WEBVTT

00:00.666 --> 00:05.741
Ho oa ha Lebota la Berlin ka la 9 Pulungoana
1989 ho ile ha kena nalaneng e le phello ea

00:05.741 --> 00:09.062
boipelaetso bo telele ba baahi bo nang le khotso.

00:09.062 --> 00:14.062
Leha ho le jwalo, paki ya mehleng ena Michael Wolski
o hlalosa houwa ha Lebota e le mohato o rerilweng ka

00:14.062 --> 00:16.708
maano ke mehlodi e neng e le kamora "lesira la mosi".

00:16.708 --> 00:22.459
A itshetlehile ka maiphihlelo a hae le dipatlisiso tse tebileng,
Michael Wolski o hlalosa phetoho e rerilweng

00:22.459 --> 00:28.083
ya setjhaba ho tloha qalong ya Phetohelo ya
Mphalane ka 1917 ho fihlela mehleng ya jwale.

00:28.083 --> 00:34.338
O ile a sebetsa khoebong ea machaba bakeng sa GDR lilemong
tsa bo-1980, e leng se ileng sa mo fa likhokahano tsa machaba

00:34.338 --> 00:37.708
boemong ba botsamaisi ka bobeli Bochabela le Bophirimela.

00:37.708 --> 00:41.790
Ka tsela ena a ile a fumana ho se tsamaisane
ho potileng pale ea ho oa ha Lebota la Berlin.

00:41.790 --> 00:48.747
Nakong ea lipatlisiso tsa hae, Wolski o ile a makala ha a fumana
hore baetapele ba khethiloeng, ka Bophirimela le ka Bochabela,

00:48.747 --> 00:52.875
ba ne ba na le tsebo esale pele ka ho oa ha Lerako la Berlin.

00:52.875 --> 00:58.041
Patlisiso ea hae e senotse setšoantšo se fapaneng ka ho
feletseng le seo libuka tsa histori li re rutileng sona.

00:58.041 --> 01:03.945
Michael Wolski o qotsa liketsahalo tse 'maloa tse senolang
ketso e hokahaneng ea baetapele ba lihlopha tsa Bochabela le

01:03.945 --> 01:07.916
Bophirimela, tse lebisitseng ho putlameng ha Lerako la Berlin.

01:07.916 --> 01:15.593
Ketsahalo ea 1: Qetellong ea Mots'eanong 1987, Mopresidente oa
Soviet Mikhail Gorbachev le Letona la hae la Litaba tsa Kantle

01:15.593 --> 01:24.333
ho Naha Eduard Shevardnadze ba ile ba batla hore hlooho ea
naha ea GDR Erich Honecker a bula Lebota. Honecker o ile a hana.

01:24.333 --> 01:29.560
Ketsahalo ea 2: Matsatsi a leshome le metso e mene hamorao,
Mopresidente oa US ka nako eo, Ronald Reagan, o ile

01:29.560 --> 01:35.208
a bua ka lehlakoreng le ka bophirimela la Heke ea
Brandenburg mme a boela a kopa hore Lebota le theohe.

01:35.208 --> 01:38.583
Monghadi Gorbachev, heletsa lerako lena!

01:38.583 --> 01:45.095
Ketsahalo ea 3: Ka 1989, marako a tšireletso ea moeli
naheng ea Hungary a ile a heletsoa, e leng se ileng sa

01:45.095 --> 01:49.791
nolofalletsa baahi ba GDR ho balehela Bophirimela ka Austria.

01:49.791 --> 01:58.826
Ketsahalo ea 4: Ka la 9 Pherekhong 1990, koporasi ea US e
ngolisitsoeng ho Lekala la Khoebo ea Kantle la East Berlin

01:58.826 --> 02:03.958
e hlakotse odara e neng e behiloe ho Wolski ka Tšitoe 1989.

02:03.958 --> 02:11.112
Mosebetsi ona o ne o le boitokisetso ba ho theha k'hamphani e ka
tlase bakeng sa kabo ea lihlahisoa tsa Sehlopha naheng ea GDR.

02:11.112 --> 02:15.416
Lebaka: GDR e tla fela.

02:15.416 --> 02:21.177
Puisanong e qaqileng , Michael Wolski o fana ka lintlha tse ngata
haholo mabapi le "ku oa ha Lebota", tse senolang mokhoa o

02:21.177 --> 02:27.583
neng o reriloe o nang le lithahasello tse patiloeng ka
lehlakoreng la boetapele ba Bochabela le Bophirimela ka bobeli.

02:27.583 --> 02:32.789
Wolski o boetse o hlalosa kamoo boipelaetso bo nang
le khotso bo ileng ba khothaletsoa le ho sebelisoa

02:32.789 --> 02:36.250
hampe ke mekhatlo ea bohlale ea Soviet le ea Bophirimela.

02:36.250 --> 02:42.416
Lebaka: GDR e ne e fihlile boemong ba
ho se busuwe le ho putlama ha moruo.

02:42.416 --> 02:47.833
Ho ne ho hlakile hore moruo o
reriloeng oa bososhialiste o ne o sa sebetse.

02:47.833 --> 02:53.026
Ka lebaka la ho putlama ka potlako ha GDR, matla
a neng a sebetsa ka sekhukhu a ile a qobelleha

02:53.026 --> 02:56.061
ho fetola leano la 'ona. Empa matla ana ke afe?

02:56.061 --> 02:58.291
Mamela Michael Wolski:

02:58.291 --> 03:11.292
"Ho bile le Phetohelo ea Mphalane ka 1917, 'me ho tloha ka nako
eo ho bile le libuka tse 'maloa, haholo-holo tse tsoang

03:11.292 --> 03:25.166
United States, tse hlalosang ka botlalo kamano pakeng tsa Wall
Street le Phetohelo ea Bolshevik, mohlala ke ea Anthony Sutton.

03:25.166 --> 03:35.836
E boetse e hlalositse kamoo Trotsky le Lenin, ba tšehelitsoe ka
lichelete, e mong ke e mong oa bathehi ba Federal

03:35.836 --> 03:45.750
Reserve mme e mong ke ho tsoa ho Abwehr ea Jeremane,
ba ileng ba ea Petrograd ho qholotsa phetohelo moo.

03:45.750 --> 03:53.556
Ba bang, hobane ba ne ba bona naha e loketse
phetoho, haholoholo babanki ba US, e le hore ba ka

03:53.556 --> 03:58.125
beha naha tlas'a taolo ea bona, ha re ka rialo.

03:58.125 --> 04:07.806
Mme ka nako eo, Maamerika a ile a hira monna ya
neng a se a ntse a tseba Lenin mme a etsa ditumellano

04:07.806 --> 04:13.250
tsa pele le yena. Monna eo e ne e le Armand Hammer.

04:13.250 --> 04:25.346
Mme ho fihlela lefung la hae ka 1990, nakoana pele a hlokahala,
e ne e le sehokelo pakeng tsa Motsemoholo wa US le Politburo.

04:25.346 --> 04:34.362
Mme merero ena yohle e meholo ya ho reka dinaheng di sele e neng
e etswa ke Soviet Union, e akarelletsang difeme le diteishene tsa

04:34.362 --> 04:42.060
motlakase wa metsi, empa hape le tumellano ya "Land and
Lease" nakong ya Ntwa ya Bobedi ya Lefatshe, kaofela di

04:42.060 --> 04:48.458
ile tsa phethelwa tlasa tshireletso ya hae, ha re ka rialo.

04:48.458 --> 04:53.333
Eya, hape, Armand Hammer e ne e le
bilioneha ka dilemo tse fetileng.

04:53.333 --> 05:00.166
Ntate wa hae e ne e le mothehi wa Mokgatlo wa Bokomonisi,
hape e le mothehi-mmoho wa Mokgatlo wa Bokomonisi wa USA.

05:00.166 --> 05:07.458
Mme, ehlile, o ne a boetse e le moamohedi wa Order of Lenin.

05:07.458 --> 05:13.583
Batlhophisi ba ratehang: Le tlameha ho tlohela
seo se kene kelellong ea lona ka motsotsoana.

05:13.583 --> 05:20.395
Bo-ramabanka ba thehileng Federal Reserve ka 1913 ba
ile ba tshehetsa ka ditjhelete Phetohelo ya Mphalane

05:20.395 --> 05:24.583
dilemo tse nne hamorao le ho thehwa ha USSR ka 1922.

05:24.583 --> 05:30.583
Sephetho e bile leqhubu le leholo la kabo bocha ea matlotlo
a Russia matsohong a bo-ramabanka ba Amerika ba belaetsang!

05:30.583 --> 05:35.250
Pele, Masovieti a ile a amoha matlotlo batho ba maemo a
phahameng, kereke, borjesi le bahlanka ba maemo a phahameng.

05:35.250 --> 05:40.988
Ka ho etsa jwalo, ba ile ba theha seo ho tsejwang e le thepa ya
setjhaba, ba lefa banka tsa Amerika tswala mme ba etsa dikonteraka

05:40.988 --> 05:43.708
le banka tsena bakeng sa ntshetsopele ya diindaseteri.

05:43.708 --> 05:48.291
Banka ea Naha ea Soviet e ne e le ea
Rothschild ka nako eo, joalo ka ha e le kajeno.

05:48.291 --> 05:54.000
Wolski o akaretsa nako ho tloha Phetohelong ea Mphalane
ho fihlela ho oa ha Lebota la Berlin ka tsela e latelang:

05:54.000 --> 06:01.291
"Ha ho motho ea neng a ka nahana hore makomonisi ana a
Russia qetellong a ile a tšehetsoa ka lichelete ke

06:01.291 --> 06:06.466
Bophirimela nakong ea qalo, eaba hamorao a laoloa ke bona."

06:06.466 --> 06:16.000
Hape ke lona lebaka le etsang hore batho ba bangata ba sitoe ho
utlwisisa hore Soviet Union e ile ya qhaqholla tsamaiso ya yona.

06:16.000 --> 06:21.820
Ha bososhialiste, bo eteletswe pele ke Soviet Union le dinaha
tsa Eastern Bloc tse kang GDR, bo ne bo se bo sa sisinyehe

06:21.820 --> 06:25.322
ebile bo sa tswele pele, phetolo ya tsamaiso e ile ya hlokeha.

06:25.322 --> 06:29.794
Haeba ba ne ba ka lieha haholo, tsamaiso e
ne e tla putlama ka tsela e sa laoleheng.

06:29.794 --> 06:35.115
Ke feela ka ho putlama ho laolehileng le qaleho e
ncha e utloisisang e nang le batho ba bacha moo matla a

06:35.115 --> 06:38.916
neng a le ka morao a ileng a khona ho boloka taolo.

06:38.916 --> 06:43.291
Kamora ho putlama ha Lebota la Berlin,
Soviet Union e ile ya qhalanngwa ka 1991.

06:43.291 --> 06:50.196
Phetolo ena e laolwang ya leano ke ba busang ka sephiring e ne e
lokisitswe Setsing sa Tshekatsheko ya Ditsamaiso se

06:50.196 --> 06:57.291
Vienna, moo ditirelo tsa sephiri tsa Botjhabela le
Bophirimela di ntseng di sebetsa mmoho ho tloha ka 1972.

06:57.291 --> 07:02.750
Ke moo ho neng ho reriloe ho qhaqholloa ha
Soviet Union, mmoho le Bloc eohle ea Bochabela.

07:02.750 --> 07:06.288
Setsi sena se ile sa koetlisa batsamaisi ba bacha
ba khethiloeng ba maemo a tlase bakeng sa nako

07:06.288 --> 07:08.583
e ileng ea latela ho putlama ha Lerako la Berlin.

07:08.583 --> 07:18.377
"Mme ntlha e nngwe ke hore, e le ho sebetsana le Soviet Union, ho
ile ha thehwa setsi sa kopanelo haufi le Vienna le Maamerika,

07:18.377 --> 07:27.916
moo, ho tloha ka 1982 ho ya pele, ho ileng ha kwetliswa
basebeletsi ba dipolotiki bakeng sa mehla ya kamora perestroika.

07:27.916 --> 07:39.540
Seo se bolela hore ho na le mabitso a kang Chubais, Wechselberg,
Arwen le a mang, ba ileng ba koetlisetsoa moo eaba,

07:39.540 --> 07:50.617
qetellong ea perestroika, ba kenya letsoho ho
rekisetseng batho ka bomong thepa ea sechaba, thepa ea 'muso.

07:50.617 --> 07:56.644
Mme ke kamoo ba ileng ba fetoha
bo-bilione kapa bo-oligarke bao re buang ka bona.

07:56.644 --> 08:02.675
Mme bo-oligarka ba tsoang Bophirimela,
bo-oligarka ba lichelete, le bona ba ne ba kenetse.

08:02.675 --> 08:07.544
Mme ba ne ba kgethile dikarolo tse
hlwahlwa indastering ya thepa e tala.

08:07.544 --> 08:15.439
Mme Khodorkovsky ke mohlala o jwalo, Abramovich ke mohlala
o mong, ba ntseng ba fumana dikadimo ho tswa Bophirimela,

08:15.439 --> 08:21.043
ba neng ba filwe ditlamo tsa dikadimo ho tloha ka 1988.

08:21.043 --> 08:25.453
Ka hona, matla a neng a le ka morao ho liketsahalo
a ile a sebelisa bacha ba sa tswa qala ba neng ba

08:25.453 --> 08:28.083
kgethilwe, ba neng ba kwetlisitswe Setsing sa Vienna.

08:28.083 --> 08:34.892
Ka thuso ea batšehetsi ba lichelete ba Bophirimela,
ba ile ba khona ho hapa leruo la naha la Soviet Union.

08:34.892 --> 08:42.874
Banna ba kang Roman Abramovich ba ile ba khona ho fetola lidolara
tse limilione tse 100 ho ba phaello e makatsang ea lidolara

08:42.874 --> 08:47.591
tse libilione tse 13.5 ka kabo bocha ea leruo la naha Russia.

08:47.591 --> 08:55.349
"Mme seo re ileng ra se itemohela e ne e le hore ho
tsoile sehlopha sa ba busang ba itseng, mme Politburo le

08:55.349 --> 09:00.500
mokgatlo, ka meaho ya ona yohle, tsa nyamela ka tshohanyetso."

09:00.500 --> 09:06.458
Mme ntwa ya maemo a batho eo re neng re ena le
yona ka nako eo e ile ya fetoha ntwa ya tlelaemete.

09:06.458 --> 09:14.850
Mme seo re neng re se hlahloja ho fihlela ka 1990 Bloc-eng ya
Botjhabela e ne e le mokga wa basebetsi, ntwa ya maemo, le

09:14.850 --> 09:20.724
'proletarians ba dinaha tsohle, kopanang' –
mantswe aohle a se nang moelelo a seng a

09:20.724 --> 09:25.583
nkile sebaka ka mantswe a mang a se nang moelelo.

09:25.583 --> 09:31.018
Qeto ea nakoana: Ho oa ha Lebota la Berlin le
ho qhalana ha Soviet Union li ne li reretsoe ka

09:31.018 --> 09:34.468
hloko 'me tsa phethahatsoa ka taolo e reriloeng.

09:34.468 --> 09:40.297
Setsi sa Vienna se fane ka boitsebelo, ke hore,
maikutlo a macha a mehlodi e fokolang le tshireletso ya

09:40.297 --> 09:44.083
tlelaemete, mme dibanka tse kgolo di fane ka tjhelete.

09:44.083 --> 09:49.083
Ho nka thepa ea sechaba ke batho ba seng
bakae ho tsoela pele ho fihlela kajeno.

09:49.083 --> 09:54.498
Ke li-slogan feela tse fetohileng. Ntoa ea
maemo a sechaba e fetohile ntoa ea tlelaemete.

09:54.498 --> 09:58.519
Ho latela Wolski puisanong ena, lihlopha tseo tsa
batho li ntse li rua molemo hape ka mehato e

09:58.519 --> 10:01.282
mengata e nketsoeng ka mabaka a tšireletso ea tlelaemete.

10:01.282 --> 10:12.357
"E, mme seo se re tlisa ho lipakane tse
neng li behiloe Soviet Union ka 1966."

10:12.357 --> 10:16.394
Sepheo sa pele e ne e le ho tlohella
Bophirimela hore bo itlhamele eona.

10:16.394 --> 10:23.291
Mme sepheo sa bobedi e ne e le ho etsa
tjhelete ka tlelaemete. Ke sona se etsahetseng.

10:23.291 --> 10:30.839
Joale ba bua ka makgetho ana a CO2, mekgwa e metjha ya ho
futhumatsa – 40% ya batho naheng ya Jeremane ba na le matlo a

10:30.839 --> 10:39.084
bona, mme ha ke tsebe hore na ke ba bakae ba bona ba tla kgona ho
reka mokgwa o motjha wa ho futhumatsa – mme yaba dikhamphani tse

10:39.084 --> 10:45.998
tummeng tse kang Black Rocks le tse tshwanang le tsona di tla ba
teng di re, ho lokile, re tla e reka ho tswa

10:45.998 --> 10:52.951
thekong ya matlotlo a mokga o putlameng, ho
tswa fantising ya matlo a hapilweng ke banka.

10:52.951 --> 10:58.330
Qetello: Ka bokhutšoanyane, ho ka boleloa hore mekhatlo ea
lichelete tse phahameng e ipatileng ka morao ho

10:58.330 --> 11:03.609
lerōle e holisa leruo le tšusumetso ea eona ka
nako e 'ngoe le e 'ngoe ea moferefere oa nalane.

11:03.609 --> 11:09.613
Ha di shejwa ka nnete, diketsahalo tse hlahelletseng tse kang
Phetohelo ya Mphalane, ho hlaha ha tsamaiso ya ntwa ya dihlopha

11:09.613 --> 11:14.753
tsa setjhaba, le ho putlama ha Sehlopha sa
Botjhabela, di ipaka e le mohlala wa kgwebo le mehato e lebisang

11:14.753 --> 11:18.304
ho theheng puso ya bohatelli ya lefatshe ka bophara.

11:18.304 --> 11:25.458
Kajeno, ka lebitso la seo ho thoeng ke "ntwa ya tlelaemete kapa
tshireletso ya tlelaemete", ho ntse ho phehelwa lenaneo lona leo.

11:25.458 --> 11:31.500
Tšireletso ea tikoloho e hlokahala ka potlako, empa e
ke ke ea lebelloa ho ba ruang molemo mathateng ana.

11:31.500 --> 11:36.265
Ka lebaka la ho kenella ha batho ka bomong, batho ba
bangata le ho feta ba ntse ba itlhahisa ka litaba tse joalo.

11:36.265 --> 11:38.875
Mouwane o a phahama, mme dintho di a hlaka.
