1
00:00:00,000 --> 00:00:03,216
Isilumkiso: Ezinye iifoto
zisenokungafaneleki kwabo banesisu esibuthathaka.

2
00:00:06,453 --> 00:00:14,253
Njengoko sele kukhankanyiwe kwinkqubo malunga namaxwebhu e-WPATH
aphumileyo, imibutho yezonyango iphelele isematheni yokwenza

3
00:00:14,253 --> 00:00:18,476
utyando lwamalungu esini kubantu abane-gender dysphoria.

4
00:00:18,476 --> 00:00:24,791
Aba bantu baye bazive bengakhululekanga emizimbeni yabo kwaye
bahlala besentlungwini yeengqondo – yile ndlela oogqirha

5
00:00:24,791 --> 00:00:28,696
nabaphilisi be-WPATH abayichaza ngayo, ngokusekelwe kumava abo.

6
00:00:28,696 --> 00:00:35,218
Kwaye ngokukhawuleza, "bayaxhasa" izigulana zabo ngokuthi bazenze
utyando olwahlukeneyo lokutshintshwa kobulili, kuquka

7
00:00:35,218 --> 00:00:42,630
ukwenziwa kwezitho zocansi , ukususwa kwesibeleko , kunye
"notyando lwasentla," oko kukuthi, ukususwa kwamabele omfazi .

8
00:00:42,630 --> 00:00:49,006
Kodwa ingaba ungenelelo olungaka ngokwenene luncedo
kwaye lusebenza kubantu abasentlungwini yokugula ngengqondo?

9
00:00:49,006 --> 00:00:55,540
Okanye ingaba kukho isizathu sokuba nexhala
elikhulu? Masifunde kwimizekelo yexesha elidlulileyo:

10
00:00:55,540 --> 00:00:57,643
Ngembali ye-lobotomy

11
00:00:57,643 --> 00:01:02,722
Phakathi kwenkulungwane yama-20, ihlabathi
lezonyango lalikholelwa ngokubanzi ukuba ilobotomy

12
00:01:02,722 --> 00:01:06,210
yayingoyena nyango usebenzayo nonobuntu wesifo sengqondo.

13
00:01:06,210 --> 00:01:12,139
Ngendlela eqhelekileyo, kwenziwa umngxuma entloko kumacala
omabini, emva koko kufakwa isixhobo esingebukhali

14
00:01:12,139 --> 00:01:18,570
kwaye sisetyenziselwe ukwenza intshukumo yokujika
ejijekileyo, nto leyo etshabalalisa isixa esikhulu senkqu.

15
00:01:18,570 --> 00:01:25,550
Enye indlela iquka ukufaka isixhobo sovakalelo ngomngxuma
weliso ukuya ebuchosheni, kudlula kuloo ndawo imincinci

16
00:01:25,550 --> 00:01:29,936
yohlulayo iliso ebuchosheni, kwaye siphinde siyijikelezise.

17
00:01:29,936 --> 00:01:34,270
UDavison noNeale bacatshulwe nguHeiko
Schöning kwincwadi yakhe ethi "Game Over".

18
00:01:34,270 --> 00:01:41,563
Ngo-1941, i-New York Times yachaza indlela izigulana ze-lobotomy
"(...) iinkxalabo, iingcinga zokupersekutwa, imikhwa

19
00:01:41,563 --> 00:01:47,797
yokuzibulala, iingcinga ezingayekiyo, ukungakwazi
ukugqiba kunye noxinzelelo lwengqondo zisikwa ngqo

20
00:01:47,797 --> 00:01:51,584
entloko ngemela ngenxa yotyando olutsha lwengqondo."

21
00:01:51,584 --> 00:01:54,863
Ubunqolobi bokugqobhoza akukhankanywanga.

22
00:01:54,863 --> 00:01:59,592
Malunga nokuba "(...) ilobotomy ekuqaleni yenza abantu
abakwamaziko ezifo zengqondo bazolile (...)", uyaqhuba watsho

23
00:01:59,592 --> 00:02:05,120
uSchöning, ecaphula oko ekuqaleni kwakwenza lo msebenzi wotyando
ungenanceba ubonakale ngathi sisiphelo esingummangaliso.

24
00:02:05,120 --> 00:02:10,077
Nangona bekukho iingozi ezibonakalayo kunye neziphumo
ebezingalindelekanga ezitshabalalisayo, uluntu lwezonyango

25
00:02:10,077 --> 00:02:15,432
lwakhawuleza lwamkela inkqubo ye-lobotomy njengonyango lweentlobo
ngeentlobo zezifo zengqondo, eziquka udandatheko, isifo

26
00:02:15,432 --> 00:02:18,656
sokuphinda-phinda izinto, umkhuhlane, kunye ne-schizophrenia.

27
00:02:18,656 --> 00:02:25,303
Iilobotomists, oko kukuthi oogqirha ababenza olu nyango, abazange
batyholoqiswe, kodwa babenodumo olukhulu phakathi kwabaninzi.

28
00:02:25,303 --> 00:02:32,583
U-Antonio Moniz, umqambi we-lobotomy, wanikwa
iBhaso leNobel ngo-1949 ngenxa yegalelo lakhe kumayeza.

29
00:02:32,583 --> 00:02:38,573
UWalter Freeman noJames Watts, abenza waduma lo mkhuba eUnited
States, bamkelwa ngobushushu kwiintlanganiso zonyaka

30
00:02:38,573 --> 00:02:45,613
zoMbutho woNyango waseMelika (AMA) , apho babonelela ngolwazi
malunga neenkqubo zabo zokonakalisa ingqondo ngeemboniso.

31
00:02:45,613 --> 00:02:48,646
NgokukaPeter Breggin, uFreeman ucatshulwe esithi:

32
00:02:48,646 --> 00:02:55,520
"Utyando lwengqondo luyaphumelela ngokwaphula umbono,
ngokudambisa iimvakalelo, ngokutshabalalisa ingcinga

33
00:02:55,520 --> 00:02:59,883
efanayo, kwaye ludale umntu ofana nerobhothi, onokulawulwa."

34
00:02:59,883 --> 00:03:05,465
Ngenxa yokuba ngexesha elo kwakuthathwa njengokungekho sikweni
ukugxeka oogqirha owakho, iphephancwadi elidumileyo i-New England

35
00:03:05,465 --> 00:03:08,796
Journal of Medicine lanqula isiqinisekiso sesayensi kwesi senzo:

36
00:03:08,796 --> 00:03:15,570
Ipapashe inqaku elichaza ukuba lo msebenzi
wawusekelwe "(...) kuqwalaselo oluqinileyo lwezimo zomzimba".

37
00:03:15,570 --> 00:03:18,583
Amaphephandaba e-tabloid nawo adlala indima ebaluleke kakhulu.

38
00:03:18,583 --> 00:03:23,311
Kule minyaka mihlanu ilandelayo, i-lobotomy
yayisoloko iyenziwa umxholo kwiimpapasho ezithandwayo zase-US

39
00:03:23,311 --> 00:03:27,056
ezifana ne-Reader's Digest, i-Time kunye ne-Newsweek.

40
00:03:27,056 --> 00:03:32,950
Ingxelo yayibonakala ilungile ngokubanzi kwaye
yanciphisa ukubaluleka kwenyani yoburhwaphilizi yale nkqubo.

41
00:03:32,950 --> 00:03:38,312
Akukho namnye kwimibutho emikhulu yezonyango yaseMelika, kuquka
i-American Psychiatric Association (APA)

42
00:03:38,312 --> 00:03:44,256
kunye ne-American Medical Association (AMA) ,
owakhe wathetha ngokusesikweni uchasa le nkqubo.

43
00:03:44,256 --> 00:03:50,223
Izigulana ezikwimeko engxamisekileyo kunye neentsapho
zazo zacela iilobotomies emva kokufunda la manqaku.

44
00:03:50,223 --> 00:03:55,295
Iimeko kumaziko okunyanga izifo zengqondo ngelo xesha
zazikruqula, kwaye neendlela zonyango ezingamanye ezifana

45
00:03:55,295 --> 00:04:01,143
nonyango lwe-insulin coma kunye nonyango lwe-electroconvulsive
nazo zazikhohlakele kwaye zihlala zinochuku.

46
00:04:01,143 --> 00:04:05,629
Oku kwakhokelela ekubeni kubekho ukungabonisi
ngabom nobuqatha malunga nobuntu obunenkohlakalo

47
00:04:05,629 --> 00:04:08,923
belobotomy kunye neziphumo zayo ezingalindelekanga.

48
00:04:08,923 --> 00:04:14,944
Le nkqubo isoloko ibeka izigulana
kwimeko "yobuntwana obubangelwe ngotyando".

49
00:04:14,944 --> 00:04:20,657
UFreeman wavumbela "i-transorbital lobotomy," apho isixhobo
soveliso esifana nempondo yokutyibiliza umkhenkce sasityhalwa

50
00:04:20,657 --> 00:04:24,196
ngesando kwingqondo yesigulana kungena kwisokethi yeliso.

51
00:04:24,196 --> 00:04:30,066
Wayuthatha unyango lwakhe luyimpumelelo ukuba izigulana
zakhe zingakwazi ukuphuma kweso ziko zize zinyanyekelwe ekhaya

52
00:04:30,066 --> 00:04:34,083
"kwinqanaba lesigula sasekhaya okanye isilwanyana sasekhaya".

53
00:04:34,083 --> 00:04:41,599
Wayekholelwa nokuba okoko kwenziwa le nkqubo kwangoko, kokoko
isiphumo siba ngcono, kwaye wabethelela ukuba utyando luthathwe

54
00:04:41,599 --> 00:04:46,076
njengonyango lokuqala kubantu abanezifo zengqondo ezingephi.

55
00:04:46,076 --> 00:04:51,033
Nangona kunjalo, umlinganiselo ongathandabuzekayo
wempumelelo akuzange ubonakale: ezinye izigulana zahlala

56
00:04:51,033 --> 00:04:54,164
zikhubazekile ngonaphakade kwaye malunga ne-15% yazifa.

57
00:04:54,164 --> 00:04:58,522
Abona bafumene ithamsanqa kwizigulana zikaFreeman bakwazile
ukuphila ubomi obuzimeleyo ngokwaneleyo

58
00:04:58,522 --> 00:05:03,563
nokwenza imisebenzi engafuni zikhono zininzi,
kodwa uninzi lwabo belungabi nalo elo thamsanqa.

59
00:05:03,563 --> 00:05:08,110
Abaninzi bonakalelwa yinkumbulo yabo yexesha elide
baza basokola nakwimisebenzi elula kakhulu.

60
00:05:08,110 --> 00:05:11,836
Abaliqela lahlala bengakwazi ukusebenza ubomi babo bonke.

61
00:05:11,836 --> 00:05:18,242
Olona lwaphulo-mthetho lukaFreeman lwalugqithisile yayikukuba
wenza i-transorbital lobotomies kubantwana,

62
00:05:18,242 --> 00:05:25,016
abali-19 bebonke, apho abali-11 babo bachazwa
kuhlelo luka-1950 lwencwadi yakhe ethi Psychosurgery.

63
00:05:25,016 --> 00:05:31,840
Umntwana omncinci wayeneminyaka emine kuphela ubudala.
Ababini kubantwana abali-11 basweleke ngenxa yokopha kwengqondo.

64
00:05:31,840 --> 00:05:37,698
Kwaba kuphela xa i-New York Times yathi kwiingxelo zayo ukuba
"ooqhawe ngoku abanankathalo ingako ngotyando

65
00:05:37,698 --> 00:05:44,203
lwengqondo njengoko bengenayo ngokususa i-appendix"
apho inkcaso enzulu kwesi senzo yaqala ukubunjwa.

66
00:05:44,203 --> 00:05:48,439
Kwizigulana ezikwamaziko ezonyango
lwengqondo, ezathi ekuqaleni zathula, "(...) zaza emva

67
00:05:48,439 --> 00:05:51,996
koko zaba buthuntu, zangakhathali zaza zafa" .

68
00:05:51,996 --> 00:05:58,378
Ekugqibeleni abagxeki baveze iziphumo ezibi ezinzulu ezenzeka
kwizigulana ezininzi, babonisa inkxalabo malunga nemigqaliselo

69
00:05:58,378 --> 00:06:03,114
esetyenziswayo ukulinganisa impumelelo, baza
batyhola oogqirha botyando ngokwenza ezi nkqubo

70
00:06:03,114 --> 00:06:06,956
bengakhange kuqala benziwe uvavanyo lwengqondo.

71
00:06:06,956 --> 00:06:12,176
Noko ke, ukunqongophala kwezinye iindlela zonyango olunobuntu –
okanye mandithi ukungahoywa kwaphela koburhalarhume

72
00:06:12,176 --> 00:06:19,960
bale ndlela – kwatyhoboza oogqirha bengqondo neentsapho
ukuba bathathe amanyathelo anzima kangaka nangona kunjalo.

73
00:06:19,960 --> 00:06:26,616
Kwakukukutya kabusha komuthi i-chlorpromazine ngeminyaka
yoo-1950 kuphela okwabangela ukuhla okukhulu kwe-lobotomy.

74
00:06:26,616 --> 00:06:32,360
Kwincwadi yakhe, uHeiko Schöning ude waya kude
kangangokuba wathetha ngokutshabalaliswa kobuntu nge-ice pick.

75
00:06:32,360 --> 00:06:40,832
NgokukaSchöning, abantu abamalunga nama-35,000 baphazanyiswa
ngokwasemzimbeni nge-lobotomy e-USA phakathi kuka-1936 no-1978.

76
00:06:40,832 --> 00:06:44,390
Ehlabathini jikelele, inani
lamaxhoba liqikelelwa kwisigidi esinye.

77
00:06:44,390 --> 00:06:49,825
Kwaye kwakungeyonto ingaqhelekanga ukuba ezi ndlela zisetyenziswe
ukwaphula inkcaso, nokuba kusezintolongweni

78
00:06:49,825 --> 00:06:54,800
okanye ngokuchasene nokungathobeli umthetho,
oko kukuthi, abagxeki benkqubo eyayilawula.

79
00:06:54,800 --> 00:06:59,501
Ukongeza kusetyenziso lwayo ekunyangeni abantu
abaneengxaki zengqondo, bekukho iinzame ukusukela ekuqaleni

80
00:06:59,501 --> 00:07:02,890
zokusombulula iingxaki zentlalo ngokwenziwa kotyando lwengqondo.

81
00:07:02,890 --> 00:07:08,130
Kulapho ke kuqala khona ukusetyenziswa
kwe-psychosurgery kwezobugebenga obucwangcisiweyo.

82
00:07:08,130 --> 00:07:13,294
Ekuqaleni kwenkulungwane yama-20, ugqirha waseBritane
wayesele ecebise ukuba kususwe umnqweno wokunqumla umsebenzi

83
00:07:13,294 --> 00:07:17,003
kubasebenzi bemigodi ngokusebenzisa utyando lwengqondo (...).

84
00:07:17,003 --> 00:07:23,030
Ukongeza kwindlela ye-ice pick (...), ngoku kukho
iindidi ngeendidi zeenkqubo zotyando lwengqondo eziphuculweyo.

85
00:07:23,030 --> 00:07:27,090
(…) Ezi nkqubela zisaphuhliswa kwaye
zisetyenziswa kwihlabathi jikelele nanamhlanje.

86
00:07:27,090 --> 00:07:32,236
Zonke iindlela zifana ngento enye:
zitshabalalisa ngonaphakade iinxalenye zengqondo.

87
00:07:32,236 --> 00:07:40,343
Nangona ngoku kungqiniwe ukuba ayiluncedo ngeenjongo
zonyango lwezentlalo, utyando lwengqondo lusaqhwalelwa kakhulu.

88
00:07:40,343 --> 00:07:43,463
Imeko yangoku yotyando lwamalungu esini

89
00:07:43,463 --> 00:07:47,973
Isibakala nje sokuba imibutho yezonyango yachaza indlela
kaFreeman yoburhwaphilizi njengevumelekileyo

90
00:07:47,973 --> 00:07:53,190
ngokwenzululwazi sibonakalisa owona mgangatho uphezulu
wokungakhathali kobugebengu namandla obugebengu.

91
00:07:53,190 --> 00:07:59,047
Imbali yezi nkqubo zotyando ezikhohlakeleyo ezaziwa ngokuba
zii-lobotomies ibifanele ukuba ibe ngumzekelo olumkisayo,

92
00:07:59,047 --> 00:08:02,396
ongenabuntu kwihlabathi lezonyango. Kodwa akunjalo kwaphela!

93
00:08:02,396 --> 00:08:06,103
Kuphela malunga neminyaka
engama-70 kamva, enye intlekele isondela.

94
00:08:06,103 --> 00:08:11,142
Ugqirha wengqondo waseCalifornian uxelela oogxa bakhe kwiqonga
le-WPATH malunga 'namandla aphakamileyo okuphilisa'

95
00:08:11,142 --> 00:08:16,049
okubandakanyekayo ekutshayweni kwezitho zokuzala ngotyando
kwizigulana zakhe ezinesifo sengqondo, ezathi ngaloo

96
00:08:16,049 --> 00:08:21,816
ndlela zabekwa 'endleleni yokuchacha ngokweemvakalelo'
kwaye kucatshangelwa ukuba zaphila zonwabile ngonaphakade.

97
00:08:21,816 --> 00:08:28,671
Oogqirha botyando lobulili be-WPATH, njengabagqirha abenza
i-lobotomy phambi kwabo, bayiphambukela imfuneko yokuziphatha

98
00:08:28,671 --> 00:08:36,416
yokuba inkqubo yotyando kufuneka ingqineke ikhuselekile kwaye
iluncedo phambi kokuba yaziswe kwinkqubo yonyango jikelele.

99
00:08:36,416 --> 00:08:42,307
Izifundo ezimbalwa zexesha elide malunga nokuhlinzwa kwezitho
zokuzala ezikhoyo zibonisa ukuphazamiseka okukhulu

100
00:08:42,307 --> 00:08:49,010
ekusebenzeni eluntwini, amazinga aphezulu ezifo zengqondo
emva koko, kunye nomngcipheko onyukileyo wokuzibulala.

101
00:08:49,010 --> 00:08:55,100
Nangona kunjalo, kwakuzo ezo mibutho yayikhona ngaphambili, oko
kukuthi imibutho efana ne-APA kunye ne-AMA , isakhuthaza

102
00:08:55,100 --> 00:08:58,900
ukugqobhoza kwamalungu esini kwabantwana
abancinci nabantu abadala abagulayo

103
00:08:58,900 --> 00:09:01,470
ngokwasengqondweni, kwenziwa ngoogqirha botyando be-WPATH.

104
00:09:01,470 --> 00:09:06,616
Kuzo zombini ezi skandali zembali, uninzi lwamaxhoba ngabantu
abangaphantsi kweminyaka esemthethweni okanye abantu

105
00:09:06,616 --> 00:09:12,790
abagulayo engqondweni, okanye zombini, kwaye utyando olwenziweyo
lubangela ukonakala komzimba okusisigxina nokukhubazeka.

106
00:09:12,790 --> 00:09:18,077
Kwimeko elungileyo kakhulu, izigulana eziyindoda eziye zenza
utyando lokwakha ngokutsha ivagina (i-vaginoplasty) zishiyeka

107
00:09:18,077 --> 00:09:21,587
nendawo evulekileyo ekufuneka ivuleke
ngokusisigxina kubo bonke ubomi bazo, kunye

108
00:09:21,587 --> 00:09:24,556
nokuncipha okukhulu kokusebenza kwazo ngokwesondo.

109
00:09:24,556 --> 00:09:32,352
Abangathamsanqanga bafumana iingxaki ezinzima ezifana
ne-pelvis ezizele ligazi, iingxaki zokuchama kunye neefistula.

110
00:09:32,352 --> 00:09:37,406
URitchie Herron, indoda eyayikhe yatshintsha isini eyayenziwa
utyando lokwenziwa ibe nesitho sangasese somfazi

111
00:09:37,406 --> 00:09:42,590
ngexesha lokuphazamiseka kwempilo yengqondo, uchaza
ubomi bakhe emva koloo tyando njengombhukuko ophilayo.

112
00:09:42,590 --> 00:09:47,944
"Akunakuphila ngentlonipho ngolu hlobo," utshilo ixhoba
elineminyaka engama-32 ubudala lolwaphulo-mthetho

113
00:09:47,944 --> 00:09:54,676
lwezonyango lwanamhlanje, elijongene neentlungu
ezingapheliyo, ukuba ndindisholo kunye neengxaki zomchamo.

114
00:09:54,676 --> 00:09:59,296
Uthelekiso lwe-lobotomy kunye notyando lwamalungu esini

115
00:09:59,296 --> 00:10:05,506
Nangona izigulana ezininzi zihlupheka ngenxa yeengxaki
ezibangelwayo kwaye zibandezeleka kubunzima obukhulu bengqondo

116
00:10:05,506 --> 00:10:12,676
nobudlelwane, ziyaxokiswa esidlangalaleni zize zixelelwe
ukuba zonelisekile ziziphumo zotyando lwazo lwamalungu esini.

117
00:10:12,676 --> 00:10:18,443
Xa kuthelekiswa, iintsapho ezininzi zazibulela ngokunyanisekileyo
kuGqr. Freeman ngokunceda izalamane zazo,

118
00:10:18,443 --> 00:10:23,712
nangona kwakukho iziphumo ezinkulu
ezitshabalalisayo ezazibangelwa yolo nqwelo-mba.

119
00:10:23,712 --> 00:10:29,233
Nangoko njengangoku, oko kubonisa izinga elithile
lokuzikhohlisa okanye, njengoko abaphandi baseDatshi

120
00:10:29,233 --> 00:10:33,248
besoyika, "ulonwabo olugwenxisiweyo kukucinga ngeminqweno".

121
00:10:33,248 --> 00:10:38,585
Iintsapho ezivumileyo ukuba umntu wazo omthandekayo
enziwe i-lobotomy, ngokwendalo ziba nesizathu

122
00:10:38,585 --> 00:10:42,556
sokubambelela kwinkolelo yokuba ibisisigqibo esifanelekileyo.

123
00:10:42,556 --> 00:10:48,636
Ngokwenza njalo, iimpawu ezicacileyo
zokuba bekungekho njalo ziyahoywa ngabom.

124
00:10:48,636 --> 00:10:53,156
Abakwishumi elivisayo abaninzi okanye abazali babo,
kunye nabantu abadala abachaphazelekileyo, basenokuba

125
00:10:53,156 --> 00:10:56,256
bajongene nomzabalazo ongaphakathi ofanayo namhlanje.

126
00:10:56,256 --> 00:11:01,751
Bonke ubungqina obukhoyo obuvela phambi kokuba 'ukuxoxwa kakhulu
ngesini' kube yipolitiki kakhulu bubonisa

127
00:11:01,751 --> 00:11:07,236
ukuba uninzi lwabantwana abancinci bayavumelana
nesini sabo emva kokufika kweminyaka yobudala.

128
00:11:07,236 --> 00:11:13,416
Ngelishwa, noko ke, uphuhliso lwendalo lwabantu
abatsha lusekelwe kwisiseko sentlalo esitshatyalalisiweyo.

129
00:11:13,416 --> 00:11:19,848
Kuba ukufuna okungokwendalo ngokupheleleyo kwesazisi
somntu, okuhamba nokunganeliseki nokuzithandabuza,

130
00:11:19,848 --> 00:11:24,136
ngabom kunikezelwa egameni lolawulo lwentetho ngokwesini.

131
00:11:24,136 --> 00:11:30,473
Abantwana bexesha lethu bayangenelwa. Ukususela
kwinkulisa, bayakhuthazwa ukuba babuze ngesini sabo.

132
00:11:30,473 --> 00:11:36,125
Kwizifundo zesikolo, inkqubo yendalo ngokupheleleyo yokukhula
kwentsha iyahunyushwa ngabom ngendlela engachanekanga.

133
00:11:36,125 --> 00:11:42,236
Okuthetha ukuthi, umntu usenokuba uzalwe kumzimba
ongachanekanga kwaye ukukhetha isini esahlukileyo asiyongxaki.

134
00:11:42,236 --> 00:11:46,216
Oku kungena kanye kanye ezandleni ze-gender ideology ne-WPATH.

135
00:11:46,216 --> 00:11:51,022
Ukudilika nokutshatyalaliswa kweentsapho
kudla ngokubangela intlungu eyongezelelweyo.

136
00:11:51,022 --> 00:11:58,243
Endaweni yokulinda ngomonde nangokuzola ukuba isizukulwana
esitsha sifikelele ekupheleni kokukhula kwaso, amalungu e-WPATH

137
00:11:58,243 --> 00:12:03,597
ngokungakhathali axhasa ungenelelo lotyando
njengokuphela kwendlela yonyango, kwanakubantwana

138
00:12:03,597 --> 00:12:06,673
abancinci nabo banokugula kakhulu engqondweni.

139
00:12:06,673 --> 00:12:12,097
Kanye njengoko uFreeman noogxa bakhe babebanga ngelo
xesha ukuba ilobotomy yayiyithemba kuphela

140
00:12:12,097 --> 00:12:16,023
kwimiphefumlo elusizi nengonwabanga ezazikwiiziko zengqondo.

141
00:12:16,023 --> 00:12:20,596
Nangoko nangoku: ukukhubazeka okungenakulungiseka!

142
00:12:20,596 --> 00:12:27,050
Isiphelo Emva kokuba isigulana sakhe sokugqibela sisweleke
ngenxa yokopha kwengqondo ngo-1967, uWalter Freeman, owayesele

143
00:12:27,050 --> 00:12:31,030
elahlekelwe lihlazo, wakhutshwa ilayisensi yakhe yesibhedlele.

144
00:12:31,030 --> 00:12:37,056
Wachitha iintsuku zakhe eziseleyo ehamba kulo lonke elaseUnited
States, efuna izigulana zakhe neentsapho zazo,

145
00:12:37,056 --> 00:12:43,163
kwaye ekhangela ubungqina bokuba inkqubo yakhe
ayithanda kakhulu yayinceda endaweni yokuba ibenzakalise.

146
00:12:43,163 --> 00:12:49,850
UFreeman wayezibona 'njengomsindisi' wabantu abagulayo kakhulu
engqondweni kwaye wayekholelwa ukuba unika ithemba kwabangenalo.

147
00:12:49,850 --> 00:12:55,221
Ngesigcawu sekhondo lakhe lomsebenzi, wayengasoze akwazi
nokucinga ukuba ukuphiliswa kwakhe okumangalisayo kungade

148
00:12:55,221 --> 00:12:58,543
kuhlaziswe kwaye kuthatyathwe njengesenzo esikhohlakeleyo.

149
00:12:58,543 --> 00:13:02,209
Kunjalo nakwi-WPATH kunye namalungu ayo.

150
00:13:02,209 --> 00:13:09,456
Bekhuthazwe yingcinga yokuba ziqhawe lamalungelo oluntu
elilwela abacinezelweyo, bazibona njengovulindlela

151
00:13:09,456 --> 00:13:14,510
kwezonyango, benika unyango oluyimfuneko kwizigulana eziludinga.

152
00:13:14,510 --> 00:13:19,921
Noko ke, siyakholelwa ukuba ukutshiswa ngotyando kwezitho
zokuzala ezisempilweni kuza kungena kwimbali

153
00:13:19,921 --> 00:13:25,226
njengelaphulo-mthetho elilingana nelobotomy okanye
elingaphezulu kwayo ngobukhulu. Kwaye abaxhaphazi

154
00:13:25,226 --> 00:13:28,250
abafanelanga baphuncuke isohlwayo sabo esifanelekileyo!

