saglygy goraýyş hyzmatlaryny berýänler barada gürleşýärler. Bu bolsa täze moda söz.
Biz hemmämiz saglygy goraýyş hyzmatlaryny berýäris.
Doktor hökmünde men bu makalalaryň köpüsinde indi agzalmaýaryn.
Meniň pikirimçe, bu hemme zadyň örän şahsyýetsiz, adamlykdan mahrum bolmagyna we
lukmançylygyň ösüşine esas bolan ynamyň ýitmegine getirýär.
Eger Dünýä Ykdysady Forumynyň dokumentlerini okaýan bolsaňyz, ol häzir planlaşdyrylýan we
geljekde geljek boljak süni aň-ä hem giňelýär.
Bir resminama hakykatdan şeýle diýýär: süni aňyň döreden triýaž ulgamlaryny ulanmak meýilleşdirilýär.
Ýagny olar hatda geljekde haýsydyr bir sun'iy aň, bir kompýuter, kimiň haýsy bejergini, haçan we nirede
aljakdygyny we kimiň almajakdygyny kesgitlejekdigi meýilleşdirilýändigini hem ýazýarlar.
Şonuň üçin bu oýlap tapylan zat däl – men muny öňe sürmeýärin – bu Bütindünýä Ykdysady Forumy
tarapyndan neşir edilen bir makalada bellenilýär.
Bu adamlaryň garaýşydyr. Bu bolsa betbagtçylykly ösüşdir, düýbünden nädogry ugra barýar.
Meniň pikirimçe, bu berk ret edilmeli we gyssagly çözülmeli bir zatdyr.
Adamlara bejergi bermek üçin hiç hili kompýuter ýa-da telefon belgisine mätäç däldiris.
Häzirki wagtda henizem düýbünden ýetmeýän zat öňüni almadyr.
Doktorlar hökmünde biz saglygy goraýyş ulgamynda taýýarlyk döwrümizde bir adamy sagdyn saklamagy nähili
etmelidigimiz barada hakykatdanam hiç zat öwrenmeýäris.
Bu bolsa iň möhüm nokatdyr. Sebäbi adamlary sagdyn we güýçli saklasak, keseller üçin derman az
gerek bolar, hassahanalar az gerek bolar we ş.m.
Hem-de bu ikisi-de islenmeýän ösüşlerdir.
We Ýewropanyň biziň bölegimizde hem bu däbiň bardygyny göz öňüne getireniňizde.
Emma soňra Rockefeller gaznasy geldi, we soňra 1960-njy, 1970-nji we 1980-nji ýyllarda gurnalan esasy kampaniýalar boldy.
Adamlaryň niçik maksatlaýyn ses beriş hukuklaryndan mahrum edilendigini, öz saglyklaryny dolandyrmak
hukugyny ýitirip, onuň ýerine häkimiýetlere garaşmaga mejbur edilendigini jikme-jik okaň.
We şol hem şonda lukmançylyk hünärmenleriniň taýýarlygyna hem ornaşdyryldy.
Bu manyly däl. Eger bagymdaky ösümligiň gülläp ösmegini islesem, ol kynçylyk çekende onuň
ýanyna baryp, üstüne bir zat döküp durmaýaryn.
Munuň ýerine men onuň näme iýýändigine, näme içýändigine we näçe gün şöhlesi alýandygyna seredýärin.
Şonuň üçin hakykatda, eger biz muny ulgamyň biraz daşyna çykarsak, munuň saglygy goraýyş ulgamynyň esasy
ýörelgeleriniň bir bölegi bolup durýandygyny bilýäris.
We öň pikirleriň köp görnüşliligi bardy – men hemişe medisina çemeleşmeleri baradaky köne kitaplary okap hoşal
bolýaryn – Rockefeller gaznasyndan öň sagaltmak sungaty bardy.
Her kimde özüne mahsus derman bardy. Bir adamyň bir obada obalylar bilen bilelikde eden işi, başga bir
obada, birnäçe köçe aşakda hem şol bir işi eden diýmek däl.
Emma iş şonuň ýaly ösdi.
Bu ösüş nähili boldy, siziň häzir birnäçe gezek belläp geçişiňiz ýaly, Rockefeller gaznasy soňky
onýylliklerde, soňky 100 ýylda şonça uly täsir gazandy?
Näme üçin biz ozal eýe bolan bu bejergi ugrundan aralanıp, diňe tehniki we farmasewtiki dermançylyga geçdik?
Pul. Elbetde, bu örän ýönekeýdi. Şol döwürde, on dokuzynjy we ýigrimiňinji asyrlaryň başynda, homeopatiýa, osteopatiýa,
kiropraktika bejergisi we naturopatiýa biri-birine paralel işleýän we deň hukuklara eýe
bolan ykrar edilen lukmançylyk ugurlarydy.
Soňra adamlar düşündiler: petrokimiýa önümlerinden has köp pul gazanyp bolýar.
Soňra lukmançylykda şeýle ýagdaý ýüze çykdy: mende diňe bir alamat bar we mende diňe bir derman bar – adamdy
düzüp duran beýleki ähli zatlar bolsa nazara alynmaýar.
Hawa, men aýdşym ýaly, adamlary bejermekde gyzyklanma ýok; maksat olaryň ömrüniň ahyryna
çenli derman kabul etmelerini dowam etdirmekdir.
Kardio-wazkulyar kesellere gelende, belki-de iň aýdyň zat sebäbini bilýändigimizdir.
Biz netijeli bejergileri bilýäris, ýöne häzirki ulgamymyzda hiç hili kompensasiýa bolmaz we
hiç bir lukman ýaşaýşyny dowam etdirip bilmez.
Skandinawiýada bolsa bizde eýýäm başga modeller bar, ol ýerde her bir lukmana aýlyk kesgitlenen, üýtgeşmeýän, tekiz töleg
möçberi berilýär – näderejede köp hassanyň bolmagy ýa-da hassalar bilen näme iş alyp barmagynyň hiç hili ähmiýeti ýok.
Bu geljekki ulgam üçin hem mümkinçilik bolup biler.
Biz başga bir merkezi gurluşy her ýerde döretmez ýaly hem ünsli bolmaly, sebäbi biz Dünýä saglyk guramasyndan çykmaly we
onuň arkasyndaky maliýe goldawçylarynyň kimdigini bilýäris.
Emma men pikir edýärin, ulgamyň daşyndaky bu merkezi däl hereketler örän ruhlandyryjy.
Bu okuw meýilnamasy nähili üýtgedilip bilner?
Kimde karar kabul etmek ygtyýary bolar? We şu günki ýaş okuwçylara geljegiň dermanini bermek üçin näme bolmaly?
Tibbiniň geljegi köp zady üýtgetmeli. Ol senagatyň okuw programmalaryna täsirini üýtgetmeli.
Bu bolmaly ilkinji zat.
Ikinji bolup bolmaly zat, adamlar üçin 'türüne laýyk' termini täzeden ornaşdyrmakdyr.
Her bir adamyň esasan zerur bolan bir zady bar; bu biziň tebigatymyzyň bir bölegidir.
Bu hemme adamlara degişlidir. Bu görnüşe laýykdyr. Görnüşe laýyklyk täze okuw programmalarynyň esasy ýörelgesi bolmalydyr.
Soňra, elbetde, biz görkezmeleri üýtgetmeli bolarys.
Diňe görkezmeler, bu söz özü media ýol görkezýän ýaly eşidilýär, senagat tarapyndan döredilen uly bir meseledir.
Hekimler bu görkezmeleriň çäginde işlemeli diýip hasap edýärler we olaryň çepine ýa sagyna gitmek gadagan diýip pikir edýärler.
Olar öz aňlaryny ulanmakdan gorkýarlar, sebäbi munuň üçin taýýarlyk görmändirler.
Professor Bhakdi, koronawirus syýasatynyň dogrydygyna we sanjym etmegiň has möhümdigine ynanýan, henizem bu köne pikir
ýörelgesine berkidilen kärdeşleriňize nähili ýetip bileris?
Olary hakykata nähili ýakynlaşdyrmak barada pikirleriňiz barmy?
Lukmanlar ahmak däl. Olar ahmak däl. Olaryň köpüsi örän aňly.
Olaryň erbet zatlary isleýändikleri däl. Olaryň köpüsi gowy zatlary isleýär.
Emma olar ideologik taýdan ýokarydyrlar, Maýkl. Olar ideologik taýdan ýokarydyrlar.
Diňe az sanly adamlar gaçyp çykyp, görkezmeleriň we maslahatlaryň bir zadyň dogry däldigini duýdylar.
Indi biz koronawirus bilen bu betbagtçylygy başdan geçirenimizden soň, olar has aňsat ýetip boljak bolup biler.
Bu sanjym hekaýalary soňunda olar oýlap tapylanlygy üçin ýüze çykdy. Olarda hakykat örän az.
Hakykat şundan ybaratdyr: bu sanjymlar köp ýagdaýlarda gorkunç ýan täsirleri döredýär. Emma muny kim aýtmaga bat eder?
Esasy akym we diňlenýän ähli adamlar aýdýarlar: alýumin dünýäde iň köp duş gelýän agyr metal.
Her gün hemmeler ony dem alýarlar we iýýärler. Ol hiç zat etmeýär.
Bu inaktiwlenen sanjymlarda girizilýän kiçi mukdarlar ähli inaktiwlenen sanjymlarda, deňeşdirme taýdan
aýdanyňda, ýokary konsentrasiýada bar. Olar siziň iýýän zatlaryňyzdan has az, şonuň üçin ony unut.
Emma adamlar size aýdmaýarlar: bir zady iýmek bilen onuň bedeniňize sanjylmagy arasynda uly tapawut bar.
Çünki girizilýän zat men koronawirus barada aýdanym zat bilen takyk birdir.
Bu sanjymlar ýerinde galmaýar; olar gan aýlanyşyna girýär.
Alýuminiý gan akymynda derrew ähli agzalara, şol sanda beýne girýär.
Ony iň gowy bilýän adamlaryň biri meniň ýanymda oturyar.
Bu alýumin miýe üçin zyýanlydyr. Alýuminiň miýede hiç bir peýdaly işi ýok, diňe zyýanly.
Ol beýleki ähli agzalara-da täsir edýär. Alýumin hiç hili peýdaly zat etmeýär. Dogry dälmi?
Şonuň üçin men munuň üstünde täzeden pikirleşmegi teklip edýärin.
Biz üç aýlyk çagalaryň myşsalaryna alýumin saklaýan sanjymy girizmek isleýärisimi – indi olar muny
has-da ir başlamak isleýärler – çaganyň ganynda zäherli konsentrasiýalara ýetmek üçin?
Hemişe. Olar zäherlidir.
Çaga näçe kiçirse, konsentrasiýa şonça ýokary bolýar, sebäbi tebigy ýagdaýda ol bu kiçi göwrüme deň paýlanýar.
Hawa, wiruslaryň gan aýlanyşyna girip, köp mukdarda ýaýramagy örän seýrek bolýar.
Hawa, eger şeýle bolsa, siz örän kesellep bilersiňiz. Emma bu örän seýrek bolýar, sebäbi – we bu hem
meniň kärdeşlerim bilen baglanyşykly bir mesele –
sanlar lukmançylykda hiç zat aňlatmaýar. Sen sanlary düşünmeýärsiň.
Olar düşünmeýärler, eger kimdir biri hakykatdanam gripp ýa-da koronawirus ýokuşsa we wirus käwagt gan aýlanyşyna
düşse, ýa-da 10 wirus, 100 wirus ýa-da millionlarça wirus bolsa-da, adamlar munuň netijesinde ölmejekdigini.
Berkarşy ýagdaýda, eger siz millionlar däl-de, milliardlarça geni gaplaýan, olary ýok edilmez ýaly berk gaplaýan
we bedeniň içine girizýän bolsaňyz, onda gan aýlanyşygy birnäçe goragly wirus bilen dolyýar.
Eger olarda antitelolar bar bolsa-da, bu lipid gaplama wiruslar we genleri gorap, antitelolar hüjüm edip bilmeýär.
We bu amala aşyrylan uly jenaýatdyr.
Ah. Bu adamlar, geçen ýylyň Nobel baýragyna mynasyp bolanlar, ýok edilmeýän genleriň millionlarça adamyň bedenine,
meniň pikirimçe häzirki wagta çenli bir milliard adama, ajaýyp möçberde girizilmegini üpjün etdiler, hawa.
We iň geň galdyryjy zat şunda: olar täsirleriň näbelli bolandygyny bilýärdiler.
Dezgiň maglumatlar diňe bazara çykarylandan soň ýygnalar, Robert Koch Institutynyň aýtmagyna görä.
Şeýlelik bilen siz adam synagynyň geçirilmelidigini yglan edýärsiňiz.
Men sözsüz galypdym. Indi men dünýäni bu barada bir zat etmäge çagyrýaryn. Hakykatdanam aýtmaly, olar fitneçiler.
Men lukmançylyga syn edende we Lukmanlar Assosiasiýasynyň agzasy bolup kärdeşlerim bilen gürleşende, käbir lukmanlaryň
häzir bolup geçen wakalardan nähili täsirlenendigini duýýaryn.
Olar bu barada gürleşmegi halaýanoklar, ýöne hemmeler, ýa-da azyndan köp lukmanlar, bir
zadyň gaty ýalňyş bolup geçendigini bilýärler.
Eger seredeniňizde, Germaniýada geçirilen soragnamalaryň netijeleri Germaniýa ilatynyň takmynan ýarysynyň kimdir
birini sanjymyň ýan täsirlerinden ejir çekýändigini ýa-da özleriniň şol täsirlerden ejir çekýändigini görkezýär.
Meniň pikirimçe, koronawirus soňky ýyllarda häzirki zaman Günbatar medisinasinda düýpli krizise getiripdir.
Adamlar hem munuň hemmesiniň uly N bilen ýalňyş zatdygyny görüp bilerler.
Siz pikir edýäňizmi, sanjymdan soň saglyk problemalary bilen meniň lukmançylyk kabulhana maňa näçe adam gelýär,
olaryň arasynda sanjymdan soň babasy ölen, sanjymdan soň dogany agyr kesellän ýa-da beýleki garyndaşlary we tanyşlary?
Adamlar lukmançylyk barlagynda maňa gelip diýýärler: "Doktor, men sanjym edilmedim, ýöne
sanjym edilen işdeşlerim yzygiderli keselleýärler."
Olar yzygiderli şowsuz bolýarlar. Biz hemmämiz muny her gün başdan geçirýäris. Biz lukmanlar hem muny her gün başdan geçirýäris.
Doktorlar bu barada gürleşmegi halaýanoklar, sebäbi köp doktorlar, elbetde, sanjym berilmegini öňe sürüpdiler.
Emma biz häzir subutnamalaryň çökmegine şaýat bolýarys.
Açyk aýtsam: Jon Ioannidis 20 ýyldan gowrak wagt mundan ozal çap eden makalasynda barlaglaryň 90 göterimi ýalan
diýip belledi – ol iň giňden okaýan ylmy neşirleriň biridir.
Indi adamlar muny duýýarlar. Her gün adamlar sanjym barada olara aýdylanlaryň hakykatdanam dogry däldigini duýýarlar.
Bu ulgamyň indiki ädimini görkezýär, bu bolsa lukmançylygyň näme üçin krizisde bolýandygyny düşündirýär.
Biz bize zyýanly bolan zatlary we bize peýdaly bolan zatlary bilýärdik.
Sanjym bilen awtizmiň bejergisi üçin kriteriýalar anyklaşdyryldy. Biz munuň howplydygyny bilýäris.
Indi biz aýdyp bileris: "Okey, biz ýene on ýyl gözleg geçireris."
Emma geljek on ýylyň dowamynda her gün çagalaryň 32-den 1-i ýa-da has ýokary derejede awtizm howpy
bilen dünýä gelýär. Näme üçin biz muny tamamymaz?
Näme üçin biz ony doly inkär edip biljekdigimize doly göz ýetmezden ony etmegi bes etmeýäris?
Mesele munuň şeýle däldigini subut edip biljekdigimizde däl, eýsem biz ony bes etmelimiz gerek, şonda hiç
kim öňden ýok bolan we biz üýtgetdigimiz bir zatdan kesellemek mümkinçiligi bilen dünýä inmez.
Bilimi dolandyrýan adam pikirleri hem dolandyrýar.
Elbetde, globalist hereketçiler we torlar munuň ählisinden gowy habarly.
Dünýä boýunça žurnalist torlaryna we media kompaniýalaryna milliardlarça funt akýar; olar dünýäde bolup geçýän ähli möhüm
wakalar we ösüşler barada düşündiriş ygtyýarlygyny saklaýarlar we iň esasy zat, ilata şol barada näme
pikir etmelidigini anyk we düşnükli beýan edýärler.
Bu maglumat monopoliýasy hem globalist öwrülişiň esasy sütunydyr.
We bu elitler bilen halkyň arasyndaky göreşiň esasy baglanyşyk nokady.
Azatlygyň ýoklugyna ýetmegiň iň möhüm guraly hemmä aýdyň.
Şu günler islendik adam mobil telefonuny alyp, wideo ýazga alyp, ony TikTok-a, Instagrama ýa-da YouTube-a ýükläp biler.
Diňe öz pikirleriňizi we garaýyşlaryňyzy paýlaşmak. Bu ilkinji ädim.
Eger-de siz bu alternatiw mediaň bir bölegi bolmak üçin köpçülige açylmak isleseňiz, onda islendik adam muny edip biler.
We şol häzirki günüň oňyn tarapy.
Biz mediýany oňaýly bir zat üçin ulanyp, oňaýly habary ýaýradyp bileris.
Ýa-da biz diňe günboýy ýatyp, TikTok-da sürüşdirip ýa-da serial seredip wagt geçirýäris.
Hem-de ol hemişe siziň öz kararyňyz bilen başlaýar: men näme saýlaýaryn?
Eger men bu dünýäde bir zady üýtgetmek isleýän bolsam, onda men bir zat etmeli.
Atam bu dördünji gatlagy düýpli barlady we dördünji gatlagyň hiç däl-de, aslynda birinji gatlakdygyny duýdy.
Bu uruş propagandasy üçin, bu şol atlandyrylýan öňdebaryjy media serişdeleri üçin, bu ýerde milliardlary israf edýänler üçin we
meşhur ýalanlar üçin hiç hili hökmany töleg bolmaz. Munuň ýerine, bu dördünji häsiýet birinji häsiýete öwrüldi we
ol halkyň eýeçiligine gaýtaryldy, şonuň üçin ol halk toruny döretmekde örän köp zähmet çekdi.
Men şeýle hem täze medianyň açaryny täze adamda görýärin, ol bu zady hakykatdanam gazandy.
Ol muny hakykatdanam provokasion jümle bilen aýtdy. Ol aýtdy: Täze dünýä puldan mahrum.
Soňundan, hawa, pul gerek. Elbetde pul gerek, ýöne esasy zat şol däl.
Aslynda bu erkin kömek hyzmatydyr, bermekdir, hem-de her zadyň soňra gaýdyp geljekdigine berk ynanyp, özüni doly bagyşlamakdyr,
sebäbi tagallalarymy görenler maňa goldaw bererler.
Meniňçe, geljek üçin öňdebaryjy bolmagy özüm üstüme almak iň ekstremal model bolup durýar.
Häzirki wagtda ol hem erkin metbugatyň ähli çeşmelerden gelýän maliýe goldawyny kesmegi isleýär.
Men AUF1-de munuň barada eşitdim, on hasap ýatyryldy. Hemme adam girmek isleýär.
Bu ýerde erkin metbugatda berk binýat bar; adamlar öz islegleri bilen wagtyny bagyşlap,
"bu meniň maksadym, bu meniň işim" diýýärler.
Işden soň men wagtymy, başarnyklarymy we bilimimi bagyşlaýaryn.
Men pikirimçe, bu täze mediýa uly howpsuzlyk üpjün edýän we onuň meşhur hereket bolup galmagyny hem kepillendirýän binýatdyr.
Işimizdäki meni iň köp haýran galdyrýan zat şol. Şonuň ýaly bolup çykdy.
Şu gün dürli taslamalarda işlemek üçin 2 000-den gowrak gönüllülerimiz bar:
Stimme&Gegenstimme oflaýn paýlaşmak üçin niýetlenendir.
Biz diýýäris: bu diňe öň we arkasy bolan A4 sahypasy, men ony iki adama berýärin we olary ony iki adama
geçirmäge höweslendirýärin, olar hem ony iki adama geçirýärler.
Biz hem häzir bu toru gurýarys. Bu hem meniň üçin şu döwriň täze mediýasyna häsiýetli häsiýete eýe bolan düşünje.
Emma ol hemişe adamlara esaslanýar. Ol siziň öz üýtgeşmegiňize, özüňize we özüňiziň hereket etmegiňize esaslanýar.
Täze ulgam täze adamlara esaslanýar.
Şondan soň biz korporatiw garaşlylygyň ýokdugyna hem göz ýetirip bileris, bu bolsa erkin işde has-da gowy.
Siz maliýe taýdan düýbünden garaşsyz, emma hakykatdan hem aýdylyp bilinmeli zatlary aýdyp bilýärsiňiz.
Şol wagt siziň arasynda jemgyýetçilik ruhunyň nähili ösýändigini görmek hem örän täsirli boldy.
90 minut soň zalyň içi doly arassa boldy. Bu sagat ýaly işledi.
Bu hakykatdanam täsirli boldy. Öýde galan hemmä salamlar.
Atam we bütin maşgalamyzdan tüýs ýürekden salamlar.
Hawa, köp sag boluň.
Men GDR-däki tejribämden hem bilýärin, žurnalistika we media syýasy ulgamdan aýry hasaplanyp bilinmeýär.
GDR-de SED ýolbaşçylygy ilki çekilmeli boldy. Honecker, Mittag we Herrmann ilki çekilmeli boldular,
ýagny partiýa ýolbaşçysy, ykdysadyýet we propaganda.
We soňra, ertesi gün žurnalistika adamlaryň ondan isleýän zatlaryny takyk berip bildi.
Şu gün biziň döwlet, syýasat we korporasiýalaryň berk gözegçiligindäki öňdebaryjy media meýdançamyz bar. Elbetde, munuň
içine jemgyýetçilik efir guramalary we platformalar girýär, şeýle hem käbir örän baý maşgalalara degişli
esasy gazetler hem girýär: Mohn, Burda Bauer, Holzbrink.
Şonuň üçin men geljege bolan garaýyşymy şol jemgyýet bilen başlamaly, onda biziň hemmämiz – podiýumda duranlar,
otagda oturanlar we ekranda tomaşa edýänler – durmuşymyza täsir edýän kararlara ses goşup, gatnaşyp bileris.
Muny gazanmak üçin, giriş sözleriňizde belläp geçeniňiz ýaly, diňe maglumat däl, eň esasy zat
hökmünde aç-açanlyk gerek. Maglumat güýjüň guralydyr.
Soňky ýyllarda bu ugurda, ýagny garşy-propaganda ugurda, biz kwant sekmesini başdan geçirdik.
Men her bir sadaka çagyryşynda, hatda bu siziň ýaşaýşyňyza ýa-da ýüreg-ruhüňize degýän bolsa-da, Elias, maliýe ýagdaýyny bilmek
isleýärin. Her bir sadaka çagyryşynda men maliýe ýagdaýyny bilmek isleýärin. Efir beriji
meniň 10 funt sterlinlime garaşlymy ýa-da dälmi?
Bu meniň wizionumyň bir bölegi: aç-açanlyk. Ikinji bölegi, ikinji sütuny bolsa dürlülikdir: mowzuklaryň dürlüligi, garaýyşlaryň
dürlüligi, pikirleriň dürlüligi. Awtorlaryň fonlarynyň dürlüligi.
Şonuň üçin diňe adatça uly şäherleriň dürli deri reňkli we islendik jynsy ugry bolan akademikleri däl-de, eýsem
zähmetkeş synpyň ogly, daýhan gyzy we oba çagalary hem.
Belki-de guramaçylyk görnüşleriniň hem dürlüligi. Näme üçin jemgyýetçilik gatnaşygyny we açyk çykyşlary synap görmersiňiz?
Syýasy gurluşlary üýtgetmezden, biz başgaça media manzarasyna eýe bolmaris.
Biz hakykatdanam bu konferensiýada geljegi gördük.
Şonuň üçin biz diňe öňe gitmeli, munuň hakyky utopiýanyň ruhunda wagyz edilmegini dowam etdirmeli, dürli zatlary
synap görmeli we şol ýagdaýda syýasy gurluşlaryň hakykatdanam üýtgemegine ýeterlik basyşy artdyrmaly.
Biz pikirler barada esasy akymyň doly ygtyýarlyga eýe bolan bir ýagdaýdan gelýäris.
Şonuň üçin 20 ýyl ozal media serişdelerini ulanýan bolsaňyz, alternatiw hökmünde diňe esasy
media bar eken. Internet bilen bu düýpgöter üýtgedi.
Ahyrynda, media sarp ediş endikleri tomaşaçynyň media savadyna hem baglydyr.
Şonuň üçin, her zatdan öň, geljekde bu ugurda biraz has köp ösüşi görmek isleýärin.
Çünki tomaşaçylar her gün üstlerinde yzygiderli ulanylýan manipýasiýa usullarynyň bardygyny
bilse, olara garşy has köp garşylyk görkezerdi.
Şondan soň propagandanyň täsiri hem az bolar.
Hawa, men diňe adamlara durmuşlaryny gowulandyrmaga mümkinçilik berýän maglumatlary berýän mediýany isleýärin.
Häzirki wagtda başdan geçirýänimiz ýaly tersine däl.
Biz media önümçiligini diňe öz bähbitimiz üçin etmeýäris, sebäbi biz başga bir zat hem edip bileris.
Biz jemgyýetiň, syýasatyň, çarçuwaly şertleriň we geljege bolan üýtgeşmeleriň üpjün edilmegine gözegçilik edýäris.
Menim çagalarym bar, şonuň üçin köpüňiziň hem çagalaryňyz bar. Biz olaryň diňe gul bolup ýaşaýan, ýa-da transgumanizm
sebäpli olaryň ýaşaýyş hukugy ýok hasaplanýan we ýok edilmeli diýilýän bir dünýäde ulalmagyny islemeýäris.
Şonuň üçin biz esasan bir zadyň üýtgemegini isleýäris.
Şonuň üçin alternatiw media ýa-da sansüriň ýaramaz temasy barada gürrüň bolanda adamlar hemişe munuň diňe
biziň meselemizdigini aýdýarlar. Bu hemmäniň meselesi.
Eger senzura bar we alternatiw media ýok bolsa, adamlar maglumat alyp bilmeýärler.
We soňra olar öz pikirlerini düzüp bilmeýärler.
Eger biz erkin metbugat isleýän bolsak, bize erkin raýatlar gerek, bize erkin, azat syýasat gerek.
Olar biri-biri bilen baglanyşykly gaplardyr. Birisi bolmasa, beýlekisi mümkin däl.
We mediada ösüş gazanyp, jemgyýetde hem ösüş gazanýarys.
Jemgyýet ösýänçe, syýasy güýç gatnaşyklary hem üýtgeýär.
Çünki ýalanlar hakykat bilen toqquşanda, ahyrynda kim ýeňjekdigini bilýäris.
Başlangyçda, elbetde, siz diňe geçmişde meni şahsy gyzyklandyran ýa-da häzir hem gyzyklandyrýan
mowzuklary öwretmek ýa-da ele almak isleýärsiňiz.
Men muny öňe sürýänimde, YouTube we beýleki platformalardan derrew garşy reaksiýa we basyş gelýär.
Emma dowam etmek we ýüz öwürmezlik esasy zatdyr.
Bu örän, örän kyn. Emma men şu gün bu konferensiýada munuň mümkin bolup biljekdigini görýärin.
Elbetde, has köp ýaşlaryň bu ädimi edip aç-açan çykyş etseler ýa-da iň bolmanda pikirlerini
aýtmakga batyrlyk etseler, has gowy bolardy.
Bu ýagdaýda henizem tussag bolup galýan adamlar, hawa, men munuň üçin ajaýyp bir söz tapdym: esasy habar serişdeleriniň
pikir türmesi. Hawa, biz olara nähili ýetip bileris?
Men pikir türmesine goşmaça, adamlaryň ikinji bir türmesi – abadançylyk türmesi bardygyna
ynanýaryn. Bu hem şu gün birnäçe gezek agzalyp geçildi.
Gözlegimde men, mysal üçin, adamlaryň gündelik habarlary tomaşa etmegi bes edip AUF1-e geçmegine näme
sebäp bolýandygyny öwrenip gördüm. Jogap gaty ýönekeý.
Şahsy tejribe bilen resmi gürrüňiň arasynda hemişe bir aralyk bolmaly.
Resmi gürrüň şahsy tejribe bilen gabat gelmeýän wagty, adamlar Golanda ýa-da başga
ýerlerde başga maglumat gözlemäge başlaýarlar.
Has-da köp adamlar bu päsgelçilikleri gündelik durmuşlarynda başdan geçirerler.
Soňra siziňki ýaly teklipleriň, şu sahnada bar bolan ähli zatlaryň bolmagy gowy, sebäbi adamlar jogaplary şol ýerde taparlar.
Şu ýerde hem bu diňe dowam etmek we hakykatyň, şonuň ýaly-da wagtyň biziň tarapymyzda boljakdygyna ynanmak meselesi.
Iqtisadi maglumatlar başga hiç zat görkezmeýär, diňe geljek ýyl, 2025-nji ýylda, ynanmajak derejede uly bankrotlyk
tolkuny geljekdigini, onuň bilen birlikde giň gerimli işsizligi we ş.m. getirjekdigini görkezýär.
Gaty geň galdyryjy wakalar geljek, biz özümizi taýýar etmeli, berk durmaly, hemişe taýýar bolmaly, garaňkylyga düşen
gözleýänler üçin ýol görkeziji meşäler hökmünde tanalmaly.
Şonuň üçinem. GEZ mediasyny agşam sagatlarynda öz serişdelerini ulanyp, öz bähbitlerini yzarlaýan we isleg esasynda işlejek
ýagdaýda işlemegine ýol bermeli. Şonda biz deň şertlerde bolarys we adamlaryň hakykatdan näme zatlara gyzyklanýandygyny göreris.
Başyndan bäri biz öz serverlerimize we infrastrukturaymyza daýandyk, ýöne beýlekilere şoňa meňzeş zat etmäge ýol bermedik,
we men ynanýaryn, eger hemmeler öz gaýçyny tapyp, merkezi däl ulgamlaryny gurnasa, bu Goliati agdaryp biljek daşdyr.
Soňundan bolsa, siz biri-biriňiz bilen tor arkaly aragatnaşyk gurýarsyňyz, federasiýa
gurýarsyňyz, biri-biriňizi tapýarsyňyz, merkezi däl.
Emma aýdalyň, nädip başlap bilersiňiz, we bu ýerde ýerli tor aragatnaşygy bar – elbetde, bu açar söz, adamlara ýüzlenip:
"Gardaşlar, siz ýerinde bolýarsyňyz, bize maglumatlary beriň, iň oňat hünärmenlere we iň gowy maglumata mätäç" diýýäris.
Men hem professionalizm we ş.m. doly zerur we wajyp diýýärin.
Başga tarapdan, eger-de siziň elinizde hakykatdanam iň ýokary maglumatlar we iň oňat hünärmenler bar bolsa, onda biz
beýleki önümçiliklere maýa goýlanda iň hünärsiz programmalaryň millionlarça tomaşaçyny özüne çekmegine hemişe haýran galýardyk.
Biz hem aýratyn filmleri, kinolary hemmesi erkin isleg esasynda döretdik, kinoteatrlardan we
ş.m. yzygiderli kowuldyk, bu uly tagalla boldy.
Sen ýanyňda başga-da zatlary öndürdüň, ýöne onda belli bir zat bardy, soňra adamlar ony isleýärdiler, oňa mätäçdiler.
Bu ýerde has deňagramlylyk we adalatlylyk gazanylmazdan ozal, biz ähli mümkinçilikleri doly ulanmaly, sebitleýin aragatnaşyk bolsa
bu ýerde uly artykmaçlyk bolup, ony geljek üçin esasy strategiýa hökmünde görýäris. Mümkin boldugyça uzak wagtlap merkezi däl
serwerleri, sosial mediýany we beýleki ähli serişdeleri ulanmaly.
Biz yzygiderli täze strategiýalary, täze çemeleşmeleri, täze usullary kabul edýäris we haýsy sosial medianyň haýsy senzuraya
nähili reaksiýa berýändigini, haýsy ýerde nämeleriň henizem işleýändigini ara alyp
maslahatlaşmak üçin iş toparlaryny döredýäris.
Biz ähli ugurlarda işjeň bolmaly, ýöne ýerli aragatnaşyk gurmak, adamlary toruň içine çagyrmak, olary anonimlikden çykarmak we
şeýle diýmek: "Eý, sen şu ýerde we şu ýerde ýaşaýarsyň, çärä bararsyňmy, surat düşürýärsiňmi, olary şu ýere iberýärsiňmi?"
Biz öňe geçmeli, şondan soň professionalizm artyp biler.
Ýene-de gaýtalap aýtsam, elinde bar bolan serişdeleri alyp, doly güýjüň bilen öňe git.
Men bu teziňi ilkinji pursatdan bäri goldaýaryn, we ilkinji pursat diýilende 2005–2006-njy ýyllar, YouTube dörän döwür
göz öňünde tutulýar. Biz şol pursatdan bäri şol ýerde bolduk, şonuň üçin açyk aýtsam, bu meselede men biraz inatsym.
Men bu uly bazardan kowulmagymy özüm üçin rugsat bermerin.
Şol ýerde işler şonuň ýaly: eger bir önümi satmak isleseň, bazara gidip gygyrarsyň, soňra ony satarsyň.
Emma kimdir biri gelip, "Ýok, ýok, sen diňe iň soňky burçda, arkalyk köçede harydyňy satyp bilersiň" diýse, men
munuň bilen razy bolman, sebäbi bu adalatsyz bäsdeşlik. Men şertleriň hemmeler üçin deň bolmagyny talap edýärin.
Emma men aýdşym ýaly, men inatsym. Bu bize birnäçe gezek boldy.
Biz 2024-nji ýylyň başynda YouTube-de täzeden başdan başladyk.
Men hem munuň hökmanylykda edilmelidigine ynanýaryn, sebäbi takyk şol ýerde bize ýetmeli
adamlar bar, şonuň üçin bir zat üýtgäp biler.
Eger biz hemişe şol bir balon bilen oýnaýan bolsak, bu hiç zat kömek etmeýär.
Soňra kölege gadaganlyklary bar, biziň iň uly kanalyňyz, 280 000 abunaçy.
Men şol ýere wideo ýükleýänimde, mazmunynyň dogry ýa-da ýalňyş bolmagynyň hiç hili ähmiýeti ýok; diňe siziň aýdşyňyz ýaly,
ol 2000 ýa-da 3000 klik alýar we şondan başga hiç zat bolmaýar.
Eger YouTube bir pursatda radikal çäre görmäge we süni aňyň kömegi bilen hemmeleri platformadan hemişelik
gadagan etmäge karar bersä, onda sarp edijiler hem täze alternatiwalary gözlemäge mejbur bolar.
Adamlar gyzyklandyrylmak isleýärler, çörek we sirkler. Gynansak-da, ýagdaý şeýledir.
Bu alternatiw balonda muny düýbünden gözden gaçyrmaly däldik.
Men sosial we syýasy üýtgeşmeler üçin bu media serişdeleriniň hem ýykylmagynyň hökmanydygyna ynanýaryn.
Bu bataklyk. Ony özgertip bolmaýar. Ikinjisi senzura.
Eger biz kanunlardan gürleşýän bolsak, senzura kanun bilen gadagan edilmelidir.
Cenzura näme? Cenzura diňe bizi bäsleşikden aýyrmak däl. Ýok, biz ony koronawirusda gördük. Cenzura öldürýär.
Senzura öldürýär. Sebäbi soňky iki ýylyň dowamynda köp tomaşaçy bize ýüzlenip: "Eger men siziň programmäňizi
görsem, maňa şol zibil iýdirilmegine ýol bermezdim" diýdiler.
Indi men munuň sebäpli kesellendim ýa-da maňa ýakyn bir adamy ýitirdim. Maňa hiç hili düşündiriş berilmändir.
Men muny Google-a şeýle ýazdym: Sanjym howply.
Men diňe Britaniýanyň hökümetiniň websaýtyny we Wikipediýany tapdym; olar -iň howpsuzdygyny we sanjymyň seni
gorandygyny aýdýardy. Hem-de Lauterbachyň wideosyny müň gezek.
Şonuň üçin senzura bar. Geljekde munuň kömek bermezlik hökmünde hasaplanmalydyr.
Eger men awtoulag heläkçiliginiň ýanyndan geçip, diňe gülsem, kömek etmezligim üçin jogapkärçilige çekilip bilýärin.
We media ýa-da Silikon derýasyndaky korporasiýalar senzura girizende, olar adamlary
möhüm maglumaty almaga päsgel berip bilerler.
Bu berk gadagan edilmeli, bolmasa erkin bazar ony düzgünleşdirer we biz olary şonda-da kowup çykarys. Emma mesele hem şunda.
Inqilaby aýratyn ädimler bilen kesgitlemek mümkin däl, ýöne uzak geljekde senzura bolmaly däl we
jemgyýetçilik serişdeleri diňe bir tarapa gönükdirilip berilmez.
Bu geljekki demokratiýa barada.
Has-da köp adamlar häzirki ÝB-niň ýagdaýyny demokratiýanyň simulýasiýasy diýip görýärler, ol ýerde demokratiýa ýokary
baha berilip hormatlanýar, ýöne hakykatda durmuşa geçirilmeýär.
Günbataryň woke elitalary we olaryň köpçülikleýin habar serişdeleri diňe özleriniň demokratiýanyň
wekili bolandygyny we olaryň demokratiýasynyň her wagt goralmagy zerurdygyny öňe sürýärler.
Şol bir wagtyň özünde, has-da köp adam azatlyk ýetmezçiligini, döwlet tarapyndan gysylmagy we basyşy başdan geçirýär.
Döwlet köplenç güýçlülere degişli, adamlaryň işine gaty gyrýan bir gurala meňzeýär.
Eýýäm güýjiň hemmesi gelmeli bolan halk barada hiç hili agza ýok.
Men berk ynanýaryn, häzirki ýagdaýy beýan etmek üçin biz köp sanly döwlet çalaslary bilen ýüzbe-ýüz bolýarys we
häkimiýetleriň aýrylmagynyň giňden çökmegine şaýat bolýarys.
We biz ýüzbe-ýüz bolýarys bir ýowuz režime, onuň ýowuzlygy meniň pikirimçe ilatyň köpüsine aç-açan görünmeýär.
Şonuň üçin men iň soňky neşirimizden, Gegendruck-dan sitata getirýärin:
Zulumly güýç garyndysy aç-açan ýalanlar, giň gerimli korrupsiýa we senzura, her ýerde propaganda, kanunlaryň yzygiderli
bozulmagy, uruş çagyryşlary we islendik garşylyga garşy döwlet tarapyndan yzygiderli hüjümler arkaly häkimiýetde galýar.
Netijede, hökümetler, korporatiw ykdysadyýetler we anonim bürokrasiýalar barha tor arkaly
baglanyşykly jenaýat syýasy guramalara öwrülýär.
"Kriminokratiýa" termini postmodernizmiň gorkunç dolandyryş sindikatyny ýeterlik
derejede takyk suratlandyrmak üçin ulanylyp bilner.
We biz ilki bilen demokratiýany öwrenmeli, sebäbi biz ony öň hiç haçan bolmadyk.
Meniň üçin demokratiýa şu gün gysgaça aýdanyňda bar bolan gatnaşyklaryň hemmesini tersine öwürmek
diýmekdir. Bu bolsa hemmesini täzeden öwrenmek, hemmesini täzeden tälim etmek diýmekdir.
Başlangyç pikirlerimi jemlemek üçin aýtmak isleýärin: biz soňky ýyllaryň jenaýatlaryny dokumentleşdirmeli.
Çünki ulgam ýykylanda, we munuň bolmagyna umyt edýärin, bize režim jenaýatlary üçin dokumentler merkezine mätäç bolarys.
Eger täze jemgyýete öňe gitmek isleýän bolsaň, bu zerurdyr, sebäbi köne gangsterler we jenaýatçylar, ýagny
guramaçylykly jenaýatçylar, kanun hökmüniň çäginde haýsydyr bir görnüşde jogapkärçilige çekilmeli.
Esasy taýdan, Germaniýada ýa-da Awstriýada eýe bolan düzgün-nizamlarymyz, ýagny 1923 we 1928-nji
ýyllaryň konstitusiýalarymyz ýa-da 1949-njy ýylyň Germaniýanyň Esasy Kanuny, örän gowy.
Şonuň üçin olar gowy oýlanyp düzülen we demokratiýa üçin akylly düzgünleri kesgitleýärler.
Emma soňky ýyllarda, diňe ýyllar däl-de onýyllyklarda hem gördügimiz ýaly, bu çäreler bu ýerde öňe
sürlen erozyýany garşy durmak üçin ýeterlik däl.
Bu düzgünler toplumyny zaýalaşdyrmak üçin dürli çemeleşmeler bar; ýagny biz göremýän, saýlamaýan we dolandyryp bilmeýän güýçler
daşary ýurt isleglerini bize mejbury ornaşdyrmak üçin ulanylýar.
We şu ýerde men ertirki demokratiýanyň iki aýratyn möhüm tarapyny görýärin.
Birinji, syýasatçylaryň ýene-de halkyň hakyky wekilleri bolandygy. Bu häzir gaty açyk eşidilýär.
Emma häzirki syýasatçylar ähli bähbitleri wekilleşdirýärler, derman senagatynyň, dürli gizlin gulluklaryň we
daşary ýurt gizlin gulluklarynyň bähbitlerini goldaýarlar.
Bu ýagdaý gutarmaly. Ol halkyň wekili bolan pursatdan başlap, diňe halkyň, ýagny eýeçiniň öňünde jogapkärdir.
We adamlar öz güýçleriniň farkyna barmalydyrlar.
Ikinji bölegiň manysy şundan ybarat: . Biz täzeden adyna mynasyp, diňe ahyrky sarp edijiler bolmadyk raýatlaryň gerek.
Şeýle hem bu raýatlar şonda hem özlerini habardar etmeli. Bu bolsa džungli lagerindäki oýun-şow programmasyndan hem geçýär.
Horst Seehofer goşdy: "Karar kabul edýänler saýlanmaýar, saýlananlaryň bolsa kabul etmeli kararlary
ýok," diýip ol şol wagt kameralara ajaýyp aýtdy.
Nobel parahatçylyk baýragy häzirki wagtda Russiýa garşy uruşa taýýarlanýan Ýewropa Bileleşigine ýa-da
dronlar arkaly adam öldüren Barack Obama-ya berildi.
Biz doly simulýasiýada ýaşaýarys.
Men munyň mümkinidigine ynanýaryn we şol bilen men wezipäniň beýanatyny tamamlaýaryn: jogapkärçiligi öz üstüne alnan
syýasatçylar, jogapkärçilik ynanylanda, halkyň wekilleri bolar.
Häzirki wagtda ilkel halklaryň arasynda, eger başlyk ýalňyş uruş ýa-da şonça meňzeş bir zady halkyna mejbur edip,
olary pida etse, mysal üçin Amerikanyň ýerli halklarynyň arasynda bolşy ýaly, onuň başy kesilýär.
Jogapkärçilik bar. Syýasatçy jemgyýet üçin ýaramaz zat edende, hasabatlylyk bolmaly.
Biz medeni adamlar we hiç kimiň başyny kesmeýäris ýa-da hiç kimi kranlardan asmaýarys. Emma ol jezalandyrylmaly.
Ol öz emlägi bilen jogapkär bolmaly. Bu dogry bolup bilmez.
Kazyýet häkimiýetiniň döwlet bähbitlerinden azatlygy. Bu näme many aňladýar?
Meniň üçin bu adalat ulgamynyň döwlet tarapyndan amala aşyrylýan hukuk bozmalaryny, kanun bozmalaryny, konstitusiýa bozmalaryny
we mümkin bolsa jenaýat kodeksi bozmalaryny hakykatdan hem derňäp, günäli taraplary jezalandyrmalydygyny aňladýar.
Diňe şonda biz garaşsyz kazyýetligiň bardygyna doly göz ýetirip bileris, eger ol döwlet häkimiýetiniň öz ygtyýarlyklaryny
suiistimal etmegine ýa-da konstitusiýa we şonuň bilen raýatlarynyň bähbitlerine hyýanat etmegine ýakyn gözegçilik edýän bolsa.
Şonuň ýaly bolýar. Siziň işiňiz munuň subutnamasydyr. Köp işler munuň subutnamasydyr.
Bizleriň takmynan ählisi bu ýagdaýdan haýsydyr bir görnüşde täsirlenýär.
Elbetde, her zatdan öň koronawirus pandemiyasy, özüniň täsin gerimi bilen, munuň takyk bolmaýandygyny görkezýär.
Hawa, soragy Michael Ballweg-e geçireliň.
Hawa, men munuň üstüne bir zat goşmak isleýärdim, sebäbi bu örän möhümdir. Islegçe hereket etmek diňe garaňkylykda bolup biler.
Menimçe, köp adamlar jenaýat sud diňlenişiginiň nähili işleýändigini bilmeýärler.
Jenaýat sud diňlenişikleri açykdyr, ýöne olar ýazga alynmaýar hem-de protokola geçirilmeýär.
Şonuň üçin bu tutuş prosesde hiç zat resminama edilmeýär. Bu bolsa isleg boýunça hereket etmäge giň ýol açýar.
Şonuň üçin eger biz hakykatdan hem garaşsyz kazyýet ulgamyň bardygyny aýtsak, onda ony hem gözegçilikde saklamaly.
Muny iň gowy jemgyýetçilik tarapyndan gözegçilikde saklamak gerek.
Mysal üçin, meniň ýaly sud işini açyk efire bermezlige hiç hili sebäp ýok.
Ilki bilen, elbetde, hakykatdanam bolup geçen wakany ýazga almak, soňundan gaýtadan gözden geçirilmegi
üçin. Bu hem adamlara gözegçilik funksiýasyny berýär.
Bizde hem Germaniýada hiç haçan garaşsyz kazyýet bolmady.
Mysal üçin, hemmämiziň bilşimiz ýaly, kazyýet hämişe gibrid gurama bolup gelýär.
Ähli döwlet prokurorlary görkezmelere boýun egerýärler, we şol ýerde ilkinji mesele ýüze çykýar.
Bu bolsa diňe bu gurluşyň özüniň olar garaşsyz kazyýet gurmagyna mümkinçilik bermejekdigini aňladýar.
Soňra reaksiýoner kazyýetden garaşsyz.
Men öň ýananym; men hukukçylardan ybarat maşgaladan gelýärin.
Men bu adamlaryň nähili bolýandygyny bilýärin, we kakajygymyň aýdan ýeke-täk akylly zady şundan
ybaratdy: sud adalat däl, eýsem höküm almakdyr.
Nokta. Gowy jümle, bu hakykat.
Inqilap, esasan hem zorlukly inqilap, açyk-aydyn ret edilmelidir. Ömür hormatlanmalydyr.
ABŞ zorlukly uruş döwleti we ýaragly döwletden başga zat däl.
We Mike Lofgren, ol bu ýeri içinden-da daşyndan-da doly bilýär, köp-köp ýyllar bäri parlament kömekçisi bolup işleýärdi.
Ol "The Deep State" atly kitaby ýazdy. Kitapda ol ortaça parlament agzasynyň wagtynyň azyndan 40–50
göterimini maliýe ýygnamaga sarp edýändigini görkezdi.
Bu ýagdaý esasan ýarag kompaniýalary arkaly bolýar. Soňra ABŞ-nyň näme üçin şeýle uruş
höweslendiriji ýurtdygyny oýlanmaga başlap bilersiňiz.
Diňe öz ideologiýamyz üçin däl, "Biz ilkinji bolmaly."
Muny elýeterli bolan ähli daşary we howpsuzlyk syýasaty hem-de razwedka resminamalarynda okaň.
Milli howpsuzlyk programmalaryndan we beýanatlaryndan gaýta-gaýta, biz ilkinji bolmaly.
Dünýä biziň tarapymyza gönükmeli we ş.m. Şeýle pikir edýän her kimde eýýäm uruş gündelik tertibinde bar.
Şonuň üçin biz bu görnüş demokratiýa hiç hili gerek däl, sebäbi bu demokratiýa däl. Biz düýbünden täze proseduralara mätäç.
Kim, aýdalyň, hakykatdanam karar bermeli, belki-de ýol görkezmeli ýa-da dolandyrmaly?
Men dünýä tertibine, geňeşe ýa-da ýokary geňeşe garşy däl, eger olar biziň bähbitlerimizi
goramak üçin iň gowy adamlardan düzülen bolsa.
Eger olar günäsiz bolsa, eger olar akylly bolsa, eger olar tejribeli bolsa, eger olar durmuşlarynda
hakykatdan hem hormatly, akylly, tejribeli we ynsanperwer erkekler we aýallar bolandyklaryny görkezen bolsa.
Elbetde, azatlyk, parahatçylyk we rahatlyk bähbitlerine zerur kararlary kabul edýän iň gowulary, hakykatdanam iň gowulary.
Emma bu ajaýyp adamlar şonyň ýaly ederler.
Şonuň üçin men geňeş, dünýä geňeşi ideýasyny goramaga höwesli bolardym, eger – we bu
şert – olar hakykatdanam iň gowulary bolsa.
We şol ýere barmagyň iň uzak ýolydyr.
Çünki hakykatdanam täzeden öwrenmeli zatymyz, we bu meniň iň soňky argumentim, hormat, edep, naziklik we gowy edep-terbiýedir.
Bu ýerde ýer ýok, men gelýärin, nemes awtomagistralarynda ýa-da islendik başga usulda bolmasyn, bu dil bilen aýdyp
bolmajak edep-terbiýäniň peselmegi, hakykatda iň gowy adamlaryň bizi dolandyrmaýandygynyň hem bir beýan edişidir.
Eger olar iň gowulary bolsa, onda özümni olaryň ukyply ellerine tabşyrmakdan örän hoşal
bolardym, sebäbi hemmämiziň ýeterlik işimiz bar.
Kiçi dairelerimizde, kiçi jemgyýetlerimizde, kiçi we iň kiçi birliklerimizde – maşgalada, hünärde, jemgyýetde,
şäherde, ýurtda, milletde – etmeli işimiz barada ýeterlik bar.
Bir döwlet we jemgyýet hakykatdan-da jogapkärli raýatlary nähili öndürip biler?
Gelin, kanatdaky jenap Schöning bilen başlalyň.
Hawa, ilki bilen aýdylyp geçmeli zat, medisina diagnozy hökmünde bizde demokratiýa düýbünden ýok, bizde
oligarhiýa bar. Esasanam Germaniýanyň Federal Respublikasynda.
Eger olary hakykatdan kim esaslandyrandygyna seretseňiz – Adenauer we McCloy maşgalalary. Biz nädip has gowy edip bileris?
Saýlawlary we lotereýalary birleşdirip, şeýle hem nämeleriň bardygyny hem aýdyp, biz has gowy işläp bileris.
Men hem Ulrich Mies-e munuň aýdyň beýan edilmegi we biziň bu ýerde guramaçylykly jenaýatdygymyzy aýtandygy üçin örän minnetdar.
Mysal üçin, Beate Bahner hem muny kazyýete berip, hukuk döwletiniň kadalaryny
ornaşdyrmaga synanyşýar. Bizde bolsa munuň ýaly zat ýok.
Emma saýlawlar bilen lotereýalaryň arasynda deňagramlylyk saklap, lotereýa ulgamyny
kämilleşdirip, ony amaly edip bileris diýip ynanýaryn.
We biz bu maksada tarap işlemelimiz.
Eger biz şonda bu aldawçy fiat puluň düzülen göterimlilik meselesini hem çözsek, gaty, gaty köp goşmaça gymmatlyk galar.
Soňra adamlar – bu elbetde diňe bir garaýyş – hakykata, gowulyga we gözelligiň içine bagyşlamaga örän köp wagt taparlar.
Munyň ugrunda işleýäris, sebäbi şonda jogapkärli raýatlarymyz bolar we biz gadymy Atena ýaly bolarys, ol
ýerde hakykatdan-da jogapkärli adamlar lotereýa arkaly hem jogapkärçiligi öz üstüne alyp bilerler.
Men pikir edýärin, biz şol ugra ugrukdyryp bileris we käbir ajaýyp ösüşler bar; biz diňe şoňa dowam etmeli.
Germaniýanyň milli karzy häzirki wagtda 2,5 trillion ýewrodan ýokary.
Ýokary energiýa bahalary Ýewropa kompaniýalarynyň bäsdeşlige ukyplylygyna we senagat önümçilige howp salýar.
Meýilleşdirilen sanly ýewro raýatlaryň maliýe azatlygyna howp salýar.
Ertesi güni adamlary azat we garaşsyz saklaýan pul-we ykdysady ulgam nähili bolup biler?
Men şu gün bu barada aşakdaky myhmanlar bilen ara alyp maslahatlaşaryn.
Ertirki pul-nagat we ykdysady ulgam nähili bolmaly? Wagt gutarýar.
Şonuň üçin, her zatdan öň, geljekki pul-nagat we ykdysady ulgamda döwlet gatnaşygy az bolmaly
we ol birnäçe örän ýönekeý sütunlara esaslanmaly.
Ýagny, adamzat erkin we islegi boýunça hereket edip biler.
Bu, milli umumy önümiň 10%-den köp sarp etmeýän az sarp ediji döwleti öz içine alýar.
Ýönekeýleşdirilen kanunçylyk, şondan biz häzirki kanunlaryň 99%-ini ýatyryp bilerdik.
Döwlet pulu dürli usullar bilen, esasan inflýasiýa arkaly biziň mülkümizi eýelemek üçin ulanyp bilmeýän pul ulgamy.
Hakykatdanam diňe bir altyn kepillendirilen ulgam bar; men Bitcoin-e garamazdan başga birini görmeýärin.
Esasan adamlara özleri üçin dogry diýip bilýän zady etmäge rugsat bermek.
Syýasatçylaryň bize näme gowudygyny bizden has gowy bilýändikleri baradaky pikiriň ahyry. Şol.
Men goşmak isleýärin, maliýe öz-özüni kesgitlemek täze pul ulgamynyň iň möhüm aýratynlygy bolmalydyr diýip ynanýaryn.
Biz maliýe garaşsyzlygymyzy hiç kime berip bilmeris.
We şu pursatda biz takyk şol zat bilen ýüzbe-ýüz bolýarys.
Şonuň üçin biz sanly merkezi bank pullarynyň girizilmegine ýüzbe-ýüz bolýarys.
Bu bolsa başga biriniň biziň näme etmegimize rugsat beriljekdigini we näme edip biljekdigimizi kesgitleýändigini aňladýar.
Bu biziň öz-özüni kesgitlemek hukugymyzy ýitirmegimizi aňladýar. Meniň üçin bu indiki tapgyrda möhüm boljak esasy nokatdyr.
- Indiki maliýe ulgamy ýa-da dürli ulgamlar hökmran walýuta döretmäge ukyply bolmaly däldir, şonda
sanksiýalar ahyryna çenli bes edilip, hemmeler parahatlyk we asudalyk içinde öndürip we işleýärler.
Bu häzirki wagtda global nukdaýnazardan meniň üçin iň möhüm zat.
Meniň pikirimçe, hemmesini häzirki ýaly – döwlet müdahalesiniň azaldylmagy ýaly – goýmak peýdaly däl; biz
hemmämiz diňe erkin bazarlara esaslanan, it iti iýýän ýaly gaty bäsdeşlikli jemgyýetde ýaşaýarys.
Emma men has köp hyzmatdaş kapitalizmiň bir görnüşi barada gürleýärin, bu ýerde hyzmatdaşlyk bölegi has aýdyň bolmaly.
Köp alymlar eýýäm barlag geçirip, açyk subut etdiler: hyzmatdaşlyk arkaly biz şol bir tagalla bilen umumy hasyly has köp öndürip
bileris – başgaça aýdylanda, hemmeler üçin has köp abadançylyk.
Ýa-da şu günki ýaly netijäni ep-esli az tagalla bilen gazanmak.
Soňra özüňe ýönekeýçe sorag bermeli: doly ätiýaçlyk bank işi gerekmi? Ol haýsydyr bir görnüşde kepillendirilmeli dälmi?
Pul üpjünçiligi barada aýdylýan zat hakykatdanam dogrymy?
Faiz üçin pul hakykatdan nireden gelýär?
Şonuň üçin esasy netije köp-köp derejede paradigma üýtgemesidir.
Ykdysadyýet we maliýe tutuş suratda diňe örän kiçi bir bölegi bolup durýar, ýöne örän möhümdir.
Eger men Ykdysadyýet ýa-da Maliýe ministri bolsam, öz çärelerimi oýlap tapmazdym, eýsem uly habarlylyk kampaniýasyny başlatardym.
Men bir gezek Henry Fordyň şeýle diýendigine salgylanmak isleýärin: "Eger adamlar pul
ulgamyny düşünseler, ertir irden öň inqilap bolardy."
Men köp adamlaryň şeýle pul ulgamynyň nähili işleýändigini bilmeýändigine ynanýaryn we iki esasy ugry
nazarda tutup uly habarlylyk kampaniýasyny başlatardym.
Men adamlara düşündirer ederdim, häzirki pul ulgamy, Ikinji jahan urşundan bäri amalda bolup gelýän, bir
walýuta – ABŞ dollary – tarapyndan dolandyrylýar, we köp adamlar munuň üstünde hem habarly däl.
Ikinjiden, häzirki pul ulgamyny saklaýan merkezi banklar arka planda hususy gurama, ýagny BlackRock tarapyndan
dolandyrylýar; ol gurama häzirki wagtda hem Federal Rezerviň, hem-de Ýewropa Merkez Bankynyň esasy geňeşçisi bolup işleýär.
Men pikir edýärin, şeýdip adamlara ilki bilen ähli zady doly düşünmäge we karar kabul etmek prosesinde
hakykatdan hem pikir bildirmäge mümkinçilik berjek.
Men pul fiziki gymmatlyga baglanylanda munuň örän peýdaly bolýandygyna ynanýaryn.
Biz sanlaşdyryş döwründe ýaşaýarys we bu kriptowalýutalaryň ählisi bize barha tanyş bolýar.
Men muny uly töwekgelçilik diýip hasaplaýaryn, sebäbi ahyrsoňy kriptowalýutalar diňe maglumat
ýazgysydyr, ýagny olar fiziki gymmatlyga eýe däl.
Maglumat ýazgysynyň gymmaty diňe adamlar ony pul hökmünde tanýan wagty bar.
Men Bitcoin barada şübheçimen – giňden mälim bolşy ýaly – sebäbi men Bitcoin-i hemişe öňünde oturyp ony açmaga synanyşýan
biri bilen birlikde howpsuzlyk sandygy hökmünde pikir edýärin.
U köp tagalla etenden soň üstünlik gazanýar. Ol gapyny açýar we içerde näme tapýar? Hiç zat. Tamam-ençik hiç zat.
Men şeýle hem ynanýaryn, Dirk Müller birnäçe ýyl ozal Bitcoin-iň Troýa atyndan başga
zat däldigini aýdanynda düýbünden ýalňyşmandy.
Menimçe, Bitcoin dünýä geleni wagtyna seredeniňizde käbir şübheleriňiz bolmaly.
Bitcoin 2007/2008-nji ýyllardaky global maliýe krizisinden gysga wagt soň, 2009-njy ýylda döredi.
Şol wagtda belli bir pursatda täze pul ulgamy, sanly merkez bankasy pullaryny girizmekde uly gyzyklanma bardy.
Şol wagtlar bu haýal-haýal belli bolup başlady.
Muny gazanmak üçin ýaşlary mümkin boldugyça sanly pulu kabul etmäge taýýarlamak aýratyn möhümdi.
We şol döwürde Bitcoin takyk şol roly ýerine ýetirdi. Köp adamlar, esasanam ýaşlar, Bitcoin trendine goşuldylar.
We soňky wagtlarda Bitcoin bilen bagly köp çaklamalaryň bolandygyny gördük.
Köp adamlaryň düşünmeýän zady şundan ybaratdyr: Bitcoin demokratik walýuta däl.
Çünki Bitcoinleriň 91 göterimi uly maýa goýujylaryň elinde. Diňe 9 göterimi orta girdejili adamlaryň elinde.
Bu ýeke-täk zat bu walýutanyň, elbetde, uly maýa goýujylar tarapyndan bir ugra ýa-da
başga ugra süýşürilip bilinjekdigini görkezýär.
Men Ernst Wolff bilen şol nukdaýnazardan ylalaşýaryn: eger bu bitcoinleriň 91%-i az sanly adamlaryň elinde ýa-da uly maýa
goýujylara degişli bolsa, onda ynam döretmek örän, örän kyn.
Ikinjiden, Bitcoin diňe kod çäkilip bilinmeýänçä çekişmezsiz ýa-da hatda ýeke-täk bolup galýar.
Emma koduny çözmek üçin zerur hasaplama kuwwatynyň ýetmegi diňe wagt meselesi.
Eger Bitcoin-iň koduny deşifirläp bolmagy baradaky patentleriň eýýäm tabşyrylandygy hakykat bolsa, onda ony hakykatdanam
deşifirläp biljek adamyň peýda bolmagy diňe wagt meselesidir.
Soňra Bitcoin hakyky zatmy diýip pikir etmek hakykatdanam köne bolar. Sebäbi şonda men ony hem köpeltip biljek.
Şonuň üçin hemmä wada beren bu çäklendirme diňe boş wada bolup galýar. Ilki bilen şol wada berjaý edilmelidir.
Häzirki wagtda bu köplenç duş gelýän iş modeli. Siz fiat pulda karza batýarsyňyz, bu
puluň gymmatynyň peseljekdigini doly bilýärsiňiz.
Pul bahasynyň pese gaçmagy karzy gaýtarmagyň esasy bölegidir, şonuň arkaly emläk satyn alnyp, baýlyk ýygnalýar.
Şonuň üçin adamlar ganlaryna çenli siňdirildi, sebäbi pulu syçan düwmesine bir basyş we
ýönekeý hasap ýazgysy bilen döretmek mümkin.
Bu ýagdaý 1970-nji ýyldan bäri şeýledir. 1971-nji ýylda altyna resmi goldaw ýatyryldy we şondan bäri pul hiç hili goldawsyz
we öňünden tygşytlanan serişdeler bolmazdan öndürilýär.
Bu onuň öndürilýändigini aňladýar we soňundan ilki bilen işlenip çykarylmalydygyny aňladýar.
1970-nji ýylda Germaniýadaky ortaça işçiniň çalyşylan görnüşde takmynan 5,000 ýewro bar eken.
Häzir takmynan 30 000-e ýetdik, ýagny takmynan 475 göterim. Emma şu gün altynyň diňe onda birini alýarsyňyz.
Bu, altyn bilen hasaplansa, pul basmak arkaly zähmetiň 90 göterim azaldylandygyny aňladýar.
Dünýäniň iň möhüm iki güýç guraly bar: bir tarapdan pul – biz birnäçe ýüz ýa-da müňlerçe ýyl dowam eden jemgyýetden gelýäris,
onda "pul dünýäni dolandyrýar" diýen pähim hakykat boldy.
Ondan gaça durmak mümkin däl. Pul dünýäni dolandyrdy.
Biziň döwürümizde güýjüň ikinji çeşmesi hem bar, ol hem maglumatdyr.
Şonuň üçin häzirki döwürde çäksiz pul we çäksiz maglumat eýe bolan, mysal üçin Elon Musk ýaly adam, netijede örän uly
güýje eýe bolup, köp zady kesgitläp, beýleki adamlaryň üstünden galyp, olaryň geljegini kesgitlemäge kömek edip biler.
Şonuň üçin men konstitusiýany gaýtadan gözden geçirmegi we onda pul hem-de maglumatlar bilen bagly ygtyýarlyklary
çäklendirmek boýunça düzediş girizmegi goldaýaryn.
Men islendik döwlete – hatda şol döwletiň köpçüligini düzse-de – tiranlyk etmäge ýol berýän
islendik çemeleşmä örän-örän şübheli garaýaryn.
Gazanylan puly almak hemişe zulumdyr.
Men biriniň elinden bir zady alýan bolsam, soňra ony bilen näme etmeli?
Onda men ony syýasatçylara bererin. Ýa syýasatçylar ony alyp, şol bilen uruş açarlarmy?
Has-da erbet sosialistik düşünje.
Men pikirimçe, bu ýerde adamyň döredijiligini we gazanyp biljeklerini çäklendirýän merkezi bir
güýjiň bolmalydygy düşünjesinden el çekmelimiz gerek.
Men pikirimçe, patentler we lisenziýalar häzirki döwürde, esasan IT pudagynda örän zyýanly, sebäbi şu gün startap
döredýän köp ýaş adamlar bu patentleri we lisenziýalary bozandyklary üçin gysga wagtda diwaryň öňünde galýarlar.
Eger olaryň gowy pikirleri bar bolsa, olar uly kompaniýalar tarapyndan çalt eýelenýär.
Meniň teklibim – anyk bir zat hödürlemek üçin – dünýäniň ähli ýerinde IT pudagynda
patentlerden we lisenziýalardan ýüz öwürmek bolar.
Men näme edip biljekdigiňizi we näme edip bilmejekdigiňizi size dikte edýän döwlet islemeýärin.
Bu meniň Markus Kralla doly razy bolýandygymy aňladýar we döwlet doly girmäniň özi bilen saklanmalydygyny aýdýaryn.
Bazar özü bu iş üçin haýsy görnüşiň iň amatlydygyny kesgitlemeli.
Eger zatlar köpçülikleýin ýa-da belli bir kritik massa adamlaryň islegi bilen islenýän bolsa, onda
şol ýerde haýyr-sahawat guramalary döredilip bilner.
- Eger bolmaly bolsa, bu awtomatik ýagdaýda bolar. Emma döwlet bu ugurda iň ýokary derejede özüni saklamaly.
Şondan soň bu esasy aşa gitmeler hem ýüze çykmaýar.
Biz karzy ýönekeýçe ýatyrymaly. Ol gadagan edilmeli.
Emma häzirki ýagdaýa seredeniňde, Halkara Maliýe Institutynyň maglumatyna görä, global karz dünýäniň
jemi milli önümleriniň takmynan 400 göterimine barabar.
Şonuň üçin haýsy ýyla seredýändigimize baglylykda, takmynan 400 göterime barabar bolýar. Hatda pes
göterimli faizlerde hem muny hiç haçan gaýtaryp bolmaz.
Bu nukdaýnazardan karz almak gowy pikir däl. Biz ondan hakykatdan-da uzaklaşmaly.
FED hususy banklardyr eýeçilik edýän hususy bankdyr, döwlet oňa pul çap etmek boýunça kanuny monopolýa berdi
– kompensasiýa bermän – we banklaryň gözegçiligini hem monopolýa hökmünde oňa geçirdi.
Bu, döwlet monopollik kärhanasy manynda bazar ykdysadyýetini zaýalaýan oligarhiýa torundan başga zat däl.
Bazar ykdysadyýeti nukdaýnazaryndan men muny ýaly bir zadyň ýok edilmelidigini aýdardym.
ABŞ-da iň gowy mysal Silicon Valley Bank boldy; ol bank bankrot bolmaga rugsat berildi, şonda agza bank, ýagny
Federal Rezerviň eýeçiligindäki JP Morgan, ony özleşdirdi.
Ondan soň, şol ýerde bar bolan ýaramaz karzlar – bahasy pese düşürilen ähli döwlet obligasiýalary – barada
alada etmegiň gerek däldigi aýdylýardy, sebäbi sizde Federal Rezerviň çäksiz goldawy bar.
Bu, meniň bu ulgamyň içindäki korrupsiýa diýip hasap edýän zadym hökümet korrupsiýasydyr.
Bu zerur düzedişi amala aşyrmaga mümkinçilik berdi – we Şumpeter esasan munuň bilen arassalaýjy tolkun döretmek üçin
wagtal-wagtal bankrotlyga hem ýol bermelidigimizi aňladýardy.
Bu maliýe pudagynda rugsat berilmän gelýärdi, sebäbi oňa hemişe sistemik taýdan möhüm ýa-da başga bir zat hökmünde
baha berilýärdi, emma real ykdysadyýetde – esasan kiçi we orta telekeçilikde – oňa hemişe rugsat berilýär.
Bu dogry däl. Meniň pikirimçe, bu adalatsyzlyk çözülmegi zerur bolan esasy meseleleriň biridir.
Soňra men bazar ykdysadyýetini gaty köp şöhlelendirmeli däldigimizi nygtamak isleýärin.
Saglygy goraýyş ulgamy barada pikir edende we ony bazar ykdysadyýetçisi hökmünde seljerende, öz-özüme diýýärin: bu ýerde
korporasiýa dolandyrmaly. Korporasiýa arkaly köp pul gazanmaly.
Men paýdarlarima gowy dividendler hödürlemeli. We saglygy goraýyş ulgamynda muny nähili gazanyp bilerin?
Iň gowy ýol adamlary mümkin boldugyça uzak wagt keselli ýagdaýda saklamakdyr; olar kesellänlerinde gysga wagtlap gowulaşma döwrüni
başdan geçirmäge rugsat berip, ýöne adatça mümkin boldugyça uzak wagt keselli ýagdaýda
saklamak arkaly olary müşderi hökmünde saklamakdyr.
Men pikirimçe, mysal üçin saglygy goraýyş ulgamy bazar ykdysadyýetine hiç hili ýer bermeýän ugurdyr.
Soňra-da bize, we bu ikinji nokat, hakyky hukuk döwletçiligi gerek, ony men azyndan bölekleýin sorag astyna almak isleýärin.
Sebäbi bizde doly garaşsyz kazyýet ýok.
Eger kazyýetlik häkimiýet görkezmeler bilen bagly bolup ýa-da belli döwlet täsirleri astynda galyp bilýän bolsa, gynansak-da
häzir bizde munuň birnäçe mysaly bar – diňe jenap Ballweg ýa-da beýleki adamlar bilen däl, eýsem has uly skandalarda hem –
onda bu ýerde kabul edip bolmajak ýagdaý ýüze çykýar we bize Esasy Kanun esasynda munuň bolmazlygy wada berilipdi.
We biz diňe şol ýere gaýdyp barmaly.
Bulary biz aňsatlyk bilen girizip bileris we geljek ýyllarda olaryň durmuşa geçiriljekdigine doly ynanýaryn,
sebäbi adamlar häzirki ýagdaýy barha az kabul edýärler.
Şonuň üçin Silikon derýasynda biz Beýik Ýediler bilen iş salyşýarys.
Bularyň hatarynda Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Nvidia, Tesla we başga bir kompaniýa bar; jemi ýedi sany bolup, olar bu ugurda
ähli patentleriň we lisenziýalaryň takmynan ählisine eýedirler.
Olar adamzadyň galan böleginiň bähbidine däl-de, diňe öz bähbitleri üçin iş edýärler.
Bu häzir örän howply çäkke ýetdi, sebäbi olar sun'iy aň ugrunda bilimlere eýe, we sun'iy aň meselesine gelende, hakykatdan-da
gaty agyr duýduryş alamatlarynyň bardygyny aýtmaly.
Diňe ýatlatmak üçin, Google-yň baş işläp düzüjisi Jeffrey Hinton geçen ýyl wezipesinden çekilip,
munuň ählisi gaty howply bolup barandygyny aýtdy.
Şol bir zat Google X-de marketing bölüminiň başlygy bolan Mo Goddard üçin hem geçerlidir. Häzirki wagtda ol Angliýanyň dürli
künjeklerinde syýahat edip, adamzat AI ugurynda Frankenstein pursadyna ýetendigini
aýdýan habary bilen uly auditorialary dolýar.
Şonuň üçin ýatlatmak üçin, doktor Frankenstein çeper eser gahrymany bolup, beden böleklerinden adam ýasap, oňa
jan berýän lukmandyr; ýöne bu adamyň birden özünden has güýçli, has akylly we has ýowuz bolandygyny görýär.
Şonuň üçin biz örän howply eşiğinde durýarys.
Meniň bu babatda görýän iň uly problemam şundan ybarat: bu tehnologiýanyň ösdürilmegi diňe öz bähbitlerine we
peýdalaryna gyzyklanýan örän az sanly adamlaryň elinde.
Işewürler ykdysadyýeti ýene-de ýola salmak üçin haýsy anyk ädimleri ädip bilerler?
Telekeçiler häzir AUF1 tarapyndan alnyp barylýan bilim işiniň gymmatyny tanamaly we ony dowam
etdirip, giňeltmek üçin goldaw bermelidirler.
Şu nukdaýnazardan bu islegsizlige, "olar etsin, biz hem öz işimizi ederis" diýen garaýşa ýol berilmez.
Biz hemmämiz şu ýerde bir gämide, we biziň sanymyz gaty az, şonuň üçin başgalaryň işini etmäge rugsat
berip, mugt peýdalanýan adamlara ýol berip bilmeris.
Men kiçi we orta telekeçilikleriň hakykatdan hem jemgyýetiň binýadyny düzýändigini ynamly görkezmelidigine we adamlaryň
häzirki platforma ykdysadyýetine däl-de, kiçi we orta telekeçiliklerden satyn alyp, olary
goldaýandygyna göz ýetirmeli diýip pikir edýärin.
Bu bolsa iş orunlarynyň sanyny barha azaldýar we hakykatda indi hiç bir ýaş adama hünär öwretmeýär.
Ertesi erkin dünýäniň keşbi – şu ajaýyp şygaryň astynda Pragada geçirilýän Alternatiw WEF-iň ýaýlymyny dowam etdirýäris.
Çep sag garşy, ýokarky aşak garşy, göçmenler ýerli ilat garşy.
Ilatyň köpüsi totalitar koronawirus çäklendirmelerini tankytçylykdan mahrum bolup çydady.
Uýgunlyk garaşsyz pikirlenmekden has möhümdi.
Umuman aýdanyňda, aýratyn hem Germaniýada, birmeňzeş bolmaga örän uly basyş bar.
'Lateral thinker' terminiň demonizasiýasy erkin pikirli adamlaryň gaty basyş bilen ýok edilmelidiginiň nyşanydyr.
Akademikleriň sany artýar, emma garaşsyz pikir edijileriň sany azalýar.
Adaty çäklerden daşary ulular üçin bilim köpçülikleýin düýbünden näbelli.
Bu mekdepde başlaýan we çalt tempde ýaşaýan jemgyýetimizde gutarýan bilim meselesi.
Her bir adamyň iş ýüküniň artmagy, stres we ýadawlyk howpy, şeýle hem hiç kimde goşmaça bilim almaga, garaşsyz pikir
etmäge ýa-da şahsy jogapkärçilige wagt ýa-da boş wagt ýok.
Tenqidçiler munuň hemmesiniň maksatlaýyn edilendigini, şonuň üçin itaýatçy sürüniň aňsatlyk
bilen dolandyrylyp bilinjekdigini öňe sürýärler.
Işle, sarp et, salgyt töle we şikaýat etme. Emma biz muny isleýärisimi?
Geljekki gymmatlyklar we jemgyýet nähili bolmaly ýa-da nähili bolup biler?
Şahsy jogapkärçilik – azat jemgyýetde zerur bolan uly düşünje, ýöne örän az öwrenilýän we amalda ulanylýan.
Diňe başgalara jogapkärdigini, öz bagtyň we saglygyň üçin jogapkärdigini duýmak, hem-de hemmämiziň birdigimizi, başgalara
zyýan ýetirende özümize-de zyýan ýetirýändigimizi duýmak.
Soňky dört ýylyň dowamynda, we hakykatdanam şondan öňki köp ýyllar boýy men adamlary maşyn ýaly bejermäge, bedeni, jany we
ruhy aýyrmaga, saglyk we keseliň binýadyny biziň materialyň iň kiçi gurluş böleklerinde gözläp tapmaga synanyşýan materialistik
medisina, ýagny däp bolan medisinany tankyt edip gelýärin.
Men özümden hemişe sorap gelýärin: bu nähili mümkin, lukmançylyk nädip üýtgemedi? Biz uzak wagtdan bäri, mysal üçin
psixonormologiýadan we psikosomatik barlaglardan saglyk bilen keseli diňe maddi däl faktorlary goşmak arkaly
düşündirmeli bolup, saglykda bizi saklaýan we kesellendirýän faktorlaryň has-da güýçli bolup biljekdigini bilýäris.
Men gazetçilikde onuň sadelikli görnüşine ynandym, hemişe esasy media serişdelerini doly sarp edipdim we 50 ýyl boýy şol zatlaryň
hemmesine aldanyp, ýalňyş pikir ýörelgesine düşendigimi duýdum.
We näme üçin bir zat üýtgemän galýandygy baradaky sorag akyl bilen çözülip bolmaz.
Meniň üçin bu tarapy panel diskussiýasyna goşmak möhümdir. Bu düşünmek hakda däl.
Bolup geçenleri düşünmek üçin arassa akyl ulanmak meselesi däl.
Ilkinji Aýdyňlaşma 300 ýyldan gowrak wagt mundan ozal, XVIII asyrda, bize magnatlardan we ruhanylardan uzaklaşmak
we özümizi raýat hökmünde duýmak mümkinçiligini berdi.
Bize akyl sowgady berildi, we ony ulanyp biz köp zyýan edip bilerdik.
Çünki diňe aňymyzy ulanandan we akyl-paýhas, duýgy we ruhy taraplarymyzy ýitirenimizden soň biz
senagatlaşmaga, tehnologiýa, kapitalizm we neoliberalizme tarap ilerledik we häzir transgumanizme ýetdik.
Bu adamlaryň barha maşynlaşýandygyny aňladýar.
Men muny berk goldaýaryn, esasanam soňky ýyllary nazara alyp, çemeleşimizi täzeden gözden geçirmeli we akylly
däl zatlara, akylly zatlardan has köp üns bermelidiris.
Eger maňa nähili bir keşbim bardygyny sorasaň, onda men size aýtmaly bolýaryn: meniň
pikirimçe, dünýäde aýratyn ukyby bolmadyk hiç kim ýok.
Eger men munuň hakykatdygyna ynansam, onda bu talantlaryny ösdürip, jemgyýete goşant goşmaklaryna kömek
etmek, olary ruhlandyrmak, goldamak we tälim bermek biziň jemgyýetçilik jogapkärçiligimiz bolar.
Eger biz munuň üstünden gelsek, onda ajaýyp ukyplara eýe bolan bu adamlaryň arasynda sinergiýa dörär.
Eger biz munuň üstünden gelsek, jemgyýetde we jemgyýetçilik gymmatlyklarynda şonça bir ösüş bolar we soňky ýyllarda ösdürip
taýýarlanan tehnologiýamyz esasy material zerurlyklaryny, şol sanda şahsy lyuks zerurlyklaryny
kanagatlandyrmakda hiç hili kynçylyk döretmez. Emma bu sinergiýa bolup, hakykatdan hem jennet ýaly ýagdaý bolar.
Bu surat meni herekete getirýär we şol zat maňa hemmesini ýeňip geçmek üçin güýç berýär, hatda siz başgaça pikir
bildireniňizde ýa-da belli bir derejede aç-açanlyk talap edeniňizde biraz garşylyk bilen ýüzbe-ýüz bolsaňyz hem.
Men lukmançylyk, meniň hünärim barada gürlemeli.
Men bu ruhsuz dermançylygy inqilap etmek isleýärin.
Siz ony reforma edip bilmeýärsiňiz, ol hakykatdan hem aşakdan ýokary tarap gelmeli, ony gowulandyrmaly.
Öňki döwürde, WHO-a gulak asanymda, içimden ünsli bolardym.
Men olaryň iň gowy bilýändiklerini pikir edipdim, we munuň hakykatdanam bize iň soňunda gerek bolan
zatdygyny düşünmek üçin maňa uzak wagt gerek boldy.
Men uniwersitetde okaýan mahalymyzda biri-birimize hemişe aýdýan bir şakam bar: fizika talybyna fizika
formulalarynyň toplumyny berip, olary ýadyňa salmagy tabşyr.
Soňra ol näme üçin diýip sorady? Eger maňa gerek bolsa, onuň nirede durandygyny bilýärin.
Bir lukmançylyk talybyna onuň doglan şäheriniň telefon sanawyny beriň we ony ýadyňa salmagy tabşyryň. Ol sorar: "Haçan çenli?"
Pandemiýa döwründe olar "vaktsina alyň" diýdiler. Näme üçin däl-de, näçe gezek soradylar. Şonça boýun
eger, gaty açyk we hiç haçan hiç zady soramaýarlar.
Men lukmançylyk hünärmenleri bilen lukmanlaryň arasynda örän anyk tapawut goýýaryn.
Doktorlar örän köp. Uniwersitet hassahanalary doktorlar bilen doly.
Olar her bir gözlegi okaýarlar we iň soňky nädogry düşünjelerden habarlydyrlar.
Meniň ýaly bu ugurda uzak wagtlap işleseňiz, daşda berk ýazylan hasaplanýan
paradigmalaryň üýtgemeleri bardygyna doly ynanýarsyňyz.
Soňra kimdir biri gelip, munuň dogry däldigini aýdýar.
Muny birnäçe gezek bolup geçendigini görensoň, hiç zat daş üstünde ýazylan ýaly däldigini düşünýärsiň.
Biz hemmämiz bilýäris, adamzat şahslardyr – bu bolsa bölünip bolmajak ikiýaklylyk diýmekdir.
Men munuň üstüne goşmak isleýärin; men aýdardym: adamlar indivitrium diýýärler – beden,
akyl we ruh arasynda bölünip bolmaýan üçlülik.
We köplenç fiziki görnüşde ýüze çykýan psihologik meseleler bolup biler.
Eger olar bedeni bejerse, olar düýbünden ýalňyş ýola düşýärler.
Doktor adamyňy organlarynyň jeminden däl-de, bedeniň, aňyň we ruhyň jeminden ybaratdygyny nazara almalydyr.
Men Germaniýada bilimiň perişesiz ýagdaýynyň doly maksatlaýyn bolandygyna ynanýaryn.
Islendik zat üçin genderi esasy akymy girizmek ady bilen psevdo-akademik unvanlaryň inflyasiýa görnüşinde
berilmegi. Soňuna islendik sany moda sözleri goşup bilersiňiz.
Men pikirimçe, biz muny boýun almaga gaýratdan mahrum.
Men muny jemgyýetimizdeki rowaçlyga bolan ünsüzligiň we çöküşiň ahyrky netijesi diýip görýärin; bu panikany döredýär we henizem
bar bolan kiçijik lyuksa, bu ýalan howpsuzlyk duýgusyna eýe bolmak islegini artdyrýar, adam
bolsa howp hökmünde görkezilen her zada boýun egýär.
Ýok, ýöne şahsy jogapkärçilik bar; biz sanjym meselesinde Nancy Faeserden gelen buýruga ýa-da Karl
Lauterbachyň görkezmesine boýun egmekden ýüz öwürýäris.
Biz polisiýa ofiseriniň maskamyzy dakmagy buýrugyna boýun egmekden ýüz öwürýäris.
Ýok, biz uly adam hökmünde "ýok, men muny etmerin we netijelerini öz üstüme alaryn" diýmegi öwrenmelidiris.
Meniň pikirimçe, muny etmek üçin bu hem iň parahatçylykly ýoldur.
Çünki bu pasiw usulda men bir zady ret edýärin, men bu boýun egdirilşi ret edýärin we häzir seni wezipesinden
çykarmak üçin ýumruğumy ýa-da başga bir zady götermok.
Onýyllyklaryň dowamynda syýasatçylar we pikir ýolbaşçylary diňe ähli zady ýok etmek, ähli serhetleri
aýyrmak, adamlary ähli jemgyýetlerden we ähli çäklendirmelerden azat etmek bilen meşgullandylar.
Indi hiç kim hiç kime jogapkär däl. Indi berk, durnukly sütunlar ýok, hatda jynsimiz hem däl.
Şonuň üçin indi hiç zat berkidilmeýär, eýe bolmak üçin hiç ýer ýok. Sen islendik zat ýa-da hiç zat bolup bilersiň.
Köp adamlar özlerini hiç zat däldigini duýýarlar we soňra sarp edişçilikde, brendlerde, geýim brendlerinde çalyşdyryjy
şahsyýetleri gözleýärler. 'Men Apple ulanyjysy' ýa-da hatda sosial mediada, çalyşdyryjy toparlary tapyp bolýan ýerde.
Bularyň ählisi ornuny tutýan zat, ýöne hakyky däl. Olar galp şahsyýetler.
Şeýle adamlar hem gaty aňsatlyk bilen manipýasiýa edilýärler. Olar propagandanyň we
manipýasiýanyň täsirine gaty aňsatlyk bilen düşýärler.
Olaryň kökleri ýok. Olar durnuklylykdan, gymmatlyklaryň, däp-dessurlaryň we durnukly jemgyýetleriň binýadyndan mahrum.
Kiçi we orta telekeçilik girdejiniň takmynan 80%-ini maliýeleşdirýär.
Bu orta gatlak gaty howp astynda, we meniň pikirimçe, bu topardaky hiç kim munuň farkyna hem gitmeýär.
Ýewropada gaty üstünlik gazandyk, bu bolsa dünýä boýunça bäsdeşlerimiziň indi bize garşy bolmagyna sebäp boldy.
Amerikalylary häzir uly adamlar diýsekmi ýa-da belki-de ýetginjekler diýsekmi, biz henizem çagalar bagynda bolýarys; bu
hem bolup biler. Biz nirede durýandygymyza dawa edip bileris.
Ýagdaý şundan ybaratdyr: Ýewropa maliýe we ykdysady üstünlikler arkaly garaşsyzlygyna eýe boldy.
Azatlyk hereketleri boldy, şonuň üçin hemmeler hoşal bolmadyk mümkinçilikler döredi.
We Merkezi Ýewropada ýagdaý şeýledir: gizlin 3,500 çempionyň ýarysy nemes dilli ýurtlarda ýerleşýär.
Şonuň üçin sen ony inkär edip bilmeýärsiň: senagatdaky liderleriň biri bolan gizlin çempion. Ol
tehnologiýa taýdan öňde, satuw taýdan öňde – gizlin çempion.
Bu ýagdaýdan global bäsdeşlerimiziň hoşal däldigi belli, sebäbi olaryň sany 8 milliard, belki-de biziňkiler 120 million töweregi.
Bu öndürijilik taýdan biraz gabat gelmeýär. Bu bäsdeşi nädip gözegçilikde saklap bilerin?
Men inflýasiýany döredip bilýärin, ol tebigy ýagdaýda 0,1/0,2 artyk-az bolýar, ýöne 10, 20 ýa-da 30 däl.
Şonuň üçin men Milli Bankda gaty köp pul çap etmeli we ony gaty arzan bahadan bermeli.
Şonda men bäsdeşlige 100% üns berjekdigime kepillik berip bilerin, sebäbi aýlyklar ýokarlanýar, materiallar
gymmatlaýar we biz dünýä derejesinde bäsdeşlige ukyply däldiris.
Biz eksportda, ýagny nemes dilli sebitde, dünýä çempionlarydyrys.
Emma bu ýeterlik däl, men binýaty hem ýok etmeli, we binýat energiýadyr.
Onda men Nord Stream turbasyny çalt partladaryn. Bu energiýa ýitgisini kompensirlemek üçin men baglanyşygy tanamak
üçin 120 sany ýadro elektrik stansiýasyny gurmaly bolardym.
Men ýadro elektrik stansiýalaryny bir pursatda öçürýärin, men alternatiw energiýa, gara
doldrumlar ýa-da näme diýseňiz şony ulanýaryn.
Eger bu hem ýeterlik bolmasa, onda men manysyz CO2 salgyny girizerin.
Eger bu hem ýeterlik bolmasa, onda men ruhubelentligi ýok ederin.
Emma bu bäş çäre bilen men iň güýçli ykdysadyýeti hem diz çökürip bilerin.
2025-nji ýylda nämeler geljekdigini käbir adamlar synlap bilerler.
Soňky üç ýylda halkara bäsdeşlik ukyby düýbünden ýok edildi.
Meniň müşderilerim bar, olar iň soňky pursata çenli Ýewropada maýa goýmakçy bolup planlaşdyrdylar, ýöne iň
soňky pursatda: "Durnuň, biz Dubaya barýarys" diýdiler.
Bir ýurduň gözüni açyk saklap, öz öldürijilerini gaýtalap-gaýtalap saýlamagy nähili mümkin?
Bir halkyň kansler, Ýaşyl Ykdysadyýet ministri we Saglyk ministri wezipesine saýlanan adamlary köp gezek
saýlamagy, öz-özünden ýigrenmezden, olary köçede derrew tussag etmezlikleri mümkin nähili?
Eger özüňi ýok etmek ugrunda işleýän bolsaň we soňra munuň üçin alkyşlaýan bolsaň, telewizora çykyp, ahyrynda biz Ýaşyl Partiýanyň
konferensiýasynda Germaniýanyň dünýä hyzmat etmelidigini täzeden tassykladyk diýýän bolsaň, onda özüňden ýigrenmeli.
Ýok, Allanyň adyna, men etmedim.
Ol sessiz durmaly we goňşularynyň arasynda gowy ýurt ýaly hereket etmeli.
Emma ol hiç kimi hyzmat etmeli däl we hiç hili karzy töläp bitirmeli däl. Bu beýleki adamlara hem degişlidir.
Özüni ýigrenmek esasy açar, we munuň jogaby, takyk aýdanyňyz ýaly, özüni söýmegi öwrenmekdir. Men bu babatda hemişe biraz
saklanýaryn, sebäbi özüňi halamak, özüňe şepagatlylyk duýmak we patologiýa derejesindäki öz-şübhelerden halas bolmak
gaty narsissistik eşidilýär. Bu uly kynçylyk, men doly razy.
Belki biz günä duýgusynyň medeniýetine hem ünsi bermeli. Bu adamlaryň hemişe gürleşmekden gaça durýan temasy, ýöne häzir
bu ýurt we nemes bolmagyň günäsi we utanjy bilen baglanyşykly.
Men gaty dolayly boldummy?
Hawa, siz gaty dolama ýol ulanyp, "Men nemes bolmagym bilen buýsanç duýýaryn" diýen adamyň utanja
galmalydygyny ýa-da hatda sag ekstremist bolup biljekdigini hakykatdan hem göni aýtmakdan gaçdyňyz.
Men nemes gahrymançylygyna we döredijiligine buýsanyp durýaryn.
Ah, sagçy ekstremizme garşy duýduryş çyralary aňymyzda çaklap durýar, medeni mirasynyza we ata-babalarymyza howp salýar.
Şonuň üçin ýagdaý şeýle, özüni söýmek ýa-da özüni ýigrenmek şol ýerde başlaýar, sebäbi
men yzygiderli inkär edýärin we utanç duýýaryn.
Şonuň üçin munuň üstünden gelmek örän möhümdir, ýöne eger biz şol wagtky döwürde galyp, özümizi günäkär hasaplap,
yzygiderli ötünç sorasak, ondan hiç haçan çykyp bilmeris.
Biz çagalardan öwrenmelidiris. Şeýle hem ölüm ýatagynda ýatýan garry adamlardan hem öwrenmelidiris; olar öz-özlerine
şeýle diýýärler: "Aslynda men gatnaşyklary gurup bilmedim."
Men beýleki ähli zatlary dolandyrdym.
Men Ferrarilerimi satyn aldym we bu barada näme üçin şonça gürrüň bolýandygyny bilmeýärin.
Emma meni hakykatdan hem ejir çektiren we men muny gaýtadan etjek zat – sagdyn gatnaşyk gurmak.
Men pikir edýärin, eger muny jemgyýete ulansaňyz, nusga bolmak funksiýasy meniň üçin örän möhümdir.
Bu heniz gazanylmady, tälimçi hökmünde däl-de, eýsem her bir adam özü üçin: olar has gowy jemgyýete näme goşant goşup bilerler,
özleriniň iň gowy wersiýasy bolup, soňra nusga bolup bilerler.
Orta derejedäki mekdeplere, esasan Berlinde—men Berlinlik—seredeniňizde, ol hakykatdanam Germaniýadaky iň
soňky, iň çuňňur çukur, her tarapdan awangard döwletdir.
Nemesýada hiç kim gülmäge mätäç däl, sebäbi siz hemmäňiz bu ýurtda Berlin ýaly bolmaga barýarsyňyz.
Berlin-deki mekdeplere bir göz aýlan her kim, damlarynda deşikleriň bardygyny, her synpda şonça köp çagalaryň bardygyny
görer; hatda öňde duran iň bagyşlanan mugallym hem olary dolandyrmak mümkinçiligine eýe däldir, Soňra synplar mugallymyň
gürleýän döwlet dilini hem düşünmeýärler, we ene-atalar çagalaryny şol ýere ibreýärler, meseläni çözüp biljekdigine ynanyp.
Ýok, bu takyk şeýle bolmalydygy. Biz mekdeplere döwlet gullugyna girmek isleýän adamlary özüne çekýäris.
Adamlar mekdep okuwyny tamamlanandan soň, degişli mekdeplere gaty aňsatlyk bilen gidýärler we
ahyrynda döwlet gullugyna girendiklerine begenýärler.
Bu ynanmajak.
Şeýlelik bilen mekdep ulgamy biziň tutuş döwlet ulgamymyzyň gysga we çalt gaýtalamasy bolup durýar.
Eger biz bu mekdepleri ýykyp, mekdep ulgamyny täzeden gurmagy başlamasaň, galan zatlary synap görmäge hiç hili zerurlyk galmaz.
Meni herekete getirýän zat, we bu gaty ýiti eşidilip biler, ölümdir.
Ölüm, ony ýönekeýçe oýlanda, ölüm ýatymda özüme aýtmak isleýän zatymy ýa-da soňundan gynanmak islemeýän zatymy?
We muny men özüme örän köplenç ýatladýaryn.
Men her gün özümiň iň gowy wersiýasy bolmak isleýärin, sebäbi bu durmuşy doly ýaşamandygyma we elimden
gelenini etmedigime özüme hiç haçan günä goýmak islemeýärin.
Her gün elden gelenini bermezlige hiç bir sebäp ýok.
Köp adamlar maňa yzygiderli sorýarlar: "Şol ähli zady nähili edip ýerine ýetirip bilýärsiň?"
Emma hakykatdanam bu, men şonça minnetdar bolan durmuşy ýaşamak islegi – bu ikinji maslahat: minnetdarlyk – men bu durmuş
üçin örän minnetdar we ony doly derejede lezzet almak isleýärin.
Bu maňa uly güýç berýär: bir tarapdan çäkli bolmak we şonça köp zady gazanmak üçin
şonça köp energiýa çekýänime bolan minnetdarlyk.
Men muny geçip bilerin.
Siz, eziz tomaşaçylar, bir zady üns bilen duýduňyz: Halas edijini garaşmak manysyz, sebäbi Halas ediji eýýäm şu ýerde.
Sen öz halas edijisiň.
Mowzuk geljekki dünýä derejesindäki konfliktleri çözmekdir, we biz, elbetde, dünýä
derejesindäki kynçylyklar bilen meşgullanýarys.
Uly bosgun hereketleriniň esasy sebäpleriniň biri şübhesiz uruşdyr, ol ykdysady uruş bolsun ýa-da harby konflikt bolsun.
Bu ösüşlerden peýda görýänleriň korporasiýalar we lobbiçiler bolandygy aýdyň, we bu konflikt
zynjyryny her näçe bahasyna bolmasyn bozmaly.
Hawa, bu hakykatdanam has-da erbetleşýän ýaly görünýär.
Biz häzir hakykatdanam Grand Hoteliň uçurumynyň gyrasynda durýarys.
Hakykat şundan ybaratdyr: biz häzir gönüden-göni örän gyzgyn uruşa gatnaşyp bileris.
Raýat gurluşlary her ýerde toz-toza öwürilýär. Bu, tebigy ýagdaýda, dünýäniň dört bir
künjeginde uly bosgun tolkunyny döredýär.
Baý ýurtlaryň hökümetleri hiç hili taýýarlykly däl we laýyk derejede jogap bermäge islegli däl.
Aslynda, tutuş bosgun krizisi söwda edilýär.
Mysal üçin, Germaniýada Serco diýlip atlandyrylýan bir kompaniýa bar.
Bu Britaniýaly konglomerat önümleriniň 30%-ini goranyş pudagynda satýar ýa-da bazarlap, Germaniýada
120-den gowrak bosgun kabul ediş merkezini işleýär.
Gaty girdejili bir iş, we şol bir wagtda, esasan koronawirus pandemiýasy döwründe
pensiýa öýleriniň ýapylmagyna hem jogapkärdir.
Bu örän agyr mesele. Pensia öýleri koronawirus sebäpli maksatlaýyn ýagdaýda bankrotlyga sürüldi.
We biz diňe şunuň ýaly görýäris: adamlaryň azabyndan çäksiz girdeji gazanmak togtadylmança.
Bu, hakykatda bolmaly zadyň maliýe spekulýasiýasyny çäklendirmekdigini aňladýar.
Mysal üçin, dünýäni bedbahtlyga sürüwän zat dollaryň hökmranlygydyr.
Köp ýurtlary azaba salýan zat näme? Bu sanksiýalardyr.
Bu maliýe bazarlarynda bütin ýurtlaryň we ykdysadyýetleriň çökmegine bolan çaklamalardyr.
Olar munuň üstüne hasap edýärler, we satyn alnan metbugat şoňa laýyklykda bu ýurduň ýykylmagy üçin ulanylýar.
Aslynda kim jogapkär?
Bu ýerde Germaniýada esasan maýa goýum banklarynyň strategiýalary syýasatçylara diňe gürrüň nokatlaryny berýärler.
Syýasat häzir diňe PR we belli strategiýalary nähili satmak meselesi.
Biz bu ýurtlaryň hemmesinde jemgyýetçilik dartgynlyklarynyň hem partlaýandygyny görýäris.
Men diňe hemmäni saklanmaga we hakykatdan-da bir düşünjä çuňňur pikir etmäge çagyrýaryn.
Şonuň üçin aşaky gatlagyň adamlary indi pikir tanklaryna öwrülmeli, aýdalyň, aşakdan ýokary pikir tanklary.
Bu tebigy ýagdaýda bize göç görnüşinde täze bir ýarag berýär. Sebäbi göç bir ýarag.
Ol hem beýleki ýurtlary, bu ýagdaýda Germaniýa ýa-da Awstriýany durnuksyzlaşdyrmak üçin maksatlaýyn ulanylýar.
Biz häzir Birinji jahan urşundan öňki ýagdaýa meňzeş ýagdaý bilen ýüzbe-ýüz bolýarys; bir-birine degişli däldir ýaly
görünýän ýerli konfliktler gaýtalanyp başlaýar, emma hakykatda olar biri-biri bilen baglanyşyklydyr.
Şol wagt Balkan uruşlary bolupdy.
Şu gün Ukrainada we Orta Gündogarda bolup geçýän uruşlar hiç kim islemeýän uly bir söweşe birleşýär.
Men pikir edýärin, sebäbi bu bölekleýin garşylyklardan, bähbitlerden we adam tebigatynyň iň erbet tarapyndan döräp,
dostluk we parahatçylyk döwrüniň doly gelmeginiň öňüni alyp bolmaz; tersine, uruş
çagyryjylaryny togtatmak arkaly mümkin bolar.
Ýagny, şol syýasy şertleri döretmek arkaly, başgalary uruşa iteleýän adamlar – olar bu işden peýda görýär, bähbitlerini üpjün
edýär we ondan girdeji alýarlar – munuň ýaly edip bilmeýärler.
Bu syýasatyň wezipesidir. Şeýle hem media we žurnalistleriň wezipesi şeýle bir ýagdaýy döretmekdir.
Adamlara düşnükli bolsun üçin: hiç zat tötänleýin bolmaýar – birden başlanan uruşdan has gowy taýýarlanan zat ýok.
Emma uruş başlananda bir zat ýitirilýär: kanun.
Biz muny Suriyada indi-de gördük. Suriya çaltlyk bilen ýykylan badyna, onuň üstüne Ysraýylyň reaktiv uçarlary
hüjüm edip, 250 sany howa zarbalaryny ýerine ýetirdi.
Bu iň möhüm nokatdyr.
Biz it-it iýýän jemgyýetde ýaşaýarys. Biz bäsdeşlikli jemgyýetde ýaşaýarys.
Ahyrynda, uruş diňe işde edýän işimizdir.
Onuň aşak tarapyndan hem seretmeli.
Adamlar hakykatdanam nädip jemgyýetleşdirilýär, bilim berilýär we terbiýelenýär, muny adaty zat hökmünde kabul etmäge?
Bir adam ýolboýunda galyar. Men munuň bilen razy däl.
Men diňe şeýle ynanýaryn: adamzady kesgitleýän zat, niýetlenşi ýaly, adamlaryň jemgyýetçilik jandarlary bolmagydyr.
Emma bizi hakykatdanam kiçi birliklerde bäsleşmäge berk öwredýärler we taýýarlaýarlar. Soňra
aşakdakylary urup, özüňe karýera döredýärsiň.
Bu adamlaryň arasyndan globalistler we her zady kabul edýän adamlar döredýärsiňiz.
Men pikir edýärin, panelde ara alyp maslahatlaşýan zatlarymyz bilen daşarda duran adamlaryň 90 göterimi bilen gürleşýäris,
olar biziň näme barada gürleşýändigimizi hiç bilmeýärler.
Olar biziň eýe bolan bu görnüşdäki buýrugyň tapylýan, size eltilýän we diňe gol çekmeli zatdygyna ynanýarlar.
Emma demokratiýa asla şeýle işleýänok.
Demokratiýa diňe ses bermek däl, eýsem ses bermek borjydyr.
Men pikir edýärin, biz her ýerde durup, munuň ýokdugyny aýtmaly.
Çünki göç we gaýtadan göç barada gürrüň bolanda, bir zat aýdylyp geçmeli: elbetde, her bir halkyň
özüniň kimligine bolan hukugy bar, bu düýbünden düşnükli.
Emma bize gelýänleriň hem öýe eýe bolmak hukugy bar.
Olar ol ýerden hiç gitmek islemeýärler.
Olar hem bombalanyp, sürgün edilýärler. Olar öz medeniýetlerinde ýaşaýşy mümkin däl edýän
şertler hödürlenýär. Biz hem muny ykrar etmeli.
Soňra biz bu iki topary bir ýere jemleýäris. Olar soňra göreşmäge başlaýarlar. Biz bolsa ipleri çekýänleri görmeýäris.
Remigrasiýa elbetde zerurdyr, sebäbi men diňe halklaryň globalistlerden dünýäni halas edip biljekdigine we diňe
remigrasiýanyň halkymyzy halas edip biljekdigine ynanýaryn.
Çünki meniň soragym, bu ilkinji çykyşymy jemlemek isleýän soragym şundan ybarat: näme üçin hiç kim Saud Arabystanyna
göçüň täze tolkunlarynyň häzir işjeňleşjekdigini soramaýar?
Näme üçin häzir hiç kim Azerbajana göç tolkunlarynyň bolar-bolmazdygyny soramaýar?
57 sany yslamy ýurt bar, Saud Arabystany örän baý. Olar Neom atly täze bir şäher gurýarlar, Hajj
üçin ýylda bir gezek ulanylýan uly çadyr kampy bar.
Olar müňlerçe-de müňlerçäni kabul edip bilerdi.
Olar hem Siriýada häzir bolup geçýän wakalaryň bir bölegine günäkär, sebäbi olar bu
džihadçy milisiýalary maliýeleşdirmäge kömek etdiler.
Näme üçin Ýewropa hemişe ejir çekmeli bolýar?
Şeýlelik bilen, Ýewropada ilat çalşygy, bu göç ýaragy, köp etnik döwletleriň islendik döredilmegi, olarda ýerli
ýaşaýjylar hökmünde biz ýakynda azlykda galarys, bu geosyýasy meselelerden aýry-aýry seredilmeli.
Şeýle-de, çep, ýa-da has dogry aýdylanda psevdo-çep, köpçülikleýin hereketi we köpçülikleýin göçü pozitiw we adamperwer zat
hökmünde görkezmek ýaly bu akylga sygmaýan hiyläni amala aşyrdy.
Ol däl. Hem biz üçin, hem gelýän, şol sanda ykdysady migrantlary hem öz içine alýan migrantlar üçin däl.
Maşgalalar parçalanýar; biz demografik wampirizm edýäris. Hünärli işgärleri işe almaly
diýen sözleri eşidenimde men şeýle pikir edýärin:
Biz iň zerur bolan ýurtlary ogurlap ýörýäris.
Mozambikde ýurtda taýýarlanan lukmanlaryň 70 göterimi göçüp gidipdir.
Şonda ol ýerde ýaşaýan adamlar nire gidýärler? Olar olary Ýewropada yzarlap bararlar.
Bu örän möhüm nokatdyr.
We biziň bilen bu ýerde arassalaýan, beýlekilere ideg edýän ýa-da özlerini fahişelik bilen
satýan millionlarça aýal hem sönen maşgalalardyr.
Bu köpçülikleýin göç her tarapy bilen adamçylyga garşy.
Men size doly razy, biz bu ahlak ikýüzliligi, bu psevdohumanizmi inkär etmeli we adamzadyň köpçülikleýin
hereketinden we köpçülikleýin mobilizasiýasyndan peýdalanýan ýeke-täk toparyň globalistlerdigini görkezmeli.
Adamlar munuňdan peýda görmeýärler.
Şonuň üçin, eger Koronany çylşyrymly usulda seljerseňiz, her zat diňe aýratynlykda seredilýär.
Diňe häzir adamlar peýda görýänleriň bardygyny, munuň iş modeli bolandygyny we derman senagatynyň
milliardlarça milliard gazandygyny öwrenýärler.
Şu gün bu ýerde eşidenimiz ýaly, millionlarça maliýe goldawy alan ylmy barlaglary geçirýän
alymlar tarapyndan çykyş eden lukmanlar satyn alyndy.
Mundan syýasatçylaryň we habar serişdeleriniň peýda görýändigi bar. Personallaryň alyş-çalyşy bar.
We biz muny hakykatdanam her bir toplumda görýäris, göç bolsun ýa-da bolmasyn; bu, uly korporasiýalaryň we
halkara maliýe pudagynyň girdeji gazanýan iş modeline öwrüldi.
Şol bir zat köçürmeler üçin hem degişlidir, mysal üçin, käwagt ýokary tölegler we erbet alyş-çalyş kurslary bilen
ýüzbe-ýüz bolýan gelip çykan ýurtlara gaýtadan geçirmeler üçin.
Elbetde, uruş iň soňky iş modeli.
Eger NATO-nyň gündogar tarapa giňelýändigine seredeniňiz, kabul edilmeli ýa-da kabul edilmek isleýän her bir ýurt
tutuş harby güýjüni NATO standartlaryna görä özgertmeli bolýar.
Bu, elbetde, olaryň takyk amerikan ýarag senagatyna ünsi jemlemeli bolýandygyny aňladýar. Biz muny eýýäm şu gün başdan geçirdik.
Ol ok-därmanlary, enjamlary, programma üpjünçiligini we buludy NATO standartlaryna laýyk getirmeli.
Şeýlelik bilen uly tehnologiýa kompaniýalary Microsoft we Amazon Pentagon, CIA we NSA üçin bulut
hyzmatlaryndan ýüzlerçe milliard dollar gazandylar.
Uly maglumat ahtapotlary ýüze çykdy. Uly iş modeli ýüze çykdy.
We iň betbagtjygy şunda: esasy peýdalanyjylaryň biri bolan BlackRock, köp sanly ýarag öndüriji kärhanalaryň paýlarynda uly
paýlara eýe bolup, diňe birnäçe gün ozal açyk paýdarlar jemgyýetine öwrüldi we Ukrain üçin
dikeldiş gaznasyny görmek isleýändigini aýtdy.
"Biz munuň üçin hiç hili pul islemeýäris," diýip olar aç-açan aýtdylar, "emmä biz diňe olary dolandyrmak
isleýäris, şonda olaryň BlackRock kompaniýalary hem munuň üstünden girdeji gazanyp biler."
Şonuň üçin bu örän kinikli iş modeli.
ABŞ-nyň hiç haçan töläp bolmajak uly karz ýükü bar.
Şol pursatda uruş howpy artýar.
Siz muny bir gezek edýärsiňiz, öňki uruşlarda hemişe görşümiz ýaly: maliýe dünýäsi, kepillendirilmedik
akseptli çekler ýa-da fiat pullar goldawdan mahrum bolanda, soňra arassalamaly bolýarsyňyz.
Soňra stoly arassalamaly, hemmesini ýuwmaly we uruşdan soň, mysal üçin Bretton Woods
ýaly, täze dünýä tertibini düýbünden döretmeli.
Adamlar Trumpyň asmandan düşjekdigine we hemmesiniň gowy boljakdygyna ynanýarlar. Bu bolmaz.
Bu bizi işjeňligimizden aýyrmak isleýänleriň bähbitlerine has laýyk gelýär. Olar biziň halas ediljekdigimize
ynanmagymyzy isleýärler, sebäbi şonda biz muny özümiz etmeýäris.
ABŞ-da hüjümden soň, Trump azat mukaddes derejesine ýetdi.
Şeýle ilahi parahatçylykdyr, ol hereket döretdi we top geçip gitdi.
Şol däl.
Belki ony atyşmaly bolardy, belki-de ol bahtly boldy, men bilmeýärin. Emma ol ilahi jandar däl.
Tramp "Britaniýany täzeden beýik ediň" şygary bilen saýlaw kampaniýasyny geçirdi.
We munuň çynlakaýlyk bilen kabul edilmegi zerurdyr. Emma munuň näme aňlatmaýandygyny hem anyk görkezmelidiris.
Amerikany täzeden beýik et diýmek Germaniýany garaşsyz etmek diýmek däl. Ýa-da Ýewropany beýik etmek diýmek däl.
Ýa-da dünýäni has gowy ýer et, ýöne amerikan bähbitlerini öňe sür.
Bu onuň amerikan prezidenti hökmünde borjy. Şonuň üçin ol saýlandy.
Emma şübhe ýüze çyksa, ol muny beýleki döwletleriň, beýleki bähbitleriň we beýleki döwlet garaşsyzlyklarynyň hasabyna eder.
Bir ýurduň diňe güýç merkeziniň ýa-da maşgalanyň dolandyrylýandygyna hiç haçan ynanmaly däl; tersine, her
ýurtda dürli dolandyryjylar ýa-da baý maşgalalar bar.
Arend Oetker, 2005-nji ýylda Atlantikbrück guramasynyň başlygy bolup, Amerikanyň 200 baý maşgalanyň dolandyrylýandygyny we biz
olaryň bilen gowy gatnaşyklary saklamagy isleýändigimizi aýtdy.
Indi Donald Trumpy goldaýanlar öňki döwürde beýleki adamlar tarapyndan hakykatdanam goldanylmandyklaryny duýdylar.
Indi olar ses berýärler, olar aty ýaryşa salmagy halaýarlar, ýöne bu şol bir ýaryş.
Şonuň üçin hiç zat üýtgemez.
Emma kimdir biri gelip muny has gowy etmegine garaşýandygymyzyň özi biziň nähili bejerilenimizi görkezýär.
Demokratiýada, raýatlaryň karar berýän ýerinde, biz halas edijini garaşýarys we ony dört ýa bäş ýylda bir gezek saýlap bilýäris.
Bu kabul etmeli bolan ilkinji zat. Bu dogry bolup bilmez.
Bu, gel, bagtymyzy synap göreris diýmek. Emma eger häzirki wagtda Siriýada režimi üýtgetmäge kim
basyş edýär diýseňiz, ony kim diýip atlandyrarsyňyz?
Olar britanlaryň taýýarlanan ukrain esgerleri boldular.
Olaryň häzir Ukrainada zerurlygy ýokmy? Häzirki pursatda ýok. Olar ol ýerde indi hiç zat edip bilmeýärler.
Emma Siriýada olar henizem üýtgeşiklik getirip bilerler. Ol ýerde olar dünýäniň iň uly benzin stansiýasynda.
We soňra Trumpdan soň Ukrainada näme bolmalydygyna birneme gepleşik güýjiňiz bolýar.
Ýeri gelende aýtsam, britanlar bu babatda ep-esli öňde, bu hem olaryň hiç ýerde tapylmaýandygynyň hakykatyndan hem görünýär.
Britanlar munuň üstünde hakykatdanam gaty gowy.
Gowy, aýsam, bu hakykatdanam džentelmençe. Bu After Eight stili.
Olar görünmeýärler. Şol derejede degişliler.
Şeýlelikde, Siriýa bilen biz bir wagtda iki oýunçyny tablisadan aýyrýarys.
Olar Şiýe hilalyny, Ýemeni, Livan we Siriýany parça-parça edýärler.
Her tarapdan bombalama dowam edýär. Heç kim munuň barada gürlemeýär.
Şeýle hem, eger olar ruslary Siriýadan çykarsa – we meseläniň esasy hem şunda – olar Tartusy oýundan çykaryp goýýarlar.
Ruslar üçin şol ýerde iň möhüm we ýeke-täk Ortaýer deňzi porty.
Şonuň üçin özümizi bir adam maşgalasy hökmünde görmeli we özümize soramaly: geljekde nähili öňe gitmek isleýäris?
Çünki hemmämiziň öýe bolmak hukugy bar.
Absurd bolsa şunda: her zat ýeterlik däl ýaly däl. Her kim üçin ýeterlik bar.
Eger biz ony adalatly paýlasak, köpçülikleýin göç bolmaz.
Emma bu ýerde bolup geçýän syýasy intriguýa. Bu ähli ugurlarda Makýawelli.
Biz nemes dilli dünýä üçin milli duýgy döretmelidiris. Bu bolsa beýlekileriň ahmakdygyny aňlatmaýar.
Emma bizde nemes dilli dünýä, dil sebitine we medeni sebitine bolan hukuk bar, we biz munuň bilen buýsançlanýarys.
Biz diňe şony aýdyp bileris.
We bu programmirläp boljak ilkinji zat, sebäbi şonda adamlary özümiz bilen alyp barýarys, sebäbi bu olaryň üçin aýdyň görünýär.
Biz ýene-de bir gezek durýan ýörelgelerimiz üçin milli buýsanjymyzy jemläp, ony sahnada görkezip bileris.
Biz nemes pikirlenmesine, nemes medeniýetine we nemes inženerçiligine goldaw berýäris.
Biz nemes söwdasyny hem goldaýarys.
Çünki nemetsler taryhdan bir zat öwrenipdirler: uruş gowy pikir däl we biz ýeňiş gazanmaýarys.
Men kimdir biri Russiýa garşy kampaniýada ýeňip biljekdigimize pikir eder diýip bilmeýärin.
Şonuň üçin meniň öwrenşimçe, soňky gezek bu hekaýa gowy bolmady.
Men muny etmerdim.
Men pikir edýärin, adamlar Konstitusiýany goramak edarasynyň, gizlin gulluklaryň we Federal jenaýat
polisiýasy edarasynyň döwletler tarapyndan nähili çuňňur peýdalanylandygyny bilseler, gorkup galardylar.
Indi howpsuzlygy goramak däl-de, diňe jenaýata, guramaçylykly jenaýata garşy, olar hakykatdanam bar we ýeterlik
derejede erbet, ýöne häzir öz raýatlaryna, metbugata garşy.
Bu indiki hile: demokratiýany häzir halas etmek, soňra ony ýatyrmak üçin.
Bu gündogar ştatlardaky saýlaw netijelerinde görünýär.
Týuringiýada, saýlawda 32 göterim ses bilen iň uly ýeňiji bolan AfD bilen häzir dört partiýaly
koalisiýa bar, oňa üç partiýaly alyans diýilýär.
We siz çep bilen, ýagny SED bilen başga bir bileleşigi düzýärsiňiz.
CDU munuň hemmesini diňe birnäçe ministrlik wezipesi üçin häkimiýeti saklap galmak maksady bilen goldaýar.
Koronawirus bilen görenimiz ýaly, syýasat, metbugat we kazyýetler hem goşulmak bilen ähli guramalar şowsuz bolýar.
Bu bolsa elbetde iň arassa görnüşindäki derin döwletdir>/i>
Halkyň henizem haýsydyr bir usulda kanuny hökümeti saýlap biljekdigi baradaky bu aldaw, köplenç
ýagdaýlarda diňe meňzeş dalaşgärleriň arasynda saýlaw bolup durýandygy sebäpli, häzir gutarýar.
Emma biz propagandanyň we bilimiň täsiri bilen şonça bejerildik ki, eger häzir dogry adam
gelse, men oňa pul goýardym diýip pikir edýäris.
We bu bolmaz. Bu ýene-de merkezi dolandyryşa öwrüler.
We iň möhüm nokady şundan ybarat: turup aýtmaly: "Men garaşman, işe girişip, ony özüm ederin."
Adaty şübheli taraplaryň iň uly gyjyndyryjysy şunda: biz özümize şonça ynanýarys welin, şu ýere gelip diňe şeýle diýýäris:
"Siz gaty gülkünç guşlar, indi hiç hili howp döredmeýärsiňiz."
Şol ýerde edýän işiň gülkünç.
Men köplenç bir imperiýanyň nähili durnuklydygyny we munuň aragatnaşyk üçin ulanylýan
serişdäniň täsiri bolup biljekdigini seljerýärin.
Bu çylşyrymly eşidilýär, ýöne ýönekeýdir.
Dünýä häzire çenli gören iň durnukly imperiýa gadymy misirlileriň imperiýasy boldy.
Olar daş üstünde aragatnaşyk gurupdyrlar, ony häzir hem görüp bilersiňiz.
Şu gün biz, iň bolmanda Marconi döwründen bäri, has çalt depginde işleýän aragatnaşyk serişdeleri bilen
ýüzbe-ýüz bolýarys. Şeýle hem, häzirki wagtda sanly görnüşde işleýän global imperiýamyz bar.
Eger bu global imperiýanyň işini togtatsaň, onda hemmesi gutarar. Ol ýok bolup gider.
Bu, biziň üstümizdäki gözegçiligiň mobil enjamlarymyz arkaly hem gelýändigini aňladýar.
Olary ýygnap goýanymyzda, sanly enjamlarymyzy öçürenimizde, biz görünmeýäris. Bu bolsa biziň güýjümizdir.
Güýç şunda: biz ony indi ýakmaýarys we şondan soň elýeterli bolmaýarys.
Bize hiç zatdan galanmasyn diýip elýeterli bolmalydygymyzy aýtdylar.
Biz hemişe habarly saklanýarys, hakykatdanam hemişe uýgun bolmaga mejbur edilýäris.
Güýjüň deňagramlylygy diňe men akylyma haýsy görnüşli metbugaty girizjekdigime karar berende üýtgär.
Bu ilkinji zat. Men ony indi görmeýärin.
Biz ýykylanda, beýleki tarapyň munuňy nähili edip başardygyny göz öňünde tutmaly.
Ken eýýäm belläp geçeni ýaly, olar munuňy bu pikir tanklary we gizlin transatlantik torlary arkaly gazandylar.
Bir zat hemişe bize, aýdalyň, şok ediji görnüşde hödürlenýärdi.
Biz häzir tor aragatnaşyklaryny gurmaly.
Biz öz pikir tanklarymyzy döretmelidiris.
Germaniýada gaty köp ajaýyp başlangyçlarymyz bar, ýöne olar biri-birinden habarsyz.
Jühnde-de energiýa taýdan öz-özüni üpjün edýän obany döredeniňde tigiri täzeden oýlap tapmaga gerek ýok.
Başga bir ýerde-de başga biri-de muny etmek isleýär. Soňra şol ýerde tejribeli hünärmenleri, bu habary
adamlara örän gowy we düşnükli dillerde ýetirip biljek hünärli žurnalistleri jemläp bilersiňiz.
Munyň üçin bize hünärmenler gerek.
Men uniwersitetlerde, gödeklerini gödek jaketleriniň çentiklerine gysyp alyp, özlerini ýalňyz duýup, hünärlerini
jemgyýete elýeterli etmek üçin bir zat etmek isleýän birnäçe professoryň bardygyna doly ynanýaryn.
Biziň munuň üçin bir zat etmegimiz gerek. Men pikir edýärin, hawa, biziň özbähçilikden ýüz
öwürmegimiz gerek; bermek almakdan has bereketlidir.
Bu örän hoşuma gelýär. Biz muny koronawirus pandemiýasy döwründe hem gördük – nähili içki güýç
gazandyk, biri-birimize kömek etmekde nähili şatlyk duýduk.
Men pikir edýärin, bu hakykatdanam bir güýçdir. Onuň bilen biz hatda, hawa, Derin döwleti peýdasyz edip bileris.
Problema oýanyp, ony tanap we düşünip bilýän adamlaryň köpüsi yzyna gaýdyp barmaýar.
Bu alma agaçyndan düşýän miweler ýaly. Käbirleri ir düşýär, käbirleri soň düşýär.
Bu, biz oýgadyýan her bir adamyň elitleriň takmynan hemişelik ýitiren adamydygyny aňladýar.
Siz bizi durmaga mejbur etdiňiz.
Biz muny koronawirus pandemiýasy döwründe gördük, we bu AUF1 paneli hem biziň özümiziň nähili güýçli,
nähili baglanyşykly we nähili ynamly bolandygymyzy özümiziň hem ykrar edýändigimiziň alamaty.
Men şonuň ýaly-da tomaşaçylaryň bu kynçylykdan nähili çykmagymyzyň üstünde esasy iş hökmünde doly wagt işleýän
adamlaryň bardygyny görüp umyt aljakdyklaryna umyt edýärin.
Men Coronanyň köp adamlarda bir görnüş syýasy ýetginjeklik döwrüni başlatdygyna ynanýaryn.
Indi bizi köçmäge mejbur edýärler we biz köçmeli.
Bir gezek öýden köçüp, belli bir wagt uzakda bolanyňdan soň, ata-enem maňa näme teklip etseler-de, meniň owadan, köne
çagalyk otagymyza gaýdyp gelmek islegimi döredip bilmezler.
Ilki bilen, kakam öldi, we enäm biraz akly gowşak.
Bu hem ýurtlara hem degişlidir: Teklibiňiz üçin köp sag boluň. Emma men ulaldym we öz durmuşymy özüm dolandyraryn.
We ony ret edýän hiç kim azatlyga mynasyp däl.
Bu gün biz bu dürli temalar arkaly geljeke bir göz aýlap, zerur güýji ösdürip bilsek, onuň nähili bolup biljekdigini gördük.
Biziňden alynan, halkyna gaýtaryp bermek isleýän zatymyz.
Bu bolsa hereketlendiriji güýçdir. Biz hemme zadyň üstünde bir zady subut etdik. Biz bir zady gazanyp bileris.
Biziň anyk maksatlarymyz we anyk garaýşymyz bolmaly. Olara yyrgynsyz ygrarlylyk bilen işlemelimiz gerek.
Biz muny edip biljekdigimizi subut etdik, häzir hem edýäris we geljekde hem etmegi dowam etdireris. Sag boluň.
Her bir adam häzir näme edip biler?
Habary ýaýrat, habary ýaýrat, habary ýaýrat, we munuň üçin diňe onlaýn metbugat serişdelerini
ulanmak bilen çäklenmän, bilkastdan oflaýn hem ýaýrat.
Atam Ivo Sasek S&G Network-iň mysaly bilen 15 ýyl bäri edýän ýaly.
Siz adamlary ylhamlandyryp bilersiňiz we şeýle diýip bilersiňiz: "Muny diňe iki adama geçiriň; her gezek iki adama geçirençe, ony
gaýtalap geçiriň. Şonda 20 ädimde dünýäniň ahyryna ýetersiňiz."
Bu, sanly gapylar ýapylanda adamlary öz taraplaryňa çekmekde näme mümkinçilikleriň bardygyna bolan çynlakaý gyzyklanmadyr.
Bu strategiki torlary we ýerli derejede guramaçylykly torlary talap edýär.
Habary ýaýrat, mümkin boldugyça giňden ýaýrat – sanly görnüşde, eger ol çäklendirilmegi
dowam etse, oflayn görnüşde hem mümkin boldugyça.
Her kim muny edip biler.
Bu wideony iki adama iberiň.