Ka taea e au te tautoko i ngā mea katoa e kī ana au.
Ko te pātengi raraunga taketake a te Paul Ehrlich Institute, i katia ā muri ake nei.
E hia ngā wā atu o ngā mate? Ehara i te 10 ōrau atu o ngā mate i te whakatairite ki ngā werohanga
noa, ehara hoki i te 20 ōrau, engari he 50 ngā wā atu.
Me mutu rātou i te wā tonu, i te wā tonu.
Nō reira, ko taku whakatau, kāore te RKI, te Whare Rangahau Paul Ehrlich, i āhei rawa ki te aromātai
i te mōrearea, i te haumaru rānei o ēnei werohanga.
He whakahē mahi tērā, tūturu; me kī pērā koe.
Ā, i mōhio katoa te hunga i whakahaere.
Ko wai i mōhio ki te aha mō te werohanga COVID-19, āhea rānei? Ā ko wai me mōhio ki te aha, ā he aha te take?
Koinei te taitara o te tuhinga e whai ake nei, i whakaaturia e Prof. Dr. Werner Bergholz i te wānanga
pāpāho a MWGFD "Te Rongoā i muri i a Corona – Arotake me te Matakite" i te 26 o Oketopa 2024.
Ko Dr Bergholz he tumuaki o mua mō te pūhanga hiko i Te Whare Wānanga o Jacobs i Bremen, ā, he hoa rangatira ia o ISC; koinei
te "International Standards Consulting GmbH und Co. KG", he mātanga ki te āhua kounga me te aromātai tūraru, he maha ngā tau
o tōna wheako i roto i te ahumahi, ā, he mema ia o te poari o Mediziner und Wissenschaftler für
Gesundheit, Freiheit und Demokratie e.V. (MWGFD).
Āe, ngā mihi nui mō te whakaae kia whakaatu ahau i tēnei ki konei!
Hei kaihangarau hiko, ehara i te mea tino mārama kia whakahaere i tētahi mea pēnei.
Engari ka mea tonu au ki te tangata, kua roa au e whakahaere ana i ngā mate ururua, ngā ururua māuiui.
Ā, ko te huarahi e uru atu ai koe ki te kaupapa mā te tātaritanga tauanga, me te whakaaro ki
ngā mea tino hira i konei – he tino ōrite tērā.
Ka mahi au me ēnei tikanga. Āe. Ka pānui au i tētahi rerenga kōrero ināianei.
Ka pānui au i tētahi rerenga kōrero. Āe, pai. Nō reira...
Heoi, tērā ture i te tuatahi e hāngai ana ki te ture matua, ka huri pea kia hē ki te ture matua mō ā muri ake (tuhipoka: mō ā
muri ake!), mēnā kāore ngā whakaaro i whakapaetia e te paremata i te tuatahi e whai mana ana, nā te mea kua
whakangāia ēnei e ngā kitenga hou, e ngā whanaketanga rānei.
Ko tēnei he kīanga i ahu mai i te whakataunga a te Kōti Ture Matua mō te pātai mēnā he hāngai ki te ture te herenga pūrongo
ā-wāhi, arā, te werohanga ā-ture; ā, i whakatau rātou he hāngai, nā te mea ko te hunga e mahi ana i ngā whare tiaki
kaumātua, mēnā ka werohia, he tino iti ake te mōrea o te whakawhitinga mate ki te hunga kāore e tino ora ana.
Ā, kāore e kore, he pānga ture nui rawa atu tēnei.
I ngā tau e rua ki muri, i mōhio kē a Josef Finger koinei te kohao i roto i tēnei whakataunga.
Ā, ināianei kua tukuna e te Kōti Whakahaere o Osnabrück tēnei pātai – kei te hāngai tonu ki te ture matua? – ki te Kōti
Ture Matua, i roto i tētahi whakataunga ā-mua, ā, e hihiko ana mātou ki te kite mēnā ka whakamahi rātou i tēnei āputa ture.
Mō te anamata! He rerenga tino hira tēnā.
Arā, i kī rātou i te huarahi huna, 'āe, kāore mātou i mōhio pai ake i taua wā i whakaputaina ai tēnei, 27 o Āperira 2022.'
I te rā i muri mai, arā i te 28 o Āperira, i whakaurua e te pūrongo ā-wiki a RKI he rārangi e
whakaatu ana he kore te whaihua o te werohanga.
Arā, mō te hunga kei raro iho i te 60 tau, arā, ko te hunga e pāngia ana e ia. Kore.
Ko te tikanga, mēnā ka whakaarohia tēnei kupu i runga i te tino hiranga, kotahi rā i muri mai ka hē kē tēnei ki te ture matua.
Ā, ko taku mahi ināianei he whakaatu kāore i pērā.
Kua whakapohehe rātou, ahakoa e waiho ana e au te pātai mēnā i mōhio rānei rātou kua whakapohehe rātou.
Engari me mōhio pea ētahi tangata. Ā, ināianei ka tirotiro au i tēnei katoa o te raruraru o te huaketo coronavirus.
Nō reira, ka tīmata tātou ki te aukatinga. I te marama o Poutū-te-rangi tērā, tata ki te waenganui o Poutū-te-rangi.
I te mutunga o Āperira, i whakaputaina e ETH Zurich tētahi rangahau, arā, tētahi rangahau seroprevalènsi
: "Ehara tēnei i te kino ake i te mate huaketo āhua."
Ko te tūemi e whai ake nei, ko te aromatawai tūraru, te arotakenga rānei nā te RKI – kei ngā kōnae a te RKI –
kua piki ake i te taumata waenga ki te taumata teitei.
Ā, ehara i runga i ngā kitenga, engari i runga i ngā tohutohu. He tino kore e whakaaetia tēnei!
Ā, i piki ngā reiti pānga, arā ko ngā mea e kīia ana, engari ehara i te mea nā te nui ake o ngā take i pahū ai – i
kīia he rite te mahi tau pikinga ki tētahi pahūtanga – engari nā te nui ake o ngā whakamātautau i mahia.
Ā, i te wā i whakatinanahia ai te aukatinga, kua heke kē te uara R e kīia nei .
Nō reira, he tino kore whai take, mēnā ka tirohia e koe i runga i te tūāhua.
Me mōhio rā a Spahn, te Tumuaki Hauora o mua, nā te mea e mōhio ana ia ki ngā kōnae RKI, ā, he kawenga nui
tōna kia ū tonu ki ngā whakaputanga katoa e taea ana.
Kāore au e tūmanako ka tino mārama ia ki ngā tuhinga hauora, engari he nui āna kaimahi.
Ā, nō ETH Zurich tērā, nō reira i mōhiotia i te mutunga o Āperira.
Me mārama hoki ki a ia, ko te reiti o ngā pānga , i kī atu ai au i taku wā i te Komiti Hauora, ahakoa i Noema
2020, i Oketopa 2020 rānei, ehara i te ine kua tautuhia kia tika, nā te mea ka taea te whakarerekē.
He aha? Mēnā ka whakamātautau ahau i te 10,000 tāngata i tētahi rohe, ka whiwhi ahau i ngā hua whakamana e 500, hei tauira.
Mēnā ka whakamātautau au i te tau takirua me te kore take, ka whiwhi au i te tau takirua.
Nō reira, me hono tonu koe ki te maha o ngā tāngata i whakamātauria.
Kāore rātou i mahi i tērā. I pātai noa ahau ki tō mātou mana ā-rohe mō te ngahau.
Kāo, kāore rātou e mōhio ana he tokomaha o ngā whakamātautau i mahia. He tatauranga noa
iho, kāore i te nui ake, kāore i te iti ake.
Ko te tūemi e whai ake nei ko ngā kanohi ārai.
I mōhio a Christian Drosten he mea kore whaihua rātou, ā, kāore rātou e whai pānga.
He aha? I te marama o Hui-tanguru, i mea ia kāore ia i whakaaro he tino whai hua ngā kapi kanohi.
Ahakoa i Hepetema, i kī anō ia i taua mea i te hui a te Komiti Hauora.
Heoi anō, i te marama o Hune – e whakapono ana au, ahakoa pea i taua wā – i whakatinanahia te whakaritenga
whānui kia mau kapi, ahakoa he whakataunga pai ake i taea.
Ā, he mātanga ahau ki tērā. He aha ngā mea ka taea te whakawhiti i ngā maski?
Nā taku mahi i roto i ngā pūhanga hiko iti rawa i ngā rūma mā , ka taea te ine tika i tēnei. He kōrero pōrangi.
Ā, ko tāku e kī nei he kōndōm tinana katoa, i mau e au i tētahi rūma mā – me aku kanohi anake e titiro ana, āe rānei – he tino
pai ake tēnei papanga rūma mā i tētahi o aua kapi ihu FFP2 whakakatakata – he mea whakapiri tahi, ā, he
kohao e tekau ngā mikrometera te rahi, neke atu rānei…
He tino mārama, mēnā e hiahia ana ahau ki te kati i te rūma moe kia kore ai e uru ngā namu, engari kia tuwhera tonu ngā matapihi,
kāore au e whakamahi i te taura whatu. Engari koia tonu te āhua.
Nō reira, i noho hoki au i taua komihana mātanga.
Aroha mai, kāore au i taea te whakamōhio atu ki āku hoa mahi aroha, ahakoa i kī mārama atu au ki a rātou he kōrero pōrangi
tēnei, ā, nā ngā take taketake, kāore he āwhina a te kapi kanohi ki te aukati i ngā huaketo
me ngā matūriki iti rawa e rere ana i te hau.
Ngā whakamātautau tere: te pūrākau kotahi tonu!
I noho hoki au i konei i te Komiti Hauora: he tino teitei rawa te reiti hapa me te reiti hapa pono-kore – otirā i ngā
whakamātautau auau – ahakoa he iti rawa te auau o ngā take!
Nō reira, i te raumati o te tau 2020, pērā i tā tātou katoa e maumahara ana, i mau tonu ngā
momo tikanga maha, tae atu ki ngā kapi-waha ā-ture.
E 90% pea ngā hua hē (ngā whakamātautau), tērā pea he nui ake. Ā, ko tēnei pōrangi – 45 huringa!
Nō reira, ahakoa kei hea koe e titiro ana – he hukapapa angiangi katoa, kāore rānei he taunakitanga pūtaiao!
Ināianei ka tae tātou ki te kino rawa atu o ngā mea katoa, ko ngā werohanga.
I te wāhea i mōhiotia ai kāore ngā werohanga e ārai ana i te whakawhitinga?
Tīhema 2020. Ko tērā tā ngā pepa a te EMA i kī.
Nō reira, ka mea ahau he haepapa ki ia tangata i roto i te kāwanatanga i whai wāhi ki tēnei take
kia tirotiro āta, kia puta ai ngā whakatau tika.
Kāore rātou i mahi i tērā. I haere tonu pēnei.
Ko te werohanga… he hui pāpāho i whakahaerehia e te Paul Ehrlich Institute:
I kī kē a Mrs Keller-Stanislavski i te mutunga o Hānuere kua mate tekau tāngata tae noa mai ki tēnei wā.
Aue, ināianei kua puta anō tētahi mate hou. E ai ki ngā taunakitanga i tukuna ki te komiti
uiui mō te huaketo coronavirus i Brandenburg.
Engari he tino kino ake i tērā. Mahuru 2021: Ngā tatauranga nō te RKI – te puna.
Ka taea e au te tautoko i ngā mea katoa e kī ana au.
Ko te pātengi raraunga taketake a te Paul Ehrlich Institute, i katia ā muri ake nei.
E hia ngā wā atu ka nui ake ngā mate? Ehara i te tekau ōrau atu, ehara i te rua tekau ōrau – he rima tekau ngā wā atu!
Me mutu rātou i te wā tonu, i te wā tonu!
Engari ahakoa pēhea, i hunaia tērā i raro i te tēpu – i raro rānei i te whāriki – ko tēhea rānei e pai ana ki a koe.
Ngā pānga taha tino kino! Nō ngā whakaputanga maha ngā puna, kua arotakengia e ōrite rangahau
, tata ki te rima ōrau o te hunga kua pāngia!
Me tatau e mātou he tokomaha rānei kei Tiamana.
Kei te kōrero mātou mō te kotahi, te rua, te toru hoki o ngā miriona, i runga i tō whakatauranga
– mēnā ka tatau koe ia rōrahi, ia tangata rānei.
Ināianei ka anga whakamua tātou. Ka taea e koe te kite i tērā i tētahi huarahi?
Hauā: Kāore he raraunga pono e wātea ana mō Tiamana. Heoi, e wātea ana he raraunga mō Ingarangi.
E hāngai ana tino ki te wā o te werohanga, o te tīmatanga rānei o te werohanga – mēnā ka kī koe pēnā –
i piki ake te maha o ngā kerēme hauā kua whakaaetia.
He hononga tino pai . He mea nui hoki. Ā, he pērā anō i Tiamana, arā.
Tohu e whai ake nei: Nō tata nei, i tukuna he tono ki te kāwanatanga e tētahi wahine e kīia
nei ko Tatti, nō BSW, nō te Rōpū Mauī rānei:
E hia atu anō ngā pūrongo mō ngā pānga taha kua puta, ki te whakatairite ki ngā werohanga noa?
Tātai 20, 21 kia tika. Tātai 21.
Kua whakaputaina e au taua mea kotahi i Mahuru 2021, ā, i pānuitia whānuitia e au.
Nō reira, me mōhio kē ngā tangata i kawenga mō ēnei mea katoa.
Ā, ko te tino āhuatanga, arā, he wheako whaiaro ināianei.
I whai honore ahau kia puta hei kaikawe taunakitanga mātanga i te kōti i tapaina ko te kōti o ngā hōia, i Pipiri me
Hūrae 2022 i Leipzig, i mua i te Kōti Whakahaere ā-Motu.
I waenga i ētahi atu mea, i ui mātou ki te tangata e kawenga ana mō te whakaae ki ngā werohanga, arā, te tangata e whakahaere ana
i te kounga, pērā i te kī, te pātai: "Ka taea e koe te kite i ngā mea iti i raro i te
mīkroskopu – kua tirohia rānei e koe ēnei mea?"
Ko te whakautu: "Mēnā ehara i te whakaputanga kua arotakina e ōna hoa, kāore au e hiahia."
Ā, e kī ana au he whakahē tēnei ki te mahi.
Me whai i ngā pārongo pēnei tēnei tangata. Me ērā atu pārongo katoa anō.
Kāore rātou i rangahaua mai i hea i ahu mai ai ngā para – ā, i whakaputaina hoki i taua wā, i reira he para, he
para koiora, pēnei i whakamārama mai taku hoa mahi. "Kāo, kāore mātou e hiahia ana ki ēnei mea katoa."
I ui atu au ki a ia i ngā pātai maha mō ngā mahi ka mahia tonu e tētahi i taua āhuatanga.
I whakahē rātou i ngā mea katoa. "Kāo, kāore mātou e tika ana kia mahi i tērā, kāore mātou i whakaaetia
kia mahi i tērā, kāore mātou e kawenga ana mō tērā."
Nō reira, ko taku whakatau, ko te RKI—ā, i kī atu au i tēnei ki te marea i muri mai—nō tēnei wheako, ā, hei kaiwhakaatu o
nāianei, e mihi ana ahau, kāore rawa te Paul Ehrlich Institute i te tino āhei, kāore rawa, ki te aromātai i te
mōrearea, i te haumaru rānei o ēnei werohanga, nā te mea i whakakahore rātou ki te mahi.
Tūturu, me pērā rawa tō kōrero.
Ā, i mōhio katoa te hunga i whakahaere. I reira hoki ētahi hē ture.
Mēnā e hiahia ana koe ki te pānui mō tēnei, ehara i taku whakatau, engari ko te whakatau a tēnei komihana mātanga i raro i
te Wāhanga 5(9) o te Ture Tiaki Mate Huaketo, i whakatau – i whai wāhi a Porofesa Kingreen nō Regensburg,
hei tauira – i whakatau: he takahi nui i te Ture Matua:
Kāore i kapi, hei tauira, te mea ko tēnei parenga ohotata ā-motu; hei tauira, ko tēnei mea kāore e taea te kī… te
Kaunihera a te Kāwana Pūtea… ehara i te mea e whakaaetia ana!
Ā, kātahi – ko te mea kino rawa atu, kia pērā ai te kī – ko Mr Spahn, ā muri ake ko Mr Lauterbach, ā, i mōhio katoa rātou ki
tēnei, ā, ko tāku whakatau anō hoki, ka taea e rātou te whakatā i te Ture Matua, te karo i
te Pāremata – kāore rawa tēnei e whakaaetia!
Nō reira, kia whakarāpopoto: i mōhio katoa ngā tāngata kei ngā tūranga haepapa, ā, ka taea katoa te
whakamana, i te tīmatanga tonu he tino hē katoa tēnei mea.
Ānei ka whakahua ahau i tā Rainer Füllmich i kī ai i ngā wā katoa: he kino i mahia kia mōhio, kāore i te tika.
Koia tērā. Ā, me whakahaere ture hoki tēnei.
Ā, ka tino whai kōrero tāku hoa mahi e tata ana ki ahau mō tērā.
Ehara i te mea māmā pēnei i tōna tangi.
Engari he nui ngā taunakitanga e whakaatu ana kua hinga tino kino ngā tāngata aroha i whai kawenga i reira.
Ā, e mea ana au ka taea anō te whakaatu i tō rātou hiahia.
Ngā mihi!