သတိပေးချက်။ အစာအိမ်အားနည်းသူများအတွက် မသင့်တော်သော ပုံများ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။
အစီအစဉ်တွင် WPATH (World Professional Association for Transgender Health) စာရွက်စာတမ်းများ ပေါက်ကြားသွားခြင်းအကြောင်း
ပြောကြားခဲ့သလို၊ အဆိုပါ ဂျင်ဒါဒိုင်စ်ဖိုးရီးယားဟု ခေါ်ဆိုခံရသူများအား လိင်အင်္ဂါ ခွဲစိတ်ကုသမှုများ ဆောင်ရွက်နေရသည့်
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသင်းအဖွဲ့များ အပြည့်အဝ အလုပ်များနေကြသည်။
ဤလူများသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း မသက်သာမှု ခံစားရပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကြောင့် မကြာခဏ ဒုက္ခခံစားရကြသည်
– ဤအတိုင်း WPATH ဆရာဝန်များနှင့် စိတ်ကုထုံးပညာရှင်များက သူတို့၏ လက်တွေ့အတွေ့အကြုံအပေါ် အခြေခံ၍ ဖော်ပြထားသည်။
ပြီးလျင်မြန်စွာ သူတို့သည် လူနာများကို လိင်ပြောင်းလဲခွဲစိတ်ကုသမှုအမျိုးမျိုးဖြင့် "ထောက်ပံ့" ပေးကြပြီး၊
၎င်းတွင် လိင်အင်္ဂါတုဖန်တီးခြင်း (ဗာဂိုင်နိုပလာစတီ သို့မဟုတ် ဖယ်လိုပလာစတီ), သားအိမ်ဖယ်ရှားခြင်း (ဟစ်စတာရက်တိုမီ)
နှင့် အထက်ခွဲစိတ်ကုသမှု (top surgery) ဟုခေါ်သော အမျိုးသမီးနို့သားဖယ်ရှားခြင်း (မက်စတက်တိုမီ) တို့ ပါဝင်သည်။
ဒါပေမယ့် စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာရှိသူများအတွက် အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ထိုကဲ့သို့သော
ဝင်ရောက်ကူညီမှုများဟာ တကယ်အသုံးဝင်ပြီး ထိရောက်ပါသလား။
ဒါမှမဟုတ် စိုးရိမ်ဖွယ် အကြောင်းရင်းတစ်ခုခု ရှိပါသလား။ ယခင်က ဖြစ်ရပ်များမှ သင်ယူကြပါစို့။
လိုဘိုတိုမီ၏ သမိုင်းကြောင်း
၁၂၃၄၃၂၁ ၁၂၃၄၃၂၁ ၂၀ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကမ္ဘာတွင် လိုဘိုတိုမီသည် စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများအတွက် အကျိုးရှိဆုံးနှင့်
လူသားချင်းစာနာမှုအပြည့်ဆုံး ကုသမှုဟု ကျယ်ပြန့်စွာ ယုံကြည်ခဲ့သည်။
ရိုးရာနည်းဖြင့် ဦးခေါင်း၏ နှစ်ဖက်စလုံးတွင် တူးဖောက်ပြီး ထိုအခါ မထက်မြက်သော ကိရိယာတစ်ခုကို ထည့်သွင်းကာ
လှိုင်းပုံစံ လှည့်လှည့်လှုပ်ရှားမှုဖြင့် ဦးနှောက်အသားအများအပြားကို ဖျက်စီးပစ်သည်။
နောက်ထပ်နည်းလမ်းတစ်ခုမှာ မျက်လုံးအုတ်ပေါက်မှတဆင့် ခွဲစိတ်ကိရိယာတစ်ခုကို မျက်လုံးနှင့် ဦးနှောက်ကို
ခွဲထားသည့် ပေါ့ပါးသော အဆောက်အအုံမှတဆင့် ဦးနှောက်ထဲသို့ ထည့်သွင်းကာ လှိုင်းပုံစံဖြင့် ရွေ့လျားစေခြင်းဖြစ်သည်။
ဒေဗစ်ဆန်နှင့် နီးလ်တို့ကို ဟေကို ရှိုးနင်း၏ "Game Over" စာအုပ်တွင် ကိုးကားထားသည်။
၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် New York Times သတင်းစာက လိုဘိုတိုမီ ခံရသူများအကြောင်းကို "(…) စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းများ၊
ညှဉ်းပန်းခံရမည့် စိတ်ကူးများ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သေချင်စိတ်များ၊ စွဲလန်းမှုများ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်မချနိုင်ခြင်းနှင့်
စိတ်ဖိစီးမှုများကို ဦးခေါင်းထဲမှ ဓားဖြင့် တကယ့်အတိုင်း ဖြတ်ထုတ်ပစ်ခြင်းဖြစ်သည်၊ ၎င်းသည်
ဦးနှောက်ခွဲစိတ်ကုသမှုအသစ်တစ်ခုကြောင့် ဖြစ်သည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
ခွဲစိတ်ခွဲထုတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရက်စက်မှုကို မဖော်ပြခဲ့ပါ။
"(…) လိုဘိုတိုမီသည် စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးရုံရှိ လူများကို အစပိုင်းတွင် ပိုမိုငြိမ်သက်စေခဲ့သည် (…)" ဟု Schöning က
ဆက်လက်ပြောကြားပြီး၊ ထိုကြမ်းတမ်းသော ခွဲစိတ်ကုသမှုကို မူလက အံ့ဩဖွယ် ကုထုံးတစ်ခုအဖြစ်
ထင်မြင်စေခဲ့သည့် အကြောင်းကို ကိုးကားပြောဆိုသည်။
၁၂၃၄၃၂၁ ထင်ရှားလွန်းသော အန္တရာယ်များနှင့် ဖျက်ဆီးမှုကြီးမားသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများရှိသော်လည်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသိုင်းအဝိုင်းသည်
စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ အာရုံစူးစိုက်မရခြင်းနှင့် အပြုအမူထပ်ခါထပ်ခါပြုလုပ်တတ်ခြင်းရောဂါ၊
အက်ပီလပ်စီနှင့် စိတ်ကွဲပြားမှုရောဂါများကုသရာတွင် လိုဘိုတိုမီနည်းကို အလျင်အမြန် လက်ခံအသုံးပြုခဲ့သည်။
လိုဘိုတိုမစ်ဆစ်ဆရာဝန်များ၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဤခွဲစိတ်ကုသမှုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ဆရာဝန်များဖြစ်ပြီး၊ သူတို့ကို
မထိုးနှက်ဘဲ လူအများထဲတွင် ဂုဏ်သတင်းမြင့်မားစွာ ရရှိခဲ့ကြသည်။
လော့ဘိုတိုမီကို တီထွင်သူ အန်တိုနီယို မိုနစ်သည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ၌ ထည့်သွင်းခဲ့သည့်
ထောက်ပံ့မှုအတွက် ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် နိုဘယ်ဆု ချီးမြှင့်ခံခဲ့သည်။
Walter Freeman နှင့် James Watts တို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဤနည်းစနစ်ကို လူသိများအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန် ဆရာဝန်အသင်း
(AMA) ၏ နှစ်စဉ်အစည်းအဝေးများတွင် ပူပြင်းစွာ ကြိုဆိုခံခဲ့ကြသည်။ ထိုအစည်းအဝေးများတွင် သူတို့သည်
ဦးနှောက်ဖြတ်ထွင်းခြင်းဆိုင်ရာ နည်းစနစ်များအကြောင်းကို ပြခန်းများမှတဆင့် သတင်းအချက်အလက်များ ပေးခဲ့ကြသည်။
ပီတာ ဘရက်ဂျင်အရ ဖရီးမန်က အောက်ပါအတိုင်း ဆိုခဲ့သည်ဟု ကိုးကားထားသည်။
"စိုင်ကိုဆာဂျရီသည် စိတ်ကူးယဉ်များကို ဖျက်စီးခြင်း၊ စိတ်ခံစားချက်များကို ပျော့ဖျင်းစေခြင်း၊ အယူအဆဆန်းစဉ်းစားမှုများကို
ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ရိုဘော့ကဲ့သို့ ထိန်းချုပ်နိုင်သော တစ်ဦးချင်းကို ဖန်တီးခြင်းဖြင့် အောင်မြင်မှုကို ရရှိစေသည်။"
အချိန်အဲ့ဒီမှာ ဆရာဝန်အချင်းချင်းကို ဝေဖန်ခြင်းကို မသင့်တော်ကြောင်း ယူဆထားကြလို့၊ နာမည်ကြီး New
England Journal of Medicine သုတေသနစာစောင်က ထိုနည်းလမ်းကို သိပ္ပံနည်းကျ တရားဝင်ကြောင်း အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။
၎င်းသည် လုပ်ငန်းစဉ်ကို "(…) ခိုင်မာသော ရုပ်ဗေဒဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်တွေ့ရှိချက်များအပေါ် အခြေခံ၍" ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း
ဖော်ပြသည့် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
တဘလိုင်းဒ် သတင်းစာများကလည်း ဆုံးဖြတ်ခွင့်ရှိသော အခန်းကဏ္ဍကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
လာမည့်ငါးနှစ်အတွင်း lobotomy ကို Reader's Digest၊ Time နှင့် Newsweek ကဲ့သို့ လူကြိုက်များသော
အမေရိကန်ထုတ်ဝေမှုများတွင် မကြာခဏ ဖော်ပြခဲ့သည်။
သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် အကောင်းမြင်ပြီး ထိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်း၏
ရိုင်းစိုင်းသော အမှန်တရားကို လျော့နည်းအောင် ဖော်ပြခဲ့သည်။
အမေရိကန်စိတ်ရောဂါအသင်း (APA) နှင့် အမေရိကန်ဆေးဘက်အသင်း (AMA) အပါအဝင် အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ အဓိက
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသင်းကြီးများထဲမှ မည်သည့်အသင်းမှမဆို ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို တရားဝင် ဆန့်ကျင်ပြောကြားခြင်း မပြုခဲ့ပါ။
စိတ်ဓာတ်ကျနေသော လူနာများနှင့် မိသားစုများသည် ဤဆောင်းပါးများကို ဖတ်ပြီးနောက် လိုဘိုတိုမီ ခွဲစိတ်ကုသမှုကို တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
အချိန်အဲ့ဒီကာလမှာ စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးရုံများရှိ အခြေအနေများက ဆိုးရွားလှပြီး၊ အင်ဆူလင်ကွမကုထုံး နှင့်
လျှပ်စစ်ကြွက်သားလှုပ်ရှားမှုကုထုံး တို့လည်း ကြမ်းတမ်းပြီး မကြာခဏ အကြမ်းဖက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ဤအခြေအနေကြောင့် လိုဘိုတိုမီ၏ ရိုင်းစိုင်းသော သဘာဝနှင့် ၎င်းနှင့်ဆက်စပ်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို
ရည်ရွယ်၍ ပြင်းထန်စွာ မမြင်မထင်ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကြောင့် လူနာများသည် မကြာခဏ 'ခွဲစိတ်ခွဲထုတ်ခြင်းဖြင့်
ဖန်တီးထားသော ကလေးဘဝ' အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိကြသည်။
၁၂၃၄၃၂၁ ဖရီမန်က "ထရန်စ်အော်ဘီတယ် လိုဘိုတိုမီ" ကို တီထွင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတွင် ရေခဲတံကဲ့သို့သော ခွဲစိတ်ကိရိယာတစ်ခုကို
မျက်လုံးအပေါက်မှတဆင့် လူနာ၏ ဦးနှောက်ထဲသို့ ထိုးထည့်ခဲ့သည်။
သူသည် သူ၏ကုသမှုကို လူနာများသည် အဖွဲ့အစည်းမှ ထွက်ကာ အိမ်တွင်း မကျန်းမာသူ သို့မဟုတ် အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်အဆင့်အတိုင်း
စောင့်ရှောက်ခံနိုင်ပါက အောင်မြင်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။
သူကလည်း ထိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ပိုမိုအစောပိုင်းတွင် ဆောင်ရွက်လျှင် ရလဒ်ပိုကောင်းမည်ဟု ယုံကြည်ကာ
စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာနည်းပါးသူများအတွက် ဤခွဲစိတ်ကုသမှုကို ပထမဆုံးကုသမှုရွေးချယ်စရာအဖြစ် စဉ်းစားရန် ထောက်ခံခဲ့သည်။
သို့သော် မသေချာသော အောင်မြင်မှုတိုင်းတာချက်သည် မဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါ၊ လူနာအချို့သည် အမြဲတမ်း
မသန်စွမ်းနေခဲ့ပြီး ခန့်မှန်း၍ ၁၅% ခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။
ဖရီးမန်၏ လူနာများထဲမှ ကံကောင်းဆုံးသူများက ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်စွာ ဘဝကို သက်သာစွာ ဦးဆောင်နိုင်ပြီး ကျွမ်းကျင်မှုနည်းသော အလုပ်များကို
လုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း အများစုကတော့ ကံမကောင်းခဲ့ကြ။
အများအပြားသည် ရေရှည်မှတ်ဉာဏ်ပျက်စီးမှုကို ခံခဲ့ရပြီး အလွန်ရိုးရှင်းသော တာဝန်များကိုပါ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အခက်အခဲများ
ကြုံခဲ့ရသည်။ အနည်းငယ်ကတော့ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး မသန်စွမ်းနေခဲ့ကြသည်။
Freeman ရဲ့ အလွန်ဆိုးရွားဆုံး ပြစ်မှုကတော့ ကလေး ၁၉ ဦးပေါ်တွင် မျက်လုံးဝိုင်းမှတဆင့် ဦးနှောက်ခွဲစိတ်ကုသမှု (transorbital
lobotomy) ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုထဲမှ ၁၁ ဦးအကြောင်းကို သူ၏ Psychosurgery စာအုပ် ၁၉၅၀ ခုနှစ်ထုတ်ဝေမှုတွင် ဖော်ပြထားသည်။
အသက်ငယ်ဆုံးကလေးသည် အသက်လေးနှစ်သာရှိသည်။ ကလေး ၁၁ ဦးထဲမှ နှစ်ဦးသည် ဦးနှောက်သွေးယိုခြင်းကြောင့် သေဆုံးခဲ့သည်။
New York Times သတင်းစာက "ခွဲစိတ်ကုဆရာဝန်များသည် ယခုတွင် ဦးနှောက်ခွဲစိတ်ခြင်းကို အပလစ်ကင်ဖယ်ရှားခြင်းလိုပဲ
စိုးရိမ်မှုနည်းပါးသွားပြီ" ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ချိန်မှသာ ဤလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို
တင်းကျပ်စွာ ဆန့်ကျင်မှုများ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးရုံများတွင် ကုသခံနေရသော လူနာများသည် အစပိုင်းတွင် တည်ငြိမ်သွားခဲ့သော်လည်း (...) ထို့နောက်
ပိုမို၍ စိတ်မထက်သန်၊ စိတ်မပါဖြစ်လာကာ သေဆုံးသွားကြသည် ။
နောက်ဆုံးတွင် ဝေဖန်သူများက လူနာအများအပြားတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ဖော်ထုတ်ပြောကြားခဲ့ပြီး၊
အောင်မြင်မှုကို တိုင်းတာရာတွင် အသုံးပြုသည့် စံနှုန်းများအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ကာ၊
ခွဲစိတ်ကုသသူများအား စိတ်ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှု မပြုမီ ထိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။
သို့သော် လူသားချင်းစာနာစွာ ကုသနိုင်မည့် အခြားရွေးချယ်စရာများ မရှိခြင်း၊ သို့မဟုတ် ထိုနည်းလမ်း၏ ရက်စက်မှုကို မျက်စိပိတ်ကာ
ဂရုမစိုက်ခြင်းကြောင့် စိတ်ရောဂါကုဆရာဝန်များနှင့် မိသားစုများသည် ထိုလို အလွန်အမင်း
စိတ်ဓာတ်ကျစေသော နည်းလမ်းများကို မဖြစ်မနေ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များတွင် စိတ်အေးဆေးနှင့် ပြင်းထန်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများပါဝင်သည့် စလိုရိုပရိုမဇင်းဆေးကို
တီထွင်ခဲ့ခြင်းက လိုဘိုတိုမီ လျင်မြန်စွာ ကျဆင်းသွားစေခဲ့သည်။
သူ့စာအုပ်ထဲမှာ Heiko Schöning က အိုက်စ်ပစ်ဖြင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ဖျက်ဆီးခြင်းအကြောင်းကိုပါ ပြောဆိုခဲ့သည်။
Schöning အဆိုအရ၊ ၁၉၃၆ မှ ၁၉၇၈ အတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူပေါင်း ၃၅,၀၀၀ ခန့်ကို
လိုဘိုတိုမီဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းများ ဖြတ်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။
ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူဦးရေကို ခန့်မှန်းအားဖြင့် တစ်သန်းခန့်ရှိသည်။
ထိုနည်းလမ်းများကို ထောင်တွင်း၌ဖြစ်စေ၊ အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို ဆန့်ကျင်သူများအားဖြစ်စေ
တုန့်ပြန်မှုကို ဖျက်ဆီးရန် အသုံးပြုခြင်းမှာ မထူးဆန်းပါ။
စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါရှိသူများကိုကုသရာတွင်အသုံးပြုခြင်းအပြင်၊ အစပိုင်းကတည်းက လူမှုဆိုင်ရာပြဿနာများကို ဦးနှောက်ခွဲစိတ်ကုသမှုဖြင့်
ဖြေရှင်းရန် ကြိုးပမ်းမှုများ ရှိခဲ့သည်။
ဒီမှာပဲ စည်းစိမ်ပြစ်မှုများအတွက် စိတ်ခွဲစိတ်ကုသမှုကို တကယ့်အသုံးချခြင်း စတင်သည်။
၂၀ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဗြိတိသျှဆရာဝန်တစ်ဦးက ဦးနှောက်ခွဲစိတ်ကုသမှုဖြင့် သတ္တုတူးဖော်သူများ၏
ဆန္ဒပြလိုစိတ်ကို ဖယ်ရှားပစ်ရန် အကြံပြုခဲ့သည်(...)။
အိုက်စ်ပစ်နည်း(...) အပြင် ယခုအခါ ပိုမိုတိကျပြည့်စုံသော စိတ်ခွဲစိတ်ကုထုံးနည်းလမ်းများစွာ ရှိလာပါပြီ။
(…) ဤဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကို ယနေ့အထိ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးတွင် ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။
နည်းလမ်းအားလုံးတွင် တစ်ခုတည်းသော ပုံမှန်အချက်မှာ ဦးနှောက်၏ အချို့အစိတ်အပိုင်းများကို အမြဲတမ်း ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်း ဖြစ်သည်။
စိတ်ခွဲခွဲစိတ်ကုထုံးသည် လူမှုကုထုံးအတွက် အကျိုးမရှိကြောင်း ယခုအခါ သက်သေပြထားသော်လည်း လူကြိုက်များနေဆဲဖြစ်သည်။
၁၂၃၄၃၂၁ ၁၂၃၄၃၂၁ လက်ရှိ လိင်ခွဲစိတ်ကုသမှုအခြေအနေ
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသင်းများက ဖရီမန်၏ ရိုင်းစိုင်းသောနည်းလမ်းကို သိပ္ပံနည်းကျမှန်ကန်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ခြင်းသည်
ပြစ်မှုဆိုင်ရာ မစဉ်းစားဘဲ လုပ်ဆောင်မှုနှင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ စွမ်းအား၏ အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို သက်သေပြသည်။
လူမဆန်စွာ ပြုလုပ်သော ခွဲစိတ်ကုထုံးများဖြစ်သည့် လိုဘိုတိုမီဟုခေါ်သော ဤနည်းစနစ်များ၏ သမိုင်းကြောင်းသည်
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍအတွက် သတိပေးသင့်သော လူမဆန်သော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သင့်ခဲ့သည်။ သို့သော် အဲဒါကနေ ဝေးလွန်းနေဆဲပဲ!
၇၀ နှစ်သာ ကျော်ပြီးနောက် တစ်ခါထပ်မံ အန္တရာယ်ကြီးတစ်ခု မိုးကွယ်နေသည်။
ကယ်လီဖိုးနီးယားမှ စိတ်ကုထုံးဆရာမတစ်ဦးက WPATH ဖိုရမ်တွင် သူမ၏ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာရှိ လူနာများအတွက် ခွဲစိတ်ဖြင့်
လိင်အင်္ဂါဖျက်ခြင်း၏ "ထူးခြားစွာ ကုသနိုင်စွမ်း" အကြောင်းကို သူမ၏ အလုပ်ဖော်များအား ပြောကြားပြီး ထိုလူနာများကို "စိတ်ခံစားမှု
ပြန်လည်ကောင်းမွန်ရေး လမ်းကြောင်းပေါ်" သို့ ဦးတည်စေကာ နောက်ဆုံးတွင် အမြဲပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
WPATH လိင်ခွဲစိတ်ကုသသူများသည် ယခင်က လိုဘိုတိုမစ်ဆရာဝန်များကဲ့သို့ပင် ခွဲစိတ်ကုသမှုတစ်ခုကို
ယေဘုယျဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှုတွင် မိတ်ဆက်မီ ထိုကုသမှု၏ လုံခြုံမှုနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများကို သက်သေပြရန်လိုအပ်သည့်
ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်းကို ရှောင်ရှားကြသည်။
လိင်ခွဲစိတ်ခွဲကုသမှုအပေါ် ရေရှည်လေ့လာမှုအနည်းငယ်က လူမှုဆက်ဆံရေးလုပ်ငန်းများတွင် ထိခိုက်မှုများ၊
နောက်ပိုင်း စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများ မြင့်မားခြင်းနှင့် ကိုယ်တိုင်သတ်ဖြတ်မှုအန္တရာယ် တိုးပွားခြင်းတို့ကို ပြသထားသည်။
သို့သော် ယခင်ကကဲ့သို့ APA (အမေရိကန် စိတ်ရောဂါအသင်း – အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အရေးကြီးဆုံး စိတ်ရောဂါအသင်း) နှင့် AMA
(အမေရိကန် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသင်းနှင့် ဆရာဝန်များ၊ ဆေးတက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများအတွက် လော့ဘီအဖွဲ့) တို့က WPATH
ခွဲစိတ်ဆရာဝန်များအား အသက်မပြည့်သူများနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာရှိသူ လူကြီးများ၏ လိင်အင်္ဂါ
ဖျက်ဆီးခွဲစိတ်ခြင်းကို ဆက်လက်ထောက်ခံနေဆဲဖြစ်သည်။
သမိုင်းဆိုင်ရာ အရှက်တရားဖြစ်ရပ်နှစ်ခုစလုံးတွင် ထိခိုက်ခံရသူအများစုမှာ အသက်မပြည့်သူများ သို့မဟုတ်
စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာရှိသူများ၊ သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးစလုံးဖြစ်ကြပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် လုပ်ငန်းများကြောင့် အမြဲတမ်း
မျက်နှာပျက်စီးခြင်းနှင့် မသန်စွမ်းခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
အကောင်းဆုံးအခြေအနေတွင်ပင်၊ ယောကျာ်းလူနာများသည် ဗာဂိုင်နိုပလာစတီ (vaginoplasty) ခွဲစိတ်ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုခံပြီးနောက်
ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ကျယ်ပြန့်အောင် ဖွင့်ထားရမည့် အတွင်းခေါင်းတစ်ခုနှင့် လိင်ဆက်ဆံမှုလုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း
အလွန်လျော့နည်းသွားခြင်းတို့ကို ရင်ဆိုင်ရသည်။
ကံမကောင်းသူများသည် သွေးဖြင့်ပြည့်နေသော ပဲဗစ်များ၊ ဆီးထွက်ခက်ခဲခြင်းနှင့်
ဖစ်စတူးလာများကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော ဆိုးကျိုးများ ခံစားနေရသည်။
စိတ်ကျန်းမာရေးအကျပ်အတည်းအတွင်း ဗာဂိုင်နိုပလာစတီ ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံခဲ့ရပြီး ပြန်လည်ပြောင်းလဲခဲ့သော အမျိုးသား ရစ်ချီ
ဟဲရွန်က ခွဲစိတ်ကုသမှုပြီးနောက် သူ့ဘဝကို အသက်ရှင်နေရင်း အိပ်မက်ဆိုးတစ်ခုလို ဖြစ်နေကြောင်း ဖော်ပြသည်။
"ဒီလိုနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ မနေထိုင်နိုင်ဘူး" ဟု ယနေ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပြစ်မှုကြောင့် ထိခိုက်ခံရသူ အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ်က ပြောသည်။
သူသည် ဆက်တိုက်နာကျင်ခြင်း၊ အာရုံခံစားမှုပျောက်ခြင်းနှင့် ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကြောင့် ဒုက္ခခံနေရသည်။
လိုဘိုတိုမီနှင့် လိင်ခွဲစိတ်ကုသမှုတို့၏ နှိုင်းယှဉ်ချက်
လူနာများစွာသည် ဆက်စပ်ပြဿနာများကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဆက်ဆံရေးတွင် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရသော်လည်း၊ အများပြည်သူရှေ့တွင်
သူတို့ကို လိမ်လည်ပြောဆိုကာ သူတို့သည် ကိုယ်အင်္ဂါခွဲစိတ်ကုသမှုရလဒ်များနှင့်
ကျေနပ်ကြောင်း ပြောကြားခံနေရသည်။
နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် ယခင်က မိသားစုများစွာသည် ခွဲစိတ်ကုသမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ကြီးမားသော
ဖျက်ဆီးမှုဆိုးကျိုးများရှိခဲ့ပေမယ့် သူတို့၏ မိသားစုဝင်များကို ကူညီပေးခဲ့သည့်အတွက်
ဒေါက်တာ ဖရီးမန်အား ရင်းနှီးစွာ ကျေးဇူးတင်ခဲ့ကြသည်။
အရင်ကကဲ့သို့ ယခုလည်း ၎င်းသည် ကိုယ်တိုင်လိမ်လည်မှုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို
ဖော်ပြနေပြီး၊ ဒတ်ချ်သုတေသနပညာရှင်များက စိုးရိမ်သလို "ဆန္ဒပြည့်စုံစိတ်ဖြင့် ဖျက်ဆီးထားသော ပျော်ရွှင်မှု" ဖြစ်နေသည်။
မိမိချစ်သူတစ်ဦး၏ လိုဘိုတိုမီခွဲစိတ်ကုသမှုကို သဘောတူခွင့်ပြုခဲ့သော မိသားစုများမှာ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်သည် မှန်ကန်ကြောင်း
ယုံကြည်မှုကို မလွတ်မသွား ဆုပ်ကိုင်ထားလိုစိတ်ရှိကြသည်။
ဒီလိုလုပ်ခြင်းဖြင့်၊ အဲဒီအခြေအနေ မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားနေသော လက္ခဏာများကို ရည်ရွယ်၍ မမြင်မထင် လုပ်ထားကြသည်။
ယနေ့တွင် လူငယ်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ မိဘများနှင့် ထိခိုက်ခံရသော လူကြီးများအများအပြားသည် ဆင်တူသော
စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရုန်းကန်မှုတစ်ခုကို ရင်ဆိုင်နေရနိုင်သည်။
"ဂျင်ဒါ ဟိုက်ပ်" မဖြစ်ခင်က ရရှိနိုင်သမျှ အထောက်အထားများအရ လူငယ်အများစုသည်
ကြီးပြင်းလာပြီးနောက် မိမိဂျင်ဒါနှင့် သဘောတူညီသွားကြသည်။
ကံမကောင်းပေမယ့် လူငယ်များ၏ သဘာဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ဖျက်စီးသွားသော လူမှုအခြေခံပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။
ကိုယ်ပိုင်အထူးအမှတ်အသားကို သဘာဝအတိုင်း ရှာဖွေရေးတွင် မကျေနပ်မှုနှင့် ကိုယ်တိုင်အပေါ် သံသယတို့ ပါဝင်ပြီး၊
၎င်းကို လိင်အခြေပြု အဓိပ္ပာယ်ဖော်ဆိုခွင့်အာဏာတစ်ခုအောက်တွင် ရည်ရွယ်ကာ ထိန်းချုပ်ထားသည်။
ယနေ့ခေတ်ကလေးငယ်များသည် ထိုးနှံခံနေရသည်။ ကလေးထိန်းကျောင်းမှစ၍ သူတို့၏ ကျားမအမျိုးအစားကို မေးမြန်းစတင်ရန် အားပေးခံနေရသည်။
ကျောင်းသင်ခန်းစာများတွင် လူငယ်အရွယ်ပြောင်းခြင်း၏ သဘာဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုဖြစ်စဉ်ကို ရည်ရွယ်၍ မှားယွင်းစွာ
ဖော်ပြထားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် တစ်ဦးသည် မှားယွင်းသောခန္ဓာကိုယ်ထဲမွေးဖွားခဲ့နိုင်ပြီး၊
အခြားလိင်တစ်ခုကို ရွေးချယ်ခြင်းမှာ ပြဿနာမရှိကြောင်း ဆိုသည်။
ဒါက လိင်သဘောတရားနဲ့ WPATH ရဲ့ လက်ထဲကို တိုက်ရိုက်ထိုးပေးတာပဲ။
မိသားစုများ ပျက်စီးခြင်းနှင့် ဖျက်ဆီးခြင်းသည် မကြာခဏ ထပ်မံသော ဒုက္ခများကို ဖြစ်စေတတ်သည်။
လူငယ်မျိုးဆက်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအဆုံးသို့ ရောက်ရှိရန် သည်းခံတည်ငြိမ်စွာ စောင့်ဆိုင်းခြင်းမပြုဘဲ၊ WPATH အဖွဲ့ဝင်များသည်
တာဝန်မယူဘဲ ခွဲစိတ်ကုထုံးကို တစ်ခုတည်းသော ကုသမှုရွေးချယ်စရာအဖြစ် ထောက်ခံကြပြီး၊ အသက်မပြည့်သူများနှင့်
စိတ်ကျန်းမာရေးပြင်းထန်စွာထိခိုက်နေသူများအတွက်ပါ ထိုနည်းလမ်းကိုသာ အကြံပြုနေကြသည်။
အဲဒီအချိန်က ဖရီးမန်နဲ့ သူ့အဖွဲ့သားတွေက စိတ်ကျန်းမာရေးဌာနတွေမှာ ဆင်းရဲပြီး ဝမ်းနည်းနေတဲ့ ဝိညာဉ်တွေအတွက်
လိုဘိုတိုမီပဲ တစ်ခုတည်းသော မျှော်လင့်ချက်လို့ ဆိုခဲ့သလိုပဲ။
အရင်ကလည်း ယခုကဲ့သို့ပင်၊ ပြန်လည်မဖြေရှင်းနိုင်သော ထိခိုက်မှုတစ်ခု!
နိဂုံး ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် သူ၏ နောက်ဆုံး လူနာသည် ဦးနှောက်သွေးယိုခြင်းကြောင့် သေဆုံးပြီးနောက် ဂုဏ်ကျဆင်းသွားသော
Walter Freeman ၏ ဆေးရုံလိုင်စင်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။
သူသည် ကျန်ရှိသေးသော ဘဝနေ့များကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတစ်ဝန်း ခရီးသွားကာ သူ့လူနာများနှင့် သူတို့မိသားစုများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး
သူ့ချစ်ခင်သော ကုထုံးက သူတို့ကို ထိခိုက်စေခြင်းမရှိဘဲ အကျိုးပြုခဲ့ကြောင်း သက်သေများ ရှာဖွေနေခဲ့သည်။
ဖရီးမန်က ကိုယ့်ကိုယ်ကို စိတ်ကျန်းမာရေးပြင်းထန်စွာထိခိုက်နေသူများအတွက် "ကယ်တင်သူ"
တစ်ယောက်အဖြစ် မြင်ယူခဲ့ပြီး မျှော်လင့်ချက်မဲ့နေသူများအား မျှော်လင့်ချက်ပေးနေတယ်လို့ ယုံကြည်ခဲ့သည်။
သူ့အလုပ်အကိုင်အောင်မြင်မှုအထွတ်အထိပ်မှာ သူ့အံ့ဩဖွယ်ကုသမှုဟာ တစ်နေ့မှာ လူတွေက အမုန်းတရားနဲ့ ဆိုးရွားတဲ့အဖြစ်အပျက်တစ်ခုလို
သတ်မှတ်ကြမယ်ဆိုတာကို သူ ဘယ်တော့မှ မထင်မှတ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။
WPATH နှင့် ၎င်း၏ အဖွဲ့ဝင်များအတွက်လည်း အတူတူ ဖြစ်သည်။
ဖိနှိပ်ခံနေရသူများအတွက် လူ့အခွင့်အရေးရဲတိုက်သူရဲများဖြစ်ကြောင်း အယူအဆမှ အားပေးခံပြီး၊ သူတို့ကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာတွင်
ခေတ်သစ်ခေါင်းဆောင်များအဖြစ် မြင်ကာ လိုအပ်နေသော လူနာများအား လိုအပ်သည့် ဆေးကုသမှုများကို ပံ့ပိုးပေးကြသည်။
သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်ပါသည်၊ ကျန်းမာသော လိင်အင်္ဂါများကို ခွဲစိတ်ဖျက်ဆီးခြင်းသည် လိုဘိုတိုမီထက် တူညီ သို့မဟုတ်
ပိုမိုကြီးမားသော ပြစ်မှုတစ်ခုအဖြစ် သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ခံရမည်။ ထိုသတ်သမားများသည် တရားမျှတသော ပြစ်ဒဏ်မှ မလွတ်မြောက်နိုင်ရ။