WEBVTT

00:00.666 --> 00:09.062
Tonbe Mi Bèlen an nan dat 9 novanm 1989 te antre nan listwa
kòm rezilta pwotestasyon sivil pasifik ki te dire lontan.

00:09.062 --> 00:14.007
Sepandan, temwen kontanporen Michael Wolski
dekri tonbe Mi a kòm yon mouvman estratejik ki

00:14.007 --> 00:16.708
te planifye pa fòs ki dèyè yon "ekran lafimen".

00:16.708 --> 00:23.604
Soti nan pwòp eksperyans li ak rechèch apwofondi,
Michael Wolski dekri yon transfòmasyon delibere nan sosyete a

00:23.604 --> 00:28.083
depi kòmansman Revolisyon Oktòb 1917 jiska jounen jodi a.

00:28.083 --> 00:33.669
Li te travay nan komès etranje pou RDA nan
ane 1980 yo, sa ki te ba li kontak

00:33.669 --> 00:37.708
entènasyonal nan nivo jesyon ni nan Lès ni nan Lwès.

00:37.708 --> 00:41.790
Se konsa li te dekouvri enkonsistans
ki antoure istwa chit Mi Bèlen an.

00:41.790 --> 00:52.875
Pandan ankèt li yo, Wolski te sezi dekouvri ke lidè
chwazi, ni nan Lwès ni nan Lès, te konnen davans tonbe Mi a.

00:52.875 --> 00:58.041
Rechèch li te revele yon foto totalman
diferan de sa liv istwa yo anseye nou.

00:58.041 --> 01:03.909
Michael Wolski site plizyè evènman ki revele
aksyon kowòdone lidè nan Blòk Lès la ak Blòk

01:03.909 --> 01:07.916
Lwès la ki te mennen rive nan chit Mi Bèlen an.

01:07.916 --> 01:18.030
Evènman 1: Nan fen me 1987, Prezidan Sovyetik Mikhail Gorbachev
ak Minis Afè Etranjè li a, Eduard Shevardnadze, te mande chèf

01:18.030 --> 01:24.333
leta RDA a, Erich Honecker, pou l louvri Mi a. Honecker refize.

01:24.333 --> 01:30.750
Evènman 2: Katòz jou apre, ansyen Prezidan
Etazini Ronald Reagan te pale sou bò lwès Pòtay

01:30.750 --> 01:35.208
Brandenburg lan epi li te mande tou pou tonbe Mi a.

01:35.208 --> 01:38.583
Mesye Gorbachev, kraze mi sa a!

01:38.583 --> 01:45.235
Evènman 3: Nan lane 1989, yo te demonte
fòtifikasyon fwontyè yo nan Ongri, sa ki te fè li pi fasil

01:45.235 --> 01:49.791
pou sitwayen RDA yo kouri al nan Lwès atravè Otrich.

01:49.791 --> 01:58.819
Evènman 4: Nan dat 9 janvye 1990, yon korporasyon
ameriken ki te akredite pa Ministè Komès Etranje Lès Bèlen

01:58.819 --> 02:03.958
an anile yon lòd li te pase bay Wolski nan desanm 1989.

02:03.958 --> 02:11.112
Travay sa a te nan preparasyon pou etablisman yon
filyal pou distribisyon pwodwi Gwoup la nan RDA.

02:11.112 --> 02:15.416
Rezon: Pap genyen GDR ankò.

02:15.416 --> 02:22.385
Nan yon entèvyou detaye , Michael Wolski antre pi fon
nan detay sou "chute Mi a", revele yon apwòch

02:22.385 --> 02:27.583
planifye ak enterè kache sou bò lidèchip nan Lès ak nan Lwès.

02:27.583 --> 02:36.250
Wolski eksplike tou kijan ajans entèlijans Sovyetik ak
Lwès yo te ankouraje epi eksplwate manifestasyon pasifik yo.

02:36.250 --> 02:42.416
Rezon: RDA a te rive nan yon pwen kote li pa t ka
gouvène ankò e li te fè fas ak yon efondreman ekonomik.

02:42.416 --> 02:47.833
Li te klè ke ekonomi planifye sosyalist la pa t ap mache.

02:47.833 --> 02:56.061
Akòz efondreman rapid Repiblik Demokratik Alman an, fòs ki
dèyè sèn yo te oblije chanje estrateji yo. Men, ki fòs sa yo ye?

02:56.061 --> 02:58.291
Koute Michael Wolski:

02:58.291 --> 03:12.368
"Te gen Revolisyon Oktòb la an 1917, e depi lè sa a te gen plizyè
liv, espesyalman soti Ozetazini, ki dekri an

03:12.368 --> 03:25.166
detay koneksyon ki genyen ant Wall Street ak
Revolisyon Bolchevik la, pa egzanp pa Anthony Sutton."

03:25.166 --> 03:38.853
Li te dekri tou kijan Trotsky ak Lenin, ekipe ak resous finansye,
youn soti nan fondatè Rezèv Federal la e lòt la soti nan Abwehr

03:38.853 --> 03:45.750
Alman an, te vwayaje nan Petrograd pou pwovoke revolisyon an la.

03:45.750 --> 03:58.125
Gen kèk, paske yo te wè peyi a mi pou pran, espesyalman
bankye ameriken yo, pou mete peyi a anba zèl yo, pou di konsa.

03:58.125 --> 04:07.699
"Epi nan moman sa a, Ameriken yo te mete sou pye
yon nonm ki te deja konnen Lenin epi ki te fè

04:07.699 --> 04:13.250
premye akò avè l. Nonm sa a se te Armand Hammer."

04:13.250 --> 04:25.346
E jiska lanmò li an 1990, yon ti tan anvan li
mouri, li te lyen ant kapital Etazini ak Politburo a.

04:25.346 --> 04:36.082
Epi tout gwo pwojè enpòte Inyon Sovyetik yo, ki te gen ladan
plant, estasyon idwoelektrik, men tou akò

04:36.082 --> 04:48.458
"Land and Lease" la pandan Dezyèm Gè Mondyal la,
te konkli anba pwoteksyon li, pou nou di konsa.

04:48.458 --> 04:53.333
O, e an pasan, Armand Hammer te yon milyadè pandan plizyè ane.

04:53.333 --> 05:00.166
Papa li te fondatè Pati Kominis la,
ko-fondatè Pati Kominis Etazini an.

05:00.166 --> 05:07.458
Epi, natirèlman, li te tou yon benefisyè Lòd Lenin nan.

05:07.458 --> 05:13.583
Chè telespektatè: Ou dwe kite sa
antre nan tèt ou pou yon ti moman.

05:13.583 --> 05:20.390
Bankye ki te fonde Rezèv Federal la an 1913
te finanse Revolisyon Oktòb la kat ane apre

05:20.390 --> 05:24.583
sa epi fondasyon Inyon Sovyetik la an 1922.

05:24.583 --> 05:30.583
Rezilta a te yon gwo vag redistribisyon
byen Ris nan men bankye Ameriken ki gen dout!

05:30.583 --> 05:35.250
Premyeman, Sovyetik yo te egzproprye noblès
la, legliz la, bourjwa yo ak gwo fonksyonè yo.

05:35.250 --> 05:40.674
Nan fè sa, yo te kreye sa yo rele pwopriyete
piblik, peye enterè bay bankye ameriken yo epi

05:40.674 --> 05:43.708
siyen akò endistriyalizasyon ak bankye sa yo.

05:43.708 --> 05:48.291
Bank Eta Sovyetik la te pou
Rothschild lè sa a, menm jan li ye jodi a.

05:48.291 --> 05:54.000
Wolski rezime peryòd la soti nan
Revolisyon Oktòb rive nan chit Mi Bèlen an konsa:

05:54.000 --> 06:06.466
"Pèsonn pa t ap panse ke kominis Ris sa yo te finalman finanse
pa Lwès la nan faz kòmansman an epi pita te kontwole pa yo."

06:06.466 --> 06:16.000
Se tou rezon sa a ki fè anpil moun pa ka konprann
ke Inyon Sovyetik te demantibile pwòp sistèm li.

06:16.000 --> 06:21.766
Lè sosyalism nan, ki te dirije pa Inyon Sovyetik ak
peyi Blòk Lès tankou Repiblik Demokratik Alman, te

06:21.766 --> 06:25.322
vin rèd e san pwogrè, te nesesè pou chanje sistèm nan.

06:25.322 --> 06:29.794
Si yo te ret tann twò lontan,
sistèm nan t ap efondre san kontwòl.

06:29.794 --> 06:34.977
Se sèlman atravè yon efondreman kontwole ak
yon nouvo kòmansman senpatik ak nouvo figi

06:34.977 --> 06:38.916
ke fòs ki dèyè sèn yo te kapab kenbe kontwòl.

06:38.916 --> 06:43.291
Apre chit Mi Bèlen an, Inyon Sovyetik la te dissoud an 1991.

06:43.291 --> 06:52.128
Chanjman kontwole sa a nan estrateji pa pouvwa ki dèyè
sèn yo te prepare nan Enstiti pou Analiz Sistèm nan Vyèn,

06:52.128 --> 06:57.291
kote sèvis sekrè Lès ak Lwès ap travay ansanm depi 1972.

06:57.291 --> 07:02.750
Se te la yo te planifye demantèlman
Inyon Sovyetik la e konsa tout Blòk Lès la.

07:02.750 --> 07:08.583
Enstiti sa a te fòme kèk jèn manadjè jinyò
chwazi pou peryòd apre tonbe Mi Bèlen an.

07:08.583 --> 07:21.230
"Epi yon lòt pwen se ke, pou jere Inyon Sovyetik la, yo te
etabli yon enstiti ansanm toupre Vyèn ak Ameriken yo, kote, depi

07:21.230 --> 07:27.916
1982, yo te fòme pèsonèl politik pou epòk apre perestroika a."

07:27.916 --> 07:42.550
Sa vle di gen non tankou Chubais, Wechselberg, Arwen ak sou
sa, ki te resevwa fòmasyon la epi, nan fen perestroika, te

07:42.550 --> 07:50.617
patisipe nan privatizasyon pwopriyete piblik, pwopriyete leta.

07:50.617 --> 07:56.644
E se konsa yo te vin tounen
milyadè oswa oligak nou ap pale de yo.

07:56.644 --> 08:02.675
"Epi oligak yo nan Lwès la, oligak finansye yo, te enplike tou.

08:02.675 --> 08:07.544
Epi yo te chwazi pi bon moso yo nan endistri matyè premyè a.

08:07.544 --> 08:15.133
Epi Khodorkovsky se youn nan egzanp sa yo,
Abramovich se yon lòt egzanp, ki te resevwa prè nan

08:15.133 --> 08:21.043
men Lwès la, ki te resevwa angajman prè depi 1988.

08:21.043 --> 08:28.083
Konsa, pouvwa ki dèyè sèn yo te itilize kèk jèn nouvo ki
te chwazi e ki te resevwa fòmasyon nan Enstiti Vyèn nan.

08:28.083 --> 08:34.892
Avèk èd finansye oksidantal yo, yo te
kapab pran richès nasyonal Inyon Sovyetik la.

08:34.892 --> 08:42.512
Mesye tankou Roman Abramovich te kapab fè yon pwofi
etonan de 13.5 milya dola apati de 100 milyon

08:42.512 --> 08:47.591
dola atravè redistribisyon richès nasyonal nan Larisi.

08:47.591 --> 08:55.535
"E sa nou te fè eksperyans apre sa se te ke kasti
oligak la te parèt nan sa a, epi Politburo a ak

08:55.535 --> 09:00.500
pati a, ak tout estrikti li yo, toudenkou disparèt."

09:00.500 --> 09:06.458
Epi lit klas nou te genyen an lè sa
a te vin tounen lit kont klima a.

09:06.458 --> 09:17.908
E sa yo te toujou ap voye sou nou jiska 1990 nan Blòk Lès
la se te pale de klas travayè a, lit klas, pwòletè tout

09:17.908 --> 09:25.583
peyi ini – tout fraz vid ki kounye a ranplase pa lòt fraz vid.

09:25.583 --> 09:31.056
Konklizyon pwovizwa: Tonbe Mi Bèlen an ak
disolisyon Inyon Sovyetik la te planifye ak anpil

09:31.056 --> 09:34.468
atansyon epi egzekite atravè kontwòl delibere.

09:34.468 --> 09:39.820
Enstiti Vyèn nan te bay ekspètiz la, sètadi
nouvo ideyoloji sou resous ki ra ak

09:39.820 --> 09:44.083
pwoteksyon klima a, epi gwo bank yo te bay lajan an.

09:44.083 --> 09:49.083
Apropriyasyon byen piblik nan pòch
kèk moun kontinye jiska jounen jodi a.

09:49.083 --> 09:54.498
Se sèlman slogan yo ki chanje. Batay
klas la vin tounen batay pou klima a.

09:54.498 --> 10:01.282
Dapre Wolski nan entèvyou sa a, menm gwoup moun yo ap
benefisye ankò de anpil mezi ki pran pou pwoteksyon klima a.

10:01.282 --> 10:12.357
"Wi, e sa mennen nou nan objektif yo ki
te fikse nan Inyon Sovyetik an 1966."

10:12.357 --> 10:16.394
Premye objektif la te pou kite Lwès la grandi ladan l.

10:16.394 --> 10:23.291
E dezyèm objektif la se te fè lajan ak klima a. Se sa k te pase.

10:23.291 --> 10:33.670
"Kounye a y ap pale de taks sou CO2 sa yo, nouvo sistèm chofaj –
40% moun nan Almay posede pwòp kay yo, e mwen pa konnen konbyen

10:33.670 --> 10:42.833
ladan yo ki pral kapab peye pou yon nouvo sistèm chofaj – epi
apre sa, konpayi tankou Black Rocks ki popilè yo ak

10:42.833 --> 10:52.951
lòt konpayi menm jan an ap pwobableman vini epi di,
oke, n ap achte l nan mas fayit la, nan yon vant fòklòz."

10:52.951 --> 10:59.329
Konklizyon: An rezime, nou ka di ke sèk
finans ki wo dèyè rido lafimen an ap ogmante

10:59.329 --> 11:03.609
richès ak enfliyans yo ak chak boulvèsman istorik.

11:03.609 --> 11:10.796
Lè yo gade l objektivman, evènman enpòtan tankou Revolisyon Oktòb
la, aparisyon sistèm lit klas la, ak efondreman

11:10.796 --> 11:18.304
Blòk Lès la pwouve yo se yon modèl biznis ak etap ki
mennen nan etablisman yon rejim totalitè mondyal.

11:18.304 --> 11:25.458
Jodi a, anba pretèks sa yo rele "batay pou klima a
oswa pwoteksyon klima a", se menm ajanda a y ap pouswiv.

11:25.458 --> 11:31.500
Pwoteksyon anviwònman an ijan, men nou pa ka
espere sa nan men moun k ap fè pwofi sou kriz sa yo.

11:31.500 --> 11:36.265
Akòz patisipasyon pèsonèl, plis ak plis
moun ap enfòme tèt yo sou sijè sa yo.

11:36.265 --> 11:38.875
Bwouya a leve epi balans lan panche.
