Olrik Hopfmann-Poller, ko koe te upoko o ngā kaupapa a ngā tāngata whenua i Thuringia mō ngā pūhiko hau.
He kaikōrero rātou i ngā whakaaturanga, he kaihanga whatunga, he kaiārahi tuatahi.
Nau mai ki Kla. TV.
Ae, e koa ana ahau kei konei, ā, kua whai wāhi ahau ki te matapaki i tēnei kaupapa nui.
Āe, nāhea koe i mōhio ai ki tēnei kaupapa?
He aha tō whakaaro mō tēnei? Nō hea tō tūnga arotake?
I ngā tau maha ki muri, i tae atu au ki tētahi hui whakamōhio i whakaritea e te kaupapa ā-iwi
ā-rohe, ā, me whakaaro anō au ki taku tū ki tēnei take.
Ki ahau, i mua he kaupapa ā-taiao pai tēnei hei whakamahi whai whakaaro i ngā rauemi o te ao.
Kāore au i mōhio ki ngā mōrearea me ngā pānga i taua wā, engari kua tino rerekē tēnei i ngā tau tata nei nā te
nui o ngā pārongo me ngā mōhiotanga motuhake kua riro māku.
Ā, i tēnei āhuatanga, kua tino rerekē te āhua.
Me tirohia āu take whakahe.
Ka taea te whakarāpopoto i tēnei i te māmā noa.
Ko te mea e kīia nei ko te huringa pūngao, e tohu ana ki te iwi ka taea katoa tēnei te whakatinana i runga i te whakaaro
nui, te tiaki taiao, me te whai hua ā-pūtea, he teka mārama.
He maha ngā take whakahe kāore e mōhiotia ana e te tangata.
I reira, ka taea te aro nui ki te pānga ōhanga.
Ko ngā turini hau i hoahoatia kia whakaputa hiko mai i te pūngao hau, kia penapena, kia wātea ai ki ngā tāngata me te ahumahi.
He pai te whakaaro i te ariā, engari he ngoikore te whakatinanatanga nā te mea kāore e
taea te rokiroki i tēnei hiko i te rahi nui.
Nā tēnei kua puta ai kia kotahi o ngā utu hiko teitei rawa atu o te ao ki a mātou, pērā
i tā tātou e kite nei i konei, hei tauira:
Ko mātou ngā kaiārahi ina tae mai ki ngā utu.
E whakatupu ana tēnei i tētahi mōrearea ki te ōhanga, ā, e tau ana he taumahatanga nui ki ngā
tāngata whenua, ki ngā tāngata, me ngā whānau.
Ā, kei a mātou he mōrearea i huna i mua, ā, kua puta noa iho nei, hei tauira, ngā
mōrearea o te pōuri hiko, o te hekenga hiko rānei.
Kua whakamōhio hoki te Tari ā-Motu ki ngā tāngata i reira, nā te whakatinanatanga hē o tēnei huringa pūngao e
whakawhiu nui ana i ngā whatunga hiko, ā, ka puta pea he pakaru.
Ā, he tino aitua tērā mō tētahi hapori e hiahia ana, e hiahia hoki kia whakaratohia ki a ia te hiko i ngā wāhi tata katoa.
Ko ēnei whakaurunga, ko ēnei turīni hau nui, he rite ki ngā kīngi māhaki e tū ana i roto i te taiao, e huri ana i
ētahi wā, ā, ka kawe mai anake i ngā painga ki te tangata.
Koia pēnei te whakaaturanga. Engari ehara i te pērā.
He whare hanga ahumahi tēnei e hanga ana ināianei i ngā wāhi maha i roto i te biotope, i te
ngahere, ā, he maha hoki i ngā rohe tiaki wai.
He mōrearea e pā ana ki te whakahaere o tēnei tipu.
Hei tauira, ko te pakipaki o ngā rauemi kua piri ki ngā rau o te pūhiko hau, nā ngā pānga o
te taiao, ka tukuna ngā ngota iti ki te taiao.
Ka taea e tēnei te whakatupu tūraru nui ki te hauora, ki ngā kararehe o te taiao, ā, ki ngā tāngata
hoki, nā te mea ka pā kino ēnei ngota iti ki te tinana.
Ko ēnei ngā rangahau kāore au i whakahaere; nā ngā mana kāwanatanga i whakahaere.
I waenga i ētahi atu, me whakaatu e te Fraunhofer Institute me te Federal Environment Agency ēnei take.
E tata ana ki te 1,500 ngā wāhi i Tiamana kua parahia e ēnei PFAS, ā, i ētahi wā kāore e taea te inu i te wai whenua, me
tātari rānei i te wai i mua i tōna whakamahinga ki ngā mara.
He tino mōrearea tērā.
Koia rā te take e whakahaerehia ana e te EU ētahi uiuitanga hāngai, ā, ka hoki mai mātou ki ēnei ā muri ake nei.
Āe, he tino mōrearea tērā. Engari, ina titiro au ki te whakaahua, e kitea ana he iti noa iho te nui e ngaro ana i konei.
Me titiro tere tātou ki te kiriata?
Āe, ka whakamārama tērā i te nuinga o ngā mea.
Me tīmata tātou i te hopu kiriata.
Ā, kātahi ka whai āhuatanga motuhake ngā rau porohita.
Ko ngā rau wiri o te turīni hau he mea hanga mai i ngā rauemi whakahiato GRP-GFC me te kirīmi epoksi, tae atu ki ngā matū
mauroa pērā i te bisphenol A me ngā PFAS, arā, he matū tino kino, kāore e puta noa iho te whakakoro nui i te wā e mahi ana
ngā turīni, ā, kāore tēnei e whakakēhia e te rāngai hau ake anō.
Engari ehara i te mea mō ngā ngota iti ka wehe atu i te mata anake, me ngā matū mauroa e here ana ki ngā papa whenua me ngā
wāhi ahuwhenua o te takiwā, ā, kāore e taea te tango anō; engari e whakau ana te umanga hau i tēnei, ā, e mea ana, āe,
e nui ana te ngaronga mata o ngā rotors ia tau nā ngā raruraru ki ngā pito, engari ka whakatikahia ēnei.
Me whakatika hoki ēnei, nā te mea, ko te mārō ake o te mata, ko te nui ake o te haruru a te pūrere hau.
Nō te mea ko ngā rau porohita o te rōta te puna matua o ngā tukunga haruru.
Ka whakaitia hoki te hua ōhanga o te mata o te rau hurihuri e te kororutanga.
Nā reira, he maha ngā tatauranga e ai ki ēnei, ka whakaputa te tipu i te 1, 2, 3 ōrau iti ake o te hiko ia
tau nā te whakakoro o te mata, ā, nā konei ka tino mārō.
Koia rā te take me whakatika auau ēnei, ā, mā tēnei anake e whakaū ana te nui o te mauiui me te pakaru e pā ana ki
ngā mata; ki te kore, kāore he take kia whakatika i a rātou.
Ā, mō tēnei pakaru, ka taea e koe te whawhai kōrero, engari he pūrongo nō te Ratonga Pūtaiao o te Bundestag o Tiamana i te tau
2020, i ahu mai i ngā whakaaro a Fraunhofer mō ngā rau roto 30-mita te roa, ā, ko te 10 mita te wāhi whai
take, kei reira ka tino pakaru, ā, ka puta he 45 kg o te pakaru ia tau mō ia pū wini hau.
Nō reira, i tēnei rā kāore ā mātou rau wiri e 30 mita te roa; i tēnei rā he rau wiri ā mātou e 80
mita te roa, ā, kei te anga whakamua ki te 100 mita!
Nō reira, mēnā ka whakaarohia e mātou he 80 mita te roa o ngā rau hurihuri, arā ko te paerewa i ēnei rā, me whakaarohia e mātou he
40 mita pea te roa e tuwhera ana ki te huarere, ki te kino me te pakaru, ehara i te 10 mita, pēnei
i whakaarohia e te Ratonga Pūtaiao me Fraunhofer.
Ko te tikanga, ehara i te 45 kg ia tau anō, engari ko te 45 × 4 = 180 kg ia tau mō ia pū hiko hau.
Mēnā ka whakawhānui koe i te 180 kg ki te 25 tau o te whakahaere, kei waenga i te 2 me te 3 tana o ngā ngota iti me ngā
matū mau tonu ka tukuna ki te taiao mō ia pū werawera hau.
Ehara tēnei i te raru mō te kaiwhakahaere i te tuatahi, nā te mea ka taea e ia te whakatika i te mata me ngā rotors ia tau.
Engari, ka pā kino te taiao, otirā ngā whenua ahuwhenua e whakamahia ana mō te whakaputa kai, nā te poke tonutanga o ngā
ngota iti me ngā matū mauroa; ā, i muri i te rua tekau, i te rua tekau mā rima rānei tau, ka kore e taea te
whakamahi anō i ēnei whenua mō ngā kaupapa ahuwhenua.
Mō ngā kaipāmu, he rite tonu tēnei ki te tango whenua.
Nō rā, i runga i ā mātou kōrero, ehara i te mea e kōrero ana mātou mō ngā karamu ruarua anake, engari mō ngā tana maha.
Āe, he whakamataku te whakaaro ki ngā kino pea ka puta i te whakakoro.
Ehara i te mea koinei anake te tūraru hauora, engari kei reira hoki te pēhanga o te oro raro, kāore e rangona e te tangata.
He tino mōrearea tēnei oro raro, nā te mea kāore e rangona e te taringa o te tangata.
Engari, nā te pā tonu – pērā i tētahi koropupū wai e koropupū ana, e koropupū ana, e koropupū ana – ka pā te pēhanga ki te
pūnaha whatukura me te pūnaha manawa o ngā tāngata ngoikore.
Ā, i taua horopaki, ka aukatia te moe o te tangata.
E whakaatu ana ētahi rangahau ka taea hoki e tēnei te whakapau kaha ki te uaua o te manawa.
Kua whakatūria tēnei ki te Whare Wānanga Tiamana i Mainz.
Ā, he tangata e pāngia ana e tēnei āhuatanga, ehara i te mea ka ngaro noa i a rātou te moe, engari ka puta hoki te
take kia neke atu rātou i te wāhi i hanga ai ēnei whare.
Ahakoa te nui o te āputa tae noa ki tēnei wā?
Āe. Kua tata nei ki te 300 mita te teitei o ēnei otaota.
Kei te hanga ēnei i tēnei teitei nā te mea kua mau kē ngā wāhi pai i te takutai.
Koia rā te take me hanga rātou ki runga.
Ā, koia te take e taea ai te rongo i te oro raro i reira puta noa i ngā maero.
He tino iti rawa ngā tawhiti iti rawa kua whakaritea e te kāwanatanga i reira.
Mēnā kāore i reira he tipu kotahi anake, engari he maha ngā tipu e whai pānga kaha ana ki te tinana o te tangata, ka
tino pāngia ngā tāngata, ā, kāore rātou e whai i te kounga pai o te oranga i reira, engari ka māuiui rātou.
He whakahaere pērā i a BUND kua whai i te kaupapa tiaki i ēnei mea katoa.
E ai ki a BUND, kāore te pūngao hau e whakatupu he mōrearea matua ki ā tātou ngahere, ki ā tātou manu,
ā, whānuitia ake, ki te hauora, ki te taiao rānei.
Āe, e whakapono ana te tangata kei te hiahia a BUND, hei kaitautoko mō te taiao me te taiao
ā-wāhi, ki te mahi i tētahi mea pai i konei.
Engari ehara tērā i tāna e mahi nei ināianei.
E kitea ana i runga i te paetukutuku o tēnei rōpū, e mahi tahi ana ia me ngā kamupene miihini hau.
E kī ana kei reira te mahi ngātahi me ngā rōpū whakahaere whānui mō ngā ihirangi, ā, he tino pakarutanga o ngā
painga tēnei, ā, i taku whakaaro, ehara i te mea motuhake.
He tino whakamīharo tērā. Nō reira, ināianei kua mōhio tātou ki tētahi āhua o te āhuatanga o ngā pūhiko hau,
ka whakaaro pea kua mōhio kē ngā mana whakahaere ki tēnei, ā, ka whakatūpato, ka mahi rānei.
He aha tō wheako ki ngā mana whakahaere katoa?
Āe, ka whakaaro tētahi ka mahi te mana tūmatanui mō ngā painga o āna tāngata whenua, ā, ka whakamahi i te mātāpono āta
whakatūpato kia aukati i te kino ki te hauora me te taiao.
Engari kāore ia e.
Ko ā mātou wheako i pērā ake nei:
I whakarato mātou ki ēnei mana whakahaere—arā ko te Tari Taiao me te Whakahaere ā-Rohe—i te nui o ngā pārongo i mua i te
hanga o ngā pūhiko hau, tae atu ki ngā tauākī, ngā whakaaro a ngā tohunga, me ngā kōrero pono kāore e taea te whakahē.
Ā, kāore ngā mana whakahaere i whakautu i tētahi huarahi, kāore hoki rātou i mahi he aha.
Ki taku whakaaro he tino whakamataku tēnei, nā te mea ko te ū ki te ture matua he mea tino nui hoki mō ngā mana tūmatanui.
Hei tāpiri, me whakaatu e te kaiwhakahaere o te tipu kāore he kino i puta nā tōna tipu.
Me rangahau e tētahi mana taiao, hei tari ā-rohe i raro i te whakahaere ā-rohe, ngā take e
whakamataku ana, e tūpono ana, kia aukati i te kino nui ake.
Engari kāore ia e.
Nō reira, i tukuna e mātou he maha o ngā īmēra ki ngā mana whakahaere e whā i reira. Kāore he whakautu.
Kāore i whakautua.
Ā, i tō mātou take, i whakaaetia tuatahi ēnei miihini hau i ngā wāhanga, ā, i whakawhiwhia te raihana hanga whare.
Ā, kāore tērā e whakaaetia ā-ture, ā, kāore rawa e whakaaetia.
Nō reira, mēnā e hiahia ana ngā mana whakahaere me ngā kai-tōrangapū, ā, pēnei i tā tātou i kite ai, ko ngā pāpāho hoki,
ki te whakamana i tēnei hangarau, ka ara ake te pātai he aha.
Āe, i pātai hoki mātou ki a mātou anō.
Tērā pea ka taea te whakamārama i te huarahi i roto i tētahi kupu kotahi – te ariā.
Ki ahau, he ariā kākāriki kāore e taea te whakatinana.
Nō te mea, he aha te tikanga o te whakawhitinga pūngao?
E hiahia ana mātou ki te whakamahi i ngā rauemi o te ao.
E hiahia ana mātou ki te whakamahi i tēnei, me kī, i runga i te tika mō te painga o te tangata, kia whai
painga ētahi, ā, kia kore ai e pā kino ki te taiao.
Ā, ko tētahi o ngā huarahi e whakamātau ana rātou ki te whakatutuki i tēnei, ko te whakatū i ngā mano
tini o ngā pūhiko hau, engari kāore ēnei e taea te whakatutuki i te whāinga e hiahiatia ana.
He ariā tōrangapū mārama noa iho, engari kāore e whai hua i te mahi.
Ā, ko tērā, arā, tētahi pātai: he aha i mahi ai ngā kai-tōrangapū pēnei?
He aha e kore ai e whakamutu?
He aha e kore ai e whakaaro ki ngā kōrero pono, ā, e whakaaro mā te hinengaro?
Ā, nā tērā ka ara ake te pātai ki ahau: kāore rānei ngā kai-tōrangapū i tēnei take e tino mātanga ana?
Kāore rānei koe e hiahia ana ki tērā?
Kei te whakawhirinaki rānei rātou, nā reira kāore rātou e hiahia ki te mahi hei whakatika i tērā?
He aha ai e whakapau kaha ana kia whakamana i tēnei take, i te mea kāore te toenga o te
ao e whai ana i te ara motuhake o Tiamana?
Nō reira, me whakaarohia e au, i tētahi wāhanga, kei a mātou he karaehe tōrangapū whakawhirinaki kāore e aro
ana ki tō mātou whenua, ki tō mātou whenua ake, ā, kei te kino mai ki a mātou i taua horopaki.
I roto i tō kaupapa ā-iwi, kua whiwhi koutou i ētahi wheako mō te āhua e taea ai e te hunga e hiahia ana
ki te whakarerekē te whakahaere i ngā mahi whaihua.
Kōrero mai ki a mātou mō tērā.
Kua tekau tau mātou e whawhai ana ki tēnei mate pōrangi.
Ā, ko tētahi wāhanga o te angitū ko te kotahitanga me te whatunga hononga ki ētahi atu tāngata kua
pāngia i roto i ētahi atu kaupapa a ngā tāngata whenua.
He mea nui kia hui tahi ngā tāngata, kia kaua tētahi e whawhai takitahi, ā, kia whakawhitiwhiti rātou i ā rātou
wheako, ngā kōrero pono, ngā rauemi mōhiohio, ngā whakaaro mātanga, ngā tohutohu ā-ture, me ērā atu.
Ā, me te tautoko anō hoki i a tātou anō mā te tuku kaimahi ki te pae mahi.
Āe mārika, kei roto i tēnei he nui rawa o te mahi, he nui rawa o te wā, me te nui rawa o te
ū ki ngā mahi a ngā tāngata e whai wāhi ana.
Ā, kua maha ngā tau e mahi ana koe i tēnei, nō reira e mōhio ana au ki tāku e kōrero nei.
Kua tutuki kē i a mātou he nui rawa atu i reira.
I tā mātou i ngā niupepa me ngā pānui.
I whakarite mātou i ngā hīkoi whakahe, i tuhi kōrero, ā, i tuhi pētihana.
Kua tae mātou ki te paremata ā-rohe o Erfurt.
He hononga pai ā mātou ki ngā kai-tōrangapū, nā te mea he hononga hira rātou e hiahia ana kia whakarongo mai ki a mātou.
Engari ko te whāinga nui mō te katoa o Tiamana kia pēhia ngā kaiwhakatau tōrangapū kia nui rawa, kia
puta ai he urupare i te Bundestag i ngā mahi arotahi.
Nō te mea ko reira te wāhi e whakatauhia ai te whakataunga.
He āhuatanga ture tō mātou e ahu mai ana i te Bundestag, ā, e pā ana ki ia o ngā kāwanatanga ā-rohe.
Ā, ko te kotahitanga anake o te hunga kua pāngia e taea ai te whakatutuki i te angitū i reira.
Ki te kotahi, ka tino mokemoke te tangata i te tuawhenua tuwhera.
Ka whakataurite tonu ahau i tēnei ki ngā ope hōia pāmu o ngā Rautau Waenga.
Ina whakakotahitia rātou, he kaha rātou.
Ko tētahi huarahi pea, tuatahi, kia whakakotahi tātou i ō tātou kaha, ā, kia mahi tonu, kia ū tonu hoki ki tēnei take,
kaua e whakatā, ā, kia kī atu ki ngā kai-tōrangapū, koinei te mutunga, kāore e taea te haere whakamua ake.
Kāore mātou e whakatā.
Ka haere tonu mātou ki te whai i tēnei take.
Ā, ka mau tonu mātou i tētahi kanohi mataara ki a koe, ā, ka tiro tonu mātou ki āu mahi.
Ā, ka haere tonu mātou ki te tono kia rerekē kia tutuki ai.
Nō te mea he tino kino te mōrearea i reira. He mārama tērā.
Ā, he haepapa tā tātou ki a tātou anō, ki ā tātou whānau, ki tō tātou whenua.
Ā, koia te take kāore mātou e tuku; i konei ka whawhai mātou tae noa ki te mutunga.
Kua kite mātou e puāwai ana ngā kaupapa a ngā tāngata whenua i ngā wāhi tata katoa.
Mō te kaupapa o te hiko hau anake.
He aha ngā tohutohu ka taea e koe te tuku ki ēnei kaupapa ā-iwi e tīmata ana?
Kua kī noa atu au i te mea tino hira, arā, ko te whatunga hononga.
Ko te tikanga, e whakaaetia ana kia whakapā mai ngā kaupapa a ngā tāngata whenua ki a mātou.
Ā, ka ngana mātou ki te tuku aratohu i reira, hei āwhina i ngā mea kua pā kē mai ki a mātou, kua wheako kē mātou.
Nō te mea, i te mutunga o te rā, he mea tika kia whai wheako ki te taumata e tika ana, nā te mea he uaua te āhuatanga ture.
Kua whakakino ake e te kāwanatanga o mua, otirā mō te Manatū Taiao Kākāriki.
He tino mea nui kia whakarato tohutohu i reira kia mōhio tika ai ngā tāngata he aha rawa ngā mahi me mahia e rātou.
I te rohe ā-rohe, i te rohe nui ake rānei
Koia rā te take i reira ai tō mātou rōpū o ngā kaupapa a ngā tāngata nō ngā wāhi katoa o Thuringia.
Ko ngā mea e whakatinanahia ana e mātou i tēnei wā me ngā kaupapa a ētahi atu tāngata whenua maha.
Ā, kāore e kore me haere tonu tēnei ki te tipu.
Hei whāinga mō tēnei, kua waihangatia e mātou tētahi tomokanga kei reira ka taea te kohi i ngā pārongo katoa,
ā, kei reira hoki ka taea e ia kaupapa a te tangata whenua te uru ki ngā pārongo e hiahiatia ana.
Ā, kāore e kore, he tino hira te whakapā ā-tinana.
Nō te mea he mea nui kia tautoko ngā tāngata i a rātou anō.
Ā, ahakoa he tata ake, he tawhiti ake rānei, kāore he take ināianei.
Ko te mea tino hira, ko te tautoko a te katoa i a te katoa, kia kitea ai mātou i roto i te tōrangapū.
Āe, he tino pai. Kua whakanoho koe i te whakapā whaiaro ki te tihi o tō rārangi.
Ā, i kōrero hoki koe i tō tātou kōrero tuatahi, e whakamahere ana koe i tētahi kaupapa nui ā tōna wā
tata, kāore e aro tika ana ki ngā kaupapa tōrangapū.
Engari, tēnā koa, whakamōhio mai ki a mātou mō tēnei kaupapa whakatairanga.
Kei te ngana mātou ki te whakaputa i tētahi aro ā-rohe whānui e hāngai ana mā tētahi kaupapa whakatairanga.
Ka puta wawe tēnei i roto i tētahi pānui tino whai mōhiohio.
I kī atu au i mua mō ngā mōrearea e puta ana i ngā pūhiko hau.
Ā, koia te take, i roto i te wā e tūmanakohia ana, ka mahi tahi mātou me ngā kaupapa a te hunga tāngata maha, kia whakamōhio ai
ki ngā tāngata puta noa i Thuringia kia kotahi mano ngā wā, ā, ko mātou te wāhi whakapā
mō ngā tāngata e hiahia ana ki te mōhio atu.
I muri i tēnei kaupapa pānui rārangi, ka whai wāhi ngā hui mōhiohio maha, ā, ka taea te whakamārama anō i te take
katoa ki ngā tāngata whenua mā ngā whakaaturanga hāngai me ngā pārongo pono, kia oho ai rātou ki te āhuatanga.
Ā, nō reira, ko ngā tāngata whenua, ko mātou rānei hei tāngata whenua, mā ngā kaupapa a te iwi e whakakotahi ana i te porotehi,
ka whiwhi taumaha ake i roto i te tōrangapū, ā, ka whakanohoia te take ki te tihi o te rārangi kaupapa, nā te mea he tino hira.
Ko te hauora te mea nui rawa atu i ēnei rā, ehara i te haumaru pūngao anake.
Ā, kāore anō tō hauora, ka pā kino ki tō oranga. Ehara tērā i te kōwhiringa pai.
Āe. Kua arotahi katoa koe ināianei ki te mātauranga, arā, ki te whakamōhio i ngā
tāngata kua pāngia, kāore anō kia mōhio ki tēnei.
Ā, ko taku pātai whakamutunga, ki a wai e taea te tuku atu i ēnei pārongo ināianei?
Ko wai e tuwhera ana ki ēnei mōhiohio ināianei?
He tino hira ngā kaiwhenua i konei, nā te mea ka whakatūhia nuitia ngā pūhiko hau i ngā pāmu e tupu ana ngā hua e hāngai ana.
Kei roto i tēnei ngā mana whakahaere ngahere, ā, me whai whakaaro hoki rātou ki ngā painga o te
oranga kararehe i roto i te ngahere me te taiao.
Ā, i runga ake i ngā mea katoa, he wāhi nui hoki tā ngā mana tiaki wai me ngā kamupene tuku
wai, ko rātou tonu ngā kawenga mō te wai inu.
Nō te mea, mēnā ka puta he mōrearea i reira – i whakarāpopoto poto e au ngā mōrearea i mua – ka ara ake he poke
paitini tino kaha, ā, ka pā ki te hauora o tātou katoa.
I kī atu au i mua nei e 1,500 ngā wāhi i Tiamana kua parahia e ngā PFAS.
Nō reira, he haepapa hoki ki a koe anō, ki tō hauora ake, kia wero i ēnei mana whakahaere, i ēnei kamupene rānei, kia pātai,
kia whakamōhio atu ki a rātou, ā, kia tohu atu kei konei ētahi mea e pā ana ki te tangata, ki
te taiao me ngā kararehe, ā, he mōrearea pea.
Ā muri iho, me whakarato ngā pārongo e hāngai ana.
Ko taku tūtohu tonu kia whakakotahitia ēnei take, kia whakaaturia tahi ki ngā kai-tōrangapū, kia kotahi ai tō tātou reo, hei kī.
Ngā mihi nui mō ēnei kōwhiringa mārama me ngā hikoinga kua tūtohutia.
Ka tino kapi mātou i tēnei i runga i a Kla.TV, ā, ka tautoko mātou i tēnei i runga i tō mātou kaha katoa. Ngā mihi nui.
Ngā mihi mō tō tautoko. Ko taku tūmanako kua mōhio te tokomaha o te iwi ināianei he take tino hira tēnei,
ā me aro katoa te katoa ki tēnei take. Ngā mihi nui.
Mēnā e hiahia ana koe ki te mōhio he aha e whakatairangahia tonu ana tēnei hangarau ahakoa āna pānga kino katoa, ka
tūtohu mātou kia mātakitaki koe i te hōtaka e whai ake nei.