WEBVTT

00:00.100 --> 00:08.740
د سویس د راډیو او ټلویزیون د شکایتونو ادارې د رسنیو د
سپکاوي او درواغو بیانونو په قضیو کې څنګه مرسته کوي؟

00:08.740 --> 00:12.460
موږ به دا پوښتنه د یوې حقیقي بېلګې په کارولو سره وپلټو.

00:12.460 --> 00:21.380
تصور وکړئ چې تاسو د یوې عامه رسنیزې کمپنۍ، لکه
سویسي راډیو او تلویزیون (SRF)، څخه یو لیک ترلاسه کوئ.

00:21.380 --> 00:29.460
بیا به تاسو ته په یوه ورځ کې پرېکړه کول وي چې ایا تاسو غواړئ
د ۱۰ور۱۰ پروګرام لپاره د ټلویزیوني مرکې پوښتنو ته ځواب ووایئ.

00:29.460 --> 00:37.315
د پروګرام موضوع: بد نیت خلک پر تاسو جدي
تورونه لګوي، په ډېر درواغو سره تاسو د ناسم

00:37.315 --> 00:42.880
معلوماتو او دسیسه ګانو د نظریاتو په خپرولو تورنوئ.

00:42.880 --> 00:50.656
دا حقیقت چې ټول پروګرام له سره تر پښو پورې له درواغو ډک دی
او دا چې تاسو ته په مرکه کې یوازې د لنډې څرګندونې اجازه

00:50.656 --> 00:56.020
درکول کیږي، دا د ژورنالیست له غوښتنې څخه لا دمخه څرګند دی.

00:56.020 --> 00:59.720
دا په رښتیا هم ستا د هو ویلو انګېزه نه زیاتوي.

00:59.720 --> 01:04.726
شاید تاسو اوسمهال په رخصتۍ یاست یا مو په
کار ځای کې له یوې فشار ډکې ورځې تېره کړې وي.

01:04.726 --> 01:06.180
کله کله داسې کیږي.

01:06.180 --> 01:18.497
او اوس تاسو ته یوازې څو ساعته پاتې دي چې یا په مرکه موافقه
وکړئ او یا داسې بیانیه ولیکئ چې ستاسو په عامه شهرت پورې تړلې ده.

01:18.497 --> 01:27.105
تاسو دا هم په یاد ولرئ چې د دې رسنۍ له لارې ټولې پخوانۍ
څرګندونې او ځوابي څرګندونې تل په پراخه کچه ایډیټ شوي، په ناسم

01:27.105 --> 01:32.320
شرایطو کې خپاره شوي، او یا هم په ساده ډول بیخي نه دي خپاره شوي.

01:32.320 --> 01:37.600
تاسو په پای کې بیا هم د یوې اعلامیې لیکلو پرېکړه کوئ.

01:37.600 --> 01:44.840
خو تاسو نشئ کولی له دې څخه ډډه وکړئ چې خپرونکي ته په ډاګه
ووایئ چې تر ننه پورې یوه هم وینا بې له سانسور خپره شوې نه ده.

01:44.840 --> 01:53.040
او باید لومړی خپل دروازه ته جارو ووهي، مخکې
له دې چې د نورو په اړه په لوړ غږ غوغا وکړي.

01:53.040 --> 02:00.896
ښه، دوه اونۍ وروسته، اعلان شوی پروګرام په ځانګړي وخت کې خپریږي.

02:00.896 --> 02:07.136
دا ښکاره ناسم معلومات، تحریفات او ښکاره درواغ لري.

02:07.136 --> 02:13.160
سربېره پر دې، تاسو به د سپکاوي او تشه په ویناوو سره مخ شئ.

02:13.160 --> 02:21.100
لکه څنګه چې تمه کېده، ستاسو بیانیه به یوازې په یوه
ډېره سمون شوې او سخته تحریف شوې بڼه بیا خپره شي.

02:21.100 --> 02:30.106
ټول پروګرام په داسې ډول جوړ شوی چې ستاسو دفاع د
ټولو تورونو او بدنامۍ په منځ کې په بشپړه توګه ورکه شي.

02:30.106 --> 02:31.560
داسې نه کیږي!

02:31.560 --> 02:39.118
تاسو پریکړه کوئ چې د SRG د څارونکي دفتر ته یو تش
په نامه "شکایت" وسپارئ، چې په هغه کې تاسو د SRF لخوا

02:39.118 --> 02:43.820
د ورکړل شویو ناسم معلوماتو د سمولو غوښتنه هم کوئ.

02:43.820 --> 02:52.395
په ځواب کې، تاسو ته دا سپکاوی کوونکی وضاحت درکول کیږي:

02:52.395 --> 02:57.493
د اومبډسمین دفتر د خپرونکي اداري
پلاوي ته د لارښوونو د صادرولو واک نه لري.

02:57.493 --> 03:01.995
اصلاح یوازې د مدني قانوني اجرااتو له لارې پلي کېدای شي.

03:01.995 --> 03:11.158
که تاسو خپله نیوکه یوه شکایت ګڼئ، نو تاسو باید
هغه دلایل بیان کړئ چې ولې دا پروګرام د خپرونو د

03:11.158 --> 03:17.280
قانون له مخې د بې طرفۍ له شرط څخه سرغړونه کوي.

03:17.280 --> 03:19.524
ښه ده

03:19.524 --> 03:27.937
عجیب، تاسو همدا اوس د رسمي شکایت فورمې په
کارولو سره یوه څلور مخیزه تشریح سپارلې وه.

03:27.937 --> 03:41.542
نو، د رسمي فورمې د دوهم ځل ډکولو او یوې بې ارزښته وړې
جملې د اضافه کولو وروسته، تاسو به اوس لاندې ځواب ترلاسه کړئ:

03:41.542 --> 03:49.915
د مدافع عمومي دفتر ټینګار کوي چې د یادې
برنامې مرکزي شخصیت یو باوري کس دی، سره له دې

03:49.915 --> 03:55.300
چې تاسو همدا اوس یو څو ښکاره درواغ ثابت کړل.

03:55.300 --> 03:58.560
ټولې تورنې رد شوې.

03:58.560 --> 04:06.944
ورپسې ګام به د راډیو او تلویزیون د شکایتونو
خپلواکې ادارې، یا په لنډه توګه UBI، سره اړیکه نیول وي.

04:06.944 --> 04:16.422
له لږې هیلې سره د خپل سفر له پیل او UBI ته د دوو
لیکونو له لیږلو وروسته، تاسو ته به په لومړي سر کې یو ځواب

04:16.422 --> 04:22.080
درشي چې ستاسو شکایت د SRG حقوقي څانګې ته استول شوی دی.

04:22.080 --> 04:30.764
یوه دقیقه صبر وکړئ – د SRG د څارونکي دفتر
لا دمخه له تاسو څخه دا شکایت ترلاسه کړی و!

04:30.764 --> 04:33.340
ښه، صبر ګلاب راولي.

04:33.340 --> 04:42.000
څلور اونۍ وروسته، تاسو به د UBI لپاره د
SRG د حقوقي څانګې څخه استیضاح ترلاسه کړئ.

04:42.000 --> 04:48.060
قضایي څانګه هم په یاد پروګرام کې د خپرو
شویو درواغو څرګندونو په ملاتړ ولاړه ده.

04:48.060 --> 04:55.456
د ثبوت په توګه، هغه د پتې له ورکولو
پرته د شکمنو شاهدانو شهادتونه راوړي.

04:55.456 --> 05:04.128
دا تش په نامه شاهد ستا په اړه هېڅ ښه نیت نه لري او
یوازې د دې په تمه دی چې له تا څخه ګټه پورته کړي.

05:04.128 --> 05:08.960
نو اوس ته فکر کوې چې باید کار په خپل لاس کې واخلی.

05:08.960 --> 05:17.360
دوی د خپلو کارکوونکو ترمنځ یوه سروې ترسره کوي، چې هغوی هم په
هغه SRF پروګرام کې د وړاندې شویو درواغو له امله اغېزمن شوي دي.

05:17.360 --> 05:23.800
ستاسو پوښتنه له کارکوونکو څخه دا ده چې په پروګرام
کې ادعا شوي پېښې په رښتیا هم رامنځته شوې دي که نه.

05:23.800 --> 05:30.160
بیا به تاسو ۴۵ ځوابونه ترلاسه کړئ، چې زه یې هم دلته
لرم، چې په دې بیاناتو د قوي او نه ماتېدونکو دلیلونو په

05:30.160 --> 05:33.984
واسطه رد کوي او هغوی د ښکاره درواغو په توګه بربنډوي.

05:33.984 --> 05:43.320
مهرباني وکړئ دا UBI ته واستوئ، چې هغه
به یې د SRG حقوقي څانګې ته ور ورسوي.

05:43.320 --> 05:54.944
او بیا بالاخره، د پروګرام له خپرېدو اووه میاشتې وروسته، د UBI
لخوا یوه عامه استماعیه غونډه جوړیږي، چې تاسو ته بلنه درکول کیږي.

05:54.944 --> 05:57.688
البته چې ته به بلنه ومنې.

05:57.688 --> 06:02.464
خو عامه مشوره ستاسو لپاره یوه رښتینې ازموینه ده:

06:02.464 --> 06:10.243
په داسې حال کې چې تاسو ته د خبرو کولو اجازه نه درکول
کیږي، تاسو باید واورئ چې د ۱۰ور۱۰ په پروګرام کې څرنګه

06:10.243 --> 06:15.300
ښکاره درواغې د هر ډول حقوقي چل ولونو په واسطه توجیه کیږي.

06:15.300 --> 06:24.900
د UBI کمیټې وکیل حتی ستاسو پر وړاندې نوي، خپل څیړل
شوي، خو په بشپړه توګه بې مانا دلیلونه هم وړاندې کوي.

06:24.900 --> 06:32.740
تر اوسه پورې، هغوی په رښتیا باور درلود چې قانوني
سیسټم به د هغه ګوند دفاع وکړي چې پرې بې انصافي شوې وه.

06:32.740 --> 06:36.880
هغوی هېڅکله هم د بشپړ برعکس تجربه کولو تمه نه درلوده.

06:36.880 --> 06:51.640
هغه څو غږونه چې ستاسو د دفاع لپاره پورته کیږي، په پای کې
د UBI کمیټې د SRF پلوه "دموکراتیک" اکثریت له خوا رد کیږي.

06:51.640 --> 06:54.280
خو ماتې یوازې د لږ وخت لپاره درد کوي.

06:54.280 --> 07:05.827
ځکه چې وروسته به تاسو پوه شئ چې که ستاسو شکایت UBI ته بریالی هم
وای، نو ښایي د سپکاوي ډک پروګرام له خپرېدو څو میاشتې وروسته به

07:05.827 --> 07:12.580
یې پایله د UBI پر وېبپاڼه له یوې کوچنۍ یادښت څخه زیاته نه وای.

07:12.580 --> 07:22.115
د دې پروګرام له سلګونو لیدونکو څخه کوم یو به
څو میاشتې وروسته د UBI ویب پاڼه وګوري ترڅو

07:22.115 --> 07:28.364
پوه شي چې ایا پروګرام له حقیقت سره سم و که نه؟

07:28.364 --> 07:37.479
تاسو یوازې د مدني قانون له لارې – یعنې په محکمه کې – کولی
شئ چې یوه سمه کول د اصلي خپرونې په هماغه بڼه او وخت کې

07:37.479 --> 07:43.340
پلي کړئ، چې د دې لپاره به ډېرو پیسو او وخت ته اړتیا ولري.

07:43.340 --> 07:48.640
خو په دې منځ کې، ستا شهرت خو لا دمخه خراب شوی دی.

07:48.640 --> 07:52.576
لکه څنګه چې تاسو تصور کولی شئ، ګران لیدونکیه، دا مثال ریښتینی دی.

07:52.576 --> 07:56.017
کلا.ټي وي همدا ډول تجربه وکړه.

07:56.017 --> 08:05.312
د څارونکي او UBI ته د Kla.TV د شکایتونو لیکونو
د مفصل متن لینک د پروګرام لاندې موندل کیدی شي.

08:05.312 --> 08:11.904
د خپرونې لاندې، تاسو به د قضیې د حقایقو د
تایید لپاره د ۴۵ شاهدانو بیانونه هم ومومئ.

08:11.904 --> 08:17.060
او موږ یقیناً یوازیني نه یو چې له داسې بې انصافۍ سره مخ شوي یو.

08:17.060 --> 08:24.555
د اصلاح ترلاسه کولو په موخه د شکایت ثبتولو اوږد
بهیر به، په غوره حالت کې، د UBI پر وېبپاڼه د یوې کوچنۍ

08:24.555 --> 08:29.376
لیکنې لامل شوی وای، چې شاید هیڅ چا به نه وای لیدلې.

08:29.376 --> 08:36.880
په لنډه توګه، ویل کېدای شي چې د راډیو او تلویزیون لپاره د
سویس د شکایتونو ادارې، چې د سویس د حقوقي سیسټم یوه برخه ده،

08:36.880 --> 08:41.152
هغه وخت ستاسو ناهیلي کوي چې تاسو ورته رښتیا هم اړتیا لرئ.

08:41.152 --> 08:44.832
دا د 'پيشو خپل لکۍ ګرېچي کوي' د متل په څېر ده.

08:44.832 --> 08:50.031
تاسو پرله پسې لومړۍ نقطې ته راستنېږئ او په
دې توګه ځان په یوه شیطاني حلقه کې بند موندئ.