1
00:00:00,000 --> 00:00:00,560


2
00:00:00,560 --> 00:00:04,421
Төп массакүләм мәгълүмат чаралары
инфляция темасы турында кабат-кабат хәбәр итә.

3
00:00:04,421 --> 00:00:08,074
Германиядә инфляция дәрәҗәсе гаҗәпләнерлек дәрәҗәдә кискен артты.

4
00:00:08,074 --> 00:00:15,765
Товарлар һәм хезмәтләр уртача 2,0%ка кыйммәтләнде –
хезмәт хакы һәм айлык түләүләр нигездә үзгәрешсез калды.

5
00:00:15,765 --> 00:00:23,155
Нюрнбергтагы TeamBank AG йөкләмәсе буенча
үткәрелгән тикшеренү күрсәткәнчә, узган ел югары

6
00:00:23,155 --> 00:00:28,717
инфляция Германия гаиләләре өчен зур кыенлыклар тудырды.

7
00:00:28,717 --> 00:00:32,321
Бу аеруча азык-төлек бәяләренең артуына кагыла.

8
00:00:32,321 --> 00:00:41,007
Мәсәлән, зәйтүн мае бәясе 2021 елның июненнән
бирле 108%ка артты, шикәр 2021 елдан бирле

9
00:00:41,007 --> 00:00:46,470
74%ка кыйммәтләнде, ә бәрәңге 49,2%ка кыйммәтләнде.

10
00:00:46,470 --> 00:00:56,077
Ипи бәясе 2019 елдан 2024 елга кадәр якынча
37%ка артты – берничә сан гына китерү өчен.

11
00:00:56,077 --> 00:01:02,152
Электр энергиясе һәм җылылык бәяләренең күтәрелүенә
өстәп, немецларның 52%ы азык-төлек секторындагы

12
00:01:02,152 --> 00:01:06,415
бәяләрнең күтәрелүе аларга иң зур йогынты ясады дип санады.

13
00:01:06,415 --> 00:01:11,968
Массакүләм мәгълүмат чаралары һәрвакыт төрле
ышанычлы яңгыраган сәбәпләрне сәбәп итеп китерә.

14
00:01:11,968 --> 00:01:17,955
Ләкин кызыклысы шунда ки, бер сәбәп һәрвакыт читкә этәрелә, хәтта
ул, мөгаен, барлык сәбәпләр арасында иң

15
00:01:17,955 --> 00:01:23,902
мөһиме булуга карамастан, чөнки ул тормышның
барлык өлкәләренә дә тигез дәрәҗәдә йогынты ясый:

16
00:01:23,902 --> 00:01:30,982
Бәяләрнең артуы белән безнең бурычка нигезләнгән акча
системасы арасындагы бәйләнеш – товарлар, хезмәтләр һәм

17
00:01:30,982 --> 00:01:35,360
азык-төлек бәяләренә зур йогынты ясаучы акча системасы!

18
00:01:35,360 --> 00:01:39,071
Бу күренешнең күләме АКШта ачык күренә.

19
00:01:39,071 --> 00:01:45,986
Анда милли бурыч 2023 елда 32,9 триллион АКШ доллары тәшкил итте.

20
00:01:45,986 --> 00:01:52,308
Бу 2024 елда аларга дәүләт бурычы буенча процентлар өчен
генә дә күз алдына китереп булмый торган бер триллион АКШ

21
00:01:52,308 --> 00:01:56,209
долларыннан артык сумма түләргә туры килде дигән сүз иде!

22
00:01:56,209 --> 00:02:03,102
Шулай итеп, процент түләүләре АКШ бюджетында социаль
чыгымнардан соң икенче иң зур статья булып тора, һәм экспертлар

23
00:02:03,102 --> 00:02:07,459
фаразлавынча, алар тиздән бюджеттагы иң зур статьяга әвереләчәк.

24
00:02:07,459 --> 00:02:19,485
IMF мәгълүматларына караганда, 2024 ел ахырына дөнья
күләмендәге дәүләт бурычы 100 триллион доллар чиген (!) узачак.

25
00:02:19,485 --> 00:02:27,423
2013 елда трансляцияләнгән, әмма бүген дә бик актуаль булган
AZK лекциясендә сез хәзер бу зур бурыч йөкләнешенең хәзерге

26
00:02:27,423 --> 00:02:32,488
бәяләр артуы белән нинди бәйләнеше барлыгын ишетә аласыз.

27
00:02:32,488 --> 00:02:38,926
Ул төп массакүләм мәгълүмат чараларында сездән
күпчелек яшерелгән тагын да шартлаткыч фактларны ача.