Hoe help die appèlorgane vir Switserse radio en televisie in gevalle van media-laster en vals stellings?
Ons sal hierdie vraag ondersoek met 'n werklike voorbeeld.
Stel jou voor jy ontvang 'n brief van 'n openbare media-maatskappy, soos Swiss Radio and Television SRF.
U sal dan binne 'n dag moet besluit of u vrae wil beantwoord vir 'n televisie-onderhoud op die program 10vor10.
Onderwerp van die program: Kwaadwillige mense maak ernstige beskuldigings teen jou, lieg deur hul tande en beskuldig jou
daarvan dat jy desinformasie en samenzweringsteorieë versprei.
Die feit dat die hele program van begin tot einde vol leuens is en dat jy in die onderhoud net 'n kort stelling
kan maak, is reeds duidelik uit die joernalis se versoek.
Dit verhoog nie regtig jou motivering om ja te sê nie.
Miskien is jy tans op vakansie of het jy reeds 'n stresvolle dag by die werk gehad.
Dit gebeur soms.
En nou het jy net 'n paar uur oor om in te stem tot die onderhoud of 'n verklaring te
skryf waarop jou reputasie by die publiek berus.
Jy hou ook in gedagte dat alle vorige stellings en teenstellings deur hierdie medium altyd swaar geredigeer is, in die verkeerde
konteks gepubliseer is, of eenvoudig glad nie gepubliseer is nie.
Jy besluit uiteindelik tog om 'n verklaring te skryf.
Maar jy kan nie anders as om vir die uitsaaier in geen onduidelike terme daarop te wys dat tot dusver
nie 'n enkele stelling ongesensor gepubliseer is nie.
En 'n mens behoort eers jou eie stoep te vee voordat jy luidop oor ander uitvaar.
Wel, twee weke later verskyn die aangekondigde program in die hoofuitsendtyd.
Dit bevat blatante misinligting, verdraaiings en regstreekse leuens.
Daarbenewens sal jy aan lasterlike en kleinmakende opmerkings onderwerp word.
Soos verwag, sal jou verklaring slegs in 'n sterk gewysigde en hoogs vervormde vorm gereproduceer word.
Die hele program is so gestruktureer dat jou verdediging heeltemal oorweldig word deur al die beskuldigings en laster.
Dit werk nie so nie!
Jy besluit om 'n sogenaamde "klag" by die SRG-Ombudskantoor in te dien, waarin jy ook 'n regstelling van
die onjuiste inligting wat deur SRF verskaf is, eis.
As reaksie ontvang jy die afwysende verduideliking:
Die kantoor van die openbare beskermer het nie die bevoegdheid om instruksies aan die
uitsaaier se redaksionele span uit te reik nie.
'n Korrigering kan slegs deur siviele regsgedinge afgedwing word.
As jy jou kritiek as 'n klagte beskou, moet jy die redes aangevoer waarom die program die vereiste
van objektiwiteit ingevolge die uitsaaiwet oortree.
Reg
Vreemd, jy het pas 'n vierbladsy-verklaring ingedien met die amptelike klagtevorm.
So, nadat jy die amptelike vorm 'n tweede keer ingevul het en 'n onbeduidende klein sin
bygevoeg het, sal jy nou die volgende antwoord ontvang:
Die Ombudsman se kantoor volhard dat die hoofpersoon van die betrokke program 'n geloofwaardige persoon is,
alhoewel jy pas 'n paar skreeusnaakse leuens bewys het.
Alle bewerings word verwerp.
Die volgende stap sou wees om die Onafhanklike Klagteowerheid vir Radio en Televisie, of kortweg UBI, te kontak.
Nadat jy jou reis met 'n bietjie hoop begin het en twee briewe aan die UBI gestuur het, sal jy aanvanklik 'n
antwoord ontvang waarin gesê word dat jou klagte aan die SRG-regsdepartement deurgegee is.
Wag 'n oomblik – die SRG-Ombudsman se kantoor het hierdie klagte reeds van jou ontvang!
Wel, geduld bring rose.
Vier weke later sal u die verklaring van die SRG-regsdepartement aan die UBI ontvang.
Die regsdepartement staan ook steeds agter die vals verklarings wat in die betrokke program gemaak is.
As bewys haal hy twyfelagtige getuienis aan sonder om 'n adres te verskaf.
Hierdie sogenaamde getuie is allesbehalwe goedgesind teenoor jou en wag net om jou regtig te oortrump.
So dink jy nou dat jy dinge in jou eie hande moet neem.
Hulle voer 'n opname onder hul werknemers deur, wat ook geraak is deur die vals stellings wat in daardie SRF-program gemaak is.
Jou vraag aan die personeel is of die voorvalle wat in die program beweer word, werklik gebeur het.
Jy sal dan 45 antwoorde ontvang, wat ek ook hier het, waarin die stellings met waterdigte
argumente weerlê en as blatante leuens ontmasker word.
Stuur asseblief hierdie na die UBI, wat dit sal deurstuur na die SRG-regsdepartement.
En dan uiteindelik, sewe maande nadat die program uitgesaai is, word 'n openbare verhoor
deur die UBI gehou, waartoe u uitgenooi word.
Natuurlik sal jy die uitnodiging aanvaar.
Maar die openbare konsultasie is 'n ware beproewing vir jou:
Sonder dat jy self toegelaat word om te praat, moet jy luister hoe die skandalige vals stellings in die
10vor10-program met allerhande regsbuigings geregverdig word.
Die prokureur wat die UBI-komitee verteenwoordig, stel selfs nuwe, self-ondersoekte,
maar heeltemal absurde argumente teen jou voor.
Tot dusver het hulle eintlik geglo dat die regstelsel sou opstaan vir die party wat onreg gely het.
Hulle het nooit verwag om die heeltemal teenoorgestelde te ervaar nie.
Die paar stemme wat in jou verdediging opstaan, word uiteindelik neergeskiet deur die
SRF-vriendelike "demokratiese" meerderheid van die UBI-komitee.
Maar die nederlaag doen net vir 'n kort rukkie seer.
Want later sal jy leer dat selfs al sou jou klagte by die UBI suksesvol gewees het, dit waarskynlik niks meer sou
opgelewer het as 'n klein nota op die UBI-webwerf maande ná die uitsending van die lasterlike program nie.
Watter van die honderde kykers wat hierdie program gekyk het, sou daaraan dink om maande later die UBI-webwerf na
te gaan om te sien of die program feitelik akkuraat was?
Jy kan slegs 'n regstelling in dieselfde uitsaaiformaat en op dieselfde uitsaaityd as die oorspronklike
uitsending deur siviele reg afdwing – dit wil sê in die hof – wat vereis dat jy baie geld en tyd belê.
Intussen is jou reputasie egter reeds verwoes.
Soos jy kan voorstel, liewe kyker, is hierdie voorbeeld werklik.
Kla.TV het dit presies op dieselfde manier ervaar.
Die skakel na die gedetailleerde bewoording van Kla.TV se klaagbriewe aan die Ombudskantoor
en die UBI kan onder die program gevind word.
Onder die uitsending vind jy ook die 45 getuienisverklarings wat die feite van die saak bevestig.
En ons is beslis nie die enigstes wat so 'n onreg gely het nie.
Die lang proses om 'n klagte in te dien met die doel om 'n korreksie te verkry, sou in die beste geval
gelei het tot 'n klein inskrywing op die UBI-webwerf, wat waarskynlik niemand sou gesien het nie.
Opsommend kan gesê word dat die Switserse klagteorgane vir radio en televisie, wat deel is van die Switserse regstelsel,
jou in die steek laat wanneer jy hulle regtig nodig het.
Dit is soos die uitdrukking "die kat byt sy eie stert".
Jy kom steeds by die beginpunt terug en vind jouself dus vasgevang in 'n vicieuze cirkel.