WEBVTT

00:06.623 --> 00:12.396
"Bamameli ba ratehang ba seboka sa rona sa boralitaba sa MWGFD se
mabapi le sehlooho: 'Meriana kamora Corona, tlhahlobo le pono'.

00:12.396 --> 00:19.198
Metsoalle le batšehetsi ba ratehang, sengolong sa ka, seo ke se
rehelletseng "Tlokotsi eo ho thoeng ke ea coronavirus e le

00:19.198 --> 00:26.336
sesosa sa moriana o mocha," nka rata ho araba potso ea hore
na moriana o bohlale o ka shebahala joang kamora coronavirus.

00:26.336 --> 00:32.319
Mofuta oa meriana o behang batho bohareng hape le tsamaiso
ea tlhokomelo ea bophelo eo ka tšepo e tla tloha haufinyane

00:32.319 --> 00:35.983
ho itšetlehong le lithibelong tsa tsamaiso e hlekefetsang.

00:35.983 --> 00:42.221
Hape nka rata ho buisana ka seo re lokelang ho se etsa nakong ea
phetoho, eo ho eona re ntseng re le tlas'a puso e hatellang ea

00:42.221 --> 00:47.132
bophelo bo botle ea lenaneo lena le se nang botho,
'me, haholo-holo, hore na motho ka mong a ka etsa

00:47.132 --> 00:50.650
eng ho sireletsa le ho boloka bophelo ba hae bo botle.

00:50.650 --> 00:56.630
Ho tloha ka 2020, har'a se bitsoang seoa sa coronavirus le lilemo
tse ileng tsa latela, batho ba bangata le ho feta ba se ba

00:56.630 --> 01:02.368
elelloa, haholo-holo ka liphihlelo tsa bona tse bohloko, kamoo
boemo bo mpefetseng kateng, ehlile bo nyahamisang, ho sa

01:02.368 --> 01:08.493
tsotellehe kamoo tsamaiso ea rona ea tlhokomelo ea bophelo le
meriana li bileng le boemo bo khelohileng kateng, bothata bona bo

01:08.493 --> 01:14.762
bitsoang ba coronavirus bo ka boela ba nkoa e le monyetla, ntlha
ea phetoho eo ho eona re ka hlokomelang ka bohloko hore meriana e

01:14.762 --> 01:20.886
khelohetse tseleng ka ho feletseng masomong a lilemo a sa tsoa
feta, 'me e hloka ka potlako ho khutlela boleng ba eona ba 'nete

01:20.886 --> 01:26.239
le karolong ea eona e le bonono ba pholiso bo akaretsang
bo shebaneng le seriti, bophelo le bophelo bo botle ba

01:26.239 --> 01:30.090
batho e le bonngoe bo sa arohaneng ba 'mele, kelello le moea.

01:30.090 --> 01:35.367
Ho ya ka pono ya ka, ka hona, tsietsi ya coronavirus e
ka boela ya nkuwa e le se butswang mahlo, e le modumo

01:35.367 --> 01:38.356
o tsosang, mme ka hona e le moqapi wa meriana e metjha.

01:38.356 --> 01:43.525
Pele ke fana ka ditshisinyo tse tobileng mabapi le hore na
moriana o jwalo o motjha o ka shebahala jwang, e leng mehopolo le

01:43.525 --> 01:48.694
ditshisinyo tseo ke tshepang hore batho ba bangata ba bang ba
inehetseng ba tla thabela ho di ntshetsa pele le ho di qaqisa,

01:48.694 --> 01:52.403
nka rata ho re hopotsa ka bokgutshwanyane empa
ka ho hlaka ka boemo ba hona jwale bo bobe

01:52.403 --> 01:55.463
haholo ba tsamaiso ya rona ya tlhokomelo ya bophelo.

01:55.463 --> 02:01.507
Leha ke ntse ke ithuta, empa haholo-holo haesale ke qala ho
sebetsa ke le ngaka ka 1989, ke hlokometse

02:01.507 --> 02:06.283
hore tšusumetso ea indasteri ea meriana ho tsa
bongaka e ntse e eketseha selemo le selemo.

02:06.283 --> 02:12.046
Meriana e ntseng e tura le ho feta, eo ka linako tse ling
litekanyetso tsa eona tsa kotsi le molemo li belaetsang haholo, e

02:12.046 --> 02:17.996
se e kenngoa 'marakeng 'me e bapatsa ka matla ke lik'hamphani tsa
meriana, joalo ka li-statin tsa ho theola k'holeseterole kapa

02:17.996 --> 02:23.431
li-proton pump inhibitor tsa ho thibela asiti ea ka mpeng,
hammoho le liente tse ntseng li eketseha, joalo ka ente e

02:23.431 --> 02:29.241
bitsoang ea mofetše oa molomo oa popelo kapa ente ea HPV, eo
joale e khothalletsoang ke STIKO, Komiti e sa Feleng ea Liente,

02:29.241 --> 02:34.113
eseng feela bakeng sa banana empa le bakeng sa bashanyana ho
tloha lilemong tse robong, ntle le liphetho

02:34.113 --> 02:39.130
tse hlakileng tsa liphuputso tsa mahlale
tse ka pakang molemo oa 'nete oa mohato ona.

02:39.130 --> 02:43.370
Leha bopaki ba saense bo fumanehang bakeng sa litokisetso tse
ngata tse ncha bo lekanyelitsoe haholo, mekhelo ea

02:43.370 --> 02:47.670
molao ea inshorense ea bophelo bo botle e ne e
lula e potlakela ho amohela ho lefella litšenyehelo.

02:47.670 --> 02:54.762
Ka nako e tšoanang, tšehetso ea litšenyehelo tsa meriana ea
limela e theko e tlaase, e batlang e se na litla-morao, ke hore,

02:54.762 --> 03:02.140
litokisetso tsa limela tse sebelisoang kalafong ea tlhaho, e ile
ea emisoa ka ho feletseng ka 2004, 'me puseletso ea litšenyehelo

03:02.140 --> 03:06.456
tsa litšebeletso tsa bongaka le eona ea fokotsoa butle-butle.

03:06.456 --> 03:13.883
Karolo ea lichelete tsa tlhokomelo ea bophelo eo lekala la meriana
le e nkang bakeng sa lona e ntse e hola selemo le selemo.

03:13.883 --> 03:18.603
Sena se boetse se bolela tjhelete e fokolang bakeng
sa ba fanang ka ditshebeletso lekaleng la bongaka.

03:18.603 --> 03:23.415
Ka hona, chelete e tsoang menehelong ea ba nang le
inshorense ha e fihle ho lingaka, basebetsi ba sepetlele,

03:23.415 --> 03:26.243
litsebi tsa phekolo ea 'mele kapa basebeletsi ba booki.

03:26.243 --> 03:31.846
Chelete ha e tseteloe lisebelisoeng tsa sepetlele kapa
tlhokomelong e tsoelang pele kapa ntlafatsong,

03:31.846 --> 03:38.063
empa ho e-na le hoo e phalla ka kotloloho mekotleng ea
lik'hamphani tsa meriana tse ruuoang ke ba matla.

03:38.063 --> 03:43.718
Ba ntse ba iketsetsa matlotlo ka lilemo tse ngata, ha ntho
ea bohlokoahali tsamaisong ea rona ea bophelo bo botle, e

03:43.718 --> 03:47.283
leng bophelo le boiketlo ba batho, e ntse e hlokomolohiloe.

03:47.283 --> 03:52.033
Tlokotsi ena eo ho thoeng ke ea coronavirus joale e se e re
hlakiselitse ka ho phethahala hore na puso

03:52.033 --> 03:56.970
ena ea mekhatlo e kopaneng ea liindasteri tsa
meriana e se e atlehile ho fihla hole hakae.

03:56.970 --> 04:03.173
Ntle le kgang e nngwe kapa e nngwe, dikhamphani tse kgolo tsa
meriana tse kang Pfizer, Moderna, BioNTech le AstraZeneca di

04:03.173 --> 04:09.783
tlisitse mefuteng ya ente ya coronavirus e sa lekoa ka ho lekana,
e theilweng dijining, e sa ntseng e le tekong, mmarakeng, tsa di

04:09.783 --> 04:15.020
isa dinaheng tse itseng ka ditumellano tse nang le phaello e
kgolo ya dibilione tsa diponto, mme di ile

04:15.020 --> 04:19.816
tsa entwa ho feta 70% ya baahi ba lefatshe ke
bongata ba dingaka ntle le potso kapa nyatso.

04:19.816 --> 04:24.404
Saense, e bileng e senyehile nako e telele, jwalo ka
ha e sebediswa diyunivesithing le ho phatlalatswa

04:24.404 --> 04:27.670
dijenaleng tsa ditsebi, le yona e bile le seabo tabeng ena.

04:27.670 --> 04:33.763
Le ba tšehetsang ente ka matla a maholo ha ba sa khona
ho latola boholo bo boholo ba tšenyo e tebileng e

04:33.763 --> 04:38.083
bakoang ke sena, ho kenyeletsa le mafu a batho ba limilione.

04:38.083 --> 04:43.366
Litsebi tsa bongaka le babuelli ba molao ka ho tšoana ba tla
be ba sebetsana le litlamorao lilemo tse mashome tse tlang.

04:43.366 --> 04:49.206
Temohisiso eo re e fumaneng ka ho sheba ka morao ho liketsahalo e
tshosa ebile ha e dumelehe, e leng hore sewa se bitswang sa

04:49.206 --> 04:54.064
coronavirus le letsholo la ente le tsamaeang le sona, ka bobedi
di ile tsa lokiswa le ho phethahatswa ka

04:54.064 --> 04:58.996
mokgwa o mano a mangata le o nyatsehang e le
karolo ya morero wa ba laolang dintho ka sekhukhu.

04:58.996 --> 05:04.893
Ka thuso ea WHO, UN le EU, tse laotseng tsohle molemong oa ba
maemong a holimo, le ka tšebelisano-'moho le mebuso

05:04.893 --> 05:10.796
ea linaha tse ngata lefatšeng ka bophara, eona e
kentsoeng ka sekhukhu le ho silafatsoa ke mafia ea matla.

05:10.796 --> 05:17.495
Ke sekhobo se tshabehang hore, ho sa natswe kotsi e kgolo e ka
bakwang ke mekento ena e theilweng dijining, thekenoloji eo ho

05:17.495 --> 05:22.264
thweng ke ya mRNA jwale e tla boela e
sebediswe mekेंटong e meng e mengata eo ho thweng e

05:22.264 --> 05:25.490
sireletsa batho le diphoofolo, ka taelo ya WHO.

05:25.490 --> 05:30.797
Morero ona o se o le sehlohlolong, 'me ha e sa le taba
feela ea phaello ea lichelete, empa ke ea ho lematsa le ho

05:30.797 --> 05:34.256
fokolisa batho ka boomo, esita le ho ba felisa ka ho feletseng.

05:34.256 --> 05:39.349
Ho ka ba hotle ha nka re sena sohle
ke tiori feela ea morero oa sephiri.

05:39.349 --> 05:44.740
E le hore re itokisetse, ka tlhaho re hloka tlhahisoleseding
mabapi le se seng se rerilweng e le karolo ya ajenda ena.

05:44.740 --> 05:47.109
Mme ha re shebeng Berlin.

05:47.109 --> 05:52.569
Jwalokaha ba bang ba lona le ka tswa hlokomela, Seboka sa
Lefatshe sa Bophelo bo Botle se ne se tshwaretswe

05:52.569 --> 05:58.109
Berlin ka lekgetlo la bo15 matsatsi a mmalwa a
fetileng, ho tloha ka la 13 ho isa ho la 15 Mphalane.

05:58.109 --> 06:04.037
Sebokeng sena – joalokaha ho boletsoe webosaeteng ea bahlophisi,
'me ke qotsa – "foramo e ikhethang, ea machaba, le ea maano

06:04.037 --> 06:10.061
bakeng sa bophelo bo botle ba lefatše", lik'hamphani tse kholo
tsa meriana li kopana le bankakarolo, baetsi ba liqeto le batho

06:10.061 --> 06:14.220
ba nang le matla lefatšeng la bophelo bo
botle ba lefatše 'me li rala mananeo a macha a

06:14.220 --> 06:16.803
lefats'e ka bophara bakeng sa bophelo ba rona.

06:16.803 --> 06:20.576
Ke nahana hore ke lokela ho re, ho
senyetsa bophelo ba rona bo botle.

06:20.576 --> 06:26.557
Ntle le lik'hamphani tse kholo tsa meriana, motheo oa meriana oa
Wellcome Trust le Motheo oa Rockefeller, ketsahalo ena e

06:26.557 --> 06:32.390
belaetsang e boetse e tšehelitsoe ka lichelete ke ba
tloaelehileng, joalo ka Motheo oa Bill & Melinda Gates le CEPI, e

06:32.390 --> 06:38.717
leng Coalition for Epidemic Preparedness Innovations, ke hore,
kopano bakeng sa boqapi thibelong ea mafu a tšoaetsanoang, e leng

06:38.717 --> 06:45.044
selekane sa lefats'e sa liente se sebetsang ka tšebelisano-'moho
ea sechaba le likhoebo bakeng sa lipatlisiso le nts'etsopele ea

06:45.044 --> 06:51.223
liente tse ncha, bakeng sa – joalo ka ha ho ka baloa ho Wikipedia,
'me ke qotsa – "karabelo e betere le e tobileng ho likhobo

06:51.223 --> 06:55.356
life kapa life tse ka hlaha tsa tšoaetso e ncha ea vaerase".

06:55.356 --> 07:01.343
Har'a libui tse ngata ketsahalong ena e ne e le Chancellor oa
Jeremane, Scholz, eo, ka meko e meholo, a boetseng a tšepisa

07:01.343 --> 07:06.495
sephutheloana sa limilione tsa li-euro se nang le linomoro tse
tharo, e leng hantle limilione tse 360 tsa

07:06.495 --> 07:11.770
li-euro, ho tsoa letloleng la balefi ba lekhetho ba
Jeremane ho ea Mokhatlong oa Lefatše oa Bophelo.

07:11.770 --> 07:16.085
Sena se tiisitse le ho feta boemo ba Jeremane ba
boetapele ho tshehetseng ka ditjhelete mokgatlo o

07:16.085 --> 07:18.636
moholo ka ho fetisisa wa kgothatso wa tsa meriana.

07:18.636 --> 07:24.116
Dibui di ne di kenyeletsa ditsebi tsa bophelo bo botle le bafani
ba nang le pelo e ntle jwalo ka Bill Gates le

07:24.116 --> 07:30.193
Motsamaisi-Kakaretso wa WHO, Tedros, eo mohlomong a neng a ntse a
thabile haholo ka katleho ya hae e kgolo ya dipolotiki e

07:30.193 --> 07:35.972
etsahetseng Geneva ka la 1 Phuptjane selemong sena, e leng
phetoho melaong ea machaba ea bophelo bo botle e ileng ea

07:35.972 --> 07:42.348
qobelloa ka mokhoa o se nang demokrasi ho hang ka ts'ebetso ea
sephiri, e leng se mo fang monyetla oa ho phatlalatsa seoa kapele

07:42.348 --> 07:46.443
ka pelaelo feela le ho laela liente tse loketseng hang-hang.

07:46.443 --> 07:52.735
Mme melao ena e metjha ya bophelo bo botle e tla ba e
tlamang dinaha tsohle, ntle le haeba mebuso ya dinaha tseo e

07:52.735 --> 07:57.017
leng ditho e e hanana ka ho hlaka ka Mmesa selemong se tlang.

07:57.017 --> 08:05.006
Hobane sena se re beha kotsing e kholo bohle haeba re se re sa
khone ho se thibela, mme hape re batla ho tsebisa dipaleamende

08:05.006 --> 08:12.091
tse ngata kamoo ho ka kgonehang ka kamoo boipuso ba setjhaba bo
leng kotsing kateng, re tla bua ka taba ena ka ho

08:12.091 --> 08:19.033
kgetheha kopanong ya rona e latelang ya boralitaba ya MWGFD
ka la 22 Hlakola 2025 – le ka se ngola letsatsi lena.

08:19.033 --> 08:21.903
Empa ha re kgutleleng ditabeng tsa
Seboka sa Lefatshe sa Bophelo bo Botle.

08:21.903 --> 08:28.014
Ntle le litemoso tse ntseng li phahama tse tsoang ho likomiti tse
ling tse ngata mabapi le mafu a macha a kotsi le likokoana-hloko

08:28.014 --> 08:32.903
tse a bakang joalo ka 'bird flu' le vaerase ea Marburg, lintlha
tse latelang le tsona li ile tsa tšohloa

08:32.903 --> 08:37.903
ketsahalong ena e neng e le Berlin, tse lokelang
ho re etsa hore re phaphame 'me re ele hloko.

08:37.903 --> 08:44.576
Ke qotsa: "Tšokelo ea seoa e tsoang phetohong ea
tlelaemete kapa bophelo bo botle ntoeng le likhohlanong".

08:44.576 --> 08:48.690
Sena se re fa mohopolo oa hore na lenaneo lena le lebile kae.

08:48.690 --> 08:57.114
Mohlomong matshediso a feela ke moono wa ketsahalo ya selemo sena,
o reng: "Ho Aha Tshepo bakeng sa Lefatshe le Phetseng Hantle".

08:57.114 --> 09:04.369
Sena se bontša hore sehlotšoana sena se hloileng batho
joale ho bonahala se tšoenyehile hore batho ba bangata

09:04.369 --> 09:08.695
le ho feta ba se ba bona merero ea bona ea boqhekanyetsi.

09:08.695 --> 09:16.979
Mme baetapele ba WEF, Foramo ya Lefatshe ya Moruo e etelletsweng
pele ke Klaus Schwab, ba bonahala ba ikutlwa ka tsela e tshwanang,

09:16.979 --> 09:21.543
kaha ba kgethile "Ho Tsosolosa Tshepo" e le moono wa bona.

09:21.543 --> 09:25.421
E ka ba bothoto bo feteletseng ho hakanya ho tsoa
ho sena phetoho e haufi ea maikutlo kapa esita le

09:25.421 --> 09:28.383
phetoho ea tsela ka lehlakoreng la sehlopha sa matla.

09:28.383 --> 09:35.194
Ha feela boemo bona bo tšosang le bo kotsi bo ntse bo tsoela pele
kapa mohlomong bo bile bo mpefala, 'me re ntse re le tlas'a

09:35.194 --> 09:42.060
tšokelo e sa feleng ea morero ona oa bosatane, mosebetsi o ka
sehloohong oa rona lingaka, empa hape le ba phekolo e meng, ruri

09:42.060 --> 09:47.781
le bohle ba sebetsang tsa bongaka, e tla ba ho
sireletsa batho ba re tšepang ka hohle kamoo re ka khonang

09:47.781 --> 09:51.875
kateng litlhaselong tsa sehlopha sena se hloileng batho.

09:51.875 --> 09:59.619
Mabapi le sena, ho bohlokoa ho rona lingaka, ba tlamelletsoeng ke
melao ea rona ea boitšoaro, Kano ea Hippocratic le Phatlalatso

09:59.619 --> 10:06.943
ea Geneva ea Mokhatlo oa Bongaka oa Lefatše, ho hopola
temana e qapiloeng ho eona, e baloang tjena, 'me ke qotsa:

10:06.943 --> 10:14.316
Le tlas'a tšoso, nke ke ka sebelisa tsebo ea ka ea
bongaka ho tlola litokelo tsa botho le tsa boahi.

10:14.316 --> 10:21.073
Sena se bolela hore rona dingaka, tse shebaneng le bophelo bo
botle le boiketlo ba batho ba batlang thuso ya rona, ha re a

10:21.073 --> 10:26.113
lokela ho itumella ho tshoswa ka dikgwetliso
le tlhoriso ha ho tluwa tabeng ya ho sireletsa

10:26.113 --> 10:29.716
bophelo bo botle le maphelo a bakudi ba rona.

10:29.716 --> 10:36.945
Haeba rona, litsebi tse seng kae tsa bongaka le bo-ramahlale ba
setseng ba hanne ho latela morero ona o kotsi, hammoho le batho

10:36.945 --> 10:42.124
bohle ba e-s'o hlekefeloe ke phatlalatso ea
maiphatsa, re sa nke khato kapele khahlanong le

10:42.124 --> 10:45.610
sena, re tobane le tšokelo ea mollo o tšabehang.

10:45.610 --> 10:48.683
Ka hona, re hloka lingaka le litsebi tsa bongaka ka potlako.

10:48.683 --> 10:52.203
Mme e mong le e mong ya mpulang a
ikutlwe a memilwe ho ikopanya le rona.

10:52.203 --> 10:57.489
Re hloka dingaka tse sa tlo itumella ho silafatswa ke
dithahasello tsa mekgatlo e matla ya diindaseteri tsa meriana,

10:57.489 --> 11:03.403
tse tla nka mehato ka sebete le ka boikemisetso ha ho tluwa
tabeng ya ho sireletsa bophelo bo botle ba bakudi ba ba tshepang.

11:03.403 --> 11:11.296
Lingaka tse hananang ka ho hlaka le mehopolo le merero ea ba
laolang ka sekhukhu, tse rekisoang ka boikaketsi ba botho: Morero

11:11.296 --> 11:17.622
oa 2030, Tsosoloso e Kholo, Tumellano ea Seoa le
tokiso ea melao ea machaba ea bophelo bo botle, WHO,

11:17.622 --> 11:21.330
hammoho le seo ho thoeng ke Tumellano ea Kamoso ea UN.

11:21.330 --> 11:26.062
Mme, ehlile, setifikeiti sa ente sa dijithale le
direkoto tsa bakuli tsa elektroniki, tseo le tsona li neng

11:26.062 --> 11:29.083
li etselitsoe feela morero oa tlhokomelo e feletseng.

11:29.083 --> 11:35.689
Mme, ehlile, moahi e mong le e mong o lokela ho
ba hanela ka matla, nna nka fana ka keletso feela.

11:35.689 --> 11:42.450
Boikarabello ba bophelo ba rona, esale e
le pele ho tsohle, bo matsohong a rona.

11:42.450 --> 11:47.296
Hape ena ke ntlha ya bohlokwa haholo merianeng ena e
metjha, eo ke tla leka ho e hlalosa ka bokgutshwanyane mona.

11:47.296 --> 11:52.073
Motho e mong le e mong o tlameha ho ikarabella bakeng sa boeena,
mme ehlile, bakeng sa bana ba hae ba

11:52.073 --> 11:57.650
banyenyane, le ho sireletsa bophelo ba hae bo bohlokoa
ho tloha qalong ka ho phela bophelo bo botle.

11:57.650 --> 12:03.556
Lingaka, bahlokomeli ba phekolo e meng le bafani ba bang ba
litšebeletso tsa bophelo bo botle ba ka bapala karolo ea bohlokoa

12:03.556 --> 12:10.283
ea tšehetso mona e le baeletsi le metsoalle mabapi le thibelo,
tlhokomelo ea bophelo bo botle le ho thibela kapa ho qoba mafu.

12:10.283 --> 12:14.676
Boikarabello bona ba botho bakeng sa bophelo
ba rona bo qala ka lijo tse phelisang hantle.

12:14.676 --> 12:19.387
Jwalokaha Hippocrates, ngaka le morupelli wa
Magerike, a boletse dilemo tse fetang 2,400

12:19.387 --> 12:22.363
tse fetileng: "A dijo e be moriana wa hao."

12:22.363 --> 12:27.974
Lijo tsa 'nete ka kutloisiso ea tsona e feletseng li kenyelletsa
meroho e lengoeng ka mokhoa oa tlhaho, litholoana, linate le

12:27.974 --> 12:32.867
linate, hammoho le litlama, linoko, lioli tse huloang ka serame,
letsoai la tlhaho la leoatle kapa letsoai la

12:32.867 --> 12:38.176
mafika le se nang lintho tse tsoakoang, le metsi a
seliba a hloekileng ka hohle kamoo ho ka khonehang.

12:38.176 --> 12:44.905
Ka pono ea ka, boemo bo loketseng ka ho fetisisa e ka ba hore
motho e mong le e mong a be le setša sa hae seo a ka leng meroho,

12:44.905 --> 12:51.158
litholoana le litlama ho sona, haholo-holo tsa mefuta ea
khale e itšehang ka peo, ebe o atolosa phepelo ea hae ea lijo

12:51.158 --> 12:55.130
ka ho fapanyetsana peo le lijalo le baahisani le metsoalle.

12:55.130 --> 13:00.174
Sena se fana ka mokhoa oa ho loantša maqiti a kotsi a
lik'hamphani tse kholo tsa peo tse kang Monsanto le balekane ba

13:00.174 --> 13:04.701
eona, tse batlang ho hapa mebaraka lefatšeng ka bophara ka limela
tse fetotsoeng liphatsa tsa lefutso tse

13:04.701 --> 13:09.600
hlahisitsoeng ho sebelisoa lik'hemik'hale tse
bolaeang likokoanyana tse kotsi ka ho fetisisa.

13:09.600 --> 13:13.902
Mang kapa mang ea batlang ho kenyelletsa tlhapi kapa nama lijong
tsa hae o lokela ho etsa bonnete ba hore phoofolo e

13:13.902 --> 13:18.803
sebelisitsoeng e hlotsoe ka mokhoa o loketseng mofuta
oa eona kapa e tsoa ho tsomo kapa ho tšoasoa naheng.

13:18.803 --> 13:24.241
Mme tabeng ena, hape nka rata ho le hopotsa kamoo ho leng
bohlokwa kateng ho kgothaletsa balemi ho kgutlela temong ya

13:24.241 --> 13:30.189
tlhaho ba sebedisa mekgwa ya tlhaho ya temo, jwalo ka ha e ne e
le tloaelo dilemong tse tharo tse fetileng, ntle le menontsha ya

13:30.189 --> 13:35.348
khemikhale e hlahisitsweng diindastering kapa
dibolayadikokonyana, ntle le peo e fetotsweng ka lefutso e bakang

13:35.348 --> 13:38.850
mafu, eo hape e jereng ditefello tse phahameng tsa laesense.

13:38.850 --> 13:42.761
Sena se tla boela se nolofalletsa balemi ho
itokolla tlas'a khatello e matla ea likoporasi tsa

13:42.761 --> 13:45.636
lik'hemik'hale tsa temo le theknoloji ea temo.

13:45.636 --> 13:49.983
Ke dumela hore re lokela ho ba hlokolosi
haholoanyane ha re kgetha dijo tsa rona.

13:49.983 --> 13:58.000
Hangata re ka lahla 80% ea lihlahisoa suphamaketeng hang-hang,
e leng mosebetsi oa seo ho thoeng ke ts'ireletso ea bareki.

13:58.000 --> 14:01.785
Lijo tsena, tse bitsoang lijo, ha li tšoaneloe ho bitsoa lijo.

14:01.785 --> 14:05.730
Mme ha di tlatsetse boiketlong ba rona ba nako e telele.

14:05.730 --> 14:10.856
Ho fapaneng le hoo ke nnete. Ha nako e ntse e
ea, li baka tšenyo e sa feleng bophelong ba rona.

14:10.856 --> 14:16.211
Mefuta e mengata e fapaneng ea lijo tse sa pheliseng hantle tse
fumanehang ke sesosa se seholo se kenyang letsoho keketsehong e

14:16.211 --> 14:21.524
tsitsitseng ea mafu a bitsoang a mokhoa oa bophelo, a kang ho
bola ha meno, botenya bo feteletseng, lefu la tsoekere la mofuta

14:21.524 --> 14:25.150
oa bobeli, khatello e phahameng ea mali,
ramatiki ea ho senyeha ha malokololo, lefu la

14:25.150 --> 14:28.356
Alzheimer le mefuta e meng ea ho lahleheloa ke kelello.

14:28.356 --> 14:32.916
Ho dula o phetse hantle, ho bohlokwa ho sebedisa dijo tseo e leng
tsa tlhaho ka hohle kamoo ho ka kgonehang le ho

14:32.916 --> 14:38.336
lokisa dijo tse monate, tse silehang habonolo ka mokgwa o
bolokang divithamini tse ngata kamoo ho ka kgonehang.

14:38.336 --> 14:42.226
Le mona, ruri ho na le ho hongata hoo batho
ba bangata ba ka ithutang hona. Ho ka ba

14:42.226 --> 14:44.296
molemo ha sena se ka qala ka bana dikolong.

14:44.296 --> 14:49.803
Mme le mona, ho na le mefuta e mengata ya
mesebetsi bakeng sa bafani ba ditshebeletso tsa bongaka.

14:49.803 --> 14:56.496
Ho ja hantle ho lokela ho qala nakong ea boimana le ho
anyesa, 'me ho tsoele pele nakong ea bocha le bongoaneng.

14:56.496 --> 15:02.213
Ho dula o phetse hantle, ho bohlokwa hape hore o be le
boikoetliso bo lekaneng le mesebetsi ya mmele kapa dipapadi,

15:02.213 --> 15:08.029
haholoholo kantle le ho fumana kganya e lekaneng ya letsatsi, ho
tsamaya, le ho hloa dithaba, haholoholo dibakeng tsa

15:08.029 --> 15:14.250
tlhaho tse sa senngwang, merung e nang le mefuta e
mengata ya diphedi, dithabeng kapa pela dinoka kapa matsha.

15:14.250 --> 15:19.026
Ho tsamaya ka maoto a sa roalang hape ho kgothalletswa e le
mokgwa wa ho ikamahanya le lefatshe, kaha ho dumella mmele wa hao

15:19.026 --> 15:22.223
ho monya dielektrone ho tswa lefatsheng ka marapo a maoto a hao.

15:22.223 --> 15:26.001
Ho ikamahanya le tlhaho hona ho ka boela ha
fihlelleha ka ho sesa kapa ho hlapa metsing a

15:26.001 --> 15:28.669
tlhaho a kang leoatle, matša, linōka kapa melapo.

15:28.669 --> 15:35.838
Tekanyo e hlahang ya tjhaji mmeleng e pakilwe
hore e kgothalletsa pholiso ya maqeba le tsosoloso,

15:35.838 --> 15:40.703
mme e fokotsa ditlamorao tse mpe tsa electrosmog.

15:40.703 --> 15:45.321
Ho boloka likamano tse ntle tsa sechaba, mohlala, ka har'a
lelapa, har'a metsoalle le batho bao u ba tsebang, kapa esita le

15:45.321 --> 15:49.150
mosebetsing, le hona ho bohlokoa bakeng sa bophelo ba
rona bo botle, joalo ka kamano e ntle le Molimo,

15:49.150 --> 15:52.056
'Mopi oa rona, e leng ntlha ea bohlokoa ka ho fetisisa.

15:52.056 --> 15:57.855
Ha batho ba ka boela ba ikarabella ka ho latela mehato e bonolo e
hlalositsoeng ka holimo, ba ke ke ba hlola ba

15:57.855 --> 16:02.856
hloka ho potlakela ho ngaka kapa ho nka
meriana bakeng sa ntho e 'ngoe le e 'ngoe e nyane.

16:02.856 --> 16:07.837
Sena se ka utlwahala se sa tlwaeleha ho tswa ho ngaka –
etswe motho a ka nahana hore dingaka di fumana tjhelete

16:07.837 --> 16:10.936
ya tsona ka ketelo e nngwe le e nngwe ya bakudi ba tsona.

16:10.936 --> 16:17.109
Empa sepheo ha se ho etsa hore bakuli ba itšetlehe, ka hona ba
tlwaele ho etela ngaka khafetsa, empa ke ho

16:17.109 --> 16:23.763
thusa motho e mong le e mong ho nka boikarabelo ba
bophelo ba hae ka hohle kamoo ho ka khonehang.

16:23.763 --> 16:26.536
Mme ha se kamehla o hlokang ngaka bakeng sa seo.

16:26.536 --> 16:31.568
Ho bile ho pakoa ka lipalo-palo hore ha bongata ba
lingaka sebakeng se itseng bo le holimo, le ha batho ba

16:31.568 --> 16:34.650
etela ngaka khafetsa, tebello ea bophelo ba bona e ba tlase.

16:34.650 --> 16:39.045
Sena se ka ba hape ka lebaka la hore hangata
bakuli ba tloha ha ngaka ba nkile moriana o

16:39.045 --> 16:41.629
mong hape kamora ketelo e 'ngoe le e 'ngoe.

16:41.629 --> 16:45.250
Mme re a tseba hore batho ba shoelang ka lebaka la
ditlamorao tsa dipilisi naheng ya Jeremane ba feta ba

16:45.250 --> 16:47.556
shweleng dikotsing tsa tseleng ka makgetlo a mahlano.

16:47.556 --> 16:54.656
Mme seo ha se kenyeletse le mafu a
bakwang ke tshebedisano ya meriana e fapaneng.

16:54.656 --> 17:00.693
Kahoo re tlameha ho ithuta sena hape le ho se ruta dikolong:
menyetla e hlollang eo tlhaho e ntseng e re

17:00.693 --> 17:06.569
fa yona le matla a maholoholo a ho iphekola
le ho itlhokomela a ka hare ho mmele wa motho.

17:06.569 --> 17:13.076
Re hloka ka potlako ho hlophisa bocha mokhoa oa rona le ho
theha mofuta o mocha oa bongaka o behang batho bohareng hape.

17:13.076 --> 17:20.340
Mosebetsi oa rona oa bohlokoahali bakeng sa mokhoa ona o mocha oa
bongaka e tla ba ho itokolla taolong le boitšepong ho

17:20.340 --> 17:27.500
lik'hamphani tsa meriana le mekhatlo e sebelisanang le
tsona, e leng WHO le balaoli ba bophelo bo botle ba naha.

17:27.500 --> 17:33.155
Ka mohlala, re tlameha ho sireletsa bana ba rona khahlanong le
liente – tse bitsoang liente tse sireletsang – tse qalang

17:33.155 --> 17:39.046
boseeng. Ha liphuputso li hlahlojoa ka hloko, ha ho na bopaki ba
saense bakeng sa liente tsena, empa ho pakiloe hore li senya

17:39.046 --> 17:44.230
tsamaiso ea 'mele ea ho itšireletsa khahlanong le mafu
e ntseng e hola, 'me ka hona li etsa hore batho ba kene

17:44.230 --> 17:47.910
kotsing e kholo ea ho kula ho e-na le ho ba matlafatsa.

17:47.910 --> 17:53.083
Ke nka liente tsa masea a sa tsoa tsoaloa, kapa esita le
ente ea makhetlo a tšeletseng, e le tse belaetsang haholo.

17:53.083 --> 17:58.794
Masea a sa tsoa tsoaloa le bana ba anyesitsoeng ka lebese la 'mè
ba na le tšireletso ea sehlaha, e leng ho bolela hore ba

17:58.794 --> 18:04.045
sirelelitsoe ke 'mè oa bona, ea fetisetsang masole a bohlokoa a
'mele a loantšang mafu a fapaneng a bakiloeng ke likokoana-hloko

18:04.045 --> 18:06.543
ka polacenta, 'me hamorao ka lebese la hae la letsoele.

18:06.543 --> 18:12.263
Hamorao, ba kopana le likokoana-hloko tikolohong ea bona 'me ka
tlhaho ba tšoaetsoa mafu a fapaneng, ka hona ba

18:12.263 --> 18:18.870
ntse ba nts'etsapele le ho matlafatsa tsamaiso ea bona
ea boitšireletso ea 'mele e qapiloeng ka bokhabane.

18:18.870 --> 18:24.463
Re lokela ho tšepa tlhaho haholo mona, 'me re se ke ra e
khathatsa ka litšusumetso tse ngata tse tsoang kantle.

18:24.463 --> 18:29.486
Lilemong tsa morao tjena le mashome a lilemo, mefuta e mengata
haholo ea liente tseo ho thoeng ke tsa tšireletso bakeng

18:29.486 --> 18:35.056
sa bana le bacha e hlahisitsoe 'me e kenyelelitsoe
litlhahisong tsa STIKO, e leng Khomishene e Semsheare ea Liente.

18:35.056 --> 18:41.336
Ho na le bopaki bo bongata, ho kenyeletsa le diphetho tsa
diphuputso, bo bontshang hore sena ha se etse hore bana ba phele

18:41.336 --> 18:47.349
hantle, empa ha e le hantle se etsa hore ba be kotsing e kgolo ya
ho ba le di-allergy tsa mefuta yohle, malwetse a autoimmune a

18:47.349 --> 18:52.273
jwalo ka lefu la tswekere kapa Hashimoto's
thyroiditis, mathata a methapo ya boko a jwalo ka autism kapa

18:52.273 --> 18:55.470
ADHD, le ditshwaetso tse sa foleng tsa phefumoloho.

18:55.470 --> 19:01.576
Ha ho shejwa ka hloko, ho a bonahala hore bopaki ba
saense ya bongaka mabapi le meento bo se hokae feela.

19:01.576 --> 19:08.162
Boholo ba diphuputso tse sebediswang e le motheo wa dikatlenegiso
tsa ente di na le palo e fokolang haholo ya bankakarolo, ha di na

19:08.162 --> 19:14.446
sehlopha se loketseng sa papiso, mme hangata di amahanngwa le
dikgohlano tse kgolo tsa dithahasello, hobane maemong a mangata

19:14.446 --> 19:19.875
dikhamphani tsa meriana, e leng baetsi ba ente ka bo bona, ke
tsona tse etsang diphuputso, kapa basebetsi ba

19:19.875 --> 19:25.606
dikhamphani kapa bangodi ba lefuweng ke
dikhamphani tsa meriana ba kentse letsoho dingolweng tseo.

19:25.606 --> 19:29.912
Sena se sebetsa hape le ho ente ea HPV kapa ente ea
mofetše oa molomo oa popelo, eo 'na, joaloka ngaka ea mafu a

19:29.912 --> 19:33.776
basali, esaleng ke lemosa khahlanong le eona ho tloha qalong.

19:33.776 --> 19:37.861
Ka hona, re tlameha ho hanyetsa ka
matla ente efe kapa efe e qobelloang.

19:37.861 --> 19:43.402
Mokento o qobelloang le ona o ka ba khahlanong le molaotheo, leha
Lekhotla la Molaotheo la Federale le entse qeto e

19:43.402 --> 19:50.043
tšehetsang mokento o qobelloang litsing tse itseng, e leng
qeto eo mohlomong e entsoeng tlas'a khatello ea lipolotiki.

19:50.043 --> 19:54.767
Leha ho le jwalo, re ka tshepa hore sena se tla tlameha ho
hlahlojwa botjha haufinyane, kamora qeto e

19:54.767 --> 20:00.230
tlisitseng phetoho e kgolo ya Lekgotla la
Tsamaiso la Osnabrück ka la 3 Loetse selemong sena.

20:00.230 --> 20:06.311
Moriana o mocha oo ke o ratang o lokela ho nka
mokhoa o akaretsang, o shebang motho e le

20:06.311 --> 20:10.376
bonngoe bo sa arohaneng ba 'mele, kelello le moea.

20:10.376 --> 20:16.256
Ho kgutlela merianeng le mekgweng ya setso, mohlala, ho sebedisa
ditlama tsa naha tsa lehae, jwalo ka ha ho ne ho tlwaelehile

20:16.256 --> 20:23.190
malapeng a mangata dilemong tse mashome tse fetileng, ho lokela
hape ho thusa ho boloka bophelo bo botle le ho thibela mafu.

20:23.190 --> 20:27.974
Ka pono ea ka, molao-motheo oa bohlokoa oa kalafo ea bongaka,
haholo-holo mabapi le phekolo le mekhoa ea ho kena-kenana –

20:27.974 --> 20:32.205
tšebeliso ea meriana ea lik'hemik'hale le mekhoa ea ho
buoa – e lokela ho ba: "Kamoo ho hlokahalang kateng,

20:32.205 --> 20:35.236
hanyenyane kamoo ho ka khonehang" le "Hanyenyane ke ho hongata."

20:35.236 --> 20:40.148
Mme ka mokgwa o tshwanang "primum non nocere", e
leng hore ho se etswe letho ho mokudi le ka bakang

20:40.148 --> 20:43.536
kotsi e kgolo ho feta, hodima bokudi bo seng bo le teng.

20:43.536 --> 20:47.883
Mohlala, meriana ea setso le phekolo ea tlhaho
li lumellana hantle le metheo ena e tataisang.

20:47.883 --> 20:52.726
Naheng e 'ngoe le e 'ngoe lefatšeng, ho bile le moetlo
oa meriana ea setso, 'me maemong a mang o ntse o le teng,

20:52.726 --> 20:55.650
o fetisitsoeng ho tloha molokong o mong ho ea ho o mong.

20:55.650 --> 21:01.824
Sena se akarelletsa tšebeliso ea limela tsa sebaka ka sebopeho sa
tee, lero, lintho tse tahang tse entsoeng ka limela kapa esita le

21:01.824 --> 21:07.480
metsoako ea litlolo, tseo u ka iketsetsang tsona lapeng, empa
hape le ho silila, ho hlapela, li-enema, ho phuthela le ho

21:07.480 --> 21:13.656
fafatsa ka metsi a futhumetseng kapa a batang kapa mekhoa e meng
ea 'mele joalo ka ho hatakela phoka kapa ho paqama letsatsing.

21:13.656 --> 21:20.196
Sena se akaretsa litletlebo le mafu a mangata a
tloaelehileng ntle le tlhokahalo ea ho bona ngaka.

21:20.196 --> 21:24.957
Ka nako e tšoanang, boikemelo le boikarabello ba motho
ka mong litabeng tsa bophelo bo botle lia matlafatsoa,

21:24.957 --> 21:28.276
'me batho ba khothaletsoa ho phela bophelo ba tlhaho.

21:28.276 --> 21:34.015
Meriana ena e utloahalang ea setso, e pakiloeng ka lilemo tse
makholo, e ile ea nkoa sebaka ka ho eketsehileng ke ho hlaha ha

21:34.015 --> 21:39.708
lik'hamphani tse kholo tsa meriana le litokisetso tseo ba li
tlisitseng 'marakeng, tse kang li-antibiotic, lithethefatsi tsa

21:39.708 --> 21:45.584
feberu le tse kokobetsang bohloko. E ile ea lebaloa ka boomo kapa
ea somoa e le ea booatla, hoo ho seng motho e mongata ea ileng

21:45.584 --> 21:49.516
a hlokomela letlotlo le leholo leo ba neng ba le utsoetsoa lona.

21:49.516 --> 21:55.876
E le karolo ea ho theha kalafo ena e ncha e akaretsang, re
lokela ruri ho etsa sohle se matleng a rona ho hopola mekhoa

21:55.876 --> 21:59.596
ena ea setso le ho e khutlisetsa tšebelisong malapeng a rona.

21:59.596 --> 22:05.963
Le mona, ho a utlwahala ho ruta batho metheo le tsebo e
hlokehang bakeng sa sena dithutong kapa ka dibuka tse loketseng.

22:05.963 --> 22:11.097
Kalafo ea saense – eo ho thoeng ke ea tloaelehileng – le
eona e na le sebaka sa eona sa bohlokoa, ehlile, ha e

22:11.097 --> 22:14.456
sebelisoa ho latela litekanyetso tse boletsoeng ka holimo.

22:14.456 --> 22:20.127
Ehlile, re ka boela ra leboha mahlohonolo a meriana ea
sejoale-joale ha, maemong ao ho hlokahalang kannete, re na le seo

22:20.127 --> 22:25.562
ho thoeng ke litokisetso tsa meriana tse tloaelehileng tse kang
li-corticosteroid, li-antihistamine le mekelikeli e

22:25.562 --> 22:30.350
kenngoang ka methapo, mohlala, tabeng ea shock ea
anaphylactic ho motho ea nang le allergy ea lintsu.

22:30.350 --> 22:34.896
Mme, ehlile, re boetse re hloka tsamaiso ya
meriana e utlwahalang, e thehilweng hodima ditlhoko.

22:34.896 --> 22:40.076
Lik'hamphani tsa meriana tse hlahisang meriana ea bohlokoa ka
theko e loketseng kapa meriana ea tlhaho ka sebele li na le

22:40.076 --> 22:44.786
karolo ea bohlokoa ea tšehetso eo li lokelang ho e
bapala, empa ha lia lokela ho lumelloa ho laola tšebetso ea

22:44.786 --> 22:48.203
bongaka, joalo ka ha ho ntse ho etsahala ka bongata hajoale.

22:48.203 --> 22:53.124
Mme, ehlile, e boetse e hloka dingaka tsa karo tse nang le
kutlwelo-bohloko le tsebo, tse ka etsang mekgwa e

22:53.124 --> 22:59.750
hlokehang ya karo ka tsela e bolokang dithishu haeba ho
hlokahala kamora kotsi kapa ka lebaka la bokudi bo tebileng.

22:59.750 --> 23:04.588
E 'ngoe ea mesebetsi ea mantlha ho rona lingaka, empa hape le ho
lingaka tsa meriana e meng, merianeng ena e

23:04.588 --> 23:09.396
mecha e tla ba ho tataisa batho ho pheliseng
ka bophelo bo botle mabapi le thibelo ea mafu.

23:09.396 --> 23:14.335
Joaloka ngaka ea mafu a basali, ke taba ea bohlokoa ho 'na,
mohlala, ho fana ka likeletso le koetliso mabapi le

23:14.335 --> 23:19.716
thibelo ea tlhaho ea bokhachane le moralo oa
lelapa ntle le tšebeliso ea li-hormone tsa maiketsetso.

23:19.716 --> 23:25.041
Re tla boela re tlameha ho nahana ka hore na re ka lokolla
liphuputso tsa saense le thuto joang boboleng

23:25.041 --> 23:30.570
bo bakoang ke lik'hamphani tse kholo tsa
meriana, le, ehlile, ke ba laolang lintho ka sekhukhu.

23:30.570 --> 23:35.611
Kamoo re ka tsosolosang mekhatlo ea thuto e ikemetseng le
liunivesithi, hammoho le phihlello e nang le toka ea

23:35.611 --> 23:41.823
libaka tsa likolo tsa bongaka, e le hore hape re be le lingaka
tse inehetseng ka 'nete le tse nang le kutloelo-bohloko.

23:41.823 --> 23:49.920
Hape, hore na lipetlele li ka hlophisoa le ho laoloa joang
hamolemo molemong oa bakuli le basebeletsi ba sebetsang moo.

23:49.920 --> 23:54.143
Kapa mokhoa oa ho theha litsamaiso tsa inshorense ea
bophelo bo botle tse utloahalang le tse theko e tlase.

23:54.143 --> 23:58.110
Leha ho le jwalo, ka lebaka la khaello ya
nako, nke ke ka kena ka botebo ho sena mona.

23:58.110 --> 24:03.530
E 'ngoe ea litlhoko tsa bohlokoahali bakeng sa moriana ona o
mocha ke hore o tlameha ho ba o akaretsang le o nang le botho.

24:03.530 --> 24:08.750
Ka kakaretso ho bolela ho bona batho e le
bonngoe bo sa arohaneng ba 'mele, kelello le moea.

24:08.750 --> 24:16.823
Ka boraro boo kaofela bo tlameha ho eloa hloko ho bolokeng
bophelo bo botle, le maitekong a ho bo busetsa ka meriana.

24:16.823 --> 24:23.137
Mmele o emela matla a nama, ha kelello e emela matla a rona
a kelello, a etsang hore re be batho ka bomong ba nang le

24:23.137 --> 24:27.183
tsebo le ho ikemela, mme a re kgaola ho diphoofolo le dimela.

24:27.183 --> 24:31.928
Tšebelisong ea kajeno, moea hangata o nkoa e le bolulo
ba maikutlo, 'me lentsoe la Segerike bakeng sa moea, e

24:31.928 --> 24:35.283
leng psyche, le lona le sebelisoa khafetsa molemong ona.

24:35.283 --> 24:38.310
Qetellong, moea o hlalosa botho ba rona.

24:38.310 --> 24:44.454
Ho 'na, ke karolo ea rona e sa shoeng, e re filoe ke
Molimo, e seng ea nama, e phelang 'meleng oa rona, e o bopang,

24:44.454 --> 24:48.323
'me e tsoela pele ho phela kamora lefu la 'mele oa nama.

24:48.323 --> 24:52.316
Jwalokaha re tseba, matshwao a mmele le ona
a senola hore na moya o ntse o phela jwang.

24:52.316 --> 24:55.710
Meriana ea mafu a kelello e tseba mehlala e mengata ea sena.

24:55.710 --> 25:00.767
Ka pono ea ka, ho boloka bophelo bo botle ba moea
oa rona ho boetse ho hloka kamano le Molimo, e ka

25:00.767 --> 25:03.723
thehoang le ho matlafatsoa ka thapelo le tumelo.

25:03.723 --> 25:09.684
Ka hona, ngaka kapa moalafi ea molemo o lokela ho ba moeletsi oa
moea kamehla, ea khothaletsang bakuli ho boelana le

25:09.684 --> 25:16.556
Molimo, 'Mopi oa bona, e le ho ba thusa ho khutlisetsa 'mele,
kelello le moea oa bona boemong bo loketseng ba bomolimo.

25:16.556 --> 25:22.028
E tla ba mosebetsi oa bohlokoa oa lingaka tse inehetseng, tse
nang le kutloelo-bohloko, lingaka tsa meriana ea tlhaho le bafani

25:22.028 --> 25:26.681
ba bang ba litšebeletso tsa bongaka ho tlisa moriana ona o mocha
ho batho le ho khutlisetsa tsamaiso ea rona

25:26.681 --> 25:30.370
ea tlhokomelo ea bophelo bo botle boemong
boo e neng e reretsoe ho ba ho bona qalong.

25:30.370 --> 25:37.183
Boiteko bo kopanetsoeng ba bafani ba litšebeletso tsa
bongaka ba chesehang le bahlokomeli bakeng sa molemo oa batho.

25:37.183 --> 25:41.663
Ka ho etsa jwalo, re boetse re etsa
tlatsetso ya bohlokwa tokolohong ya ho qetela ya

25:41.663 --> 25:44.910
botho matsohong a ba matla ba maemo a hodimo.

25:44.910 --> 25:47.096
Ke leboha haholo ka tlhokomelo ea lona!
