1
00:00:00,000 --> 00:00:00,666


2
00:00:00,666 --> 00:00:05,715
Ukuwa kodonga lwaseBerlin ngomhlaka 9 Novemba
1989 kwangena emlandweni njengomphumela

3
00:00:05,715 --> 00:00:09,062
wemibhikisho yabantu evungamela isikhathi eside.

4
00:00:09,062 --> 00:00:14,090
Nokho, umfakazi wanamuhla uMichael Wolski uchaza
ukuwa kodonga njengenyathelo elihleliwe lobuqhinga

5
00:00:14,090 --> 00:00:16,708
elenziwe ngamandla angemuva "kwesikrini sothuli".

6
00:00:16,708 --> 00:00:23,875
Esebenzisa okuhlangenwe nakho kwakhe kanye nocwaningo olunzulu,
uMichael Wolski uchaza ukuguqulwa okuhleliwe komphakathi kusukela

7
00:00:23,875 --> 00:00:28,083
ekuqaleni kweNguquko ka-Okthoba ngo-1917 kuze kube namuhla.

8
00:00:28,083 --> 00:00:34,061
Usebenze kwezohwebo zamazwe ngamazwe ze-GDR ngeminyaka
yama-1980, okwamenza wathola oxhumana naye bamazwe

9
00:00:34,061 --> 00:00:37,708
ngamazwe ezingeni lobuphathi eMpumalanga naseNtshonalanga.

10
00:00:37,708 --> 00:00:41,790
Ngalendlela wathola ukungahambisani
okuzungeze indaba yokuwa kodonga lwaseBerlin.

11
00:00:41,790 --> 00:00:47,975
Ngesikhathi ephanda, uWolski wamangala ukuthola
ukuthi abaholi abakhethiwe, eNtshonalanga

12
00:00:47,975 --> 00:00:52,875
naseMpumalanga, babesazi kusengaphambili ngokuwela kodonga.

13
00:00:52,875 --> 00:00:58,041
Ucwaningo lwakhe lwembule isithombe esihlukile
ngokuphelele kunalokho izincwadi zomlando ezisifundisayo.

14
00:00:58,041 --> 00:01:03,884
UMichael Wolski ukhomba izenzakalo eziningana eziveza
izenzo ezihlelwe ngokubambisana ngabaphathi be-Eastern

15
00:01:03,884 --> 00:01:07,916
Bloc ne-Western Bloc ngaphambi kokuwa kodonga lwaseBerlin.

16
00:01:07,916 --> 00:01:15,804
Isigameko 1: Ekupheleni kukaMeyi 1987, uMongameli waseSoviet
uMikhail Gorbachev noNgqongqoshe wakhe Wezangaphandle

17
00:01:15,804 --> 00:01:24,333
uEduard Shevardnadze bacele ukuthi inhloko yombuso
we-GDR uErich Honecker ivule Udonga. UHonecker wenqaba.

18
00:01:24,333 --> 00:01:30,624
Isigameko 2: Ezinsukwini eziyishumi nane kamuva,
uMongameli wase-US uRonald Reagan wakhuluma ohlangothini

19
00:01:30,624 --> 00:01:35,208
lwentshonalanga lweBrandenburg Gate futhi wacela ukuwa kodonga.

20
00:01:35,208 --> 00:01:38,583
Mnu Gorbachev, phula le donga!

21
00:01:38,583 --> 00:01:45,310
Isigameko 3: Ngo-1989, izindonga zokuvikela umngcele
eHungary zasuswa, kwenza kwaba lula kubantu base-GDR

22
00:01:45,310 --> 00:01:49,791
ukubaleka baya eNtshonalanga ngokusebenzisa i-Austria.

23
00:01:49,791 --> 00:01:58,638
Isigameko 4: Ngo-9 Januwari 1990, inkampani yase-US
eqinisekiswe uMnyango Wezohwebo Zangaphandle waseMpumalanga

24
00:01:58,638 --> 00:02:03,958
Berlin yakhansela i-oda eyayibekwe kuWolski ngoDisemba 1989.

25
00:02:03,958 --> 00:02:11,112
Lo msebenzi wawuyilungiselelo lokusungulwa kwenkampani
yengaphansi yokusabalalisa imikhiqizo yeQembu e-GDR.

26
00:02:11,112 --> 00:02:15,416
Isizathu: ngeke kube ne-GDR futhi.

27
00:02:15,416 --> 00:02:22,951
Engxoxweni eningiliziwe , uMichael Wolski uchaza kabanzi
ngokwehla kodonga, eveza indlela eyayihleliwe enentshisekelo

28
00:02:22,951 --> 00:02:27,583
efihlakele yezikhulu zombili eMpumalanga naseNtshonalanga.

29
00:02:27,583 --> 00:02:32,567
Wolski uphinde achaze ukuthi imibhikisho
ethule yakhuthazwa futhi yathunjwa kanjani

30
00:02:32,567 --> 00:02:36,250
yizinsizakalo ezimfihlo zaseSoviet naseNtshonalanga.

31
00:02:36,250 --> 00:02:42,416
Isizathu: I-GDR yayifinyelele
ezingeni lokungabusi nokudilika komnotho.

32
00:02:42,416 --> 00:02:47,833
Kwakucacile ukuthi umnotho ohlelwe ngabantu
abasekela umbono wobuzwe obunye wabantu wawungasebenzi.

33
00:02:47,833 --> 00:02:56,061
Ngenxa yokwehla ngokushesha kwe-GDR, amandla asebenza ngasemva
aphoqeleka ukushintsha isu lawo. Kodwa lawa mandla yini?

34
00:02:56,061 --> 00:02:58,291
Lalela uMichael Wolski:

35
00:02:58,291 --> 00:03:11,199
"Kwaba noMvukelo ka-Okthoba ngo-1917, futhi kusukela lapho
sekukhishwe izincwadi eziningana, ikakhulukazi ezivela e-United

36
00:03:11,199 --> 00:03:19,241
States, ezichaza ngokuningiliziwe uxhumano
phakathi kweWall Street noMvukelo

37
00:03:19,241 --> 00:03:25,166
wamaBolshevik, isibonelo esibhalwe nguAnthony Sutton."

38
00:03:25,166 --> 00:03:35,773
Kwaphinde kwachazwa ukuthi uTrotsky noLenin, abaxhaswe
ngezimali—omunye wabasunguli beFederal Reserve

39
00:03:35,773 --> 00:03:45,750
kanti omunye evela ku-Abwehr yaseJalimane—bahambe
baya ePetrograd ukuze bavuse inguquko lapho.

40
00:03:45,750 --> 00:03:53,280
Abanye babona izwe selilungele ukuthathwa,
ikakhulukazi ababheki bezimali baseMelika, ukuze

41
00:03:53,280 --> 00:03:58,125
balawule izwe ngaphansi kwezimpiko zabo, ngokuthi.

42
00:03:58,125 --> 00:04:06,705
"Futhi ngaleso sikhathi, amaMelika basungula
indoda eyayivele iyazi uLenin futhi yenza

43
00:04:06,705 --> 00:04:13,250
izivumelwano zokuqala naye. Le ndoda kwakunguArmand Hammer."

44
00:04:13,250 --> 00:04:20,010
Futhi kuze kube sekufeni kwakhe ngo-1990,
ngaphambi nje kokushona kwakhe, wayenguxhumanisi

45
00:04:20,010 --> 00:04:25,346
phakathi kweDolobha lase-United States nePolitburo.

46
00:04:25,346 --> 00:04:35,241
Futhi yonke le maphrojekthi amakhulu wokungenisa eSoviet Union
ahilela izitshalo, iziteshi zamandla kagesi amanzi, kanye

47
00:04:35,241 --> 00:04:42,250
nesivumelwano esithi "Land and Lease"
ngesikhathi seMpi Yezwe Yesibili, zonke zaqedwa

48
00:04:42,250 --> 00:04:48,458
ngaphansi kokuvikelwa kwakhe, singasho kanjalo.

49
00:04:48,458 --> 00:04:53,333
Hhayi-ke, futhi uArmand Hammer
wayeyisibhiliyoni eminyakeni edlule.

50
00:04:53,333 --> 00:04:57,789
Ubaba wakhe wayengumsunguli wePhathi
YamaKhomanisi, futhi wayengomunye wabasunguli

51
00:04:57,789 --> 00:05:00,166
bePhathi YamaKhomanisi yase-United States.

52
00:05:00,166 --> 00:05:07,458
Futhi, impela, naye wayengomunye wabamukeli be-Order of Lenin.

53
00:05:07,458 --> 00:05:13,583
br] Babukeli abathandekayo: Kumele nivumele
lokhu kungene engqondweni kwenu okwesikhashana.

54
00:05:13,583 --> 00:05:20,228
Ababhange abasungule i-Federal Reserve ngo-1913
baxhasa ngemali uMvukelo ka-Okthoba eminyakeni

55
00:05:20,228 --> 00:05:24,583
emine kamuva kanye nokusungulwa kwe-USSR ngo-1922.

56
00:05:24,583 --> 00:05:27,969
Umphumela waba igagasi elikhulu
lokusatshalaliswa kabusha kwezimpahla zaseRussia

57
00:05:27,969 --> 00:05:30,583
ezandleni zababhanki baseMelika abangabazekayo!

58
00:05:30,583 --> 00:05:35,250
Okokuqala, amaSoviet athathe impahla yabakhosi,
yebandla, yebourgeoisie kanye nezikhulu eziphezulu.

59
00:05:35,250 --> 00:05:40,312
Ngokwenza kanjalo, basungula lokho okwaziwa ngokuthi
impahla yomphakathi, bakhokha inzalo kubabhekinikhulu

60
00:05:40,312 --> 00:05:43,708
baseMelika futhi benza izinkontileka nabo zokuthuthukisa imboni.

61
00:05:43,708 --> 00:05:48,291
IBhange LikaZwelonke laseSoviet ngaleso sikhathi
laliphethwe uRothschild, njengoba lisaphethwe namuhla.

62
00:05:48,291 --> 00:05:54,000
Wolski ufingqa isikhathi kusukela eMpi Yezinguquko
ka-Okthoba kuze kwehla uDonga lwaseBerlin kanje:

63
00:05:54,000 --> 00:06:00,796
"Akekho ongake acabange ukuthi laba maKhomunisti
aseRussia ekugcineni baxhaswa ngemali

64
00:06:00,796 --> 00:06:06,466
yiNtshonalanga esigabeni sokuqala futhi kamuva balawulwa."

65
00:06:06,466 --> 00:06:16,000
Lokho futhi yisizathu sokuthi abantu abaningi bangakwazi
ukuqonda ukuthi iSoviet Union yahlukanisa uhlelo lwayo.

66
00:06:16,000 --> 00:06:21,615
Lapho isoshiyalizimu, eholiwe yiSoviet Union
namazwe e-Eastern Bloc afana neGDR, saba yibumba

67
00:06:21,615 --> 00:06:25,322
futhi singasashintshi, kwadingeka ukushintsha uhlelo.

68
00:06:25,322 --> 00:06:29,794
Uma babe belinde isikhathi eside kakhulu,
uhlelo beluzowela phansi ngokungalawuleki.

69
00:06:29,794 --> 00:06:34,812
Kuphela ngokudilika okulawulwayo nokuqala
okusha okunomusa nabantu abasha, amandla

70
00:06:34,812 --> 00:06:38,916
angemuva kwezibukiso akwazi ukugcina ukulawula.

71
00:06:38,916 --> 00:06:43,291
Ngemva kokuwa kodonga lwaseBerlin,
iSoviet Union yahlakazeka ngo-1991.

72
00:06:43,291 --> 00:06:49,989
Lesi siguquko esilawulwayo kwesu ngamandla angemuva kwezibuko
silungiselelwe e-Institute for Systems Analysis

73
00:06:49,989 --> 00:06:57,291
eVienna, lapho izinsizakalo ezimfihlo zaseMpumalanga
naseNtshonalanga zisebenza ndawonye kusukela ngo-1972.

74
00:06:57,291 --> 00:07:02,750
Kwakuyilapho lapho ukuqothulwa kweSoviet Union ngaleyo ndlela
nokuwohloka kweBlokhi YaseMpumalanga konke kwakuhlelwe khona.

75
00:07:02,750 --> 00:07:08,583
Lesi sikhungo saqeqesha abasebenzi abasha
abakhethiwe ngesikhathi esalandela ukuwa kodonga lwaseBerlin.

76
00:07:08,583 --> 00:07:17,982
"Futhi enye iphuzu wukuthi, ukuze kubhekwe iSoviet Union,
kwasungulwa isikhungo esihlangene eduze kweVienna nabantu

77
00:07:17,982 --> 00:07:27,916
baseMelika, lapho kusukela ngo-1982 kwaba nokuqeqeshwa
kwabasebenzi bezepolitiki besikhathi esalandela i-perestroika."

78
00:07:27,916 --> 00:07:39,413
Lokho kusho ukuthi kukhona amagama afana noChubais, uWechselberg,
uArwen nokunye, abaqeqeshwe lapho, bese

79
00:07:39,413 --> 00:07:50,617
ekupheleni kwe-perestroika babambe iqhaza
ekuthengisweni kwempahla yomphakathi, impahla kahulumeni.

80
00:07:50,617 --> 00:07:56,644
Futhi yilokho okwenza babe
ngabazigidigidi noma ama-oligarchi esikhuluma ngabo.

81
00:07:56,644 --> 00:08:02,675
"Futhi ama-oligariki aseNtshonalanga,
ama-oligariki wezezimali, nabo babebandakanyekile."

82
00:08:02,675 --> 00:08:07,544
Futhi babe sebekhethe izingxenye ezinhle
kakhulu embonini yezinto ezingavuthiwe.

83
00:08:07,544 --> 00:08:15,303
Futhi uKhodorkovsky ungomunye walaba abantu, u-Abramovich
ungomunye futhi, ababe bethola izikweletu eNtshonalanga,

84
00:08:15,303 --> 00:08:21,043
ababe bethembiswe izibopho zezikweletu kusukela ngo-1988.

85
00:08:21,043 --> 00:08:28,083
Amandla angemuva kwezithombe-mbono ngaleyo ndlela asebenzisa
abasha abasafufusa abakhethiwe abaqeqeshwe eVienna Institute.

86
00:08:28,083 --> 00:08:34,892
Ngosizo lwabatshalizimali baseNtshonalanga,
bakwazi ukuthatha ingcebo kazwelonke yeSoviet Union.

87
00:08:34,892 --> 00:08:42,650
Amadoda afana noRoman Abramovich bakwazi ukuguqula
ama-$100 million abe inzuzo emangalisayo engu-$13.5

88
00:08:42,650 --> 00:08:47,591
billion ngokwabela kabusha ingcebo kazwelonke eRussia.

89
00:08:47,591 --> 00:08:55,666
"Futhi esikuhlangenwe nakho kwathi-ke kwavela
ikasti lama-oligarika, kanti iPolitburo neqembu,

90
00:08:55,666 --> 00:09:00,500
nazo zonke izakhiwo zalo, zagibela ngokuzumayo."

91
00:09:00,500 --> 00:09:06,458
Futhi impi yamakilasi eyayikhona ngaleso
sikhathi yashintsha yaba impi yesimo sezulu.

92
00:09:06,458 --> 00:09:15,128
Futhi lokho esasihlaselwa ngakho kuze kube ngo-1990 eBlokhi
YaseMpumalanga kwakuyiphathi yebanga labasebenzi, impi yebanga,

93
00:09:15,128 --> 00:09:20,978
nithi, "proletariya yezizwe zonke
nihlangane" – zonke izisho ezingenalutho ezamanje

94
00:09:20,978 --> 00:09:25,583
esezishintshwe ngezinye izisho ezingenalutho.

95
00:09:25,583 --> 00:09:30,668
Isiphetho sesikhashana: Ukuwa kodonga
lwaseBerlin nokuvalwa kweSoviet Union kwakuhlelwe

96
00:09:30,668 --> 00:09:34,468
ngokucophelela futhi kwenziwa ngokulawulwa okuqondile.

97
00:09:34,468 --> 00:09:40,254
I-Vienna Institute yanikeza ubuchwepheshe, okungukuthi
umqondo omusha wokuntuleka kwezinsiza kanye nokuvikelwa

98
00:09:40,254 --> 00:09:44,083
kwesimo sezulu, kanti amabhange amakhulu ahlinzeka ngemali.

99
00:09:44,083 --> 00:09:49,083
Lokhu ukuthathwa kwezimpahla zomphakathi ukuze zifakwe
eziphongolweni zabambalwa kuyaqhubeka kuze kube namuhla.

100
00:09:49,083 --> 00:09:54,498
Kushintshile kuphela izisho. Umzabalazo
wamakilasi usephenduke umzabalazo wesimo sezulu.

101
00:09:54,498 --> 00:09:58,489
Ngokusho kukaWolski kulesi sixoxo, lawo maqembu
abantu afanayo aphinde azuze ezinhlelweni

102
00:09:58,489 --> 00:10:01,282
eziningi ezithathwe ngezizathu zokuvikela isimo sezulu.

103
00:10:01,282 --> 00:10:12,357
"Yebo, futhi lokho kusiholela
ezinhlosweni ezazibekwe eSoviet Union ngo-1966."

104
00:10:12,357 --> 00:10:16,394
Inhloso yokuqala kwakuwukuvumela
iNtshonalanga ukuthi ikhule kuyo.

105
00:10:16,394 --> 00:10:23,291
Futhi inhloso yesibili kwakuwukwenza
imali ngesimo sezulu. Yilokho okwenzekile.

106
00:10:23,291 --> 00:10:31,978
"Manje-ke sikhuluma ngalawa makhosi e-CO2, izinhlelo ezintsha
zokushisa – 40% yabantu eJalimane abanikazi bezindlu zabo, futhi

107
00:10:31,978 --> 00:10:40,733
angazi ukuthi bangaki kubo abazokwazi ukukhokhela uhlelo olusha
lokushisa – bese-ke ama-Black Rocks adumile nezinye izinkampani

108
00:10:40,733 --> 00:10:47,490
ezifana nawo mhlawumbe zizobe zithi, kulungile,
sizoyithenga esitokisini sokubhujiswa kwenkampani,

109
00:10:47,490 --> 00:10:52,951
eku-auksheni yokuthengiswa kwezimpahla ngenxa yokubhujiswa."

110
00:10:52,951 --> 00:10:59,573
Isiphetho: Ngokufingqa, kungashiwo ukuthi imijikelezo
yezimali eziphakeme ngemuva kwesithiyo somusi yandisa ingcebo

111
00:10:59,573 --> 00:11:03,609
yabo nomthelela wabo ngazo zonke izinguquko ezinkulu zomlando.

112
00:11:03,609 --> 00:11:10,031
Uma kubhekwa ngokungakhethi, izigameko ezivelele ezifana
neNguquko ka-Okthoba, ukuvela kohlelo lokulwa kwemibuso yezigaba,

113
00:11:10,031 --> 00:11:14,347
kanye nokudilika kwe-Bloc YaseMpumalanga
zibonakala ziyimodeli yebhizinisi nezinye

114
00:11:14,347 --> 00:11:18,304
izinyathelo zokwakha umbuso wobuphethe wonke emhlabeni.

115
00:11:18,304 --> 00:11:25,458
Namuhla, ngaphansi kwegama elithi 'ukulwa noma
ukuvikelwa kwesimo sezulu', kulandelwa uhlelo olufanayo.

116
00:11:25,458 --> 00:11:31,500
Ukuvikelwa kwemvelo kuyadingeka ngokuphuthumayo,
kodwa akulindelekile kulabo abazuza kulezi zinkinga.

117
00:11:31,500 --> 00:11:36,265
Ngenxa yokuzibandakanya komuntu siqu, abantu
abaningi kakhulu bazazisa ngalezi zindaba.

118
00:11:36,265 --> 00:11:38,875
Intuthu iyaphakama futhi isikali siyagoba.

