WEBVTT

00:00.560 --> 00:04.421
Төп массакүләм мәгълүмат чаралары
инфляция темасы турында кабат-кабат хәбәр итә.

00:04.421 --> 00:08.074
Германиядә инфляция дәрәҗәсе гаҗәпләнерлек дәрәҗәдә кискен артты.

00:08.074 --> 00:15.765
Товарлар һәм хезмәтләр уртача 2,0%ка кыйммәтләнде –
хезмәт хакы һәм айлык түләүләр нигездә үзгәрешсез калды.

00:15.765 --> 00:23.155
Нюрнбергтагы TeamBank AG йөкләмәсе буенча
үткәрелгән тикшеренү күрсәткәнчә, узган ел югары

00:23.155 --> 00:28.717
инфляция Германия гаиләләре өчен зур кыенлыклар тудырды.

00:28.717 --> 00:32.321
Бу аеруча азык-төлек бәяләренең артуына кагыла.

00:32.321 --> 00:41.007
Мәсәлән, зәйтүн мае бәясе 2021 елның июненнән
бирле 108%ка артты, шикәр 2021 елдан бирле

00:41.007 --> 00:46.470
74%ка кыйммәтләнде, ә бәрәңге 49,2%ка кыйммәтләнде.

00:46.470 --> 00:56.077
Ипи бәясе 2019 елдан 2024 елга кадәр якынча
37%ка артты – берничә сан гына китерү өчен.

00:56.077 --> 01:02.152
Электр энергиясе һәм җылылык бәяләренең күтәрелүенә
өстәп, немецларның 52%ы азык-төлек секторындагы

01:02.152 --> 01:06.415
бәяләрнең күтәрелүе аларга иң зур йогынты ясады дип санады.

01:06.415 --> 01:11.968
Массакүләм мәгълүмат чаралары һәрвакыт төрле
ышанычлы яңгыраган сәбәпләрне сәбәп итеп китерә.

01:11.968 --> 01:17.955
Ләкин кызыклысы шунда ки, бер сәбәп һәрвакыт читкә этәрелә, хәтта
ул, мөгаен, барлык сәбәпләр арасында иң

01:17.955 --> 01:23.902
мөһиме булуга карамастан, чөнки ул тормышның
барлык өлкәләренә дә тигез дәрәҗәдә йогынты ясый:

01:23.902 --> 01:30.982
Бәяләрнең артуы белән безнең бурычка нигезләнгән акча
системасы арасындагы бәйләнеш – товарлар, хезмәтләр һәм

01:30.982 --> 01:35.360
азык-төлек бәяләренә зур йогынты ясаучы акча системасы!

01:35.360 --> 01:39.071
Бу күренешнең күләме АКШта ачык күренә.

01:39.071 --> 01:45.986
Анда милли бурыч 2023 елда 32,9 триллион АКШ доллары тәшкил итте.

01:45.986 --> 01:52.308
Бу 2024 елда аларга дәүләт бурычы буенча процентлар өчен
генә дә күз алдына китереп булмый торган бер триллион АКШ

01:52.308 --> 01:56.209
долларыннан артык сумма түләргә туры килде дигән сүз иде!

01:56.209 --> 02:03.102
Шулай итеп, процент түләүләре АКШ бюджетында социаль
чыгымнардан соң икенче иң зур статья булып тора, һәм экспертлар

02:03.102 --> 02:07.459
фаразлавынча, алар тиздән бюджеттагы иң зур статьяга әвереләчәк.

02:07.459 --> 02:19.485
IMF мәгълүматларына караганда, 2024 ел ахырына дөнья
күләмендәге дәүләт бурычы 100 триллион доллар чиген (!) узачак.

02:19.485 --> 02:27.423
2013 елда трансляцияләнгән, әмма бүген дә бик актуаль булган
AZK лекциясендә сез хәзер бу зур бурыч йөкләнешенең хәзерге

02:27.423 --> 02:32.488
бәяләр артуы белән нинди бәйләнеше барлыгын ишетә аласыз.

02:32.488 --> 02:38.926
Ул төп массакүләм мәгълүмат чараларында сездән
күпчелек яшерелгән тагын да шартлаткыч фактларны ача.
