WEBVTT

00:00.523 --> 00:06.040
Olrik Hopfmann-Poller, ungumphathi wamaphulo
abemi eThuringia ngomba weeturbine zomoya.

00:06.040 --> 00:10.198
Bangabakhulumi kwiibhikisho, abaxhumani, iinkokeli zokuqala.

00:10.198 --> 00:12.620
Wamkelekile kwi-Kla. TV.

00:12.620 --> 00:17.560
Ewe, ndiyavuya kakhulu ukuba lapha kwaye ndibe
nethuba lokuxoxa ngalo mbandela ubalulekileyo.

00:17.560 --> 00:20.900
Ewe, wazi njani ngokwenene ngalo mbandela?

00:20.900 --> 00:25.376
Lithini uluvo lwakho ngale nto?
Isuka phi esi sikhobo sakho sokugxeka?

00:25.376 --> 00:32.327
Kwiminyaka emininzi eyadlulayo, ndaye kumsitho wolwazi
obubandakanywe lwamaphulo oluntu lwasekuhlaleni, yaye

00:32.327 --> 00:36.600
kwanyanzeleka ukuba ndiphinde ndicinge ngesimvo sam ngalo mcimbi.

00:36.600 --> 00:46.216
Kum, ibikade iyingxoxo elungileyo nephathelele kokusingqongileyo,
malunga nokusetyenziswa ngobulumko kwezibonelelo zomhlaba.

00:46.216 --> 00:54.636
Ngelo xesha, bendingazi nto ngeengozi okanye iziphumo,
kodwa loo nto itshintshe kakhulu kule minyaka yakutshanje ngenxa

00:54.636 --> 00:59.262
yolwazi oluninzi nobuchule obukhethekileyo endilufumeneyo.

00:59.262 --> 01:03.104
Kwaye ngale ndlela, imeko itshintshe ngokupheleleyo.

01:03.104 --> 01:06.208
Makhe sijonge iingongoma zakho zokugxeka.

01:06.208 --> 01:09.858
Inokushwankathelwa ngokulula kakhulu.

01:09.858 --> 01:19.742
Olu tshintsho lwamandla kuthiwa lukhona, olwenza abantu bacinge
ukuba konke oku kunokuphunyezwa ngendlela enengqiqo, elondoloza

01:19.742 --> 01:26.280
indalo, kwaye enokwenzeka ngokwezoqoqosho, bubuxoki obucacileyo.

01:26.280 --> 01:33.820
Zininzi iingongoma zokugxekwa abantu abangazazi.

01:33.820 --> 01:42.400
Apho, umntu angakhathalela ikakhulu impembelelo yezoqoqosho.

01:42.400 --> 01:56.420
Iiturbine zomoya ziyilelwe ukuvelisa umbane kumandla
omoya, ukuwugcina, nokuwenza ufumaneke kubemi nakwishishini.

01:56.420 --> 02:05.801
Ingcinga ilungile ngokomgaqo, kodwa ukuphunyezwa
kwayo kubi kuba le mbane ayinakugcinwa ngobuninzi.

02:05.801 --> 02:15.091
Oku kukhokelele ekubeni sibe nezinye zeexabiso zombane
eziphezulu kakhulu ehlabathini, njengoko sibona apha, umzekelo:

02:15.091 --> 02:19.445
Siyinkokeli xa kuziwa kwamaxabiso.

02:19.445 --> 02:26.820
Oku kubeka isisongelo kuqoqosho kwaye kubeka
umthwalo omkhulu kubemi, ebantwini nakwamakhaya.

02:26.820 --> 02:40.907
Kwaye sinobungozi obubufihlakele ngaphambili obusandul' ukuvela,
umzekelo, iingozi zokucima kombane okanye ukwehla kombane.

02:40.907 --> 02:52.055
I-Ofisi yeFederal ikwazisile nabemi balapho, kuba ukuphunyezwa
okunesiphene kolu tshintsho lwamandla kubeka uxinzelelo olukhulu

02:52.055 --> 02:58.840
kakhulu kwiigridi zombane, nto leyo enokukhokelela ekudiliken i.

02:58.840 --> 03:09.000
Kwaye oko, ewe kona, yintlekele enkulu kuluntu olufuna kwaye
lufanele ukuba lunikezwe umbane phantse kuyo yonke imimandla.

03:09.000 --> 03:17.538
Ezi zixhobo, ezi turbin zomoya zikhulu, zifana
neentshatsheli ezithambileyo ezimi kwindalo, zijikeleza

03:17.538 --> 03:23.058
amaxesha ngamaxesha kwaye zizisa iinzuzo kuphela ebantwini.

03:23.058 --> 03:26.136
Kuboniswa ngolo hlobo. Kodwa akunjalo.

03:26.136 --> 03:36.486
Le yindawo yoshishino esakhiwa ngoku
kwiindawo ezininzi kwibhayotophu, ehlathini,

03:36.486 --> 03:44.534
kwaye isoloko ikwiindawo ezikhuselweyo zamanzi.

03:44.534 --> 03:48.360
Kukho iingozi ezinxulumene nokusebenza kwesi sikhululo.

03:48.360 --> 03:59.553
Oku kungaba, umzekelo, kukukhuhleka kwezinto ezincanyathiselwe
kwimiphini yeturbine yomoya, nto leyo,

03:59.553 --> 04:10.734
ngenxa yempembelelo zokusingqongileyo, ibangele
ukuba kuphume iinqwaphana ezincinci emoyeni.

04:10.734 --> 04:19.419
Oku kunokubeka iingozi ezinkulu kwimpilo,
kwizilwanyana zasendle, kwaye ke nakubantu, njengoko ezi

04:19.419 --> 04:25.258
ziqwengana zincinci zinokuba nefuthe eliyityhefu emzimbeni.

04:25.258 --> 04:34.088
Olu luphando olungazange ndilwenze mna; endaweni
yoko, lwenziwe ngabasemagunyeni bakarhulumente.

04:34.088 --> 04:43.720
Phakathi kwabanye, i-Fraunhofer Institute kunye ne-Federal
Environment Agency kuye kwanyanzeleka ukuba zibonise ezi ngxaki.

04:43.720 --> 04:52.749
Kukho iindawo ezimalunga ne-1,500 eJamani ezingcoliswe zezi PFAS,
apho kwezinye iimeko amanzi angaphantsi

04:52.749 --> 05:02.369
komhlaba engasaselwayo okanye amanzi kufuneka
ahluzwe phambi kokuba asetyenziswe emasimini.

05:02.369 --> 05:04.192
Loo nto iyingozi kakhulu.

05:04.192 --> 05:14.714
Yiyo loo nto kukho uphando oluhambelanayo
olwenziwa yi-EU, esiza kubuya kulo kamva.

05:14.714 --> 05:20.996
Kulungile, oko kuvakala kuyingozi kakhulu.
Kodwa xa ndijonga umfanekiso, kubonakala ngathi

05:20.996 --> 05:25.503
"kukho isixa esincinci kakhulu" esixokozelayo apha.

05:25.503 --> 05:27.861
Masiqwalasele ifilimu ngokukhawuleza?

05:27.861 --> 05:29.680
Ewe, oko kungacacisa lukhulu.

05:29.680 --> 05:32.157
Masiyiqalise ifilimu.

05:32.157 --> 05:35.072
Kwaye ke sinophawu olukhethekileyo lwamaphiko erotara.

05:35.072 --> 05:44.127
Amaphiko erotara enziwe ngezixhobo ezidityanisiweyo ze-GRP-GFC
ezine-epoxy resin, kuquka iikhemikhali ezihlala ixesha elide

05:44.127 --> 05:51.236
ezifana ne-bisphenol A kunye ne-PFAS, oko kukuthi, izinto
ezinetyhefu kakhulu, ezingabangeli nje kuphela

05:51.236 --> 05:59.457
ukukhuhleka okukhulu ngexesha lokusebenza kweeturbine,
njengoko kungaphikiswayo kwanamashishini omoya ngokwawo.

05:59.457 --> 06:08.129
Kodwa kungekuphela nje ngokwemicroparticles ethi ke yodolekile
kumphezulu kunye neekhemikhali ezingapheliyo ezizibopha kakuhle

06:08.129 --> 06:17.077
kwiintsimi nakwiindawo zezolimo ezikwingingqi engqongileyo kwaye
zingasakwazi kususwa, kodwa ishishini lomoya liyakuqinisekisa oku

06:17.077 --> 06:23.134
kangangokuba lithi, ewe, sineelahleko enkulu
kumphezulu wama-rotor rhoqo ngonyaka ngenxa

06:23.134 --> 06:27.168
yeengxaki zamacala, kodwa ezi ziyalungiswa.

06:27.168 --> 06:33.664
Kufuneka zilungiswe kwakhona kuba okukhona umphezulu
ungagudanga, kokukhona iturbine yomoya isenza ingxolo enkulu.

06:33.664 --> 06:38.252
Kuba iiblade zerootha zingoyena mthombo wengxolo ekhutshwayo.

06:38.252 --> 06:44.404
Ingeniso yezomnotho yomphezulu welahle
yeroota nayo iyancitshiswa kukurhabaxa.

06:44.404 --> 06:49.878
Ngoko ke, kukho uqikelelo olwahlukeneyo, ngokwalo isityalo
sivelisa umbane ongaphantsi nge-1, 2 okanye 3

06:49.878 --> 06:55.283
pesenti ngonyaka ngenxa yokukhuhleka
komphezulu, nto leyo eyenza ukuba ube rhabaxa kangaka.

06:55.283 --> 07:02.258
Yiyo loo nto kufuneka zilungiswe rhoqo, nto leyo ngokwayo
eqinisekisa umlinganiselo wokuguga nokonakala okwenzekayo

07:02.258 --> 07:06.752
kumphezulu; kungenjalo, bekungayi kubakho mfuneko yokuzilungisa.

07:06.752 --> 07:13.421
Kwaye oku kugqwethuka, ewe, ungakuxoxa ngako, kodwa kukho ingxelo
evela kwiNkonzo yezeNzululwazi yeBundestag yaseJamani

07:13.421 --> 07:20.091
yowama-2020, esekelwe kwiingqwalasela zeFraunhofer ngamaphiko
e-rotor anobude obuzii-30 zeemitha, apho iimitha ezili-10

07:20.091 --> 07:27.120
zibalulekile, apho kwenzeka ugqwethuko olukhulu, okhokelela
kwi-45 kg yogqwethuko ngonyaka kwiturbine nganye yomoya.

07:27.120 --> 07:32.330
Ke, namhlanje asisenazo iiblade zirotara eziziimitha ezingama-30
ubude; namhlanje sineeblade zirotara ezinobude obungangangeemitha

07:32.330 --> 07:34.747
ezingama-80 ubuncinane – kwaye zisinga kwimitha ezili-100!

07:34.747 --> 07:40.820
Ngoko ke, ukuba sithatha ukuba kukho kuphela iiblade zerootha
eziziimitha ezingama-80 ubude, eziyinto eqhelekileyo namhlanje,

07:40.820 --> 07:46.651
kufuneka sithathe ubude obumalunga neemitha ezingama-40
obuchanabekileyo kwimozulu, ukonakala nokukhuhleka, hayi iimitha

07:46.651 --> 07:49.885
ezili-10, njengoko kuthathwe yiScientific Service neFraunhofer.

07:49.885 --> 07:57.003
Oku kuthetha ukuba ayiseyiyo i-45 kg ngonyaka, kodwa
yi-45 x 4 = 180 kg ngonyaka kwiturbine nganye yomoya.

07:57.003 --> 08:02.562
Kwaye ukuba uphinda-phinda i-180 kg ngeminyaka engama-25
yokusebenza, oko kuphakathi kweetoni ezi-2 nezi-3

08:02.562 --> 08:08.599
zeemacromolekyuli kunye neekhemikhali ezingapheliyo
ezikhutshwa kwindalo esingqongileyo kwiturbine nganye yomoya.

08:08.599 --> 08:13.971
Ekuqaleni le ayiyongxaki kumqhubi, kuba angakwazi
ukulungisa umphezulu kunye nee-rotors nyaka ngamnye.

08:13.971 --> 08:22.327
Kodwa indalo, ingakumbi imihlaba yezolimo esetyenziselwa
ukuvelisa ukutya, iyangabhidaniswa ngenxa yoko, kuba kukho

08:22.327 --> 08:29.448
ungcoliseko oluqhubekayo lwamaqhekezana amancinci kakhulu
neekhemikhali ezingapheliyo, ezithi emva

08:29.448 --> 08:37.806
kweminyaka engama-20 okanye engama-25 ngokwendalo zenze lo
mhlaba ungasasebenzi ekufuyeleni nokulima ukutya.

08:37.806 --> 08:44.288
Kubalimi, oku kuphantse kufane nokuthathwa komhlaba.

08:44.288 --> 08:49.800
Ngoko ke, ngoko sinokuva, asithethi nje
ngeegram ezimbalwa, kodwa ngamathani aliqela.

08:49.800 --> 08:55.434
Ewe, kuyothusa ukucinga ngegalelo elinokubakho lokukhuhleka.

08:55.434 --> 09:00.939
Kwaye ayisiyiyo kuphela ingozi yezempilo,
kodwa kukwakho noxinzelelo lwesandi

09:00.939 --> 09:05.425
esingaphantsi komda wokuva, esingavakaliyo ebantwini.

09:05.425 --> 09:13.080
Le ngxolo ingaphantsi komda wokuva iyingozi
kakhulu kuba ayinakuvakala endlebeni yomntu.

09:13.080 --> 09:20.023
Kodwa ngenxa yokuchanabeka okuqhubekayo – okufana nethontsi
lamanzi elisoloko lityibilika, lityibilika, lityibilika –

09:20.023 --> 09:27.053
abantu abanobuntununtunu bafumana uxinzelelo kwinkqubo yabo
yemithambo-luvo nakwinkqubo yentliziyo nemithambo yegazi.

09:27.053 --> 09:31.744
Kwaye abantu bayehliswa kuloo ndlela.

09:31.744 --> 09:39.656
Kukho izifundo ezibonisa ukuba oku
kunokubeka uxinzelelo kwisihlunu sentliziyo.

09:39.656 --> 09:44.190
Oku kumiselwe kwiYunivesithi yaseJamani eMainz.

09:44.190 --> 09:50.272
Kwaye kukho abantu abasabela ngokukhathazeka koku, nto leyo
ingabangeli kuphela ukuba balahlekelwe kukulala,

09:50.272 --> 09:57.140
kodwa inokukhokelela nokuba abantu banyanzeleke ukuba
bafuduke kude neendawo apho ezi zibonelelo zakhiwa khona.

09:57.140 --> 10:00.000
Nangona kukho umsantsa omkhulu ukuza kuthi ga ngoku?

10:00.000 --> 10:08.294
Ewe. Ezi zityalo ngoku ziphantse
zibe ziimitha ezingama-300 ubude.

10:08.294 --> 10:16.546
Zakhiwa kule ntlekele ngenxa yokuba
iindawo ezintle elunxwemeni sele zithathiwe.

10:16.546 --> 10:18.572
Yiyo loo nto kufuneka bakhe benyukela phezulu.

10:18.572 --> 10:24.399
Kwaye yiyo loo nto isandi esingaphantsi komda wokuva
esidluliselwe apho sinokuvakala kumgama oziimayile ezininzi.

10:24.399 --> 10:29.925
Imigama emincinci ebekwe ngurhulumente apho incinci kakhulu.

10:29.925 --> 10:39.451
Kwaye ukuba akukho sityalo sinye nje apho, kodwa zininzi izityalo
ezinefuthe elinamandla emzimbeni womntu, abantu

10:39.451 --> 10:51.551
banokuchaphazeleka kakhulu, kangangokuba abasabi nempilo
entle apho, kodwa endaweni yoko bagula ngenxa yoko.

10:51.551 --> 10:57.460
Kukho imibutho efana ne-BUND
ethathe umthwalo wokukhusela konke oku.

10:57.460 --> 11:04.044
Ndiqashisa: ngokutsho kwe-BUND, amandla omoya
akabeki sisongelo esingundoqo kumahlathi ethu, kwiintaka

11:04.044 --> 11:09.980
zethu okanye, ngokubanzi, kwimpilo okanye kwindalo.

11:09.980 --> 11:17.563
Ewe, abantu bakholelwa ukuba i-BUND, njengomthetheleli
wendalo nokusingqongileyo, ifuna ukwenza into elungileyo apha.

11:17.563 --> 11:19.614
Kodwa akayenzi lonto ngoku.

11:19.614 --> 11:29.280
Njengoko sibona kwiwebhusayithi yalo mbutho,
usebenzisana kwanane neenkampani zeeturbine zomoya.

11:29.280 --> 11:37.972
Kuchazwe ukuba kukho intsebenziswano nemibutho
ephambili ngokwemicimbi, nto leyo engumngqubanelo

11:37.972 --> 11:44.000
ocacileyo wenzuzo kwaye, ngokoluvo lwam, ayizimele.

11:44.000 --> 11:51.317
Kuyachulumancisa oko. Ngoku ke, njengoko sele sinombono
ongacacanga wokuba imeko injani ngeeturbines

11:51.317 --> 11:59.614
zomoya, umntu angacinga ukuba abasemagunyeni bebengasele
besazi ngale nto kwaye bebengathatha amanyathelo.

11:59.614 --> 12:04.600
Ibe njani amava akho nazo zonke iigunya?

12:04.600 --> 12:13.164
Ewe, umntu angacinga ukuba igunya likarhulumente liya kusebenzela
iimfuno zabemi balo kwaye lisebenzise umgaqo wonyathelo lokulumka

12:13.164 --> 12:17.894
ukuze kuthintelwe umonakalo kwimpilo nakwindalo esingqongileyo.

12:17.894 --> 12:20.000
Kodwa akayenzi.

12:20.000 --> 12:23.420
Amava ethu abe ngolu hlobo:

12:23.420 --> 12:33.604
Sinikeze la magunya, kweli candelo i-arhente yezemekobume kunye
nolawulo lwesithili, ulwazi oluninzi kakhulu phambi

12:33.604 --> 12:43.074
kokwakhiwa kweeturbine zomoya, kuquka iingxelo,
iingxelo zeengcali kunye neenyani ekungenakusaphikiswa.

12:43.074 --> 12:53.500
Kwaye abasemagunyeni abakhange benze nto, abenzi nto.

12:53.500 --> 13:05.152
Ndifumana oku kungummangaliso, kuba ukuthotyelwa komgaqo-siseko
nakho kuyeyona nto iphambili kumaqela olawulo lukarhulumente.

13:05.152 --> 13:13.200
Ukongeza, umqhubi wetshishi kufuneka angqine
ukuba akukho monakalo ubangelwa yitshishi yakhe.

13:13.200 --> 13:24.669
Kwaye igunya lezokusingqongileyo, njengombutho ophantsi
kolawulo lwesithili, kufuneka liphande ngemicimbi ebangela

13:24.669 --> 13:30.988
inkxalabo kwaye ingozi, ukuze kuthintelwe umonakalo omkhulu.

13:30.988 --> 13:32.550
Kodwa akayenzi.

13:32.550 --> 13:40.580
Ngoko ke sathumela ii-imeyile ezininzi
kubaphathi abane apho. Akuzange sifumane mpendulo.

13:40.580 --> 13:42.780
Akuzange kubekho mpendulo.

13:42.780 --> 13:54.714
Kwaye kwimeko yethu, ezi turbines zomoya zaqala
zavunywa ngokwamacandelo, kwaye nemvume yokwakha yanikezelwa.

13:54.714 --> 14:03.020
Kwaye oko, ewe kona, akwamkelekanga
ngokomthetho kwaye akwamkelekanga kwaphela.

14:04.881 --> 14:12.773
Oko kuthetha ukuba ukuba abasemagunyeni, oosopolitiki, kwaye
njengoko sonke sisazi, amajelo eendaba bafuna ukutyhalela

14:12.773 --> 14:18.336
olu lwakhiwo phambili, ngoko ke kuvela umbuzo wokuba kutheni.

14:18.336 --> 14:21.040
Ewe, nathi sazibuza loo nto.

14:21.040 --> 14:27.780
Le ndlela isenokuchazwa ngelizwi elinye – i-ideyoloji.

14:27.780 --> 14:33.463
Kum, loo nto yimbono eluhlaza engasebenziseki.

14:33.463 --> 14:36.153
Kuba kuthetha ntoni utshintsho lwamandla?

14:36.153 --> 14:39.118
Sifuna ukusebenzisa izibonelelo zomhlaba.

14:39.118 --> 14:47.029
Sifuna ukuyisebenzisa le nto, masithi,
ngokufanelekileyo ukuze kuxhamle abantu, ukuze abanye abantu

14:47.029 --> 14:52.550
bazuze kuyo kwaye indalo, masithi, ingonakali ngenxa yoko.

14:52.550 --> 14:59.671
Kwaye enye yeendlela abazama ngayo ukwenza oku
kukumisa amawaka eenjini zomoya, ezingakwaziyo,

14:59.671 --> 15:04.106
nangona kunjalo, ukufezekisa injongo enqwenelekayo.

15:04.106 --> 15:11.591
Yimbono yezopolitiko nje kuphela,
kodwa ayisebenzi xa isetyenziswa.

15:11.591 --> 15:17.940
Kwaye ke, lo ngumbuzo omnye: kutheni
oosopolitiki bephethe ngolu hlobo?

15:17.940 --> 15:21.336
Kutheni ungayinqandi?

15:21.336 --> 15:25.920
Kutheni ungazicingeli iinyaniso kwaye ungacingi ngengqondo?

15:25.920 --> 15:35.488
Kwaye oko kundiphakamisela umbuzo: ingaba
oosopolitiki abanakho ngokwaneleyo kule meko?

15:35.488 --> 15:36.900
Awuyifuni na loo nto?

15:36.900 --> 15:41.279
Ingaba baxhomekeke kuyo,
kangangokuba abafuni kuthatha nyathelo ngayo?

15:41.279 --> 15:49.588
Kwaye kutheni kusenziwa yonke imizamo
yokutyhalela lo mcimbi phambili, ngelixa ilizwe lonke

15:49.588 --> 15:55.160
lingalandeli indlela ekhethekileyo yaseJamani?

15:55.160 --> 16:05.348
Ngoko ke, kufuneka ndicinge, ngokuyinxalenye, ukuba
sinodidi lwezopolitiko oluxhomekeke kwabanye, olungakhathali

16:05.348 --> 16:12.520
ngelizwe lethu, ilizwe lethu, kwaye lusenzakalisa ngaloo ndlela.

16:12.520 --> 16:18.113
Kwiphulo lenu labemi, sele nifumene amava
athile okuba abantu abafuna ukwenza

16:18.113 --> 16:22.000
umahluko bangathatha njani amanyathelo asebenzayo.

16:22.000 --> 16:23.506
Sixelele ngayo.

16:23.506 --> 16:31.821
Sele sineminyaka elishumi silwa nobu manyala.

16:31.821 --> 16:44.724
Kwaye inxalenye yempumelelo bubumanyano, nokunxulumana
nabanye abantu abachaphazelekileyo kumaphulo oluntu.

16:44.724 --> 16:55.336
Kubalulekile ukuba abantu badibane, ukuba kungabikho mntu
ulwa yedwa, kwaye babelane ngamava abo, iinyaniso, izixhobo

16:55.336 --> 17:01.711
zolwazi, izimvo zeengcali, iingcebiso zomthetho, njalo njalo.

17:01.711 --> 17:08.459
Kwaye nokuncedisanayo ngabasebenzi kwindawo yomsebenzi.

17:08.459 --> 17:18.875
Ewe kona, oku kufuna umsebenzi omninzi, ixesha elininzi
kunye nokuzinikela okukhulu kwabo bantu bathintekayo.

17:18.875 --> 17:22.596
Kwaye xa sele uneminyaka emininzi
usenza oku, ndiyazi ke into endiyithethayo.

17:22.596 --> 17:28.022
Sele sizuze lukhulu apho.

17:28.022 --> 17:31.564
Siprintile amaphephandaba neephetshana.

17:31.564 --> 17:37.491
Saye saququzelela uqhankqalazo,
sabhala iingxelo saza sabhala izicelo.

17:37.491 --> 17:40.960
Sifike kwiphalamende yelizwe yase-Erfurt.

17:40.960 --> 17:51.432
Sinonxibelelwano oluhle noosopolitiki kuba
bangabantu ababalulekileyo ekufuneka besimamele.

17:51.432 --> 18:03.017
Kodwa injongo, injongo enkulu kulo lonke elaseJamani, kufuneka
ibe kukubeka uxinzelelo olukhulu kubenzi bezigqibo kwezopolitiko,

18:03.017 --> 18:09.934
ukuze isenzo esidibeneyo sikhokelele kwisimpendulo kwiBundestag.

18:09.934 --> 18:12.306
Kuba kulapho kuthathwa isigqibo khona.

18:12.306 --> 18:19.316
Sinemeko yezomthetho eqala kwi-Bundestag
kwaye inefuthe kumazwe angamalungu ngamnye.

18:19.316 --> 18:26.535
Kwaye kuphela umanyano lwabantu
abachaphazelekileyo olunokuzisa impumelelo apho.

18:26.535 --> 18:31.376
Uwele wedwa, umntu uziva eselele
kakhulu emaphandleni avulekileyo.

18:31.376 --> 18:35.014
Ndisoloko ndithelekisa oku nemikhosi
yabahlali basemaphandleni yamaXesha aPhakathi.

18:35.014 --> 18:38.695
Xa ubadibanisa, babomelele.

18:38.695 --> 18:47.257
Enye indlela ingaba kukuba kuqala simanyane, ewe, kwaye siqhubeke
sisebenza ngokuzimisela nangokungaguquguqukiyo

18:47.257 --> 18:55.156
kulo mba, singayeki, kwaye sixelele oosopolitiki
ukuba apha kuphelela kwaye akukho kuqhubela phambili.

18:55.156 --> 18:57.060
Asiyi kuphumla.

18:57.060 --> 18:59.674
Siza kuqhubeka nokulandelela lo mcimbi.

18:59.674 --> 19:05.399
Kwaye siya kuhlala sikujongile
ngokusondeleyo, sihlale sibukele ngenyameko into oyenzayo.

19:05.399 --> 19:10.894
Kwaye siya kuqhubeka sifuna utshintsho de lwenzeke.

19:10.894 --> 19:17.023
Kuba ingozi apho imbi kakhulu. Loo nto icacile.

19:17.023 --> 19:21.780
Kwaye sinoxanduva kuthi, kwiintsapho zethu, nakwilizwe lethu.

19:21.780 --> 19:29.420
Yiyo loo nto kungekho kokuncama; apha, siyalwa side sife.

19:29.420 --> 19:35.052
Siqaphele ukuba iinzame zabemi
ziyavela phantse kuyo yonke indawo.

19:35.052 --> 19:38.420
Malunga nje namandla omoya.

19:38.420 --> 19:44.898
Yeyiphi icebiso onokulinika la manyathelo asaqalayo abemi?

19:44.898 --> 19:47.633
Ndisandokukhankanya eyona nto
ibalulekileyo, ethi kukunxibelelana nabantu.

19:47.633 --> 19:53.074
Oku kuthetha ukuba, amanyathelo abemi
ngokuqinisekileyo amkelekile ukuba aqhagamshelane nathi.

19:53.074 --> 20:04.764
Kwaye sizama ukunika isikhokelo apho, ukunceda
ngezinto esele zisenzekile kuthi, esele siziphile.

20:04.764 --> 20:14.001
Kuba, ekugqibeleni, kufuneka isixa esithile
somava kuba imeko yezomthetho iyinkimbinkimbi.

20:14.001 --> 20:21.382
Iye yanyanzeliswa ngurhulumente wangaphambili,
ingakumbi ngokuphathelele kwiSebe lezeNdalo eluLuhlaza.

20:21.382 --> 20:30.799
Kwaye kubaluleke kakhulu ukunika isikhokelo
apho ukuze abantu bazi kakuhle ukuba mabenzeni.

20:30.799 --> 20:33.582
Kummandla, okanye ngaphaya kwemimandla

20:33.582 --> 20:40.614
Yiyo loo nto sinemanyano yamaphulo abemi
abavela kulo lonke elaseThuringia apho.

20:40.614 --> 20:49.582
Into esele siyiphumelelisa ngoku
kunye namanye amaphulo amaninzi abemi.

20:49.582 --> 20:51.709
Kwaye, ewe kona, oku kufuneka kuqhubeke kukhula.

20:51.709 --> 20:58.061
Ngenxa yale nto, sidale isango apho lonke
ulwazi lunokuhlanganiswa khona, naphi ke nawuphi na

20:58.061 --> 21:01.828
umzamo wabemi unokufikelela kulwazi aludingayo.

21:01.828 --> 21:04.630
Kwaye, ewe kona, unxibelelwano lobuqu lubaluleke kakhulu.

21:04.630 --> 21:09.892
Kuba kubalulekile ukuba abantu baxhasane.

21:09.892 --> 21:16.360
Kwaye nokuba kusondele okanye kukude, akusabali.

21:16.360 --> 21:22.912
Eyona nto ibalulekileyo kukuba wonke umntu
axhase omnye ukuze siqatshelwe kwezopolitiko.

21:22.912 --> 21:30.130
Ewe, kulungile kakhulu. Usandul' ukubeka
unxibelelwano lobuqu encotsheni yoluhlu lwakho.

21:30.130 --> 21:35.883
Kwaye ukwakhankanyile kwingxoxo yethu yokuqala
ukuba ucwangcisa iphulo elikhulu kwixesha elizayo

21:35.883 --> 21:39.251
elingekude, elingajolisanga ngqo kwezopolitiko.

21:39.251 --> 21:42.080
Kodwa nceda usixelele okungakumbi ngale phulo.

21:42.080 --> 21:50.920
Sizama ukudala ingqwalasela
ehambelanayo, kuzwelonke ngaphesheya kwephulo.

21:50.920 --> 21:57.145
Oku kuza kubonakala kungekudala kwiphetshana elinolwazi olunzulu.

21:57.145 --> 22:02.590
Ndikhe ndakhankanya ngaphambili
iingozi ezibangelwa ziiturbine zomoya.

22:02.590 --> 22:11.093
Yiyo loo nto, kwixesha elizayo elibonakalayo, siza kusebenzisana
namanye amaphulo amaninzi abemi ukuze sazise abemi kulo lonke

22:11.093 --> 22:15.951
elaseThuringia ubuncinane izihlandlo
ezilikhulu, kwaye siza kuba yindawo

22:15.951 --> 22:21.306
yoqhagamshelwano kubemi abanomdla abafuna ukwazi ngakumbi.

22:21.306 --> 22:29.881
Emva kwale phulo leephetshana, kuza kubakho imisitho emininzi
yolwazi apho lo mcimbi uphela uza kuphinda

22:29.881 --> 22:39.139
ucaciselwe abemi kwintetho-ntetho efanelekileyo enolwazi
olusekelwe kwinyani, ukuze ekugqibeleni baqonde imeko.

22:39.139 --> 22:49.566
Kwaye ke, ngokuqinisekileyo, amanyathelo abemi okanye ethu
njengabemi, adibanisa uqhankqalazo, afumana

22:49.566 --> 23:00.224
ubunzima obungakumbi kwezopolitiko kwaye lo mcimbi
ubekwa phezulu kwi-ajenda, kuba ubaluleke kakhulu.

23:00.224 --> 23:05.713
Impilo yeyona nto ibalulekileyo kule
mihla, hayi ukhuseleko lwamandla kuphela.

23:05.713 --> 23:15.820
Kwaye xa ungasaphilanga, ubomi
buyasokola. Kwaye loo nto asikokhetho lumnandi.

23:17.470 --> 23:26.120
Ewe. Ngoku ugxile ngokupheleleyo kwimfundo, oko
kukuthi, ukwazisa abemi abachaphazelekayo abangakayazi le nto.

23:26.120 --> 23:31.326
Kwaye umbuzo wam wokugqibela ngulo,
ngubani othethwa ngaye olu lwazi ngoku?

23:31.326 --> 23:36.779
Ngubani ovulelekileyo kulwazi olunjalo ngoku?

23:36.779 --> 23:44.887
Amafama abaluleke ngokukodwa apha, njengoko
iiturbine zomoya zihlala zimiwa emasimini

23:44.887 --> 23:49.497
apho kukhuliswa iimveliso ezifanelekileyo.

23:49.497 --> 23:55.936
Oku kubandakanya abasemagunyeni kwezomahlathi,
ekufuneka ke nabo baphathe ngqalelo iimfuno

23:55.936 --> 24:00.396
zokuphila kakuhle kwezilwanyana ehlathini nakwindalo.

24:00.396 --> 24:09.200
Kwaye ngaphezu kwako konke, abasemagunyeni bokhuseleko
lwamanzi neenkampani zokunikezela ngamanzi, ezinoxanduva

24:09.200 --> 24:13.795
lwamanzi okusela, nazo zidlala indima ebalulekileyo.

24:13.795 --> 24:22.555
Kuba ukuba kuvela iingozi apho – ndizichaze ngokufutshane ezi
ngozi ngaphambili – oku kunokukhokelela

24:22.555 --> 24:29.728
kungcoliseko olugqithisileyo
lweziyobisi, olunokuchaphazela impilo yethu sonke.

24:29.728 --> 24:38.356
Ndikhe ndatsho ngaphambili ukuba sele kukho
iindawo ezili-1,500 eJamani ezingcoliswe yi-PFAS.

24:38.356 --> 24:48.456
Ngoko ke ikwaluxanduva kumntu, kwimpilo yakhe, ukucela umngeni
kula magunya okanye kwezi nkampani, ukubuza imibuzo,

24:48.456 --> 24:59.873
ukuzazisa nokubabonisa ukuba zikho izinto apha ezinokuchaphazela
abantu, indalo kunye nezilwanyana kwaye ezinokuba yingozi.

24:59.873 --> 25:07.960
Emva koko kufuneka kunikezelwe ulwazi olufanelekileyo.

25:07.960 --> 25:12.538
Icebiso lam lihlala ilikokuba oku konke
kudityaniswe kwaye kuthwaliswe ngokubambisana

25:12.538 --> 25:17.780
koosopolitiki, ukuze sithethe ngelizwi linye, masithi.

25:17.780 --> 25:26.330
Kulungile, enkosi kakhulu ngala makhetho
acacileyo nangamanyathelo acetyisiweyo.

25:26.330 --> 25:33.971
Ngokuqinisekileyo siza kuxela ngale nto kwi-Kla.TV kwaye
siyixhase ngako konke okusemandleni ethu. Enkosi kakhulu.

25:33.971 --> 25:41.276
Enkosi ngenkxaso yenu. Ndiyathemba ukuba abantu abaninzi
ngoku bayakuqonda ukuba lo ngumba obaluleke kakhulu

25:41.276 --> 25:47.269
kwaye wonke umntu kufuneka azikhathaze ngawo. Enkosi kakhulu.

25:47.269 --> 25:52.167
Ukuba ungathanda ukwazi ukuba kutheni le teknoloji
isakhuthazwayo nangona inazo zonke ezi ziphumo zayo

25:52.167 --> 25:54.664
ezibi, sicebisa ukuba ubukele le nkqubo ilandelayo.
