WEBVTT

00:00.131 --> 00:08.507
"Bòdwo pou Ewòp" – anba tit sa a, ansyen manm Konsèy Nasyonal
Swis ak Gran Konsèyè Bèn Thomas Fuchs te pibliye yon atik

00:08.507 --> 00:13.280
satirik sou sitiyasyon finansye Ewòp la nan jounal DIE IDEE.

00:13.280 --> 00:21.630
Dis gason – yon Grèk, yon Italyen, yon Franse, yon
Pòtigè, yon Espayòl, yon Sipriyòt, yon Fen, yon Otrichyen,

00:21.630 --> 00:26.520
yon Olandè ak yon Alman – rankontre regilyèman pou dine.

00:26.520 --> 00:28.643
Se konsa li te ye ankò semèn pase a.

00:28.643 --> 00:35.550
Bòdwo pou tout moun ansanm te egzakteman €500, paske
yo te vrèman pran plezi manje nan yon restoran wo nivo.

00:35.550 --> 00:42.243
Envite yo te peye bòdwo yo – menm jan nou
peye taks nou yo – e li te sanble konsa:

00:42.243 --> 00:48.790
Kat envite (Grèk la, Pòtigè a,
Espanyòl la ak Italyen an) pa t peye anyen.

00:48.790 --> 00:58.800
Sipriyòt la te peye €1. Fransè a te peye €5. Otrichyen an
te peye €50. Finlandè a te peye €80. Olandè a te peye €100.

00:58.800 --> 01:04.330
Dizèm nan (Alman an) te peye €264.

01:04.330 --> 01:06.080
Sa te ap kontinye konsa depi yon bon bout tan.

01:06.080 --> 01:08.690
Yo te rankontre plizyè fwa pou manje.

01:08.690 --> 01:17.664
Tout moun te satisfè jiskaske pwopriyetè a te kreye dezòd
nan aranjman an lè li te sijere diminye pri repa a pa 50 €.

01:17.664 --> 01:20.240
"Paske nou tout se bon envite konsa!"

01:20.240 --> 01:26.243
Ki janti li ye! Kounye a repa pou dis moun yo koute sèlman €450.

01:26.243 --> 01:30.140
Gwoup la te detèmine pou kontinye peye jan yo te fè anvan.

01:30.140 --> 01:35.223
Anyen pa t chanje pou kat premye yo; yo te kontinye manje gratis.

01:35.223 --> 01:37.596
Men kisa k ap pase ak sis ki rete yo?

01:37.596 --> 01:43.780
Kijan yo ta ka divize ekonomi €50 la pou tout moun benefisye?

01:43.780 --> 01:50.963
Sis la te vit reyalize ke €50 divize pa sis peye egal a €8.33.

01:50.963 --> 01:55.649
Men si yo te dedwi sa nan pòsyon endividyèl
yo, senkyèm ak sizyèm envite yo ta toujou

01:55.649 --> 01:59.250
jwenn lajan pou sòti manje depi nan kòmansman.

01:59.250 --> 02:04.215
Kidonk, pwopriyetè kay la te sijere envite
yo pou chak moun peye yon kantite ki

02:04.215 --> 02:08.210
pwopòsyonèlman pi piti pase kontribisyon total yo.

02:08.210 --> 02:12.736
Kidonk li chita epi li kòmanse
kalkile sa pou 1,234,321 envite li yo.

02:12.736 --> 02:24.059
Rezilta a te konsa: Sipriyòt la, tankou kat premye
yo, pa t peye anyen plis depi lè sa a (100% ekonomi).

02:24.059 --> 02:29.120
Franse a te peye €3 olye de €5 (ekonomi 40%).

02:29.120 --> 02:34.340
Otrichyen an te peye €45 olye de €50 (ekonomi 10%).

02:34.340 --> 02:39.060
Fenlandè a te peye 72 € olye de 80 € (ekonomi 10%).

02:39.060 --> 02:43.683
Olandè a te peye €90 olye de €100 (ekonomi 10%).

02:43.683 --> 02:51.136
Alman an te peye €239 olye de €264 (ekonomi 11%).

02:51.136 --> 02:59.226
Chak nan sis yo te vin pi byen ak solisyon sa a
pase anvan, e kat premye yo toujou manje gratis.

02:59.226 --> 03:05.720
Men lè yo te refè kalkil la devan ba
a, li pa t osi ideyal jan yo te panse.

03:05.720 --> 03:13.470
"Mwen sèlman jwenn £2 sou £50 la!" te di Franse a, li
t ap lonje dwèt sou Alman an, "men li ap jwenn £25!"

03:13.470 --> 03:20.456
"Se sa menm!" ekskleme Sipriyòt la, "Mwen sèlman
sove 1 ewo, e li sove plis pase ven fwa sa m genyen."

03:20.456 --> 03:26.656
"Ki jan sa vre!" ekskleme Otrichyen an, "poukisa
li jwenn 25 € tounen epi mwen sèlman jwenn 5 €?"

03:26.656 --> 03:29.696
Yon lòt fwa ankò, Alman rich yo jwenn tout bagay!

03:29.696 --> 03:36.520
"Tann yon minit," rele Grèk la, Pòtigè a, Espanyòl la ak
Italyen an an kòl kolektif, "nou pa resevwa anyen ditou."

03:36.520 --> 03:39.904
Sistèm nan eksplwate moun ki pi pòv yo!

03:39.904 --> 03:47.600
San okenn avètisman, nèf moun yo atake nonm Alman an epi bat li.

03:47.600 --> 03:52.864
Nan aswè ki vin apre a, Alman an pa t parèt pou dine.

03:52.864 --> 03:57.300
Kidonk, nèf ki te rete yo chita epi yo manje san li.

03:57.300 --> 04:03.743
Men lè li te lè pou peye bòdwo a,
yo remake yon bagay ekstraòdinè:

04:03.743 --> 04:10.876
Tout ansanm yo pa t gen ase lajan pou peye menm mwatye bòdwo a!

04:10.876 --> 04:14.240
E si yo poko mouri grangou, yo
toujou ap mande tèt yo sou sa jodi a.

04:14.240 --> 04:16.220
Ewòp se konsa senp!
