WEBVTT

00:00.666 --> 00:05.715
Ukuwa kodonga lwaseBerlin ngomhlaka 9 Novemba
1989 kwangena emlandweni njengomphumela

00:05.715 --> 00:09.062
wemibhikisho yabantu evungamela isikhathi eside.

00:09.062 --> 00:14.090
Nokho, umfakazi wanamuhla uMichael Wolski uchaza
ukuwa kodonga njengenyathelo elihleliwe lobuqhinga

00:14.090 --> 00:16.708
elenziwe ngamandla angemuva "kwesikrini sothuli".

00:16.708 --> 00:23.875
Esebenzisa okuhlangenwe nakho kwakhe kanye nocwaningo olunzulu,
uMichael Wolski uchaza ukuguqulwa okuhleliwe komphakathi kusukela

00:23.875 --> 00:28.083
ekuqaleni kweNguquko ka-Okthoba ngo-1917 kuze kube namuhla.

00:28.083 --> 00:34.061
Usebenze kwezohwebo zamazwe ngamazwe ze-GDR ngeminyaka
yama-1980, okwamenza wathola oxhumana naye bamazwe

00:34.061 --> 00:37.708
ngamazwe ezingeni lobuphathi eMpumalanga naseNtshonalanga.

00:37.708 --> 00:41.790
Ngalendlela wathola ukungahambisani
okuzungeze indaba yokuwa kodonga lwaseBerlin.

00:41.790 --> 00:47.975
Ngesikhathi ephanda, uWolski wamangala ukuthola
ukuthi abaholi abakhethiwe, eNtshonalanga

00:47.975 --> 00:52.875
naseMpumalanga, babesazi kusengaphambili ngokuwela kodonga.

00:52.875 --> 00:58.041
Ucwaningo lwakhe lwembule isithombe esihlukile
ngokuphelele kunalokho izincwadi zomlando ezisifundisayo.

00:58.041 --> 01:03.884
UMichael Wolski ukhomba izenzakalo eziningana eziveza
izenzo ezihlelwe ngokubambisana ngabaphathi be-Eastern

01:03.884 --> 01:07.916
Bloc ne-Western Bloc ngaphambi kokuwa kodonga lwaseBerlin.

01:07.916 --> 01:15.804
Isigameko 1: Ekupheleni kukaMeyi 1987, uMongameli waseSoviet
uMikhail Gorbachev noNgqongqoshe wakhe Wezangaphandle

01:15.804 --> 01:24.333
uEduard Shevardnadze bacele ukuthi inhloko yombuso
we-GDR uErich Honecker ivule Udonga. UHonecker wenqaba.

01:24.333 --> 01:30.624
Isigameko 2: Ezinsukwini eziyishumi nane kamuva,
uMongameli wase-US uRonald Reagan wakhuluma ohlangothini

01:30.624 --> 01:35.208
lwentshonalanga lweBrandenburg Gate futhi wacela ukuwa kodonga.

01:35.208 --> 01:38.583
Mnu Gorbachev, phula le donga!

01:38.583 --> 01:45.310
Isigameko 3: Ngo-1989, izindonga zokuvikela umngcele
eHungary zasuswa, kwenza kwaba lula kubantu base-GDR

01:45.310 --> 01:49.791
ukubaleka baya eNtshonalanga ngokusebenzisa i-Austria.

01:49.791 --> 01:58.638
Isigameko 4: Ngo-9 Januwari 1990, inkampani yase-US
eqinisekiswe uMnyango Wezohwebo Zangaphandle waseMpumalanga

01:58.638 --> 02:03.958
Berlin yakhansela i-oda eyayibekwe kuWolski ngoDisemba 1989.

02:03.958 --> 02:11.112
Lo msebenzi wawuyilungiselelo lokusungulwa kwenkampani
yengaphansi yokusabalalisa imikhiqizo yeQembu e-GDR.

02:11.112 --> 02:15.416
Isizathu: ngeke kube ne-GDR futhi.

02:15.416 --> 02:22.951
Engxoxweni eningiliziwe , uMichael Wolski uchaza kabanzi
ngokwehla kodonga, eveza indlela eyayihleliwe enentshisekelo

02:22.951 --> 02:27.583
efihlakele yezikhulu zombili eMpumalanga naseNtshonalanga.

02:27.583 --> 02:32.567
Wolski uphinde achaze ukuthi imibhikisho
ethule yakhuthazwa futhi yathunjwa kanjani

02:32.567 --> 02:36.250
yizinsizakalo ezimfihlo zaseSoviet naseNtshonalanga.

02:36.250 --> 02:42.416
Isizathu: I-GDR yayifinyelele
ezingeni lokungabusi nokudilika komnotho.

02:42.416 --> 02:47.833
Kwakucacile ukuthi umnotho ohlelwe ngabantu
abasekela umbono wobuzwe obunye wabantu wawungasebenzi.

02:47.833 --> 02:56.061
Ngenxa yokwehla ngokushesha kwe-GDR, amandla asebenza ngasemva
aphoqeleka ukushintsha isu lawo. Kodwa lawa mandla yini?

02:56.061 --> 02:58.291
Lalela uMichael Wolski:

02:58.291 --> 03:11.199
"Kwaba noMvukelo ka-Okthoba ngo-1917, futhi kusukela lapho
sekukhishwe izincwadi eziningana, ikakhulukazi ezivela e-United

03:11.199 --> 03:19.241
States, ezichaza ngokuningiliziwe uxhumano
phakathi kweWall Street noMvukelo

03:19.241 --> 03:25.166
wamaBolshevik, isibonelo esibhalwe nguAnthony Sutton."

03:25.166 --> 03:35.773
Kwaphinde kwachazwa ukuthi uTrotsky noLenin, abaxhaswe
ngezimali—omunye wabasunguli beFederal Reserve

03:35.773 --> 03:45.750
kanti omunye evela ku-Abwehr yaseJalimane—bahambe
baya ePetrograd ukuze bavuse inguquko lapho.

03:45.750 --> 03:53.280
Abanye babona izwe selilungele ukuthathwa,
ikakhulukazi ababheki bezimali baseMelika, ukuze

03:53.280 --> 03:58.125
balawule izwe ngaphansi kwezimpiko zabo, ngokuthi.

03:58.125 --> 04:06.705
"Futhi ngaleso sikhathi, amaMelika basungula
indoda eyayivele iyazi uLenin futhi yenza

04:06.705 --> 04:13.250
izivumelwano zokuqala naye. Le ndoda kwakunguArmand Hammer."

04:13.250 --> 04:20.010
Futhi kuze kube sekufeni kwakhe ngo-1990,
ngaphambi nje kokushona kwakhe, wayenguxhumanisi

04:20.010 --> 04:25.346
phakathi kweDolobha lase-United States nePolitburo.

04:25.346 --> 04:35.241
Futhi yonke le maphrojekthi amakhulu wokungenisa eSoviet Union
ahilela izitshalo, iziteshi zamandla kagesi amanzi, kanye

04:35.241 --> 04:42.250
nesivumelwano esithi "Land and Lease"
ngesikhathi seMpi Yezwe Yesibili, zonke zaqedwa

04:42.250 --> 04:48.458
ngaphansi kokuvikelwa kwakhe, singasho kanjalo.

04:48.458 --> 04:53.333
Hhayi-ke, futhi uArmand Hammer
wayeyisibhiliyoni eminyakeni edlule.

04:53.333 --> 04:57.789
Ubaba wakhe wayengumsunguli wePhathi
YamaKhomanisi, futhi wayengomunye wabasunguli

04:57.789 --> 05:00.166
bePhathi YamaKhomanisi yase-United States.

05:00.166 --> 05:07.458
Futhi, impela, naye wayengomunye wabamukeli be-Order of Lenin.

05:07.458 --> 05:13.583
br] Babukeli abathandekayo: Kumele nivumele
lokhu kungene engqondweni kwenu okwesikhashana.

05:13.583 --> 05:20.228
Ababhange abasungule i-Federal Reserve ngo-1913
baxhasa ngemali uMvukelo ka-Okthoba eminyakeni

05:20.228 --> 05:24.583
emine kamuva kanye nokusungulwa kwe-USSR ngo-1922.

05:24.583 --> 05:27.969
Umphumela waba igagasi elikhulu
lokusatshalaliswa kabusha kwezimpahla zaseRussia

05:27.969 --> 05:30.583
ezandleni zababhanki baseMelika abangabazekayo!

05:30.583 --> 05:35.250
Okokuqala, amaSoviet athathe impahla yabakhosi,
yebandla, yebourgeoisie kanye nezikhulu eziphezulu.

05:35.250 --> 05:40.312
Ngokwenza kanjalo, basungula lokho okwaziwa ngokuthi
impahla yomphakathi, bakhokha inzalo kubabhekinikhulu

05:40.312 --> 05:43.708
baseMelika futhi benza izinkontileka nabo zokuthuthukisa imboni.

05:43.708 --> 05:48.291
IBhange LikaZwelonke laseSoviet ngaleso sikhathi
laliphethwe uRothschild, njengoba lisaphethwe namuhla.

05:48.291 --> 05:54.000
Wolski ufingqa isikhathi kusukela eMpi Yezinguquko
ka-Okthoba kuze kwehla uDonga lwaseBerlin kanje:

05:54.000 --> 06:00.796
"Akekho ongake acabange ukuthi laba maKhomunisti
aseRussia ekugcineni baxhaswa ngemali

06:00.796 --> 06:06.466
yiNtshonalanga esigabeni sokuqala futhi kamuva balawulwa."

06:06.466 --> 06:16.000
Lokho futhi yisizathu sokuthi abantu abaningi bangakwazi
ukuqonda ukuthi iSoviet Union yahlukanisa uhlelo lwayo.

06:16.000 --> 06:21.615
Lapho isoshiyalizimu, eholiwe yiSoviet Union
namazwe e-Eastern Bloc afana neGDR, saba yibumba

06:21.615 --> 06:25.322
futhi singasashintshi, kwadingeka ukushintsha uhlelo.

06:25.322 --> 06:29.794
Uma babe belinde isikhathi eside kakhulu,
uhlelo beluzowela phansi ngokungalawuleki.

06:29.794 --> 06:34.812
Kuphela ngokudilika okulawulwayo nokuqala
okusha okunomusa nabantu abasha, amandla

06:34.812 --> 06:38.916
angemuva kwezibukiso akwazi ukugcina ukulawula.

06:38.916 --> 06:43.291
Ngemva kokuwa kodonga lwaseBerlin,
iSoviet Union yahlakazeka ngo-1991.

06:43.291 --> 06:49.989
Lesi siguquko esilawulwayo kwesu ngamandla angemuva kwezibuko
silungiselelwe e-Institute for Systems Analysis

06:49.989 --> 06:57.291
eVienna, lapho izinsizakalo ezimfihlo zaseMpumalanga
naseNtshonalanga zisebenza ndawonye kusukela ngo-1972.

06:57.291 --> 07:02.750
Kwakuyilapho lapho ukuqothulwa kweSoviet Union ngaleyo ndlela
nokuwohloka kweBlokhi YaseMpumalanga konke kwakuhlelwe khona.

07:02.750 --> 07:08.583
Lesi sikhungo saqeqesha abasebenzi abasha
abakhethiwe ngesikhathi esalandela ukuwa kodonga lwaseBerlin.

07:08.583 --> 07:17.982
"Futhi enye iphuzu wukuthi, ukuze kubhekwe iSoviet Union,
kwasungulwa isikhungo esihlangene eduze kweVienna nabantu

07:17.982 --> 07:27.916
baseMelika, lapho kusukela ngo-1982 kwaba nokuqeqeshwa
kwabasebenzi bezepolitiki besikhathi esalandela i-perestroika."

07:27.916 --> 07:39.413
Lokho kusho ukuthi kukhona amagama afana noChubais, uWechselberg,
uArwen nokunye, abaqeqeshwe lapho, bese

07:39.413 --> 07:50.617
ekupheleni kwe-perestroika babambe iqhaza
ekuthengisweni kwempahla yomphakathi, impahla kahulumeni.

07:50.617 --> 07:56.644
Futhi yilokho okwenza babe
ngabazigidigidi noma ama-oligarchi esikhuluma ngabo.

07:56.644 --> 08:02.675
"Futhi ama-oligariki aseNtshonalanga,
ama-oligariki wezezimali, nabo babebandakanyekile."

08:02.675 --> 08:07.544
Futhi babe sebekhethe izingxenye ezinhle
kakhulu embonini yezinto ezingavuthiwe.

08:07.544 --> 08:15.303
Futhi uKhodorkovsky ungomunye walaba abantu, u-Abramovich
ungomunye futhi, ababe bethola izikweletu eNtshonalanga,

08:15.303 --> 08:21.043
ababe bethembiswe izibopho zezikweletu kusukela ngo-1988.

08:21.043 --> 08:28.083
Amandla angemuva kwezithombe-mbono ngaleyo ndlela asebenzisa
abasha abasafufusa abakhethiwe abaqeqeshwe eVienna Institute.

08:28.083 --> 08:34.892
Ngosizo lwabatshalizimali baseNtshonalanga,
bakwazi ukuthatha ingcebo kazwelonke yeSoviet Union.

08:34.892 --> 08:42.650
Amadoda afana noRoman Abramovich bakwazi ukuguqula
ama-$100 million abe inzuzo emangalisayo engu-$13.5

08:42.650 --> 08:47.591
billion ngokwabela kabusha ingcebo kazwelonke eRussia.

08:47.591 --> 08:55.666
"Futhi esikuhlangenwe nakho kwathi-ke kwavela
ikasti lama-oligarika, kanti iPolitburo neqembu,

08:55.666 --> 09:00.500
nazo zonke izakhiwo zalo, zagibela ngokuzumayo."

09:00.500 --> 09:06.458
Futhi impi yamakilasi eyayikhona ngaleso
sikhathi yashintsha yaba impi yesimo sezulu.

09:06.458 --> 09:15.128
Futhi lokho esasihlaselwa ngakho kuze kube ngo-1990 eBlokhi
YaseMpumalanga kwakuyiphathi yebanga labasebenzi, impi yebanga,

09:15.128 --> 09:20.978
nithi, "proletariya yezizwe zonke
nihlangane" – zonke izisho ezingenalutho ezamanje

09:20.978 --> 09:25.583
esezishintshwe ngezinye izisho ezingenalutho.

09:25.583 --> 09:30.668
Isiphetho sesikhashana: Ukuwa kodonga
lwaseBerlin nokuvalwa kweSoviet Union kwakuhlelwe

09:30.668 --> 09:34.468
ngokucophelela futhi kwenziwa ngokulawulwa okuqondile.

09:34.468 --> 09:40.254
I-Vienna Institute yanikeza ubuchwepheshe, okungukuthi
umqondo omusha wokuntuleka kwezinsiza kanye nokuvikelwa

09:40.254 --> 09:44.083
kwesimo sezulu, kanti amabhange amakhulu ahlinzeka ngemali.

09:44.083 --> 09:49.083
Lokhu ukuthathwa kwezimpahla zomphakathi ukuze zifakwe
eziphongolweni zabambalwa kuyaqhubeka kuze kube namuhla.

09:49.083 --> 09:54.498
Kushintshile kuphela izisho. Umzabalazo
wamakilasi usephenduke umzabalazo wesimo sezulu.

09:54.498 --> 09:58.489
Ngokusho kukaWolski kulesi sixoxo, lawo maqembu
abantu afanayo aphinde azuze ezinhlelweni

09:58.489 --> 10:01.282
eziningi ezithathwe ngezizathu zokuvikela isimo sezulu.

10:01.282 --> 10:12.357
"Yebo, futhi lokho kusiholela
ezinhlosweni ezazibekwe eSoviet Union ngo-1966."

10:12.357 --> 10:16.394
Inhloso yokuqala kwakuwukuvumela
iNtshonalanga ukuthi ikhule kuyo.

10:16.394 --> 10:23.291
Futhi inhloso yesibili kwakuwukwenza
imali ngesimo sezulu. Yilokho okwenzekile.

10:23.291 --> 10:31.978
"Manje-ke sikhuluma ngalawa makhosi e-CO2, izinhlelo ezintsha
zokushisa – 40% yabantu eJalimane abanikazi bezindlu zabo, futhi

10:31.978 --> 10:40.733
angazi ukuthi bangaki kubo abazokwazi ukukhokhela uhlelo olusha
lokushisa – bese-ke ama-Black Rocks adumile nezinye izinkampani

10:40.733 --> 10:47.490
ezifana nawo mhlawumbe zizobe zithi, kulungile,
sizoyithenga esitokisini sokubhujiswa kwenkampani,

10:47.490 --> 10:52.951
eku-auksheni yokuthengiswa kwezimpahla ngenxa yokubhujiswa."

10:52.951 --> 10:59.573
Isiphetho: Ngokufingqa, kungashiwo ukuthi imijikelezo
yezimali eziphakeme ngemuva kwesithiyo somusi yandisa ingcebo

10:59.573 --> 11:03.609
yabo nomthelela wabo ngazo zonke izinguquko ezinkulu zomlando.

11:03.609 --> 11:10.031
Uma kubhekwa ngokungakhethi, izigameko ezivelele ezifana
neNguquko ka-Okthoba, ukuvela kohlelo lokulwa kwemibuso yezigaba,

11:10.031 --> 11:14.347
kanye nokudilika kwe-Bloc YaseMpumalanga
zibonakala ziyimodeli yebhizinisi nezinye

11:14.347 --> 11:18.304
izinyathelo zokwakha umbuso wobuphethe wonke emhlabeni.

11:18.304 --> 11:25.458
Namuhla, ngaphansi kwegama elithi 'ukulwa noma
ukuvikelwa kwesimo sezulu', kulandelwa uhlelo olufanayo.

11:25.458 --> 11:31.500
Ukuvikelwa kwemvelo kuyadingeka ngokuphuthumayo,
kodwa akulindelekile kulabo abazuza kulezi zinkinga.

11:31.500 --> 11:36.265
Ngenxa yokuzibandakanya komuntu siqu, abantu
abaningi kakhulu bazazisa ngalezi zindaba.

11:36.265 --> 11:38.875
Intuthu iyaphakama futhi isikali siyagoba.
