WEBVTT 00:00.740 --> 00:03.640 Popilarite medya altènatif yo enòmen. 00:03.640 --> 00:09.642 Sa a pa ditou yon koensidans, men li baze sou lefèt ke plis ak plis moun santi medya prensipal yo pa bay 00:09.642 --> 00:13.323 yo ase enfòmasyon, oswa menm ke yo ap bay yo manti. 00:13.323 --> 00:19.755 Kesyon kominikasyon mobil la montre jis nan ki pwen medya prensipal yo abandone wòl yo kòm yon pouvwa 00:19.755 --> 00:23.876 kontwòl nan leta epi vin tounen bra pwolonje gwo finans la. 00:23.876 --> 00:28.385 Konsidere kijan medya prensipal yo te rapòte avèk kritik sou kominikasyon mobil ak 00:28.385 --> 00:31.937 mast transmisyon yo nan kòmansman ane 1990 yo: 00:31.937 --> 00:34.588 Lè televizyon te toujou pèmèt di laverite... Prezantatè: Yo se yon vrè benediksyon pou tout itilizatè telefòn mobil. 00:34.588 --> 00:38.788 Gen 6,000 ladan yo nan Almay. N ap pale de poto telefòn. 00:38.788 --> 00:41.060 Yo enstale yo pou ranpli zòn kote pa gen siyal. 00:41.060 --> 00:45.270 Nan Mainz-Bischofsheim, sepandan, yo ap fè tout vilaj la fou. 00:45.270 --> 00:52.350 Depi yo te monte yon mast telekominikasyon la, rezidan lokal yo ap plenyen pou nwit san dòmi ak gwo maltèt. 00:52.350 --> 00:56.163 Naratè: Lavi chak jou Siggi Ebenhoch. Li sou wout pou ale nan sousòl li. 00:56.163 --> 01:01.680 Se la tout lavi li kounye a dewoule, konfine nan kèk mèt kare, tankou nan yon kalabo. 01:01.680 --> 01:04.513 Se sèlman isit la, dèyè miray epè, Ebenhoch toujou santi l an sekirite. 01:04.513 --> 01:09.118 Menm lè solèy la ap klere deyò, li raman monte nan pati anlè kay li. 01:09.118 --> 01:14.200 Siggi Ebenhoch: Depi nou ap dòmi nan sousòl la, nou remake nou dòmi pi byen. Men sa pa yon gwo bagay. 01:14.200 --> 01:20.733 Nou achte yon bèl kay, nou patisipe epi yo kraze nou tankou nan yon lagè, sèlman se pa ak bonm, men ak radyasyon. 01:20.733 --> 01:24.240 Oratè: Fout la chita sou mast transmisyon sa a, ki mwens pase 100 mèt lwen. 01:24.240 --> 01:28.633 Radyasyon mast la ap emèt ap detwi lavi Siggi Ebenhoch. 01:28.633 --> 01:32.033 Valè yo deyò yo mil fwa pi wo pase valè mwayèn nan. 01:32.033 --> 01:36.923 Siggi Ebenhoch te fè verifye sa e kounye a li menm ap teste l. 01:36.923 --> 01:39.040 Okontrè, tanperati nan kav la prèske nòmal. 01:39.040 --> 01:43.424 Se sèl kote ki pwoteje ou kont tou a. 01:43.424 --> 01:46.590 Men Siggi Ebenhoch pa ka kache nan kalabo li pou tout tan. 01:46.590 --> 01:51.463 Mèt kwafè a ap dirije yon salon kwafè nan etaj anlè a ansanm ak madanm li. 01:51.463 --> 01:53.800 Men li ka sèlman kenbe l la pou kèk èdtan. 01:53.800 --> 02:01.326 Apre sa, sentòm yo parèt: gwo migrèn – ki sèlman ka sipòte ak medikaman. 02:01.326 --> 02:04.146 Siggi Ebenhoch: Mwen remake ke lè m monte, tèt mwen vole ale. 02:04.146 --> 02:09.403 E paske ou deja anba estrès, ou santi l pi vit. 02:09.403 --> 02:13.890 Yon moun ki poko strese ka byen eksploze; li jis pran yon ti tan anvan li santi l. 02:13.890 --> 02:17.480 Oratè: Men se pa sèlman moun ki soufri; chen fanmi yo gen pwoblèm tou. 02:17.480 --> 02:28.517 Madam Ebenhoch: Se pa sèlman nou menm k ap soufri ak maltèt ak deranjman dòmi san fen, men Henry nou an isit la tou 02:28.517 --> 02:35.320 afekte anpil, li santi kè plen epi li vomi plizyè fwa pa semèn. 02:35.320 --> 02:39.410 Oratè: Siggi Ebenhoch ap fè kanpay depi plizyè mwa pou demoli enstalasyon frekans wo a. 02:39.410 --> 02:42.520 Li blame radyasyon elektwomayetik pou doulè li. 02:42.520 --> 02:49.550 Li di menm manifakti a avèti sou radyasyon an e kidonk li rekòmande pou enstale sistèm sa yo lwen moun. 02:49.550 --> 02:53.456 Sa vrèman jist, paske menm ensèk pa siviv nan zòn ki toupre a. 02:53.456 --> 02:59.030 Mouch ki mouri yo kouche an pil toupre sous la, boule anndan yo pa radyasyon an. 02:59.030 --> 03:05.366 Sepandan, Deutsche Telekom, operatè enstalasyon an, demanti ke poto telefòn nan responsab pou pwoblèm sante yo. 03:05.366 --> 03:14.132 Ulrich Lissek, Telekom: Dapre eta aktyèl rechèch medikal la, nou pa ka etabli okenn koneksyon ant frekans telefòn mobil 03:14.132 --> 03:18.503 yo ak okenn kalite malèz oswa domaj fizik pami rezidan yo. 03:18.503 --> 03:22.253 Sa a te pwouve syantifikman atravè lemond. 03:22.253 --> 03:23.609 Oratè: Sa pa totalman vre. 03:23.609 --> 03:29.056 Syantis Pwofesè Peter Sem te fè rechèch vaste sou radyasyon elektwomayetik. 03:29.056 --> 03:31.300 Dapre rezilta li yo, gen definitivman yon risk. 03:31.300 --> 03:37.177 Pwofesè Peter Sem, ekspè nan elektrosmog: Sa yo rele chan elektwomayetik enpilsé sòti nan mast 03:37.177 --> 03:44.136 transmisyon sa yo. Yo pwouve ke sa yo lakoz chanjman nan sistèm biyolojik, enkli nan sèvo bèt ak moun. 03:44.136 --> 03:49.073 Imajine ou gade yon moun, apre sa ou vire gade yon lòt kote, epi ou pa ka retire imaj moun sa a 03:49.073 --> 03:52.056 nan tèt ou, menm si ou fin vire gade yon lòt kote. 03:52.056 --> 03:57.361 Chan elektwomayetik yo ka gen yon efè menm jan; yo rete aktif menm apre stimilis la menm 03:57.361 --> 04:00.753 fin etenn, pou jiska yon demi èdtan apre sa. 04:00.753 --> 04:05.823 Oratè: Men, kèlkeswa telekominikasyon ak syans, dispit ant ekspè yo pa ede Siggi Ebenhoch anpil. 04:05.823 --> 04:10.216 Li ap soufri depi yo te kanpe mast la devan kay li, e li pa pou kont li. 04:10.216 --> 04:15.574 Siggi Ebenhoch: Okòmansman, mwen te panse m t ap mennen yon batay pou kont mwen, paske li vrèman difisil, 04:15.574 --> 04:21.530 natirèlman, pou fè moun konprann yon danje ou pa ka santi ni wè e ke ou ta ka panse se pa anyen ditou. 04:21.530 --> 04:23.580 Oratè: Kounye a, tout katye a sou alèt. 04:23.580 --> 04:26.186 Pèsonn pa vle poto telefòn nan. 04:26.186 --> 04:32.097 Passant: Mwen gen pwoblèm dòmi ki trè grav. Pafwa mwen reveye nan mitan lannwit, mwen totalman reveye e mwen pa ka retounen dòmi. 04:32.097 --> 04:36.404 Moun k ap pase: Depi yo te bati tou a, nou ap fè eksperyans plis tèt fè mal, nou gen difikilte pou dòmi 04:36.404 --> 04:38.620 e nou natirèlman trè enkyete pou ti pitit nou an... 04:38.620 --> 04:40.780 Oratè: Kòlèg Siggi Ebenhoch ankouraje li. 04:40.780 --> 04:44.863 Li pa vle abandone e li pral itilize tout opsyon legal pou kontinye goumen pou demolisyon ... 04:44.863 --> 04:52.599 Nan premye jou teknoloji telefòn mobil (1G), li te deja klè ke teknoloji sa a, ak 6,000 mast telefòn li yo, 04:52.599 --> 04:56.926 t ap gen efè negatif sou sante moun ak anviwònman an. 04:56.926 --> 05:03.260 Malgre sa, yo te fè gwo pwomosyon pou teknoloji telefòn mobil la epi devlope l plis toujou, sa ki montre yon 05:03.260 --> 05:08.200 inyorans enkwayab devan plent ak enkyetid ki te soulve yo. 05:08.200 --> 05:17.450 Avèk kantite mast transmisyon yo ki ogmante soti nan 6,000 rive 60,000, rezo 3G UMTS la te pote pwoblèm ki pi gwo toujou. 05:17.450 --> 05:22.516 Plizyè douzèn etid detaye ak rekonèt te dokimante domaj yo. 05:22.516 --> 05:29.728 Nan epòk sa a, medya prensipal yo te rapòte sa kritikman tou, konsa yo t ap aji nan enterè pèp la ak anviwònman an. 05:29.728 --> 05:35.633 Malgre risk pou sante – entwodiksyon UMTS (3G) Kominikasyon mobil nan mitan dife kwaze – ki danjere radyasyon an ye? 05:35.633 --> 05:41.600 Se te pi gwo bagay Hans Eichel. Menm jwèt pokè li sou refòm taks la pa anyen an konparezon. 05:41.600 --> 05:49.720 Vant piblik lisans UMTS yo te pote prèske 100 milya marka nan kès federal la – yon bagay yon minis finans ka sèlman reve. 05:49.720 --> 05:52.380 Men, ki lòt bò pyès la? 05:52.380 --> 05:59.283 Pou UMTS fonksyone kòrèkteman an Almay, rezo mobil la dwe pi dans anpil pase jan li ye jodi a. 05:59.283 --> 06:05.116 Ekspè yo prevwa 60,000 nouvo poto transmisyon, anpil ladan yo nan zòn rezidansyèl. 06:05.116 --> 06:10.562 Ekspè yo pa dakò sou jan radyasyon ki soti nan transmetè sa yo danjere pou moun ak bèt. 06:10.562 --> 06:15.190 Yon kontribisyon pa Sebastian Bösel ak Wolfgang Huhn: 06:15.190 --> 06:19.300 Chanpay pou selebre yon kontra yon milya liv, nan fen semèn pase a nan Mayans. 06:19.300 --> 06:25.003 Pandan prèske twa semèn, founisè telefòn mobil yo te soumèt òf pou lisans UMTS ki gen anpil valè yo. 06:25.003 --> 06:30.600 Nan fen a, òf total pou frekans yo te 98.8 milya mak. 06:30.600 --> 06:37.376 "Nou kontan anpil pou nou kapab patisipe nan e-plus epi jwe yon wòl ki enpòtan anpil nan mache a." 06:37.376 --> 06:41.222 "Mwen santi m byen paske nou te ap travay sou sa depi lontan e nou te byen prepare." 06:41.222 --> 06:46.256 Kounye a nou reyalize objektif nou, nou jwenn lisans lan, e byento n ap kòmanse travay pou bay kliyan yo yon sèvis. 06:46.256 --> 06:51.796 Sou bò vant piblik la, sitwayen ki pè nouvo teknoloji a fè yon manifestasyon. 06:51.796 --> 06:55.263 Yo pè ekspoze a plis radyasyon ki soti nan UMTS. 06:55.263 --> 07:02.120 Sa a se paske founisè yo bezwen bati yon rezo konplètman nouvo pou nouvo jenerasyon kominikasyon mobil lan. 07:02.120 --> 07:07.076 Operatè rezo mobil ki egziste deja yo pral oblije konsolide rezo yo. 07:07.076 --> 07:13.101 Nouvo operatè rezo yo pral bati nouvo rezo, e nou espere ke jiska 60,000 nouvo antèn ap nesesè 07:13.101 --> 07:16.928 alontèm pou asire bon kouvèti UMTS atravè tout Almay. 07:16.928 --> 07:21.400 60,000 nouvo antèn pou nouvo sistèm nan! 07:22.940 --> 07:25.460 Pou kèk moun, gen deja twòp. 07:25.460 --> 07:29.686 Yon inisyativ sitwayen nan Kassel. Kote rankont: yon pawas legliz. 07:29.686 --> 07:33.728 Se pa lafwa ki ini yo, men se krent pou yon antèn telefòn mobil. 07:33.728 --> 07:39.720 Antèn nan la nan katye w la depi plizyè semèn. 07:39.720 --> 07:47.965 "Apre tout enfòmasyon nou ranmase nan ti tan sa a, mwen senpleman pa ka anpeche tèt mwen panse ke li danjere." 07:47.965 --> 07:53.952 Sa danjere, mwen gen yon timoun piti ki gen senk an, mwen pa vle ekspoze pitit mwen an ak reyon sa yo. 07:53.952 --> 07:56.440 pwoteste kont antèn yo atravè peyi a. 07:56.440 --> 08:01.210 Men èske reyon yo vrèman danjere? 08:01.210 --> 08:11.631 "Dapre konesans syantifik aktyèl yo, risk pou sante yo ka elimine si limit yo rekòmande nasyonalman ak entènasyonalman 08:11.631 --> 08:16.970 yo respekte – e sa yo bay yon gwo nivo pwoteksyon." 08:16.970 --> 08:21.930 Sa pa vre, di Josef Altenweger, yon kiltivatè nan Schnaitsee, Bavière. 08:21.930 --> 08:24.416 Jis bò fèm li a, gen yon mast transmisyon. 08:24.416 --> 08:28.512 Nan kòmansman ane 1990 yo, li te ekipe ak kominikasyon mobil. 08:28.512 --> 08:32.288 Anplis de sa, te gen yon lòt antèn telefòn mobil. 08:32.288 --> 08:38.123 Depi lè sa a, kiltivatè Altenweger ak vwazen li yo ap plenyen tèt fè mal ak pwoblèm dòmi. 08:38.123 --> 08:42.409 Ou ta ka di se sèlman imajinasyon, men apre sa gen bèf yo: 08:42.409 --> 08:51.440 "Vè lane 1993, mwen te remake pou premye fwa nan estab la ke bèt yo pa t ap konpòte yo nòmalman jan yo te konn fè anvan." 08:51.440 --> 08:54.120 Lè sa a mwen te di, gen yon bagay k ap pase. 08:54.120 --> 09:01.493 Paske pwodiksyon lèt la te bese e akouchman yo pa t nòmal ankò – te gen avòtman ak anpil defòmasyon – 09:01.493 --> 09:05.630 epi mwen te di mwen dwe rapòte sa bay veterinè a. 09:05.630 --> 09:09.689 Veterinè ofisyèl la enspekte estab la, bèt yo ak manje yo. 09:09.689 --> 09:15.243 Li pa jwenn anyen ki ta ka esplike avòtman yo, malfòmasyon yo ak twoub konpòtman yo. 09:15.243 --> 09:19.440 Li sispèk gen yon koneksyon ak radyasyon telefòn mobil. 09:19.440 --> 09:24.293 Veterinè ofisyèl la fè anrejistreman videyo sou twoub konpòtman yo. 09:24.293 --> 09:31.356 Pwofesè Wolfgang Löscher nan Inivèsite Medsin Veterinè nan Hanover analize epi pibliye anomali yo jwenn nan Schnaitsee. 09:31.356 --> 09:35.529 Kiltivatè ki soti toupatou nan Almay vin prezante ka ki sanble. 09:35.529 --> 09:40.796 "Se konsa obsèvasyon inisyal sa a te aktyèlman konfime pa obsèvasyon nan lòt konpayi yo." 09:40.796 --> 09:46.847 Epi isit la tou, gen yon gwo korelasyon tanporèl ant enstalasyon antèn telefòn mobil yo ak premye 09:46.847 --> 09:50.896 aparisyon deranjman sa a nan biznis ki otreman an sante. 09:50.896 --> 09:55.693 Nan Schnaitsee, Biwo Federal pou Pwoteksyon Radyasyon pran mezi epi bay limyè vèt. 09:55.693 --> 10:02.740 Radyasyon an byen anba limit yo, kidonk pa gen okenn koneksyon ant estasyon baz telefòn mobil la ak bèf ki malad yo. 10:02.740 --> 10:13.563 "Depi valè yo 100 oswa 1,000 fwa pi ba pase limit yo, nou pa te wè okenn rezon pou nou chèche plis yon lyen koz." 10:13.563 --> 10:17.723 Men limit yo itilize pa Biwo Federal la pa itil. 10:17.723 --> 10:23.790 Se sa plis ak plis ekspè ap di, enkli ekspè nan teknoloji mezi, Pwofesè Günter Käs. 10:23.790 --> 10:30.470 "Limit aktyèl nou yo totalman pa ase paske yo baze sèlman sou efè tèmik yo." 10:30.470 --> 10:34.463 Sa vle di ke yo ap eseye anpeche tisi a chofe twòp. 10:34.463 --> 10:47.200 Tout lòt efè byolojik ki pa gen rapò ak efè tèmik epi ki rive nan entansite ki pi ba anpil yo neglije. 10:47.200 --> 10:54.433 Konfimasyon twa semèn de sa nan Salzburg, nan yon konferans entènasyonal sou kominikasyon mobil: plis pase 40 etid bay prèv. 10:54.433 --> 10:58.853 Radyasyon telefòn mobil ka gen efè tou lè li pi ba anpil pase limit ki egziste yo. 10:58.853 --> 11:04.145 Nan eksperyans yo, domaj nan sèvo te rive nan bèt yo, ADN, sètadi chanjman jenetik nan 11:04.145 --> 11:08.683 selil imen, kwasans timè ak kansè nan sourit yo. 11:08.683 --> 11:13.850 Konferans lan mande yon rediksyon drastik nan valè limit la nan yon rezolisyon. 11:13.850 --> 11:18.350 Asosyasyon Medikal Alman an te siyen rezolisyon an tou. 11:18.350 --> 11:21.020 Konklizyon yo soti nan etid ki disponib yo: 11:21.020 --> 11:29.663 ke n ap fè presyon pou yon gwo rediksyon nan valè limit la kòm yon mezi prevantif, pou byen sante piblik la. 11:29.663 --> 11:35.580 "Èske se pa neglijans pou Biwo Federal pou Pwoteksyon Radyasyon an kenbe limit aktyèl yo?" 11:35.580 --> 11:38.830 "Mwen panse sa neglijan, wi, si ou kenbe l konsa." 11:38.830 --> 11:44.723 E nou ankouraje yo pou yo egzamine rezilta syantifik yo ak anpil atansyon – e fòk nou mete aksan 11:44.723 --> 11:47.940 sou sa: se rezilta syantifik ki gen bon repitasyon. 11:47.940 --> 11:48.960 E se pa sèlman sa. 11:48.960 --> 11:55.200 Dosye Schnaitsee a, ke otorite leta pou pwoteksyon kont radyasyon yo te mete sou kote, pral pwobableman oblije relouvri. 11:55.200 --> 11:59.584 Yon etid ki fèk fini gen enfòmasyon eksplozif. 11:59.584 --> 12:03.968 Pandan de ane, chirijyen veterinè yo te mennen ankèt sou fèm nan Baviè ak Hes. 12:03.968 --> 12:07.263 Ferm ki gen ekspoze ak telefòn mobil ak ferm ki pa gen ekspoze ak telefòn mobil. 12:07.263 --> 12:10.580 Avèk rezilta ki bay kè sote: 12:10.580 --> 12:16.500 Sou fèm ki ekspoze a radyasyon telefòn mobil, gen klèman plis deformite. 12:19.380 --> 12:22.040 E bèt yo konpòte yo diferan. 12:22.040 --> 12:26.912 Yo montre deranjman nan konpòtman manje zèb, manje ak kouche. 12:26.912 --> 12:33.110 Report Mainz gen rezilta pasyèl nan etid la, soumèt pou yon konferans veterinè nan Freiburg. 12:33.110 --> 12:41.203 Konklizyon syantis yo: Rezilta yo endike " korelasyon ant ekspoze a radyasyon ak konpòtman." 12:41.203 --> 12:46.403 Yo kwè efè radyasyon yo sanble ak sa estrès kwonik la. 12:46.403 --> 12:52.103 Enkwayab: Biwo Federal pou Pwoteksyon Radyasyon pa konnen anyen sou sa yo rele etid Schnaitsee a. 12:52.103 --> 12:55.140 "Konsènan nou menm, ka a fèmen. 12:55.140 --> 12:59.712 Nou te evalye done mezi yo an tèm de ijyèn radyasyon. 12:59.712 --> 13:02.036 Risk telefòn mobil la fini? 13:02.036 --> 13:03.156 Pi bon pa! 13:03.156 --> 13:07.680 Nouvo etid la mete aksan sou bezwen ijan pou klarifikasyon. 13:09.283 --> 13:14.609 Men pito, kòporasyon yo deja ap selebre nouvo jenerasyon kominikasyon mobil yo. 13:14.609 --> 13:21.320 Rechèch sou posib risk sante UMTS: Yo poko jwenn anyen jiskaprezan! 13:21.320 --> 13:30.473 Pwogram sa a ki soti an 2018 sou sijè kominikasyon mobil 5G montre jis ki pwen medya prensipal yo devye de wòl yo kòm yon 13:30.473 --> 13:38.718 siveyan kritik. Pa gen okenn sousi ankò pou moun oswa pou anviwònman an, men pito se anons 800,000 nouvo mast 13:38.718 --> 13:47.300 transmisyon pou konstwi ak fèmen tout zòn san siyal yo, tankou si se te bagay ki pi nòmal nan mond lan: 13:47.300 --> 13:53.110 videyo YouTube "5G mande 800,000 transmetè" Ajans Federal Rezo a jodi a louvri chemen pou nouvo estanda kominikasyon mobil 5G la. 13:53.110 --> 13:58.436 Otorite a te tabli règ pou vann lisans yo nan ane k ap vini an. 13:58.436 --> 14:06.910 Rive nan fen ane 2022, omwen 98% nan tout fwaye Alman yo ta dwe gen aksè ak entènèt gwo vitès. 14:06.910 --> 14:10.283 Achim Berg, Prezidan asosyasyon endistri Bitkom: Nou te bezwen prèske 800,000 mast radyo 14:10.283 --> 14:12.203 pou bay yon kouvèti 5G konplè atravè Almay. 14:12.203 --> 14:21.562 Malgre enkyetid inisyal yo, objektif pou elaji rezo mobil 5G la nèt ale vin pi solid. Jan ZDF rapòte jodi a, 11 14:21.562 --> 14:31.020 septanm 2023, objektif la nan epòk entènèt la se asire ke yon bon rezo disponib nan chak kwen nan peyi a. 14:31.020 --> 14:40.883 Nan 27 novanm 2024, Handelsblatt menm te rapòte ke tach san siyal yo ta elimine pa satelit. 14:40.883 --> 14:46.150 Li ta dwe note ke nenpòt kritik sou radyasyon mikwo ond a pul yo konplètman inyore. 14:46.150 --> 14:51.250 E sa malgre lefèt ke kounye a gen dè dizèn de milye etid ki bay kè sote atravè lemond. 14:51.250 --> 14:57.090 Kla.tv ap rapòte sou sa depi kreyasyon li e li bay kouvèti trè detaye souvan: 14:57.090 --> 15:04.499 Èske se yon sipriz ke plis ak plis moun ap vire sou medya altènatif pou jwenn enfòmasyon epi yo pa vle peye ankò frè 15:04.499 --> 15:10.580 obligatwa yo bay sèvis kontribisyon tankou Serafe ak lòt konsa?