Kif jgħinu l-Awtoritajiet tal-Lmenti tar-Radju u t-Televiżjoni Żvizzeri f'każijiet ta'
difamazzjoni fil-media u dikjarazzjonijiet falżi?
Se nesploraw din il-mistoqsija billi nużaw eżempju reali.
Immaġina li tirċievi ittra minn kumpanija medjatika pubblika, bħal Swiss Radio and Television SRF.
Imbagħad ikollok tiddeċiedi fi żmien jum wieħed jekk tixtieq twieġeb mistoqsijiet għal
intervista televiżiva fil-programm 10vor10.
Suġġett tal-programm: Persuni malizzjużi qed jagħmlu akkużi serji kontrik, jgħidu gideb kbir u jaccusawk li qed
tixxerred diżinformazzjoni u teoriji tal-kunspirazzjoni.
Il-fatt li l-programm kollu huwa mimli gideb mill-bidu sal-aħħar u li inti tista' tagħmel biss stqarrija
qasira fl-intervista diġà jidher mit-talba tal-ġurnalist.
Dan ma jżidx verament il-motivazzjoni tiegħek biex tgħid iva.
Forsi bħalissa tinsab fuq vaganza jew diġà għaddejt minn ġurnata stressanti fix-xogħol.
Jinqala' xi drabi.
U issa għandek biss ftit sigħat biex taqbel għall-intervista jew tikteb dikjarazzjoni li fuqha
tiddependi r-reputazzjoni tiegħek fost il-pubbliku.
Inti wkoll iżżomm f'moħħok li l-istqarrijiet kollha preċedenti u l-kontra-istqarrijiet minn dan il-mezz dejjem ġew
editjati b'mod estensiv, ippubblikati fil-kuntest ħażin, jew sempliċement ma ġewx ippubblikati xejn.
Fl-aħħar nett tiddeċiedi li tiktib dikjarazzjoni xorta waħda.
Imma ma tistax tirreżisti li tindika b'mod ċar lill-broadcaster li sa llum ma ġiet
ippubblikata l-ebda stqarrija mingħajr ċensura.
U wieħed għandu l-ewwel jnaddaf quddiem daru qabel ma jitkellem b'leħen għoli dwar ħaddieħor.
Ukoll, ġimgħatejn wara, il-programm imħabbar jidher fil-ħin ewlieni.
Jinkludi disinformazzjoni ċara, distorsjonijiet u gideb ċar.
Barra minn hekk, se tkun suġġett għal kummenti difamatorji u denigratorji.
Kif kien mistenni, id-dikjarazzjoni tiegħek se tiġi riprodotta biss f'forma ħafna editjata u ħafna distorta.
Il-programm kollu huwa strutturat b'mod li d-difiża tiegħek tiġi mgħarrqa kompletament mill-akkużi kollha u d-diffamazzjonijiet.
Mhux hekk jaħdem!
Int tiddeċiedi li tressaq ilment lill-Uffiċċju tal-Ombudsman tas-SRG, fejn titlob ukoll
il-korrezzjoni tal-informazzjoni falza pprovduta mis-SRF.
Bħala tweġiba, tirċievi l-ispjegazzjoni ta' ċaħda:
L-uffiċċju tal-ombudsman m'għandux awtorità biex joħroġ istruzzjonijiet lit-tim redazzjonali tal-broadcaster.
Korezzjoni tista' tiġi imposta biss permezz tal-liġi ċivili.
Jekk tqis il-kritika tiegħek bħala lment, trid tiddikjara r-raġunijiet għaliex il-programm jiksir
il-ħtieġa tal-oġġettività skont il-liġi dwar ix-xandir.
Tajjeb.
Stramb, int għadek kemm ippreżentajt spjegazzjoni ta' erba' paġni billi użajt il-formola uffiċjali tal-ilment.
Allura, wara li timla l-formola uffiċjali darbtejn u żżid sentenza żgħira u trivjali, issa se tirċievi r-risposta li ġejja:
L-Uffiċċju tal-Ombudsman jiddikjara li l-protagonist tal-programm in kwistjoni huwa persuna
kredibbli, minkejja li għadek kemm wera ftit kliem falz ċar.
L-allegazzjonijiet kollha ġew miċħuda.
Il-pass li jmiss ikun li tikkuntattja l-Awtorità Indipendenti tal-Ilmenti għar-Radju u t-Televiżjoni, jew UBI għall-qosor.
Wara li bdejt il-vjaġġ tiegħek b'ftit tama u bagħat żewġ ittri lill-UBI, inizjalment tirċievi tweġiba li tgħid li
l-ilment tiegħek ġie mibgħut lid-dipartiment legali tas-SRG.
Istenna minuta – l-Uffiċċju tal-Ombudsman tas-SRG kien diġà rċieva din il-lamentazzjoni mingħandek!
Ukoll, il-paċenzja ġġib ward.
Erba' ġimgħat wara, tirċievi l-istqarrija mid-dipartiment legali tas-SRG lill-UBI.
Id-dipartiment legali jibqa' wkoll jappoġġja d-dikjarazzjonijiet falżi magħmula fil-programm in kwistjoni.
Bħala prova, hu jikkwota xhieda dubjuża mingħajr ma jipprovdi indirizz.
Dan il-hekk imsejjaħ xhud mhuwiex xejn favurik u qed jistenna biss biex verament jieħu vantaġġ fuqek.
Allura issa taħseb li trid tieħu l-affarijiet f'idejk stess.
Qed iwettqu stħarriġ fost l-impjegati tagħhom, li huma wkoll affettwati
mid-dikjarazzjonijiet falżi magħmula f'dak il-programm SRF.
Il-mistoqsija tiegħek lill-persunal hija jekk l-inċidenti li ġew iddikjarati fil-programm verament seħħew.
Imbagħad tirċievi 45 tweġibiet, li għandi wkoll hawn, li jirrifjutaw id-dikjarazzjonijiet
b'argumenti sod u jesponu lilhom bħala gideb ċar.
Jekk jogħġbok ibgħat dawn lill-UBI, li se jibgħathom lill-Dipartiment Legali tas-SRG.
U mbagħad, fl-aħħar, seba' xhur wara li t-programm ġie xandrat, isir smigħ pubbliku mill-UBI, li għalih inti mistieden.
Naturalment se taċċetta l-istedina.
Imma l-konsultazzjoni pubblika hija prova vera għalik:
Mingħajr ma jitħallew titkellem int stess, trid tisma' kif id-dikjarazzjonijiet falżi ċari magħmula fil-programm
10vor10 jiġu ġustifikati b'kull tip ta' kontorsjonijiet legali.
L-avukat li jirrappreżenta lill-kumitat tal-UBI saħansitra jressaq argumenti ġodda, riċerkati
minnu stess, iżda kompletament assurdi kontra fik.
Sa issa, kienu tassew jemmnu li s-sistema legali kienet se tiddefendi lill-partit li kien sofra inġustizzja.
Qatt ma kienu jistennew li jesperjenzaw l-oppost totali.
Il-ftit vuċijiet li jitkellmu f'difizżjoni tiegħek fl-aħħar jiġu miċħuda mill-maġġoranza
"demokra­tika" tal-kumitat tal-UBI li hija favur l-SRF.
Imma t-telfa tikkawża uġigħ biss għal żmien qasir.
Għax aktar 'il quddiem se titgħallem li anki kieku l-ilment tiegħek lill-UBI kien suċċess, probabbilment kien
iwassal għal xejn aktar minn nota żgħira fuq is-sit tal-UBI xhur wara li t-programm difamatorju kien intwera.
Liema minn mijiet ta' spettaturi li raw dan il-programm jaħsbu li jivverifikaw il-websajt tal-UBI xhur
wara biex jaraw jekk il-programm kienx preċiż fil-fatti?
Tista' biss timponi korrezzjoni fl-istess format tat-trasmissjoni u fl-istess ħin tat-trasmissjoni oriġinali
permezz tal-liġi ċivili – jiġifieri fil-qorti – li jeħtieġlek tinvesti ħafna flus u ħin.
Intant, madankollu, ir-reputazzjoni tiegħek diġà ġiet meqruda.
Kif tista' timmaġina, spettatur għażiż, dan l-eżempju hu reali.
Kla.TV esperjenzat dan eżattament bl-istess mod.
Il-link għall-kliem dettaljat tal-ittri ta' lment ta' Kla.TV lill-Ombudsman u lill-UBI jista' jinstab taħt il-programm.
Taħt il-programm, issib ukoll l-45 dikjarazzjonijiet ta' xhieda li jikkonfermaw il-fatti tal-każ.
U ċertament aħna mhux l-unici li ġew trattati b'din l-inġustizzja.
Il-proċess twil ta' sottomissjoni ta' lment bil-għan li tinkiseb korrezzjoni kien, fl-aħjar każ, iwassal għal daħla żgħira
fuq il-websajt tal-UBI, li probabbilment ħadd ma kien se jara.
B'mod sommarju, jista' jingħad li l-korpi ta' lmenti Svizzeri għar-radju u t-televiżjoni, li huma parti mis-sistema legali
Svizzera, jonqsu milli jappoġġjawk meta tassew għandek bżonnhom.
Huwa bħall-espressjoni "il-qattus jaqbad il-koda tiegħu stess".
Int tkompli terġa' lura għall-punt tal-bidu u b'hekk issib ruħek imsakkar f'ċirku vizzjuż.