1 00:00:00,000 --> 00:00:00,666 2 00:00:00,666 --> 00:00:09,062 Tonbe Mi Bèlen an nan dat 9 novanm 1989 te antre nan listwa kòm rezilta pwotestasyon sivil pasifik ki te dire lontan. 3 00:00:09,062 --> 00:00:14,007 Sepandan, temwen kontanporen Michael Wolski dekri tonbe Mi a kòm yon mouvman estratejik ki 4 00:00:14,007 --> 00:00:16,708 te planifye pa fòs ki dèyè yon "ekran lafimen". 5 00:00:16,708 --> 00:00:23,604 Soti nan pwòp eksperyans li ak rechèch apwofondi, Michael Wolski dekri yon transfòmasyon delibere nan sosyete a 6 00:00:23,604 --> 00:00:28,083 depi kòmansman Revolisyon Oktòb 1917 jiska jounen jodi a. 7 00:00:28,083 --> 00:00:33,669 Li te travay nan komès etranje pou RDA nan ane 1980 yo, sa ki te ba li kontak 8 00:00:33,669 --> 00:00:37,708 entènasyonal nan nivo jesyon ni nan Lès ni nan Lwès. 9 00:00:37,708 --> 00:00:41,790 Se konsa li te dekouvri enkonsistans ki antoure istwa chit Mi Bèlen an. 10 00:00:41,790 --> 00:00:52,875 Pandan ankèt li yo, Wolski te sezi dekouvri ke lidè chwazi, ni nan Lwès ni nan Lès, te konnen davans tonbe Mi a. 11 00:00:52,875 --> 00:00:58,041 Rechèch li te revele yon foto totalman diferan de sa liv istwa yo anseye nou. 12 00:00:58,041 --> 00:01:03,909 Michael Wolski site plizyè evènman ki revele aksyon kowòdone lidè nan Blòk Lès la ak Blòk 13 00:01:03,909 --> 00:01:07,916 Lwès la ki te mennen rive nan chit Mi Bèlen an. 14 00:01:07,916 --> 00:01:18,030 Evènman 1: Nan fen me 1987, Prezidan Sovyetik Mikhail Gorbachev ak Minis Afè Etranjè li a, Eduard Shevardnadze, te mande chèf 15 00:01:18,030 --> 00:01:24,333 leta RDA a, Erich Honecker, pou l louvri Mi a. Honecker refize. 16 00:01:24,333 --> 00:01:30,750 Evènman 2: Katòz jou apre, ansyen Prezidan Etazini Ronald Reagan te pale sou bò lwès Pòtay 17 00:01:30,750 --> 00:01:35,208 Brandenburg lan epi li te mande tou pou tonbe Mi a. 18 00:01:35,208 --> 00:01:38,583 Mesye Gorbachev, kraze mi sa a! 19 00:01:38,583 --> 00:01:45,235 Evènman 3: Nan lane 1989, yo te demonte fòtifikasyon fwontyè yo nan Ongri, sa ki te fè li pi fasil 20 00:01:45,235 --> 00:01:49,791 pou sitwayen RDA yo kouri al nan Lwès atravè Otrich. 21 00:01:49,791 --> 00:01:58,819 Evènman 4: Nan dat 9 janvye 1990, yon korporasyon ameriken ki te akredite pa Ministè Komès Etranje Lès Bèlen 22 00:01:58,819 --> 00:02:03,958 an anile yon lòd li te pase bay Wolski nan desanm 1989. 23 00:02:03,958 --> 00:02:11,112 Travay sa a te nan preparasyon pou etablisman yon filyal pou distribisyon pwodwi Gwoup la nan RDA. 24 00:02:11,112 --> 00:02:15,416 Rezon: Pap genyen GDR ankò. 25 00:02:15,416 --> 00:02:22,385 Nan yon entèvyou detaye , Michael Wolski antre pi fon nan detay sou "chute Mi a", revele yon apwòch 26 00:02:22,385 --> 00:02:27,583 planifye ak enterè kache sou bò lidèchip nan Lès ak nan Lwès. 27 00:02:27,583 --> 00:02:36,250 Wolski eksplike tou kijan ajans entèlijans Sovyetik ak Lwès yo te ankouraje epi eksplwate manifestasyon pasifik yo. 28 00:02:36,250 --> 00:02:42,416 Rezon: RDA a te rive nan yon pwen kote li pa t ka gouvène ankò e li te fè fas ak yon efondreman ekonomik. 29 00:02:42,416 --> 00:02:47,833 Li te klè ke ekonomi planifye sosyalist la pa t ap mache. 30 00:02:47,833 --> 00:02:56,061 Akòz efondreman rapid Repiblik Demokratik Alman an, fòs ki dèyè sèn yo te oblije chanje estrateji yo. Men, ki fòs sa yo ye? 31 00:02:56,061 --> 00:02:58,291 Koute Michael Wolski: 32 00:02:58,291 --> 00:03:12,368 "Te gen Revolisyon Oktòb la an 1917, e depi lè sa a te gen plizyè liv, espesyalman soti Ozetazini, ki dekri an 33 00:03:12,368 --> 00:03:25,166 detay koneksyon ki genyen ant Wall Street ak Revolisyon Bolchevik la, pa egzanp pa Anthony Sutton." 34 00:03:25,166 --> 00:03:38,853 Li te dekri tou kijan Trotsky ak Lenin, ekipe ak resous finansye, youn soti nan fondatè Rezèv Federal la e lòt la soti nan Abwehr 35 00:03:38,853 --> 00:03:45,750 Alman an, te vwayaje nan Petrograd pou pwovoke revolisyon an la. 36 00:03:45,750 --> 00:03:58,125 Gen kèk, paske yo te wè peyi a mi pou pran, espesyalman bankye ameriken yo, pou mete peyi a anba zèl yo, pou di konsa. 37 00:03:58,125 --> 00:04:07,699 "Epi nan moman sa a, Ameriken yo te mete sou pye yon nonm ki te deja konnen Lenin epi ki te fè 38 00:04:07,699 --> 00:04:13,250 premye akò avè l. Nonm sa a se te Armand Hammer." 39 00:04:13,250 --> 00:04:25,346 E jiska lanmò li an 1990, yon ti tan anvan li mouri, li te lyen ant kapital Etazini ak Politburo a. 40 00:04:25,346 --> 00:04:36,082 Epi tout gwo pwojè enpòte Inyon Sovyetik yo, ki te gen ladan plant, estasyon idwoelektrik, men tou akò 41 00:04:36,082 --> 00:04:48,458 "Land and Lease" la pandan Dezyèm Gè Mondyal la, te konkli anba pwoteksyon li, pou nou di konsa. 42 00:04:48,458 --> 00:04:53,333 O, e an pasan, Armand Hammer te yon milyadè pandan plizyè ane. 43 00:04:53,333 --> 00:05:00,166 Papa li te fondatè Pati Kominis la, ko-fondatè Pati Kominis Etazini an. 44 00:05:00,166 --> 00:05:07,458 Epi, natirèlman, li te tou yon benefisyè Lòd Lenin nan. 45 00:05:07,458 --> 00:05:13,583 Chè telespektatè: Ou dwe kite sa antre nan tèt ou pou yon ti moman. 46 00:05:13,583 --> 00:05:20,390 Bankye ki te fonde Rezèv Federal la an 1913 te finanse Revolisyon Oktòb la kat ane apre 47 00:05:20,390 --> 00:05:24,583 sa epi fondasyon Inyon Sovyetik la an 1922. 48 00:05:24,583 --> 00:05:30,583 Rezilta a te yon gwo vag redistribisyon byen Ris nan men bankye Ameriken ki gen dout! 49 00:05:30,583 --> 00:05:35,250 Premyeman, Sovyetik yo te egzproprye noblès la, legliz la, bourjwa yo ak gwo fonksyonè yo. 50 00:05:35,250 --> 00:05:40,674 Nan fè sa, yo te kreye sa yo rele pwopriyete piblik, peye enterè bay bankye ameriken yo epi 51 00:05:40,674 --> 00:05:43,708 siyen akò endistriyalizasyon ak bankye sa yo. 52 00:05:43,708 --> 00:05:48,291 Bank Eta Sovyetik la te pou Rothschild lè sa a, menm jan li ye jodi a. 53 00:05:48,291 --> 00:05:54,000 Wolski rezime peryòd la soti nan Revolisyon Oktòb rive nan chit Mi Bèlen an konsa: 54 00:05:54,000 --> 00:06:06,466 "Pèsonn pa t ap panse ke kominis Ris sa yo te finalman finanse pa Lwès la nan faz kòmansman an epi pita te kontwole pa yo." 55 00:06:06,466 --> 00:06:16,000 Se tou rezon sa a ki fè anpil moun pa ka konprann ke Inyon Sovyetik te demantibile pwòp sistèm li. 56 00:06:16,000 --> 00:06:21,766 Lè sosyalism nan, ki te dirije pa Inyon Sovyetik ak peyi Blòk Lès tankou Repiblik Demokratik Alman, te 57 00:06:21,766 --> 00:06:25,322 vin rèd e san pwogrè, te nesesè pou chanje sistèm nan. 58 00:06:25,322 --> 00:06:29,794 Si yo te ret tann twò lontan, sistèm nan t ap efondre san kontwòl. 59 00:06:29,794 --> 00:06:34,977 Se sèlman atravè yon efondreman kontwole ak yon nouvo kòmansman senpatik ak nouvo figi 60 00:06:34,977 --> 00:06:38,916 ke fòs ki dèyè sèn yo te kapab kenbe kontwòl. 61 00:06:38,916 --> 00:06:43,291 Apre chit Mi Bèlen an, Inyon Sovyetik la te dissoud an 1991. 62 00:06:43,291 --> 00:06:52,128 Chanjman kontwole sa a nan estrateji pa pouvwa ki dèyè sèn yo te prepare nan Enstiti pou Analiz Sistèm nan Vyèn, 63 00:06:52,128 --> 00:06:57,291 kote sèvis sekrè Lès ak Lwès ap travay ansanm depi 1972. 64 00:06:57,291 --> 00:07:02,750 Se te la yo te planifye demantèlman Inyon Sovyetik la e konsa tout Blòk Lès la. 65 00:07:02,750 --> 00:07:08,583 Enstiti sa a te fòme kèk jèn manadjè jinyò chwazi pou peryòd apre tonbe Mi Bèlen an. 66 00:07:08,583 --> 00:07:21,230 "Epi yon lòt pwen se ke, pou jere Inyon Sovyetik la, yo te etabli yon enstiti ansanm toupre Vyèn ak Ameriken yo, kote, depi 67 00:07:21,230 --> 00:07:27,916 1982, yo te fòme pèsonèl politik pou epòk apre perestroika a." 68 00:07:27,916 --> 00:07:42,550 Sa vle di gen non tankou Chubais, Wechselberg, Arwen ak sou sa, ki te resevwa fòmasyon la epi, nan fen perestroika, te 69 00:07:42,550 --> 00:07:50,617 patisipe nan privatizasyon pwopriyete piblik, pwopriyete leta. 70 00:07:50,617 --> 00:07:56,644 E se konsa yo te vin tounen milyadè oswa oligak nou ap pale de yo. 71 00:07:56,644 --> 00:08:02,675 "Epi oligak yo nan Lwès la, oligak finansye yo, te enplike tou. 72 00:08:02,675 --> 00:08:07,544 Epi yo te chwazi pi bon moso yo nan endistri matyè premyè a. 73 00:08:07,544 --> 00:08:15,133 Epi Khodorkovsky se youn nan egzanp sa yo, Abramovich se yon lòt egzanp, ki te resevwa prè nan 74 00:08:15,133 --> 00:08:21,043 men Lwès la, ki te resevwa angajman prè depi 1988. 75 00:08:21,043 --> 00:08:28,083 Konsa, pouvwa ki dèyè sèn yo te itilize kèk jèn nouvo ki te chwazi e ki te resevwa fòmasyon nan Enstiti Vyèn nan. 76 00:08:28,083 --> 00:08:34,892 Avèk èd finansye oksidantal yo, yo te kapab pran richès nasyonal Inyon Sovyetik la. 77 00:08:34,892 --> 00:08:42,512 Mesye tankou Roman Abramovich te kapab fè yon pwofi etonan de 13.5 milya dola apati de 100 milyon 78 00:08:42,512 --> 00:08:47,591 dola atravè redistribisyon richès nasyonal nan Larisi. 79 00:08:47,591 --> 00:08:55,535 "E sa nou te fè eksperyans apre sa se te ke kasti oligak la te parèt nan sa a, epi Politburo a ak 80 00:08:55,535 --> 00:09:00,500 pati a, ak tout estrikti li yo, toudenkou disparèt." 81 00:09:00,500 --> 00:09:06,458 Epi lit klas nou te genyen an lè sa a te vin tounen lit kont klima a. 82 00:09:06,458 --> 00:09:17,908 E sa yo te toujou ap voye sou nou jiska 1990 nan Blòk Lès la se te pale de klas travayè a, lit klas, pwòletè tout 83 00:09:17,908 --> 00:09:25,583 peyi ini – tout fraz vid ki kounye a ranplase pa lòt fraz vid. 84 00:09:25,583 --> 00:09:31,056 Konklizyon pwovizwa: Tonbe Mi Bèlen an ak disolisyon Inyon Sovyetik la te planifye ak anpil 85 00:09:31,056 --> 00:09:34,468 atansyon epi egzekite atravè kontwòl delibere. 86 00:09:34,468 --> 00:09:39,820 Enstiti Vyèn nan te bay ekspètiz la, sètadi nouvo ideyoloji sou resous ki ra ak 87 00:09:39,820 --> 00:09:44,083 pwoteksyon klima a, epi gwo bank yo te bay lajan an. 88 00:09:44,083 --> 00:09:49,083 Apropriyasyon byen piblik nan pòch kèk moun kontinye jiska jounen jodi a. 89 00:09:49,083 --> 00:09:54,498 Se sèlman slogan yo ki chanje. Batay klas la vin tounen batay pou klima a. 90 00:09:54,498 --> 00:10:01,282 Dapre Wolski nan entèvyou sa a, menm gwoup moun yo ap benefisye ankò de anpil mezi ki pran pou pwoteksyon klima a. 91 00:10:01,282 --> 00:10:12,357 "Wi, e sa mennen nou nan objektif yo ki te fikse nan Inyon Sovyetik an 1966." 92 00:10:12,357 --> 00:10:16,394 Premye objektif la te pou kite Lwès la grandi ladan l. 93 00:10:16,394 --> 00:10:23,291 E dezyèm objektif la se te fè lajan ak klima a. Se sa k te pase. 94 00:10:23,291 --> 00:10:33,670 "Kounye a y ap pale de taks sou CO2 sa yo, nouvo sistèm chofaj – 40% moun nan Almay posede pwòp kay yo, e mwen pa konnen konbyen 95 00:10:33,670 --> 00:10:42,833 ladan yo ki pral kapab peye pou yon nouvo sistèm chofaj – epi apre sa, konpayi tankou Black Rocks ki popilè yo ak 96 00:10:42,833 --> 00:10:52,951 lòt konpayi menm jan an ap pwobableman vini epi di, oke, n ap achte l nan mas fayit la, nan yon vant fòklòz." 97 00:10:52,951 --> 00:10:59,329 Konklizyon: An rezime, nou ka di ke sèk finans ki wo dèyè rido lafimen an ap ogmante 98 00:10:59,329 --> 00:11:03,609 richès ak enfliyans yo ak chak boulvèsman istorik. 99 00:11:03,609 --> 00:11:10,796 Lè yo gade l objektivman, evènman enpòtan tankou Revolisyon Oktòb la, aparisyon sistèm lit klas la, ak efondreman 100 00:11:10,796 --> 00:11:18,304 Blòk Lès la pwouve yo se yon modèl biznis ak etap ki mennen nan etablisman yon rejim totalitè mondyal. 101 00:11:18,304 --> 00:11:25,458 Jodi a, anba pretèks sa yo rele "batay pou klima a oswa pwoteksyon klima a", se menm ajanda a y ap pouswiv. 102 00:11:25,458 --> 00:11:31,500 Pwoteksyon anviwònman an ijan, men nou pa ka espere sa nan men moun k ap fè pwofi sou kriz sa yo. 103 00:11:31,500 --> 00:11:36,265 Akòz patisipasyon pèsonèl, plis ak plis moun ap enfòme tèt yo sou sijè sa yo. 104 00:11:36,265 --> 00:11:38,875 Bwouya a leve epi balans lan panche.