"Hormatly tomaşaçylar, MWGFD-niň 'Korona soňky lukmançylyk: syn we geljek garaýyşy' atly metbugat simpoziumynyň."
Hormatly dostlar we goldawçylar, men "Täze derman üçin katalizator hökmünde atlandyrylýan koronawirus krizisi"
diýen at berlen makalamda koronawirusdan soň akylly derman nähili bolup biler diýen soragy ele almak isleýärin.
Adamlary täzeden merkezde goýýan derman görnüşi we umyt edýäris, sömürgäçilik ulgamyň garaşlyklaryndan we
çäklendirmelerinden tiz wagtda azat boljak saglyk ulgamy.
Men şeýle hem geçiş döwründe, bu adamçylykdan daş agendanyň saglyk diktaturasyna entek hem boýun egerýän döwrümizde, näme
etmelidigimizi we esasan her bir adamyň saglygyny goramak we saklamak üçin näme edip
biljekdigini ara alyp maslahatlaşmak isleýärin.
2020-nji ýyldan bäri, şol atlandyrylýan koronawirus pandemiasi we ondan soňky ýyllarda, köp adamlar, esasan hem özleriniň agyr
tejribelerinden ugur alyp, saglygy goraýyş ulgamymyzyň we lukmançylygymyzyň nähili dramatik, hakykatdan hem perişdesyz
ýagdaýda galandygyny duýup başladylar, Saglygy goraýyş ulgamymyzyň we lukmançylygyň ýagdaýyny nähili bozulandygyny, şol
atlandyrylýan koronawirus krizisini hem bir pursat, öwrüm nokady hökmünde görmek bolýar; onda biz agyry bilen soňky onýylliklerde
lukmançylygyň doly ýoldan çykyp, çaltlyk bilen hakyky gymmatyna we mertebäni nazarda tutýan holistik bejeriş sungaty hökmünde
ornuna dolanmagyna çynlakaý mätäçdigini duýup bileris, adamzat bedeniň, aňyň we ruhyň
aýrylmaz birligi hökmünde durmuşy we saglygy.
Meniň pikirimçe, koronawirus krizisi şonuň üçin hem göz açýan wakasy, oýanmak çagyryşy we şeýdip täze
medisina üçin dogum kömekçisi hökmünde hem garalyp bilner.
Men şeýle täze derman nähili bolup biljekdigi barada takyk teklipler hödürlemezden ozal, umyt edýärin, bu teklipleriň we
pikirleriň başga köp ygrarly adamlar tarapyndan has-da ösdürilip, doly beýan ediljekdigine, hemmämizi saglygy
goraýyş ulgamymyzyň häzirki betbagtçylykly ýagdaýy barada gysgaça-da bolsa düşnükli ýatlatmak isleýärin.
Hatda okaýan döwrümde-de, emma 1989-njy ýylda lukman bolup işe başlaly bäri, derman senagatynyň
lukmançylyga täsiriniň ýylsaýyn artýandygyny duýdum.
Has-da gymmat bahaly dermanlar, käwagt gaty şübheli töwekgelçilik-peýda nisby bilen, bazara çykaryldy we derman
kompaniýalary tarapyndan agressiw usulda reklamir edildi; mysal üçin kolesterol derejesini peseltmek üçin statinler ýa-da mide
şiresiniň çykmagynyň öňüni almak üçin proton nasos inhibitorlary, şeýle hem STIKO tarapyndan häzirki wagtda maslahat berilýän,
şonuň ýaly-da "servikal rak" ýa-da HPV sanalýan sanjymlar ýaly has-da köp sanjymlar, Gyzlar üçin däl-de, dokuz ýaşdan başlap
oglanlar üçin hem maslahat berilýär, emma bu çäräniň hakyky peýdalydygyny subut etjek anyk ylmy barlag netijeleri ýok.
Köp täze taýýarlyklar üçin elýeterli ylmy subutnamalaryň örän çäkli bolmagyna garamazdan, kanuny saglyk
ätiýaçlandyryş gaznalary çykdajylaryň tölenmegini tassyklamakda hemişe çalt hereket etdiler.
Şol bir wagtyň özünde, naturopatiýada ulanylýan arzan we amalda hiç hili ýan täsiri bolmadyk ösümlik preparatlarynyň, ýagny
fitofarmasewtikalaryň, çykdajylarynyň doly öwezini dolmak 2004-nji ýylda doly ýatyryldy we
lukmançylyk hyzmatlarynyň tölegleri hem yzygiderli azaldyldy.
Derman pudagynyň saglygy goraýyş serişdeleriniň näçe bölegini eýe bolýandygy ýylsaýyn artýar.
Bu, şeýle hem lukmançylyk pudagynda hyzmat berýänler üçin az pul diýmekdir.
Şonuň üçin ätiýaçlandyrylanlaryň töleglerinden gelýän girdeji lukmanlara, hassahana işgärlerine,
fizioterapevtlere ýa-da hamala işgärlerine ýetmeýär.
Pul hassahananyň enjamlaryna, dowamly abatlaýyş işlerine ýa-da döwrebaplaşdyryşa maýa goýulmaýar, eýsem häkimlik elitalaryna
degişli derman kompaniýalarynyň gaznasyna gönüden-göni akýar.
Olar birnäçe ýyl bäri öz çenteklerini doldurýarlar, emma saglygy goraýyş ulgamymyzdaky iň möhüm zat –
adamlaryň saglygy we abadançylygy – ünsden düşürildi.
Şol atlandyrylýan koronawirus krizisi bize derman-senagat kompleksiniň bu hökmranlygynyň
nirelere çenli ýaýranlygyny indi doly aýdyň etdi.
Hiç hili çekingenlik duýmazdan, Pfizer, Moderna, BioNTech we AstraZeneca ýaly iri farmasewtika kompaniýalary düýbünden
ýeterlik synagdan geçirilmedik, gen esasly, eksperimental diýlip atlandyrylýan koronawirus sanjymlaryny bazara çykardylar,
girdejili milliard funtlyk şertnamalar arkaly olary aýratyn ýurtlara iberdiler we lukmanlaryň köpüsi soragsyz we
tankytsyz dünýä ilatynyň 70%-den gowragyna olary sanjadylar.
Ylym hem, uniwersitetlerde amala aşyrylýan we ýöriteleşdirilen žurnallarda neşir edilýän görnüşde, uzak wagtdan bäri korrupsiýa
(para bilen satyn alnan) bolup, munuň hem öz paýyny oýnady.
Hatda sanjym bermegi berk goldaýan adamlar hem munuň netijesinde dörän agyr zyýanyň ölçäp bolmajak derejesini, şol
sanda millionlarça adamyň ölmegini inkär edip bilmeýärler.
Saglyk hünärmenleri hem-de hukukçylar geljek onýyllyklarda netijeler bilen meşgullanarlar.
Sahna arkasyna syn edeniňde gazanan düşünjelerimiz şok ediji we ynanmak kyn: atlandyrylýan koronawirus pandemisi hem-de onuň
bilen bilelikde geçirilen sanjym kampaniýasy sahna arkasyndaky ipleri çekýänleriň maksatnamasynyň bir bölegi
hökmünde iň aldamçy usulda taýýarlanylyp we amala aşyryldy.
Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň (WHO), BMG-niň we Ýewropa Bileleşiginiň kömegi bilen, olar ýokarkylaryň adyndan bu işi doly
sazlaşdyrdylar, şeýle hem dünýäniň köp ýurtlarynyň hökümetleriniň hyzmatdaşlygy bilen, olar hem häkimlik
mafýasy tarapyndan içeri girilip, korrupsiýa edilipdir.
Bu gen esasly sanjymlaryň döredýän uly zyýan howpyna garamazdan, "mRNA" diýlip atlandyrylýan tehnologiýanyň häzir Dünýä saglyk
guramasynyň buýrugy bilen adamlar we haýwanlar üçin beýleki köp sanly gorag sanjymlarynda
hem ulanylmagy örän gahary getiren skandal.
Bu gün tertibi doly güýç bilen işleýär we ol indi diňe maliýe girdejisi üçin däl, eýsem adamzada maksatlaýyn zyýan
ýetirmek, ony gowşatmak, hatda düýbünden ýok etmek üçin.
Eger men munyň hemmesiniň diňe bir konspirasiýa nazaryýeti diýip aýdyp bilse, gowy bolardy.
Özümizi taýýarlamak üçin, bu gün tertibiniň çäginde başga nämeleriň
meýilleşdirilendigi barada maglumata tebigy ýagdaýda mätäç.
Gel, Berlin-e seredeliň.
Käbirleriňiz belläp geçeni ýaly, Bütindünýä Saglyk Sammiti birnäçe gün ozal, 13–15-nji oktýabr
aralygynda Berlin şäherinde 15-nji gezek geçirildi.
Bu – guramaçynyň web sahypasynda aýdylmagyna görä, men sitata alýaryn – "dünýä saglygy üçin özboluşly, halkara, strategik
forum" bolup, iri farmasewtika kompaniýalary dünýä saglygy pudagyndaky oýunçylar, karar kabul edijiler we täsirli
şahslaryň bilen duşuşyp, saglygymyz üçin täze dünýä derejesindäki programmalaryň meýilnamalaryny düzýärler.
Men pikir edýärin, saglygymyza zyýanly bolandygyny aýdyp bilerdim.
Uly derman kompaniýalaryndan başga-da, Wellcome Trust derman gaznasy we Rockefeller gaznasy, bu şübheli çäre adatça güman
edilýän taraplar, meselem Bill & Melinda Gates gaznasy we CEPI, ýagny Epidemiki Taýýarlyk Innowasiýalary Koalisiýasy tarapyndan
hem maliýeleşdirilýär, ýagny epidemiýalaryň öňüni almakdaky innowasiýalar koalisiýasy, täze sanjymlaryň gözleg we ösüşi üçin
döwlet-hususy hyzmatdaşlykdaky global sanjym bileleşigi, Wikipediýada okaýşy ýaly – "täze wirusly
infeksiýalaryň mümkin bolan çalt ýaýramagyna has gowy we gönüden-göni jogap bermek" üçin.
Bu çäräniň köp sanly çykyşçylarynyň arasynda Federal kansler Şolz hem bardy; ol uly alkyşlar bilen ýene-de Germaniýanyň salgyt
töleýjileriniň gaznalaryndan Dünýä saglyk guramasyna üç sanly million ýewrolyk paket, takyk
aýdanyňda 360 million ýewro bermäge söz berdi.
Bu, iň uly derman lobbisi guramasyny maliýeleşdirmekde Germaniýanyň öňdebaryjy orny has-da berkitdi.
Çykyş edenleriň hatarynda saglyk hünärmenleri we filantroplar, meselem Bill Gates we Bütindünýä saglyk guramasynyň baş direktory
Tedros bardy, ol ähtimal şu ýylyň 1-nji iýunynda Ženewada gazanan üstünlikden henizem hoşal bolupdy, ýagny halkara saglyk
düzgünnamalaryna girizilen düýbünden demokratik däl üýtgeşiklik, gizlinlikde amala aşyrylan operasiýa arkaly kabul edildi we
häzir oňa şübhe esasynda çalt pandemiýalary yglan etmäge we derrew degişli sanjymlary sargyt etmäge mümkinçilik berýär.
Bu täze saglyk düzgünnamalary, agza döwletleriň hökümetleri geljek ýylyň aprel aýyna çenli
aç-açan garşy çykmasa, ähli ýurtlar üçin hökmany bolar.
Çünki eger biz ony öňüni alyp bilmesek, bu hemmämiz üçin uly howp döredýär, we milli garaşsyzlygyň nähili töwekgelçilik astynda
durandygyny mümkin boldugyça köp parlament agzalaryna habar bermek isleýändigimizden, bu meseläni 2025-nji ýylyň
22-nji fewralynda geçjek indiki MWGFD metbugat simpoziumymyzda ýörite ara alyp maslahatlaşarys – şu wagty bellenip goýuň.
Emma gelin, Dünýä Saglyk Sammitiniň temalaryna gaýdyp geleliň.
Köp sanly beýleki komitetleriň guş gribi we Marburg wirusy ýaly täze howply keseller we patogenler barada barha güýçlenýän
duýduryşlaryna goşmaça, Berlin şäherinde geçirilen bu çäräde bizi oýandyrmaly we üns bermäge mejbur
etmeli aşakdaky meseleler hem ara alnyp maslahatlaşyldy.
Men sitat alýaryn: "Pandemiýa howpy klimat üýtgemesi ýa-da uruş we konflikt ýagdaýyndaky saglyk sebäpli".
Bu bize bu gündelikleriň nirelere barýandygy barada düşünje berýär.
Belki-de ýeke-täk teselli şu ýylyň çäresiniň şygarydyr: "Has sagdyn dünýä üçin ynam döretmek".
Bu, adamzady ýigrenýän bu klikanyň häzir has-da köp adamlaryň olaryň aldawçy planlarynyň
üstüni açýandygyna alada edýändigini görkezýär.
Klaus Schwabyň töweregindäki Dünýä Ykdysady Forumynyň (WEF) baş gahrymanlary hem şonuň ýaly duýýarlar, şygary
hökmünde "Işenişi gaýtadan dikeltmek" diýen sözleri saýladylar.
Bu ýagdaýdan häkimiýet mafiýasynyň ýakyn wagtda ýüregini üýtgetjekdigini ýa-da hatda ugruny
üýtgetjekdigini çaklamak gaty naýiwlik bolar.
Bu howply, örän howp salýan ýagdaý dowam edýänçe ýa-da belki-de has-da ýaramazlaşýança we biz bu şeýtançylykly konspirasiýanyň
Damokles kyrasynyň astynda galýança, lukmanlaryň esasy wezipesi, alternatiw bejergi usullaryny ulanýan lukmanlaryň hem,
hakykatdanam lukmançylyk hünärinde işleýänleriň ählisiniň hem esasy wezipesi, bize ynanýan adamlary bu adamzadyň
garşydaş klikaň hüjümlerinden mümkin boldugyça goralmak bolar.
Bu babatda, etiki kadalarymyz, Hippokrat andy we Bütindünýä lukmançylyk assosiasiýasynyň Ženewa deklarasiýasy bilen berk
baglanan biz lukmanlar üçin, şol dokumentlerde beýan edilen we aşakdaky ýaly okalýan ýazgyny
ýatda saklamak möhümdir, men ony sitirläp berýärin:
Gorag astynda hem men lukmançylyk bilimlerimi adam hukuklaryny we raýat azatlyklaryny bozmak üçin ulanman.
Bu, kömek sorap ýüz tutýan adamlaryň saglygyny we abadançylygyny ileri tutýan biz lukmanlaryň, hassalarymyzyň saglygyny
we durmuşyny goramak meselesinde intikam we basyş astyna düşmegimize ýol bermezligimiz gerekdigini aňladýar.
Eger biz, bu aldamçy maksada goşulmakdan ýüz öwürýän galan az sanly lukman we ylmy işgärler, propagandanyň astyna düşmedik
adamzadyň galan bölegi bilen bilelikde, bu işe çalt garşy çäre görmesek, hakyky bir doza howpy bilen ýüzbe-ýüz bolarys.
Şonuň üçin biz derrew lukmanlara we saglyk hünärmenlerine mätäç.
Meni eşiden hemmeler özlerini biziň bilen goşulmaga çagyrylan ýaly duýsunlar.
Derman kartelleriniň bähbitleri tarapyndan korrupsiyalaşmaga ýol bermejek, özlerine ynanýan hassalaryň saglygyny goramakda
batyrlyk we kesgitlilik bilen hereket edýän lukmanlara mätäç.
Arkadaky kukla dolandyryjylaryň adamperwerçilik maskasy astynda satylýan ideologiýalaryny we maksatnamalaryny – Agenda 2030-y,
Uly Resteni, Pandemiýa Ylalaşygyny we halkara saglyk düzgünnamalaryna girizilen üýtgetmeleri, Dünýä
Saglyk Guramasyny (DSG) hem-de şeýle atlandyrylýan BMG-niň Geljek Paktyny – aç-açan ret edýän lukmanlar.
Elbetde, sanly sanjym şahadatnamasy we elektron hassalaryň ýazgylary hem diňe doly gözegçilik maksady bilen işlenip düzüldi.
Elbetde, her bir raýat olara berk garşy çykmalydyr; men diňe maslahat berip bilerin.
Saglygymyza jogapkärçilik hemişe, ilki bilen, öz elimizde boldy.
Bu hem bu täze dermançylykdaky möhüm nokatdyr, ony men bu ýerde gysgaça beýan etmäge synanyşaryn.
Her kim özüne we elbetde kiçi ýaşly çagalaryna jogapkärçilik almaly we başlangyçdan başlap sagdyn
durmuş ýörelgesini saklap, gymmatly saglygyny goramaly.
Doktorlar, alternatiw bejergi usullaryny ulanýan hünärmenler we beýleki saglyk hyzmatlaryny berýänler öňüni alyş, saglygy
saklamak hem-de keselleriň öňüni almak ýa-da olardan gaça durmak babatynda maslahatçy we
ýoldaş hökmünde möhüm goldaw roluny oýnap bilerler.
Sagdalygymyza bolan şahsy jogapkärçilik sagdyn iýmitlenmekden başlaýar.
Grek lukmany we mugallymy Hippokrates 2400 ýyldan gowrak wagt mundan ozal şeýle diýdi: "Iýmit seniň derman bolsun."
Hakyky iýmit, sözüň iň dogry manyda, organiki usulda ösdürilen gök önümler, miweler, däneler we çigitler, şeýle hem ösümlikler,
tagamlandyryjylar, sowuk basylan ýaglar, goşundysyz tebigy deňiz duzy ýa-da gaýy duzy we
mümkin boldugyça arassa çeşme suwundan ybaratdyr.
Meniň pikirimçe, iň amatly ýagdaý her adamyň öz gök önümlerini, miwelerini we ösümliklerini ösdürip biljek, mümkin boldugyça däne
saklaýan gadymy görnüşleri ulanmak üçin ýeterlik ýer bölegine eýe bolmagy, soňra bolsa däne we ekin alyş-çalşygy arkaly
goňşular we dostlar bilen azyk üpjünçiligini giňeltmekdir.
Bu bize Monsanto we onuň ýaly uly tohum kompaniýalarynyň iň howply pestisidler bilen öndürilen genetiki taýdan
üýtgedilen ösümlikler arkaly dünýä bazarlaryny basyp almaga synanyşýan gizlin planlaryna garşy durmaga mümkinçilik berýär.
Iýmitine balyk ýa-da et goşmak isleýän her kim ulanylýan haýwanyň görnüşine laýyk şertlerde saklanandygyny
ýa-da ov ýa-da ýabanji tutulyşdan alnanlygyny üpjün etmeli.
Bu temada men size üç nesil ozal adaty tejribe bolup, senagat usulynda öndürilen himiki dökünler we pestisidler ulanylman,
genetiki taýdan üýtgedilen, kesellere sebäp bolýan we ýokary lisenziýa töleglerini talap edýän tohumlarsyz tebigy ekin
usullaryny ulanmak arkaly oba hojalykçylaryny organiki oba hojalygyna gaýtadan geçmäge
höweslendirmek näderejede möhümdigini hem ýatlatmak isleýärin.
Bu, daýhanlaryň agrokimýa we oba hojalyk tehnologiýasy korporasiýalarynyň berk
basyşyndan azat bolmagyna hem mümkinçilik berer.
Men pikirimçe, iýmiti saýlanyňda has köp üns bermeli.
Biz adatça supermarketdäki önümleriň 80%-ini derrew zyňyp bilýäris, bu bolsa hakykyda
"sarpaýjy goragy" diýlip atlandyrylýan edaranyň işi.
Bu iýmitler, şeýle diýlip atlandyrylýan iýmitler, iýmit diýip atlandyrmaga mynasyp däl.
Olar biziň uzak möhletleýin abadançylygymyza goşant goşmaýarlar.
Tam tersine, tersi dogry. Uzak möhletde olar saglygymyza uzak dowamly zeper ýetirýärler.
Elýeterli saglyk üçin peýdasyz iýmitleriň giň gerimi diş çürüşi, semizlik, 2-nji tipli diabet, ýokary gan basyşy, bogunlaryň
aşynyp osteoartriti, Alzheimer we beýleki demensiýa görnüşleri ýaly "durmuş ýörelgesi keselleri" diýlip atlandyrylýan keselleriň
yzygiderli artýan ýüze çykma ýygylygyna esasy goşant goşýar.
Sagdyn bolmak üçin mümkin boldugyça tebigy iýmitleri ulanmak möhümdir; olardan tagamly, aňsat siňdirilýän naharlary
taýýarlap, mümkin boldugyça köp witaminleri saklap bolýar.
Bu ýerde hem köp adam üçin öwrenmeli köp zat bar. Iň gowusy, munuň mekdeplerde çagalar bilen başlamagy gerek.
Bu ýerde hem saglyk hyzmatlaryny berýänler üçin giň gerimli wezipeler bar.
Saglykly iýmitlenmek göwrelilik we süýt bilen iýmitlendiriş döwründe başlamaly we çagaň ilkinji
aýlarynda hem-de ilkinji çagalyk döwründe dowam etmeli.
Sag bolmak üçin elbetde ýeterlik derejede maşk we fiziki işjeňlik ýa-da sport bilen meşgullanmak hem zerurdyr; mümkin boldugyça
açyk howada we ýeterlik gün şöhlesi bilen üpjün edilmek, ýörişler, gezelençler, iň oňaty bozulyp-büzülen däl
tebigy zolaglarda, dürli görnüşlere baý tokaýlaryň içinde, daglarda ýa-da derýa we göl kenarlarynda geçirilmelidir.
Aýagyňyzy açyk gezmek hem ýeriň üstünde özüňizi berkidýän usul hökmünde maslahat berilýär; bu, bedeniňiziň aýagyňyzyň altysy
arkaly ýerden elektronlary siňdirmegine mümkinçilik berýär.
Bu ýerden baglanyşygy deňiz, köller, derýalar ýa-da akymlar ýaly tebigy suwlarda ýüzmek ýa-da ýuwunmak arkaly hem gazanyp bolýar.
Bedende dörän zarýad balansynyň ýaralaryň bejergisini we regenerasiýasyny öňe sürýändigi hem-de elektromagnit
smogynyň ýaramaz täsirlerini azaldýandygy subut edildi.
Maşgalada, dost-ýaran we tanyşlar arasynda ýa-da hatda işde-de gowy sosial gatnaşyklary saklamak saglygymyz üçin
möhümdir; şeýle hem, iň soňunda-de bolsa, biziň Yaradanmyz bolan Hudaý bilen gowy gatnaşyk hem örän möhümdir.
Eger adamlar ýene-de ýokarda beýan edilen ýönekeý çäreleri berjaý edip, özlerine has köp jogapkärçilik
alsalar, olar indi her kiçi zat üçin lukmana çalt barmaga ýa-da derman içmäge mätäç bolmazlar.
Bu lukman tarapyndan aýdylýan zat biraz geň eşidilip biler – axyrsoňy, adamlar lukmanlaryň her bir näsag
ziyaratyndan pul gazanýandygyny pikir edip bilerler.
Emma mesele hassalary daima lukmana baryp görmäge garaşly etmekde däl-de, eýsem hemmäniň öz saglygy üçin mümkin
boldugyça köp jogapkärçiligi öz üstüne almagyna kömek etmekdir.
Munuň üçin hemişe lukmana mätäç dälsiň.
Hatda statistiki taýdan subut edildi: sebitde lukmanlaryň dykyzlygy näçe ýokary we adamlar lukmana näçe ýygy
barýarlar, şonça olaryň ömrüniň ortaça dowamlylygy pes bolýar.
Bu hem hassalaryň adatça lukmana her gezek baranlaryndan soň ýene bir derman alyp öýlerine
gidýändikleri bilen baglanyşykly bolup biler.
We biz bilýäris, Germaniýada tabletkalaryň ýan täsirlerinden ýol-transport
hadysalaryndan ölýän adamlardan bäş esse köp adam ölýär.
Bu bolsa dürli aýratyn dermanlaryň özara täsirlerinden dörän ölümleri hem hasaba almaýar.
Şonuň üçin biz muny täzeden öwrenmeli we mekdeplerde öwretmeli: tebigatyň bize henizem haýsy ajaýyp
mümkinçilikleri hödürleýändigini we adam bedeninde nähili uly öz-özüni bejermek we sazlamak güýjüniň bardygyny.
Biz çaltlyk bilen çemeleşmegimizi täzeden gözden geçirmeli we adamlary täzeden merkezde goýýan
täze bir lukmançylyk görnüşini döretmelidiris.
Bu täze lukmançylyk çemeleşmesi boýunça iň möhüm wezifämiz farmasewtika kompaniýalarynyň we olaryň bilen hyzmatdaşlyk edýän
guramalaryň, şol sanda Dünýä saglyk guramasynyň we milli saglyk edaralarynyň
gözegçiliginden we olara baglylygymyzdan azat bolmak bolar.
Meselem, biz çagalarymyzy ilkinji çagalykdan başlaýan, şeýle diýlip atlandyrylýan gorag sanjymlaryndan goramaly. Gözlegleri
ýakyndan seljerende, bu sanjymlar üçin ylmy subutnama ýokdugy ýüze çykýar, emma olar ösüp barýan immun ulgamyna
zyýan ýetirýändigi subut edildi we netijede adamlaryň saglygyny güýçlendirmek ýerine, kesellere has duýgur edýär.
Men täze doglan çagalaryň sanjymlaryny, hatda alty gezekli sanjymy hem örän şübheli hasaplaýaryn.
Täze doglan çagalar we emzilen çagalar "nested protection" diýilýän goraga eýedir; bu, olaryň ejesi tarapyndan plasenta
arkaly we soňra emzilik süti arkaly dürli patogenlere garşy möhüm antitelolary geçirmegi arkaly goralanýandygyny aňladýar.
Soňra olar daşky gurşawlaryndaky mikroblar bilen aragatnaşyk saklaýarlar we tebigy ýagdaýda dürli infeksiýalara
duş gelýärler, şonuň netijesinde ajaýyp dizaýn edilen immun ulgamyny has-da ösdürip we berkitýärler.
Bu ýerde tebigata has köp ynanmaly we ony sanawsyz daşarky täsir bilen bozmaly däldiris.
Soňky ýyllarda we onýyllyklarda çagalar we ýetginjekler üçin "goranmak" diýlip atlandyrylýan sanawsyz sanly
sanjymlar girizilip, Sanjymlar boýunça Durnukly Komitetiň (STIKO) maslahatlaryna girizildi.
Çagalar üçin bu çäräniň saglygy gowulandyrmaýandygyny görkezýän, şol sanda gözleg netijeleri ýaly köp subutnama bar; hakykatda
bolsa, bu çäre olary ähli görnüşli allergiýalara, diabet ýa-da Hashimoto tiroiditi ýaly awtoimmun kesellere, autizm
ýa-da ADHD ýaly nerw ulgamy bozulmalaryna we dowamly dem alyş ýollarynyň infeksiýalaryna has duýgur edýär.
Gowy syn edilende, sanjymlar baradaky lukmançylyk ylmy subutnamalaryň örän azdygynyň aýdyň bolýandygy belli bolýar.
Sanjym maslahatlarynyň binýady hökmünde ulanylýan köp sanly barlagda gatnaşyjylaryň sany örän az, dogry gözegçilik topary ýok
we olar köplenç uly bähbit çaknyşyklary bilen baglanyşyklydyr, sebäbi köp ýagdaýda barlaglaryň sponsory farmasewtika
kompaniýalary, ýagny sanjym öndürijileri özleri bolýar ýa-da kompaniýanyň işgärleri ýa-da farmasewtika kompaniýalary
tarapyndan töleg alýan awtorlar neşirlerde goşant goşýarlar.
Bu, şeýle hem HPV sanalýan vakcinasiýa ýa-da servikal rak vakcinasiýasyna hem degişlidir; men, ginekolog hökmünde,
başyndan bäri munuň garşysynda duýduryş berip gelýärin.
Şonuň üçin biz islendik mejbury sanjymlara berk garşy durmaly.
Mäcburly sanjym hem konstitusiýa garşy bolar, Federal Konstitusiýa Kazyýeti "obyekt esasly" diýlip
atlandyrylýan mäcburly sanjymy goldaýan karary çykarsa-da, bu karar ähtimal syýasy basyş astynda kabul edildi.
Emma, şu ýylyň 3-nji sentýabrynda Osnabrück administratiw kazyýetiniň taryhda uly ähmiýete eýe kararyndan soň
munuň ýakynda gaýtadan seljerilmegine umyt edip bileris.
Meniň saýlan täze derman bedeni, aňy we ruhy aýrylmaz birlik hökmünde kabul edip, holistik çemeleşmäni ulanmalydyr.
Öränlerçe öňki onýyllyklarda köp maşgalada meşhur bolşy ýaly, ýerli ýabany ösümlikleri ulanmak ýaly
däp-dessurlaryň we usullaryň gaýtadan dikeldilmegi saglygy saklamaga we keselleriň öňüni almaga hem kömek etmeli.
Meniň pikirimçe, lukmançylyk amaly, esasan bejergi we müdahale – himiki dermanlaryň we hirurgik usullaryň ulanylmagy
– boýunça möhüm maksima şeýle bolmaly: " zerur bolan derejede, mümkin boldugyça az" we "az has gowudyr."
Şeýle hem "primum non nocere", bu bolsa hassanyň bar bolan keseline goşmaça has uly zyýan
ýetirip biljek hiç hili çäre görmezlik diýmekdir.
Mysal üçin, halk dermançylygy we naturopatiýa bu ýol görkeziji ýörelgeler bilen gowy utgaşýar.
Ýer ýüzündäki her ýurtda nesilden nesle geçip gelýän halk dermançylygy däbi bolup
gelýär we käbir ýagdaýlarda häzirem dowam edýär.
Bu, sebit ösümliklerini çaý, şirä, alkogolli ekstrakt ýa-da mazma garyndylary görnüşinde ulanmagy öz içine alýar; olary öýde özüňiz
taýýarlap bilersiňiz, şeýle hem massaj, hammam, klizma, owraplar we ýyly ýa-da sowuk suw bilen dökünmeler ýa-da
çiselme basmak ýa-da gün şöhlesinde ýatmak ýaly beýleki fiziki çäreleri hem öz içine alýar.
Bu, lukmana ýüz tutmak zerur bolman, iň köp duş gelýän şikaýatlar we keselleriň köpüsini öz içine alýar.
Şol bir wagtyň özünde saglyk meselelerinde awtonomiýa we şahsy jogapkärçilik güýçlendirilýär we
adamlar tebigy durmuş sürmäge höweslendirilýär.
Asyrlar boýy subut edilen bu akylly däp-dessur derman, iri farmasewtika kompaniýalarynyň ýüze çykmagy we olaryň bazara
getiren antibiotikleri, gyzmaky azaltýan serişdeleri we agyry kesdirijileri bilen barha ýerini çalyşdy. Ol maksatlaýyn
unudylýar ýa-da naýiw hasaplanýar, şonuň üçin kimdir biri-de olaryň nähili uly baýlykdan mahrum edilýändigini duýmandy.
Bu täze, tutumly medisina ulgamyny döretmegiň bir bölegi hökmünde, biz bu däp-dessur usullary ýatda
saklamak we olary maşgalalarymyzda täzeden ulanmaga getirmek üçin elimizden gelen ähli zady etmelimiz.
Bu ýerde hem adamlara zerur bolan esasy düşünjeleri we bilimleri kurslarda ýa-da degişli kitaplar arkaly öwretmek manylydyr.
Ylmy lukmançylyk – adatça kabul edilen lukmançylyk diýlip atlandyrylýan – hem elbetde, ýokardaky
kriteriýalara laýyk ulanylanda öz möhüm ornuny eýeleýär.
Elbetde, biz häzirki zaman medisinanyň bereketlerine hem minnetdar bolup bileris; hakykatdan-da zerur ýagdaýlarda, mysal
üçin arylara allergiýasy bolan adamyň anafilaktiki şok ýagdaýynda kortikosteroidler, antihistaminikler we
infuziýa çözgütleri ýaly adaty medisina taýýarlyklarymyz bar.
Elbetde, bize hem akylly, zerurlyklara esaslanan dermanhana ulgamy gerek.
zerur dermanlary adalatly bahadan ýa-da tebigy serişdeleri öndürýän derman kompaniýalary elbetde möhüm goldaw roluny
oýnaýarlar, ýöne olar häzirki wagtda giň gerimde bolşy ýaly lukmançylyk amalyýetine hiç haçan hökmranlyk etmeli däldirler.
Elbetde, bu hem hadysa ýa-da agyr kesellik sebäpli zerur bolan ýagdaýynda dokumalary gorap saklap
biljek duýgur we hünärli hirurglary talap edýär.
Bu täze medisina şertlerinde biz lukmanlaryň we alternatiw bejergi usullaryny ulanýanlaryň esasy wezipeleriniň
biri adamlary öňüni alyş we keselleriň öňüni alyş nukdaýnazaryndan sagdyn durmuş ýörelgesine ugrukdyrmak bolar.
Ginekolog hökmünde, sintetik gormonlary ulanmazdan tebigy kontrasepsiýa we maşgala meýilleşdirilmegi boýunça maslahat
bermek we okuw geçirmek meniň üçin möhüm meseledir, mysal üçin.
Şeýle hem uly farmasewtika kompaniýalarynyň we elbetde perde arkasyndaky kukla dolandyryjylaryň
korrupsiýasyndan ylmy barlaglary we okuw işini nähili azat edip boljakdygyny göz öňünde tutmaly bolarys.
Biz garaşsyz bilim edaralaryny we uniwersitetleri nähili gaýtadan döredip, lukmançylyk okuw ýerlerine has adalatly
elýeterliligi üpjün edip bileris, şonda biz ýene-de has hakykatdan bagyşlanan, duýgudaş lukmanlara eýe bolarys.
Şeýle hem hassahanalaryň hassalaryň we olarda işleýän hyzmat berijileriň bähbidine nähili has gowy
guramaçylyk we dolandyryş astyna alynmagy mümkin.
Ýa-da akylly, elýeterli saglyk ätiýaçlandyryş ulgamlaryny nähili döretmeli.
Emma wagtyň çäklendirmeleri sebäpli men bu ýerde munuň üstünde has jikme-jik durman.
Bu täze derman üçin iň möhüm talaplaryň biri onuň tutumly we adamperwer bolmagydyr.
Hollistik adamzady bedeniň, aňyň we ruhyň aýrylmaz birligi hökmünde kabul etmekdir.
Saglygy saklamakda we derman arkaly saglygy dikeltmek tagallalarynda üçüsine-de üns berilmeli.
Bu ýerde beden fiziki güýji aňladýar, akyl bolsa biziň düşünjeli şahsyýetimizi düzüp, haýwanlardan we
ösümliklerden tapawutlandyrýan intellektual güýjümizi aňladýar.
Häzirki dilde ruh köplenç duýgularyň merkezi hökmünde garalýar we ruh üçin gрекçe psyche sözi köplenç şol manyda ulanylýar.
Ahyrynda ruh şahsyýetimizi kesgitleýär.
Meniň üçin bu bedenimizde ýaşaýan, ony şekillendirýän we fiziki bedeniň ölümi bilen soň hem ýaşaýan
ölümsiz, Hudaý tarapyndan berlen fiziki däl bölegimizdir.
Biziň bilşimiz ýaly, fiziki alamatlar hem ruhyň ýagdaýyny görkezýär.
Psixosomatik lukmançylyk munuň köp mysallaryny bilýär.
Meniň pikirimçe, ruhymyzyň saglygyny saklamak hem Hudaý bilen aragatnaşyk talap edýär, ony
doga we ynanç arkaly döretmek we berkitmek bolýar.
Şonuň üçin gowy lukman ýa-da terapeut hemişe ruhy geňeşçi bolup, hassalaryň bedenlerini, aňlaryny we ruhlaryny ilahi
tertibe gaýtadan dikeltmek üçin olaryň Özleriniň Döredijisi Hudaý bilen täzeden baglanyşmagyna höweslendirmeli.
Bu täze dermani halklara ýetirmek we saglygy goraýyş ulgamymyzy asyl maksadyna laýyk ýagdaýda dikeltmek ygrarly, duýgudaş
lukmanlaryň, alternatiw bejergi usullaryny ulanýan hünärmenleriň we beýleki saglyk
hyzmatlaryny üpjün edijileriň möhüm wezipesidir.
Adamlaryň bähbidine höwesli saglyk hyzmatlaryny üpjün edijiler we şypaçylaryň bilelikdäki tagallasy.
Şeýlelikde, biz adamzadyň häkimiýet elitalarynyň panjaryndan ahyrky azatlygyna hem möhüm goşant goşýarys.
Ünsüňiz üçin köp sag boluň!