Pahimangno: Ang pipila ka mga hulagway mahimong dili angay para sa mga dili lig-on ang tiyan.
Sama sa nahisgutan na sa programa bahin sa mga leaked nga dokumento sa WPATH , ang tibuok medikal nga mga
asosasyon nagpaningkamot sa paghimo og operasyon sa genitalya sa mga tawo nga nag-antos sa gitawag nga gender dysphoria.
Kini nga mga tawo mobati og dili komportable sa ilang mga lawas ug kasagaran mag-antos sa mga sikolohikal nga
problema – mao kini ang paghulagway sa mga doktor ug terapista sa WPATH base sa ilang praktikal nga kasinatian.
Ug dayon, ilang gisuportahan ang ilang mga pasyente pinaagi sa lain-laing operasyon sa pag-ilis sa kasarian, lakip na ang
artipisyal nga paghimo sa mga sekswal nga organo , pagtangtang sa matris , ug "top
surgery," i.e., pagtangtang sa mga suso sa babaye .
Apan, ang ingon ana ka grabe nga mga interbensyon ba gayud mapuslanon ug epektibo alang sa
mga tawo nga nag-antos sa sakit sa pangisip?
O aduna bay hinungdan alang sa seryosong kabalaka? Ato pagkat-on gikan sa mga miaging pananglitan:
Sa kasaysayan sa lobotomy
Sa tunga-tunga sa ika-20 nga siglo, ang kalibutan sa medisina nagtuo nga ang lobotomy mao ang labing
epektibo ug makatawo nga pagtambal sa sakit sa pangisip.
Sa konbensiyonal nga pamaagi, gipabutangan og lungag ang bungo sa duha ka kilid, unya gisulod ang usa ka dili hait
nga himan ug gigamit aron buhaton ang pagliko nga porma og arko, nga nagaguba sa dakong bahin sa utok.
Ang laing pamaagi naglakip sa pagsulod sa usa ka kirurhikal nga himan pinaagi sa lungag sa mata ngadto sa utok
pinaagi sa nipis nga estruktura nga nagbulag sa mata ug sa utok, ug usab sa paglihok niini sa porma nga arko.
Gikutlo ni Heiko Schöning si Davison ug Neale sa iyang libro nga Game Over.
Niadtong 1941, gihulagway sa New York Times nga ang mga pasyente sa lobotomy "(...) kabalaka, kompleks sa pagpanlupig, mga
tendensiya sa pagpakamatay, mga obsesyon, kawalay-desisyon ug tensiyon sa nerbiyos literal nga giputol gikan sa ulo
gamit ang kutsilyo salamat sa bag-ong operasyon sa utok."
Wala gihisgutan ang kalupigan sa kirurhikal nga pagmutilasyon.
Para sa "(...) lobotomy sa sinugdan nakapahupay sa mga tawo sa mga institusyon sa sikyatriko (...)", nagpadayon si
Schöning, nga nag-quote sa unang nakahatag sa brutal nga operasyon og hitsura nga usa ka milagro nga tambal.
Bisan pa sa klarong mga peligro ug makaguba nga mga epekto, dali nga gidawat sa komunidad medikal ang praktis sa lobotomy isip
pagtambal sa lain-laing mga sakit sa pangisip, lakip na ang depresyon,
obsessive-compulsive disorder, epilepsy, ug schizophrenia.
Ang mga lobotomista, i.e. mga doktor nga naghimo niini nga operasyon, wala gipasipala,
apan nalingaw og taas nga dungog sa kadaghanan.
Si Antonio Moniz, ang imbentor sa lobotomy, gihatagan og Nobel Prize niadtong 1949 tungod sa iyang kontribusyon sa medisina.
Si Walter Freeman ug si James Watts, nga nagpasiugda sa maong pamaagi sa Estados Unidos, gidayeg kaayo sa tinuig nga miting sa
American Medical Association (AMA) , diin ilang gipakita ang impormasyon bahin sa ilang mga
pamaagi sa pagdaot sa utok pinaagi sa mga eksibisyon.
Sumala kang Peter Breggin, gisulti ni Freeman:
"Ang psychosurgery nakab-ot ang kalampusan pinaagi sa pagbungkag sa imahinasyon, pagpahinay sa emosyon,
paglaglag sa abstraktong panghunahuna, ug paghimo og usa ka robot-sama, madumala nga indibidwal."
Tungod kay giisip kaniadto nga dili etikal ang pagkritiko sa uban nga mga doktor, ang prestihiyosong New England Journal of
Medicine naghatag og siyentipikong pagka-balido sa maong pamaagi:
Gipatik niini ang usa ka artikulo nga nag-ingon nga ang operasyon gibase "(...) sa lig-on nga mga obserbasyon sa pisyolohiya".
Ang tabloid nga pamahayag usab nagdula og desisibo nga papel.
Sa mosunod nga lima ka tuig, kanunay nga gisulat ang lobotomy sa mga popular nga publikasyon sa Estados
Unidos sama sa Reader's Digest, Time, ug Newsweek.
Ang pagreport kasagaran positibo ug gipagamay ang barbarikong kamatuoran sa maong pamaagi.
Walay bisan usa sa dagkong medikal nga asosasyon sa Amerika, lakip na ang American Psychiatric Association
(APA) ug ang American Medical Association (AMA) , ang opisyal nga misupak sa maong pamaagi.
Ang mga desperadong pasyente ug ilang mga pamilya nangayo og lobotomy pagkahuman sa pagbasa niining mga artikulo.
Ang kahimtang sa mga institusyon sa sikyatriko niadtong panahona grabe kaayo, ug ang alternatibong pamaagi sa
pagtambal sama sa insulin coma therapy ug electroconvulsive therapy kay grabe usab ug kasagaran bayolente.
Nagdala kini sa usa ka kusgan ug tinuyoang pagkabulag sa barbarikong kinaiya sa
lobotomy ug sa mga kauban niini nga mga epekto.
Ang pamaagi kasagaran magbutang sa mga pasyente sa kahimtang sa "surgically induced childhood".
Si Freeman nag-imbento sa "transorbital lobotomy," diin usa ka kirurhikal nga instrumento nga sama sa ice
pick gipako sa utok sa pasyente pinaagi sa lungag sa mata.
Gikonsiderar niya nga malampuson ang iyang pagtambal kung makahawa ang iyang mga pasyente sa institusyon ug maatiman sa balay
"sa lebel sa usa ka lokal nga invalid o usa ka alagang hayop".
Nituo usab siya nga kung mas sayo buhaton ang pamaagi, mas maayo ang resulta, ug gisugyot niya nga ang
operasyon ang unang kapilian nga pagtambal para sa mga tawo nga adunay gaan ra nga sakit sa pangisip.
Bisan pa, ang duha-duha nga sukdanan sa kalampusan wala matuman: ang uban nga mga pasyente nagpabilin
nga permanente nga na-disable ug mga 15% ang namatay.
Ang pinakamaswerte sa mga pasyente ni Freeman nakapanginabuhi nga medyo independente ug nakakuha og mga trabaho nga dili kaayo
nanginahanglan og kahanas, apan kadaghanan wala kaayo malampuson.
Daghang nakasinati og kadaut sa ilang dugay nga panumduman ug naglisod bisan sa labing yano nga mga buluhaton. Daghan usab ang
nagpabilin nga na-disable hangtod sa katapusan sa ilang kinabuhi.
Ang labing grabeng krimen ni Freeman mao nga naghimo siya og transorbital nga lobotomy sa mga bata, 19 tanan, diin 11 niini
gihulagway sa 1950 nga edisyon sa iyang libro nga Psychosurgery.
Ang pinakabata nga anak kay upat ka tuig ra ang panuigon. Duha sa 11 ka mga anak ang namatay tungod sa pagdugo sa utok.
Sa dihang giingon sa New York Times sa ilang report nga "ang mga siruhano karon wala nay kabalaka sa pag-opera sa utok
sama sa ilang kabalaka sa pagtangtang sa apendiks", didto pa nagsugod ang seryosong pagsupak sa maong pamaagi.
Alang sa mga pasyente sa mga institusyon sa sikyatriko, nga sa sinugdan nahupay, "(...) unya nahimong mas
hinay ang panghuna-huna, walay pagtagad ug namatay" .
Sa katapusan, gipunting sa mga kritiko ang seryosong mga side effect nga nasinati sa daghang pasyente, nagpahayag sila og
kabalaka bahin sa mga pamantayan nga gigamit sa pagsukod sa kalampusan, ug giakusahan nila ang mga siruhano nga
naghimo sa mga prosedura nga walay naunang sikyatrikong pagtasa.
Bisan pa, ang kakulang sa mga alternatibo nga makatawo nga pamaagi – o mas tukma pa, ang bulag nga pagbalewala sa kalupigan
sa maong pamaagi – nagpugos sa mga psychiatrist ug sa mga pamilya nga mosalig gihapon sa ingon ana ka desperadong mga lakang.
Ang imbensyon lang sa tambal nga chlorpromazine sa 1950s maoy hinungdan sa kalit nga pagkunhod sa lobotomy.
Sa iyang libro, miabot pa gani si Heiko Schöning sa paghisgot sa paglaglag sa personalidad gamit ang ice pick.
Sumala kang Schöning, mga 35,000 ka tawo ang gimutilate pinaagi sa lobotomy sa Estados Unidos tali sa 1936 ug 1978.
Sa tibuok kalibutan, gibanabana nga mga usa ka milyon ang gidaghanon sa mga biktima.
Ug dili na katingad-an nga gamiton ang ingon nga mga pamaagi aron mabungkag ang pagsukol, bisan sa mga prisohan o batok sa sibil
nga pagsuway, pananglitan ang mga kritiko sa nag-unang sistema.
Gawas sa paggamit niini sa pagtambal sa mga tawo nga adunay sikyatriko nga mga sakit, aduna nay mga
paningkamot sukad pa sa sinugdanan aron masulbad ang mga sosyal nga problema pinaagi sa operasyon sa utok.
Dinhi nagsugod ang aktuwal nga paggamit sa psychosurgery alang sa organisadong krimen.
Sa sinugdanan sa ika-20 nga siglo, usa ka Britanikong doktor ang nagsugyot na nga tangtangon ang kahanduraw sa
mga minero nga magwelga pinaagi sa operasyon sa utok (...).
Gawas sa pamaagi sa ice pick (...), karon adunay lain-laing mas pino nga mga psychosurgical nga pamaagi.
(…) Ang mga kalamboan pa gihapon ginatrabaho ug gigamit sa tibuok kalibutan karon.
Ang tanang pamaagi adunay usa ka komon: permanente nilang gubaon ang pipila ka bahin sa utok.
Nagpabilin nga popular kaayo ang psychosurgery, bisan pa sa napamatud-an na nga walay pulos
kini alang sa katuyoan sa sosyal nga terapiya.
Ang kasamtangang kahimtang sa operasyon sa mga genitalya
Ang yano nga kamatuoran nga gideklarar sa mga medikal nga asosasyon nga siyentipikong balido ang barbarikong
pamaagi ni Freeman nagpakita sa labing taas nga lebel sa kriminal nga kawalay pag-amping ug kriminal nga kusog.
Ang kasaysayan sa niining mabangis nga mga kirurhikal nga pamaagi nga gitawag og lobotomy unta nagsilbi nga usa
ka pahimangno, dili makatawo nga ehemplo sa kalibutan sa medisina. Apan layo kaayo kini niini!
Mga 70 ka tuig lang ang milabay, nagbitin na usab ang laing katalagman.
Usa ka terapista nga taga-California nagsulti sa iyang mga kauban sa forum sa WPATH bahin sa "katingalahang gahum sa pag-ayo" sa
kirurhikal nga kastrasyon alang sa iyang mga pasyente nga dunay sakit sa pangisip, nga busa napahimutang "sa
dalan padulong sa emosyonal nga pag-ayo" ug tingali nagpuyo nga malipayon hangtod sa kahangturan.
Sama sa mga lobotomista kaniadto, ang mga siruhano sa gender sa WPATH nakalikay sa etikal nga kinahanglanon nga ang usa ka
kirurhikal nga pamaagi mapamatud-an nga luwas ug mapuslanon sa wala pa kini ipaila sa kinatibuk-ang praktis sa medisina.
Ang pipila ka dugay nga pagtuon sa operasyon sa genital nga naglungtad nagpakita og dakong kakulian sa sosyal
nga paglihok, taas nga rate sa sakit sa pangisip pagkahuman, ug mas taas nga risgo sa pagpakamatay.
Bisan pa niana, ang parehas nga mga organisasyon sama sa kaniadto, i.e. mga asosasyon sama sa APA ug AMA , nagpadayon
gihapon sa pag-awhag sa genital mutilation sa mga menor de edad ug sa mga hamtong nga dunay
sakit sa pangisip pinaagi sa mga siruhano sa WPATH.
Sa duha ka historikal nga iskandalo, kadaghanan sa mga biktima kay menor de edad o dunay sakit sa pangisip, o
pareho, ug ang mga operasyon nga gihimo nagresulta sa permanente nga pagkapikas sa dagway ug kapansanan.
Sa labing maayong kahimtang, ang mga lalaking pasyente nga miagian og kirurhikal nga rekonstruksiyon sa vagina
(vaginoplasty) magpabilin nga adunay lungag nga kinahanglan palapdan sa tibuok nilang kinabuhi, ug
grabe kaayo ang pagkunhod sa ilang sekswal nga paglihok.
Ang mga kabus nag-antos og seryosong komplikasyon sama sa pelvis nga puno sa dugo, problema sa pag-ihi, ug fistula.
Si Ritchie Herron, usa ka lalaki nga mibalik sa iyang lalaki nga identidad human sa krisis sa mental nga panglawas ug
nagpa-vaginoplasty, naghulagway sa iyang kinabuhi pagkahuman sa operasyon ingon usa ka buhing bangungot.
"Dili ka makabuhi nga may dignidad ingon ani," ingon sa 32-anyos nga biktima sa medikal nga krimen karon, nga nag-antos sa
kanunay nga kasakit, pagkalata, ug mga problema sa urinary tract.
Usa ka pagtandi sa lobotomia ug operasyon sa genitalya
Bisan pa man daghang mga pasyente ang gipanglutos sa mga komplikasyon ug nag-antos sa dakong kalisud sa sikolohikal
ug relasyon, ginabutigan sila sa publiko ug gisultihan nga kontento sila sa resulta sa ilang operasyon sa genital.
Sa pagtandi, daghang mga pamilya kaniadto ang tinuoray nga mapasalamaton kang Dr. Freeman tungod sa pagtabang
niya sa ilang mga paryente, bisan pa sa dakong makaguba nga mga sangputanan nga gipahinabo sa operasyon.
Kaniadto ug karon, nagpasabot kini og usa ka piho nga lebel sa pagpanglimbong sa kaugalingon o, sama sa
kahadlok sa mga Olandes nga mananaliksik, "kalipay nga nabaliko sa tinguhaong panghunahuna".
Ang mga pamilya nga miuyon sa lobotomy sa usa ka hinigugma adunay natural nga hinungdan nga
magpabilin sa pagtuo nga husto ang ilang desisyon.
Sa pagbuhat niini, tinuyo nga gipasagdan ang klarong mga timailhan nga dili kini tinuod.
Daghang mga tin-edyer o ang ilang mga ginikanan, ingon man usab ang mga hamtong nga naapektuhan, tingali
nag-atubang karon og susamang panloob nga pakigbisog.
Ang tanang magamit nga ebidensya gikan sa wala pa nahimong sobra ka politikal ang "gender hype" nagpakita nga kadaghanan sa
mga menor de edad mouyon sa ilang gender pagkahuman sa puberty.
Sa kasubo, bisan pa man, ang natural nga pag-uswag sa mga batan-on gisapasan sa usa ka guba nga sosyal nga pundasyon.
Kay ang hingpit nga natural nga pagpangita sa kaugalingong identidad, nga kauban ang kakulang sa katagbawan
ug pagduha-duha sa kaugalingon, tinuyoang gisilotan sa usa ka awtoridad sa interpretasyon sa gender.
Ang mga bata sa atong panahon ginasulod sa ilalum. Sukad pa sa nursery, ginadasig sila nga pangutan-on ang ilang kasarian.
Sa mga leksyon sa eskwelahan, tinuyoang sayop nga gihubad ang hingpit nga natural nga proseso sa pag-uswag sa pagkabatan-on.
Nagpasabot kini nga posible nga natawo ka sa sayop nga lawas ug nga ang pagpili og lain nga kasarian dili problema.
Kini direkta nga mosuporta sa ideolohiya sa gender ug sa WPATH.
Ang pagkaguba ug pagkaguba sa mga pamilya kasagaran magdala og dugang pag-antos.
Imbis nga maghulat nga mapailubon ug malinaw-on hangtud moabot sa katapusan sa ilang pag-uswag ang mas batan-ong henerasyon, ang
mga miyembro sa WPATH walay responsibilidad nga nag-awhag sa kirurhikal nga interbensyon isip bugtong
kapilian sa pagtambal, bisan pa sa mga menor de edad ug sa mga adunay grabeng sakit sa pangisip.
Sama sa giangkon ni Freeman ug sa iyang mga kauban kaniadto nga ang lobotomy mao ra ang bugtong paglaum para sa mga kabus,
dili malipayon nga mga kalag sa mga institusyon sa pangisip.
Kaniadto ug karon: usa ka dili na maayong pagputol!
Konklusyon Pagkahuman namatay ang iyang katapusang pasyente tungod sa pagdugo sa utok niadtong 1967, gikansela ang lisensya
ni Walter Freeman sa ospital tungod kay nahulog siya sa dungog.
Gigugol niya ang nahibilin niyang mga adlaw sa pagbiyahe sa tibuok Estados Unidos, pagpangita sa iyang mga pasyente ug sa
ilang mga pamilya, ug pagpangita og ebidensya nga ang iyang pinalanggang pamaagi nakatabang kanila imbis nga nakadaot kanila.
Gitan-aw ni Freeman ang iyang kaugalingon ingon nga "manluluwas" sa mga grabe kaayo ang sakit sa pangisip ug nagtuo
siya nga nagahatag siya og paglaum sa mga walay paglaum.
Sa kasikatan sa iyang karera, wala gyud niya damha nga ang iyang milagrosong pagka-ayo usa
ka adlaw pagasilotan ug ituring nga kalautan.
Ang parehas usab magamit sa WPATH ug sa mga miyembro niini.
Gihagit sa ideya nga mahimong mga bayani sa katungod sibil nga nakigbisog alang sa mga ginadumtan, ila giisip ang ilang
kaugalingon nga mga manuna sa medisina, nga naghatag sa gikinahanglan nga medikal nga
pag-atiman sa mga pasyente nga nanginahanglan.
Apan nagtuo kami nga ang kirurhikal nga paglaglag sa himsog nga mga ari masulod sa kasaysayan ingon usa ka krimen nga
kapariho o mas dako pa kaysa lobotomy. Ug ang mga salarin dili dapat makalikay sa ilang husto nga silot!