WEBVTT

00:00.523 --> 00:06.040
Olrik Hopfmann-Poller, ou se chèf inisyativ
sitwayen yo nan Thuringia sou sijè tounen van yo.

00:06.040 --> 00:10.198
Yo se oratè nan manifestasyon, moun k ap fè rezo, pyonye.

00:10.198 --> 00:12.620
Byenveni sou Kla. TV.

00:12.620 --> 00:17.560
Wi, mwen kontan anpil pou m la e pou m gen
opòtinite pou diskite sou sijè enpòtan sa a.

00:17.560 --> 00:20.900
Wi, kijan ou te vin okouran de sijè sa a?

00:20.900 --> 00:25.376
Ki opinyon ou sou sa a? Ki kote pozisyon kritik ou sòti?

00:25.376 --> 00:32.867
Anpil ane de sa, mwen te patisipe nan yon evènman
enfòmasyon òganize pa inisyativ sitwayen lokal la e

00:32.867 --> 00:36.600
mwen te oblije reevalye pozisyon mwen sou sijè a.

00:36.600 --> 00:46.216
Pou mwen, li te yon sijè ki te relativman ekolojik e ki
te bon pou fè yon itilizasyon sansib nan resous planèt la.

00:46.216 --> 00:54.588
Mwen pa t konnen anyen sou danje yo oswa efè yo nan epòk
sa a, men sa chanje anpil nan dènye ane yo gras ak yon

00:54.588 --> 00:59.262
pakèt enfòmasyon ak konesans espesyalize mwen te akeri.

00:59.262 --> 01:03.104
E nan sans sa a, foto a chanje nèt.

01:03.104 --> 01:06.208
Ann gade pwen kritik ou yo.

01:06.208 --> 01:09.858
Li ka rezime byen senp.

01:09.858 --> 01:19.487
Sa yo rele tranzisyon enèji a, ki fè moun kwè
ke tout sa ka aplike yon fason ki sansib,

01:19.487 --> 01:26.280
ekolojik ak ekonomikman viab, se yon gwo manti.

01:26.280 --> 01:33.820
Gen anpil pwen kritik ke moun pa okouran de yo.

01:33.820 --> 01:42.400
La, yon moun ka sitou konsidere enpak ekonomik la.

01:42.400 --> 01:56.420
Toubin van yo fèt pou jenere elektrisite apati enèji van,
estoke li epi rann li disponib pou sitwayen yo ak endistri a.

01:56.420 --> 02:05.801
Lide a bon an prensip, men aplikasyon an pa bon
paske yo pa ka estoke elektrisite sa a sou gwo echèl.

02:05.801 --> 02:15.091
Sa a lakòz nou genyen pri elektrisite ki pi wo
nan mond lan, jan nou ka wè isit la, pa egzanp:

02:15.091 --> 02:19.445
Nou se lidè lè li rive pri yo.

02:19.445 --> 02:26.820
Sa reprezante yon menas pou ekonomi an epi li mete
yon gwo chay sou sitwayen yo, moun yo ak fanmi yo.

02:26.820 --> 02:40.907
E nou gen yon danje ki te kache anvan e ki fèk parèt,
pa egzanp danje yon pann kouran oswa yon bès vòltaj.

02:40.907 --> 02:51.847
Biwo Federal la enfòme sitwayen yo tou, paske move
aplikasyon tranzisyon enèji sa a ap mete yon gwo presyon sou

02:51.847 --> 02:58.840
rezo elektrisite yo, sa ki ta ka mennen nan yon efondreman.

02:58.840 --> 03:09.000
E sa se, natirèlman, yon dezas total pou yon sosyete ki
bezwen e ki vle jwenn elektrisite nan prèske tout zòn.

03:09.000 --> 03:18.071
Enstalasyon sa yo, gwo turbine van sa yo, sanble
tankou jeyan dous k ap kanpe nan lanati, k ap vire

03:18.071 --> 03:23.058
de tan zan tan epi pote sèlman benefis pou moun.

03:23.058 --> 03:26.136
Se konsa yo prezante l. Men se pa konsa li ye.

03:26.136 --> 03:37.000
Sa a se yon enstalasyon endistriyèl ki
kounye a ap bati nan anpil kote nan yon biyotòp,

03:37.000 --> 03:44.534
nan forè a, e souvan nan zòn pwoteksyon dlo.

03:44.534 --> 03:48.360
Gen danje ki asosye ak fonksyònman plant sa a.

03:48.360 --> 04:01.377
Sa ta ka, pa egzanp, abrazion materyèl ki kole
sou lam yon turbin van, ki, akòz enfliyans

04:01.377 --> 04:10.734
anviwònman an, lakòz mikropati yo lage nan anviwònman an.

04:10.734 --> 04:25.258
Sa ka poze gwo risk pou sante, bèt sovaj ak, natirèlman,
moun, paske mikropati sa yo ka gen efè toksik sou kò a.

04:25.258 --> 04:34.088
Sa yo se ankèt mwen pa t fè tèt mwen;
pito, se otorite gouvènman yo ki te fè yo.

04:34.088 --> 04:43.720
Pami lòt yo, Enstiti Fraunhofer ak Ajans Federal
pou Anviwònman an te oblije fè remake pwoblèm sa yo.

04:43.720 --> 04:54.711
Gen apeprè 1,500 kote nan Almay ki kontamine ak PFAS sa
yo, kote nan kèk ka dlo anba tè a pa bon pou bwè ankò

04:54.711 --> 05:02.369
oswa dlo a dwe filtre anvan yo ka itilize li sou jaden yo.

05:02.369 --> 05:04.192
Sa a ekstrèmman danjere.

05:04.192 --> 05:14.714
Se poutèt sa gen ankèt ki koresponn nan
Inyon Ewopeyen an, ke n ap retounen sou pita.

05:14.714 --> 05:25.503
Oke, sa sonnen trè danjere. Men lè m gade foto a,
li sanble se sèlman yon ti kantite k ap fwote la.

05:25.503 --> 05:27.861
Èske nou ka fè yon ti gade rapid sou fim nan?

05:27.861 --> 05:29.680
Wi, sa ta esplike anpil.

05:29.680 --> 05:32.157
Ann lanse fim nan.

05:32.157 --> 05:35.072
Epi nou gen karakteristik espesyal lam rotor yo.

05:35.072 --> 05:47.431
Pale rotor yo fèt ak materyèl konpoze GRP-GFC ak rezin epoksi, ki
gen ladan bisfenòl A ak pwodwi chimik pèsistan PFAS, sa vle di

05:47.431 --> 05:59.457
materyèl ki trè toksik, ki pa sèlman lakoz anpil abrazyon pandan
fonksyònman turbin yo, jan menm endistri van an pa konteste.

05:59.457 --> 06:10.314
Men se pa sèlman an tèm de mikwopati ki vin detache sou sifas la
ak pwodui chimik pèmanan ki kole byen nan tèren ak zòn agrikòl

06:10.314 --> 06:20.658
nan zòn alantou a e yo pa ka retire yo ankò, men endistri
enèji van an konfime sa lè li di, wi, nou gen yon gwo pèt sifas

06:20.658 --> 06:27.168
sou rotor yo chak ane akoz pwoblèm sou bor yo, men yo repare yo.

06:27.168 --> 06:33.664
Yo bezwen repare tou paske plis sifas
la graj, se plis turbine van an fè bri.

06:33.664 --> 06:38.252
Paske lam rotor yo se sous prensipal emisyon bri a.

06:38.252 --> 06:44.404
Rendman ekonomik sifas lam rotor la diminye tou akòz rèdè a.

06:44.404 --> 06:51.040
Kidonk, gen plizyè estimasyon ki montre plant la
pwodui 1, 2 oswa 3 pousan mwens elektrisite chak ane

06:51.040 --> 06:55.283
akoz abrazyon sou sifas la, ki fè sifas la tèlman graj.

06:55.283 --> 07:02.311
Se poutèt sa yo bezwen repare yo regilyèman, sa ki an
limenm konfime kantite mete ak dechire ki fèt sou

07:02.311 --> 07:06.752
sifas yo; sinon, pa t ap gen okenn bezwen pou repare yo.

07:06.752 --> 07:15.274
Epi fwiksyon sa a, byen, ou ka diskite sou sa, men gen yon rapò
ki soti nan Sèvis Syantifik Bundestag Alman an an 2020 ki baze

07:15.274 --> 07:22.849
sou etid Fraunhofer sou lam rotor ki gen 30 mèt longè,
kote 10 mèt yo enpòtan, kote gen anpil fwiksyon k ap fèt,

07:22.849 --> 07:27.120
sa ki mennen nan 45 kg fwiksyon pa ane pou chak eolyan.

07:27.120 --> 07:32.151
Byen, jodi a nou pa gen ankò lam rotor ki
gen 30 mèt longè; jodi a nou gen lam rotor ki

07:32.151 --> 07:34.747
omwen 80 mèt longè – e y ap pwoche 100 mèt!

07:34.747 --> 07:42.478
Kidonk, si nou sipoze sèlman lam rotor ki gen 80 mèt longè, ki se
estanda jodi a, nou dwe sipoze yon longè apeprè 40

07:42.478 --> 07:49.885
mèt ki ekspoze a move tan, agresyon ak abrazyon, e pa 10
mèt, jan Sèvis Syantifik la ak Fraunhofer te sipoze.

07:49.885 --> 07:57.003
Sa vle di ke se pa 45 kg pa ane ankò, men 45
fwa 4 = 180 kg pa ane pou chak turbin van.

07:57.003 --> 08:04.136
E si ou kalkile 180 kg pou 25 ane operasyon, sa
se ant 2 ak 3 tòn mikwopati ak pwodwi chimik

08:04.136 --> 08:08.599
pèmanan ki lage nan anviwònman an pou chak turbin van.

08:08.599 --> 08:13.971
Sa pa yon pwoblèm pou operatè a okòmansman,
paske li ka fè repare sifas la ak rotor yo chak ane.

08:13.971 --> 08:23.784
Men anviwònman an, espesyalman lè li rive nan tè agrikòl ki
itilize pou pwodiksyon manje, soufri natirèlman kòm rezilta,

08:23.784 --> 08:32.780
paske gen kontaminasyon kontinyèl ak mikwopati ak
pwodwi chimik pèsistan, ki apre 20 oswa 25 ane ap natirèlman

08:32.780 --> 08:37.806
vle di ke tè sa a pa ka itilize ankò pou rezon agrikòl.

08:37.806 --> 08:44.288
Pou kiltivatè yo, sa a plis ou mwens ekivalan ak egzpropryasyon.

08:44.288 --> 08:49.800
Kidonk, daprè sa nou tande, nou pa ap
pale de kèk gram sèlman, men plizyè tòn.

08:49.800 --> 08:55.434
Wi, li alarman pou panse ak domaj
potansyèl ki ka koze pa abrazyon.

08:55.434 --> 09:05.425
E se pa sèl danje pou sante a, men gen tou estrès
ki soti nan son enfrawou, ki pa tande pou moun.

09:05.425 --> 09:13.080
Son enfrawouli sa a tèlman danjere
paske zòrèy moun pa ka tande li.

09:13.080 --> 09:22.053
Men, akòz ekspoze konstan an – menm jan ak yon gout
dlo k ap tonbe, tonbe, tonbe – moun sansib yo santi

09:22.053 --> 09:27.053
estrès sou sistèm nève yo ak sistèm kadyovaskilè yo.

09:27.053 --> 09:31.744
Epi moun yo prive de dòmi yo nan sans sa a.

09:31.744 --> 09:39.656
Gen etid ki montre ke sa ka mete tou presyon sou misk kè a.

09:39.656 --> 09:44.190
Sa a te etabli nan Inivèsite Alman an nan Mainz.

09:44.190 --> 09:57.140
E gen moun ki sansib ak sa; non sèlman yo pèdi dòmi yo, men
sa ka menm fòse yo kite zòn kote yo bati etablisman sa yo.

09:57.140 --> 10:00.000
Menm malgre gwo diferans lan jiskaprezan?

10:00.000 --> 10:08.294
Wi. Plant sa yo kounye a prèske 300 mèt wotè.

10:08.294 --> 10:16.546
Yo ap bati yo nan wotè sa a paske bon kote sou kòt la deja pran.

10:16.546 --> 10:18.572
Se poutèt sa yo dwe bati anlè.

10:18.572 --> 10:24.399
E se poutèt sa enfrason ki transmèt
la ka santi l pou plizyè mil alantou.

10:24.399 --> 10:29.925
Distans minimòm gouvènman an fikse yo twò piti.

10:29.925 --> 10:40.024
E si se pa sèlman yon sèl plant ki la, men plizyè plant ki gen
yon efè konsantre sou kò moun, lè sa a moun yo

10:40.024 --> 10:51.551
ka afekte grav, jiska yo pa gen yon bon kalite
lavi ankò, men pito yo vin malad kòm rezilta.

10:51.551 --> 10:57.460
Gen òganizasyon tankou BUND ki pran koz pou pwoteje tout sa.

10:57.460 --> 11:04.063
Mwen site: dapre BUND, enèji van pa reprezante
yon menas fondamantal pou forè nou yo, pou zwazo

11:04.063 --> 11:09.980
nou yo oswa, an jeneral, pou sante oswa lanati.

11:09.980 --> 11:17.563
Wi, moun kwè ke BUND, kòm yon defansè lanati
ak anviwònman an, vle fè yon bagay bon isit la.

11:17.563 --> 11:19.614
Men se pa sa l ap fè kounye a.

11:19.614 --> 11:29.280
Kòm nou ka wè sou sit entènèt asosyasyon sa a,
li menm travay ansanm ak konpayi turbin van.

11:29.280 --> 11:44.000
Li di gen koperasyon ak òganizasyon parapli yo nan domèn kontni,
sa ki se yon konfli enterè klè e, selon mwen, li pa endepandan.

11:44.000 --> 11:54.097
Sa a eksitan. Kounye a ke nou gen yon ti lide sou
kijan sitiyasyon an ye ak turbin van yo, ou ta panse

11:54.097 --> 11:59.614
otorite yo ta deja okouran de sa e ta pran aksyon.

11:59.614 --> 12:04.600
Ki eksperyans ou te genyen ak tout otorite yo?

12:04.600 --> 12:12.464
Wi, yon moun ta panse ke yon otorite piblik ta aji
nan enterè sitwayen li yo epi aplike prensip

12:12.464 --> 12:17.894
prekosyon an pou anpeche domaj nan sante ak anviwònman an.

12:17.894 --> 12:20.000
Men li pa fè sa.

12:20.000 --> 12:23.420
Eksperyans nou yo te jan sa a:

12:23.420 --> 12:33.687
Nou te bay otorite sa yo, nan ka sa a ajans anviwònman an ak
administrasyon distri a, anpil enfòmasyon anvan

12:33.687 --> 12:43.074
konstriksyon turbin van yo, ki enkli
deklarasyon, rapò ekspè ak reyalite ki pa ka demanti ankò.

12:43.074 --> 12:53.500
E otorite yo pa reyaji ditou, yo pa fè anyen.

12:53.500 --> 13:00.881
Mwen jwenn sa absoliman eskandalye, paske
konfòmite ak konstitisyon an se tou yon

13:00.881 --> 13:05.152
priyorite prensipal pou otorite piblik yo.

13:05.152 --> 13:13.200
Anplis, operatè plant lan dwe pwouve
ke plant li a pa koze okenn domaj.

13:13.200 --> 13:24.660
Epi yon otorite anviwònmantal, kòm yon biwo sipèbòde nan
administrasyon distri a, dwe mennen ankèt sou zafè ki

13:24.660 --> 13:30.988
bay enkyetid e kote gen risk danje, pou anpeche plis dega.

13:30.988 --> 13:32.550
Men li pa fè sa.

13:32.550 --> 13:40.580
Kidonk nou voye anpil imèl bay kat
otorite an total. Repons lan te zewo.

13:40.580 --> 13:42.780
Pa t gen okenn repons.

13:42.780 --> 13:54.714
Epi nan ka nou an, yo te inisyalman apwouve turbin
van sa yo an pati, epi yo te bay pèmi konstriksyon an.

13:54.714 --> 14:03.020
E sa a, natirèlman, legalman pa akseptab e totalman pa akseptab.

14:04.881 --> 14:18.336
Kidonk, si otorite yo ak politisyen yo, e jan nou te wè, medya yo
tou, vle fòse teknoloji sa a pase, lè sa a kesyon poukisa leve.

14:18.336 --> 14:21.040
Wi, nou te mande tèt nou sa tou.

14:21.040 --> 14:27.780
Apwòch la ka petèt dekri ak yon sèl mo – ideyoloji.

14:27.780 --> 14:33.463
Pou mwen, sa se yon ideyoloji vèt ki pa ka aplike.

14:33.463 --> 14:36.153
Paske, kisa tranzisyon enèji a vle di?

14:36.153 --> 14:39.118
Nou vle itilize resous planèt la.

14:39.118 --> 14:47.535
Nou vle itilize sa a, ann di, kòrèkteman pou
benefis moun, pou kèk moun ka pwofite de li epi

14:47.535 --> 14:52.550
anviwònman an, ann di, pa soufri kòm rezilta.

14:52.550 --> 15:04.106
Epi y ap eseye fè sa, pami lòt bagay, pa konstwi plizyè
milye turbin van, ki, sepandan, pa ka reyalize objektif la.

15:04.106 --> 15:11.591
Se yon ideyoloji politik pi, men li pa mache nan pratik.

15:11.591 --> 15:17.940
E sa se, natirèlman, yon kesyon:
poukisa politisyen yo ap aji konsa?

15:17.940 --> 15:21.336
Poukisa pa mete yon fen nan sa?

15:21.336 --> 15:25.920
Poukisa pa konsidere reyalite yo epi panse rasyonèlman?

15:25.920 --> 15:35.488
E sa fè m poze kesyon sa a: èske
politisyen yo pa ase konpetan nan ka sa a?

15:35.488 --> 15:36.900
Ou pa vle sa?

15:36.900 --> 15:41.279
Èske yo depandan, konsa yo pa vle pran aksyon kont li?

15:41.279 --> 15:55.160
E poukisa y ap fè tout efò sa yo pou pouse kesyon sa
a lè rès mond lan pa swiv chemen espesyal Almay la?

15:55.160 --> 16:05.811
Kidonk, mwen dwe sipoze, an pati, ke nou
gen yon klas politik depandan ki pa pran swen

16:05.811 --> 16:12.520
peyi nou, e ki ap fè nou mal nan sans sa a.

16:12.520 --> 16:22.000
Nan inisyativ sitwayen ou a, ou deja gen kèk eksperyans
sou kijan moun ki vle fè yon diferans ka pran aksyon pratik.

16:22.000 --> 16:23.506
Di nou pale de li.

16:23.506 --> 16:31.821
Nou ap goumen ak foli sa a depi dis ane.

16:31.821 --> 16:44.724
Epi yon pati nan siksè a se solidarite a, rezo
ak lòt moun ki afekte nan lòt inisyativ sitwayen.

16:44.724 --> 16:55.456
Li enpòtan pou moun rasanble, pou pèsonn pa goumen poukont
li, epi pou yo pataje eksperyans yo, reyalite yo, materyèl

16:55.456 --> 17:01.711
enfòmasyon yo, opinyon ekspè yo, konsèy legal yo, elatriye.

17:01.711 --> 17:08.459
Epi tou sipòte youn lòt ak fòs travay sou plas la.

17:08.459 --> 17:18.875
Natirèlman, sa mande anpil travay, anpil tan
ak anpil angajman bò kote moun ki enplike yo.

17:18.875 --> 17:22.596
Epi lè ou fin fè sa depi plizyè
ane, mwen konnen sa m ap pale de li.

17:22.596 --> 17:28.022
Nou deja reyalize anpil bagay la.

17:28.022 --> 17:31.564
Nou te enprime jounal ak feyè.

17:31.564 --> 17:37.491
Nou òganize manifestasyon, nou ekri
deklarasyon epi nou redije petisyon.

17:37.491 --> 17:40.960
Nou rive nan palman leta Erfurt la.

17:40.960 --> 17:51.432
Nou gen bon koneksyon ak politisyen paske
yo se kontak enpòtan ki bezwen koute nou.

17:51.432 --> 18:03.077
Men objektif la, gwo objektif pou tout Almay, ta dwe pou
mete tèlman presyon sou moun k ap pran desizyon politik yo, pou

18:03.077 --> 18:09.934
yon aksyon konsantre mennen yon reyaksyon nan Bundestag la.

18:09.934 --> 18:12.306
Paske se la desizyon an pran.

18:12.306 --> 18:19.316
Nou gen yon sitiyasyon legal ki soti nan
Bundestag la e ki gen enpak sou chak eta federal.

18:19.316 --> 18:26.535
E se sèlman yon kowalisyon moun ki afekte yo ki ka pote siksè la.

18:26.535 --> 18:31.376
Lè w poukont ou, ou santi w vrèman
poukont ou nan zòn riral ouvè a.

18:31.376 --> 18:35.014
Mwen toujou konpare sa ak lame peyizan yo nan Mwayennaj la.

18:35.014 --> 18:38.695
Lè ou mete yo ansanm, yo te fò.

18:38.695 --> 18:47.563
Youn nan apwòch yo ta ka, natirèlman, pou nou mete fòs nou ansanm
an premye, epi kontinye travay san rete e san rete

18:47.563 --> 18:55.156
sou kesyon sa a, pou nou pa lage, epi pou nou di
politisyen yo ke se jis la li rive e pa gen plis.

18:55.156 --> 18:57.060
Nou pap lage.

18:57.060 --> 18:59.674
N ap kontinye swiv dosye sa a.

18:59.674 --> 19:05.399
E nou pral toujou kenbe yon je sere
sou ou, toujou veye byen sa w ap fè.

19:05.399 --> 19:10.894
Epi n ap kontinye mande chanjman jiskaske li rive.

19:10.894 --> 19:17.023
Paske danje a la a ekstrèm. Sa klè.

19:17.023 --> 19:21.780
Epi nou gen yon responsablite pou
tèt nou, pou fanmi nou, pou peyi nou.

19:21.780 --> 19:29.420
E se poutèt sa nou pap lage; isit la, nou goumen jiskaske fen an.

19:29.420 --> 19:35.052
Nou remake inisyativ sitwayen yo ap parèt prèske toupatou.

19:35.052 --> 19:38.420
Jis sou sijè enèji van an.

19:38.420 --> 19:44.898
Ki konsèy ou ka bay inisyativ sitwayen sa yo ki fèk kòmanse?

19:44.898 --> 19:47.633
Mwen jis mansyone bagay ki pi enpòtan an, ki se rezo.

19:47.633 --> 19:53.074
Sa vle di ke inisyativ sitwayen yo,
natirèlman, byenveni pou kontakte nou.

19:53.074 --> 20:04.764
Epi nou eseye bay konsèy la, pou ede ak bagay
ki deja rive nou, ke nou deja fè eksperyans.

20:04.764 --> 20:14.001
Paske, nan fen jounen an, yon sèten kantite
eksperyans nesesè paske sitiyasyon legal la konplike.

20:14.001 --> 20:21.382
Li te vin pi grav akòz dènye gouvènman an,
sitou konsènan Ministè Anviwònman Vèt la.

20:21.382 --> 20:30.799
Epi li enpòtan anpil pou bay konsèy la
pou moun yo konnen egzakteman sa yo dwe fè.

20:30.799 --> 20:33.582
Nan zòn rejyonal la, oswa sipra-rejyonal.

20:33.582 --> 20:40.614
Se poutèt sa nou genyen la yon asosyasyon
inisyativ sitwayen ki soti toupatou nan Thuringia.

20:40.614 --> 20:49.582
Sa nou deja ap aplike kounye a
ansanm ak anpil lòt inisyativ sitwayen.

20:49.582 --> 20:51.709
Epi natirèlman, sa dwe kontinye grandi.

20:51.709 --> 21:01.828
Pou sa, nou kreye yon pòtay kote tout enfòmasyon ka rasanble
epi kote chak inisyativ sitwayen ka jwenn enfòmasyon li bezwen.

21:01.828 --> 21:04.630
Epi, natirèlman, kontak pèsonèl enpòtan anpil.

21:04.630 --> 21:09.892
Paske li enpòtan pou moun sipòte youn lòt.

21:09.892 --> 21:16.360
E si sa pi pre oswa pi lwen, sa pa gen okenn enpòtans ankò.

21:16.360 --> 21:22.912
Sa ki pi enpòtan se pou tout moun sipòte
youn lòt pou yo remake nou nan politik.

21:22.912 --> 21:30.130
Wi, trè bon. Ou fèk mete kontak pèsonèl an tèt lis ou.

21:30.130 --> 21:35.795
Epi ou te mansyone tou nan diskisyon
preliminè nou an ke ou ap planifye yon gwo kanpay

21:35.795 --> 21:39.251
nan fiti prè, ki pa vize dirèkteman politik.

21:39.251 --> 21:42.080
Men tanpri, rakonte nou yon ti kras plis sou kanpay sa a.

21:42.080 --> 21:50.920
Nou ap eseye jenere atansyon nasyonal ki koresponn ak yon kanpay.

21:50.920 --> 21:57.145
Sa pral byento manifeste nan yon feyè ki vrèman enfòmatif.

21:57.145 --> 22:02.590
Mwen te mansyone pi bonè danje ki soti nan turbin van yo.

22:02.590 --> 22:12.063
E se poutèt sa, nan fiti ki previzib la, n ap travay ak anpil lòt
inisyativ sitwayen pou enfòme sitwayen atravè

22:12.063 --> 22:21.306
Thuringia omwen mil fwa, epi n ap pwen kontak
pou sitwayen ki enterese e ki vle konnen plis.

22:21.306 --> 22:30.529
Apre kanpay feyè sa a, ap genyen plizyè evènman enfòmasyon kote
yo ka eksplike sitwayen yo tout pwoblèm nan ankò nan

22:30.529 --> 22:39.139
prezantasyon ki apwopriye ak enfòmasyon ki baze sou
reyalite, pou yo finalman vin konsyan de sitiyasyon an.

22:39.139 --> 22:49.771
Epi, natirèlman, inisyativ sitwayen yo, nou menm kòm sitwayen k
ap ini pwotestasyon an, pral genyen plis

22:49.771 --> 23:00.224
enfliyans toujou nan politik epi kesyon an pral mete
nan tèt ajanda a, paske li ekstrèmman enpòtan.

23:00.224 --> 23:05.713
Sante se bagay ki pi enpòtan jodi a, se pa sèlman sekirite enèji.

23:05.713 --> 23:15.820
E lè ou pa gen sante w ankò, lavi w
soufri. E sa pa yon opsyon agreyab.

23:17.470 --> 23:22.516
Wi. Kounye a ou mete yon konsantrasyon absoli
sou edikasyon, sa vle di enfòme sitwayen ki

23:22.516 --> 23:26.120
afekte yo ki tou senpleman poko okouran de sa.

23:26.120 --> 23:31.326
E dènye kesyon mwen se, kiyès yo ta
ka pase enfòmasyon sa a kounye a?

23:31.326 --> 23:36.779
Kiyès ki ouvè pou enfòmasyon konsa kounye a?

23:36.779 --> 23:49.497
Kiltivatè yo patikilyèman enpòtan isit la, paske yo souvan
monte turbin van nan jaden kote yo kiltive pwodwi ki konsène yo.

23:49.497 --> 24:00.396
Sa a enkli otorite forè yo, ki natirèlman ta dwe pran an
konsiderasyon enterè byennèt bèt yo nan forè ak lanati.

24:00.396 --> 24:08.791
Epi pi wo pase tout bagay, otorite pwoteksyon
dlo yo ak konpayi rezèv dlo yo, ki natirèlman

24:08.791 --> 24:13.795
responsab pou dlo potab, jwe tou yon wòl enpòtan.

24:13.795 --> 24:23.440
Paske si gen danje ki parèt la – mwen te brèfman
dekri danje yo pi bonè – sa ka mennen nan yon

24:23.440 --> 24:29.728
kontaminasyon toksik ekstrèm, ki ka afekte sante nou tout.

24:29.728 --> 24:38.356
Mwen te mansyone pi bonè ke gen deja
1,500 kote nan Almay ki kontamine ak PFAS.

24:38.356 --> 24:49.282
Epi se tou yon devwa pou tèt ou, pou pwòp sante ou, pou w defye
otorite sa yo oswa konpayi sa yo, pou poze kesyon,

24:49.282 --> 24:59.873
pou enfòme yo epi pou fè yo konnen gen bagay isit la
ki ka afekte moun, lanati ak bèt epi ki ka danjere.

24:59.873 --> 25:07.960
Epi enfòmasyon ki enpòtan an ta dwe bay.

25:07.960 --> 25:12.987
Rekòmandasyon mwen se toujou pou nou mete sa
ansanm epi prezante l ansanm bay politisyen yo,

25:12.987 --> 25:17.780
konsa nou ka pale ak yon sèl vwa, pou nou di.

25:17.780 --> 25:26.330
Byen, mèsi anpil pou opsyon klè sa yo, pou etap yo pwopoze yo.

25:26.330 --> 25:33.971
N ap definitivman kouvri sa sou Kla.TV epi
n ap sipòte l otan nou kapab. Mèsi anpil.

25:33.971 --> 25:41.611
Mèsi pou sipò ou. Mwen espere ke anpil moun kounye
a reyalize ke sa a se yon sijè ki vrèman enpòtan

25:41.611 --> 25:47.269
e ke tout moun ta dwe konsène sou li. Mèsi anpil.

25:47.269 --> 25:51.836
Si ou ta renmen konnen poukisa yo toujou ap
ankouraje teknoloji sa a malgre tout efè

25:51.836 --> 25:54.664
negatif li yo, nou rekòmande pou gade pwogram sa a.
