Alternatiw mediýanyň meşhurlygy örän uly.
Bu asla tesadübi däl, eýsem köp adamlaryň esasy metbugat tarapyndan ýeterlik maglumat berilmeýändigini duýup, hatda
olaryň aldanylýandygyny duýýandyklarynyň hakykatyna esaslanýar.
Mobil aragatnaşyk meselesi esasy metbugatyň döwletde gözegçilik güýji hökmünde öz roluny nä derejede terk edendigini
we uly maliýäniň uzaldylan goluna öwrüldigini görkezýär.
1990-njy ýyllaryň başlarynda esasy metbugat mobil aragatnaşyk we ýaýlym mastlary barada nähili kesgin
tankytçylyk bilen habar berendigini göz öňüne getiriň:
Telewideniýe hakykaty aýtmaga entek rugsat berlen döwürde... Taqdimçi: Olar ähli mobil
telefon ulanyjylary üçin hakykatdanam uly bereketdir.
Almaniýada olaryň 6 000 sanysy bar. Biz telefonyň direkleri barada gürleşýäris.
Olar ölü nokatlary doldurmak üçin gurnalýar.
Emma Mainz-Bischofsheimde olar tutuş obany akylsyz edýärler.
Şol ýere telekommunikasiýa masty gurlaly bäri ýerli ýaşaýjylar gijeleriň ukusyz
geçýändigini we güýçli başagrydan şikaýat edýärler.
Dykgaty beriji: Siggi Ebenhochyň gündelik durmuşy. Ol öz podwalına barýar.
Bu ýerde onuň tutuş durmuşy häzir birnäçe inedördül metr çäkde, zindanda bolşy ýaly, çäklendirilip geçirilýär.
Diňe şu ýerde, galyň diwarlaryň arkasynda Ebenhoch henizem howpsuz duýýar.
Hatda daşarda gün şöhle saçanda-da, ol öýüniň ýokarky bölegine seýrek girýär.
Siggi Ebenhoch: Biz podvalda uklaýan wagtymyz, has gowy uklaýandygymyzy duýduk. Emma bu uly zat däl.
Biz ajaýyp öý satyn alýarys, gatnaşýarys we uruşdaky ýaly bombalanyp ýatyrylýarys,
diňe bombalar bilen däl-de, radiýasiýa bilen.
Gürleýji: Näsazlyk bu 100 metrdan az uzaklykdaky ýaýlym mastynyň üstünde.
Mastyň çykarylýan şöhlelenmesi Siggi Ebenhochyň durmuşyny ýok edýär.
Daşarda ölçenen gymmatlar ortaça gymmatdan müň esse ýokarydyr.
Siggi Ebenhoch muny barlatdy we häzir özü hem synap görýär.
Munuň tersine, podvalyň temperaturasy takmynan kadaly.
Ol munara garşy seni gorap bilýän ýeke-täk ýerdir.
Emma Siggi Ebenhoch hemişe zindanynda gizlenip bilmeýär.
Baş saç ustasy aýaly bilen bilelikde ýokarky gatda saç salonyny dolandyrýar.
Emma ol şol ýerde diňe birnäçe sagat durup biler.
Soňra alamatlar gelýär: agyr başagrylar – diňe derman bilen çydap bolýar.
Siggi Ebenhoch: Men ýokary çykanymda başym uçup gidýändigini görýärin.
We sebäbi siz eýýäm stres astynda bolanyňyz üçin ony has çalt duýýarsyňyz.
Heniz streslenmedik adam partlap biler; ony duýmagy üçin diňe biraz wagt gerek.
Çykyş ediji: Emma diňe adamlar ejir çekmeýär; maşgala itleri hem kynçylyklar çekýär.
Ebenhoch haným: Biz diňe bir baş agyry we ahyrsyz ukuda bozulmalar bilen ýaramaz duýmaga däl, eýsem bu ýerdäki Henrymyz hem
hepdede birnäçe gezek göwreş we gaýtarma bilen uly ejir çekýär.
Çykyş ediji: Siggi Ebenhoch birnäçe aý bäri ýokary ýygylykly gurnamanyň ýykylmagy üçin kampaniýa geçirýär.
Ol agyrysyny elektromagnit şöhlelenmesine aýyplaýar.
Ol aýdýar, öndüriji hem şöhle saçylmagy barada duýduryş berýär we şonuň üçin bu ulgamlary
adamlardan uzakda gurnamagy maslahat berýär.
Bu düýbünden dogry, sebäbi hatda haşaratlar hem derrew golaýda ýaşap bilmeýärler.
Ölen çüýşeler çeşmäniň ýanynda ýygnak bolup ýatýar, radiýasiýa sebäpli içden ýanyp gidipdir.
Emma desgaň operatory Deutsche Telekom telefon direginiň saglyk meselelerine jogapkärdigini inkär edýär.
Ulrich Lissek, Telekom: Häzirki lukmançylyk barlaglarynyň ýagdaýyna görä, biz mobil telefon ýygylyklary bilen
ýaşaýjylardaky hiç hili rahatlyk bozulmasy ýa-da fiziki zeperlenme arasynda baglanyşyk ýokdugyny anyklap bilmeýäris.
Bu dünýäniň ähli ýerlerinde ylmy taýdan subut edildi.
Çykyş ediji: Bu düýbünden dogry däl.
Ylym adam professor Peter Sem elektromagnit şöhlelenmesi boýunça giň gerimli gözleg geçirdi.
Onuň tapyndylaryna görä, elbetde töwekgelçilik bar.
Prof. Peter Sem, elektrosmog boýunça hünärmen: Şeýle diýlip atlandyrylýan impulsli elektromagnit meýdanlary şol ýaýlym
mastlaryndan ýaýraýar. Olar biologik ulgamlarda, şol sanda haýwanlaryň we adamlaryň
miýasynda üýtgeşmelere sebäp bolýandygy subut edildi.
Birine seredýäňi göz öňüne getir, soňra başga ýere seret, ýöne gözüňi öwürseň-de, şol adamyň suraty aňyňdan aýrylmaýar.
Elektromagnit meýdanlary meňzeş täsir edip biler; olar hakyky stimul öçürileninden soň
hem, soňrakky ýarym sagatlap işjeň bolup galýar.
Çykyş ediji: Emma telekommunikasiýa we ylym meselelerine garamazdan, hünärmenleriň
çekişmesi Siggi Ebenhocha az peýda berýär.
Öýüniň öňünde mast gurnalandan bäri ol agyry çekýär, we ol ýalňyz däl.
Siggi Ebenhoch: Ilki men bu göreşi ýeke başyna alyp barýan ýaly pikir ederdim, sebäbi elbetde, adamlara
iýmitlenip ýa-da görüp bolmaýan, belki-de hiç zat däl diýip pikir edip boljak howpy düşündirmek örän kyn.
Gürleýji: Häzirki wagta çenli tutuş goňşylyk duýduryşda.
Heç kim telefon diregini islemeýär.
Geçiji: Meniň örän agyr ukusy kynçylyklarym bar. Käwagt gijede oýanýaryn, doly oýan bolýaryn we gaýtadan uky edip bilmeýärin.
Geçip barýanlar: Mynara gurlandan bäri biz has köp başagry çekýäris, uky bilen kynçylyk çekýäris we
tebigy ýagdaýda kiçijik çagamyza örän aladaly...
Çykyş ediji: Siggi Ebenhochyň kärdeşleri ony ruhlandyrýarlar.
Ol ýüz öwürmek islemeýär we ... ýykmak ugrunda göreşini dowam etdirmek üçin ähli kanuny mümkinçilikleri doly ulanar.
Mobil telefon tehnologiýasynyň (1G) ilkinji döwürlerinde, 6 000 telefon masty bilen bu tehnologiýanyň adam saglygyna we
daşky gurşawa ýaramaz täsir ýetirjekdigi eýýäm belli boldy.
Şeýle-de bolsa, mobil telefon tehnologiýasy giňden wagyz edildi we mundan beýläk ösdürildi, gozgadylan
şikaýatlara we aladalara örän bilimsizlik bilen garady.
Uçurma mastlarynyň sany 6 000-den 60 000-e çenli artdyrylandan soň, 3G UMTS toragy has-da uly kynçylyklara sebäp boldy.
Birnäçe onlarça jikme-jik we ykrar edilen barlag zeperi dokumentirledi.
Şol wagt esasy metbugat hem munuň üstünde tankytçylykly habar berdi, şeýlelik bilen
adamlaryň we daşky gurşawyň bähbitlerini gorady.
Saglyk töwekgelçiliklerine garamazdan – UMTS (3G)-iň girizilmegi Mobil aragatnaşyklar
çaknyşygyň ortasynda – şöhle näderejede howply?
Bu Hans Eichel-iň iň uly işi boldy. Hatda onuň salgyt reformasy boýunça poker oýny hem onuň bilen deňeşdirilende solgun galýar.
UMTS lisenziýalarynyň auksiony federal gaznasyna takmynan 100 milliard marka getirdi – bu bolsa
maliýe ministriniň diňe arzuw edip biljek zady.
Emma tanganyň beýleki tarapy näme?
Almaniýada UMTS-iň dogry işlemegi üçin mobil tor häzirki ýagdaýdan has dygyň bolmaly.
Bilermenler 60 000 sany täze geçiriji mastlaryň gurlamagyny garaşýarlar, olaryň köpüsi ýaşaýyş zolagynda bolar.
Bilermenler bu geçirijilerden çykýan radiýasiýanyň adamlara we haýwanlara nähili howplydygy barada ylalaşmaýarlar.
Sebastian Böseliň we Wolfgang Huhnyň goşandy:
Geçen hepde ahyrynda Mayntsde bir milliard funtlyk şertnamany dabaralandyrmak üçin şampan.
Takmynan üç hepde bäri mobil telefon üpjün edijileri gymmatly UMTS lisenziýalary üçin bäsleşdiler.
Ahyrynda, ýygylyklar üçin jemi teklip 98,8 milliard marka boldy.
"e-plus-yň bir bölegi bolup, bazarda şeýle möhüm rol oýnap bilmekden begenýäris."
"Men gaty gowy duýýaryn, sebäbi biz bu ugurda uzak wagtlap işlemek we gowy taýýarlanmak üçin köp zähmet çektik."
Indi biz maksadymyza ýetdik, lisenziýany aldyk we ýakyn wagtda müşderilere hyzmat bermäge başlajak.
Auksionyň çetinde täze tehnologiýadan gorkýan raýatlar demonstrasiýa geçirýärler.
Olar UMTS-den ýaýran radiýasiýanyň artmagyndan gorkýarlar.
Bu, üpjün edijileriň mobil aragatnaşyklaryň täze nesili üçin düýbünden täze tor gurmaly bolandygy sebäpli.
"Bar bolan mobil tor operatorlary öz torlaryny birleşdirmeli bolar."
Täze tor operatorlary täze torlary gurarlar we Germaniýanyň ähli ýerinde UMTS-iň gowy örtümini üpjün etmek üçin uzak möhletde
60 000-e çenli täze antennanyň zerur boljakdygyny garaşýarys.
Täze ulgam üçin 60 000 sany täze antenna!
Käbirleri üçin eýýäm gaty köp.
Kassel şäherindäki raýatlaryň başlangyjy. Duşuşyk ýeri: kilise jemaýaty.
Olary birleşdirýän ynanç däl, eýsem mobil telefon mastyndan gorkmakdyr.
Antenna birnäçe hepdädir siziň etrapda durýar.
"Bu gysga wagtda toplanan ähli maglumatlaryň netijesinde, men munuň howplydygyny oýlanmazdan bilemok."
Bu howply, meniň bäş ýaşly kiçi çagam bar, men çagamy bu şöhlelere duçar etmek islemeýärin.
ýurt boýunça antennalara garşy protest geçirýär.
Emma şöhle hakykatdanam howplymy?
"Häzirki ylmy bilimlere görä, milli we halkara derejesinde maslahat berlen çäkler berjaý edilende
saglyk töwekgelçilikleri aradan aýrylyp bilner – we olar ýokary gorag derejesini üpjün edýär."
Bu dogry däl, diýýär Bavyeriýanyň Şnaitse şäherindäki daýhan Josef Altenweger.
Onuň fermasynyň derrew ýanynda bir transmissiýa masty bar.
1990-njy ýyllaryň başynda ol mobil aragatnaşyk enjamlary bilen üpjün edildi.
Mundan başga-da başga bir mobil telefon masty bardy.
Şondan bäri daýhan Altenweger we onuň goňşulary baş agyry we ukuda bozulmalar barada şikaýat edýärler.
Bary-ýogy hyýal diýip aýdyp bolardy, ýöne onda sygyrlar bar:
"1993-nji ýylyň töwereginde men ahyrda haýwanlaryň öňküsindäkiden adaty ýagdaýda hereket etmeýändigini ilkinji gezek duýdum."
Soň men: "Bir zat bolup geçýär" diýdim.
Çünki süýt öndürimi azalyp, gaýtadan dogum kadaly bolmady – düşümler we köp deformasiýalar boldy – we
men muny weterinar lukmana habar bermelidigimi aýtdym.
Resmi weterinar atdarany, haýwanlary we iýmiti barlaýar.
Ol düşmeler, kemkärlikler we hereket bozulmalaryny düşündirip biljek hiç zat tapmaýar.
Ol mobil telefonyň şöhlelenmesi bilen baglanyşyk bar diýip çaklaýar.
Resmi weterinar hereket bozulmalarynyň wideo ýazgylaryny edýär.
Hannover Weterinar Medisinasy Uniwersitetinden professor Wolfgang Löscher Schnaitseede
tapylan anomaliýalary seljerýär we neşir edýär.
Soňra Germaniýanyň ähli künjeginden gelýän daýhanlar hem şonuň ýaly ýagdaýlar bilen öňe çykýarlar.
"Şeýlelik bilen bu ilkinji syn hakykatdanam beýleki kompaniýalardaky synlar bilen tassyklanyldy."
Bu ýerde hem mobil telefon mastlarynyň gurnalmagy bilen, başga taýdan sagdyn kärhanalarda bu bozulmagyň ilkinji
gezek ýüze çykmagy arasynda güýçli wagtlaýyn baglanyşyk bar.
Schnaitseýde Federal şöhle goragy edarasy ölçegler geçirýär we howpsuzdygyň ykrar edilendigini yglan edýär.
Radiýasiýa çäklerden ep-esli aşakda, şonuň üçin mobil telefon bazalyk stansiýasy bilen
hassalanan mal-gara arasynda baglanyşyk ýok.
"Gymmatlyklaryň çäklerden 100 ýa-da 1 000 esse pes bolandygy sebäpli, biz bu ýerde sebäp-nätije
baglanyşygyny has derňemek üçin hiç bir zerurlyk görmedik."
Emma Federal edarasy tarapyndan ulanylýan çäklendirmeler peýdasyz.
Bu barada ölçeg tehnologiýasy hünärmeni professor Günter Käs hem goşulmak bilen, has-da köp hünärmenler şeýle diýýärler.
"Häzirki çäklendirmelerimiz düýbünden ýeterlik däl, sebäbi olar diňe termiki täsirlere esaslanýar."
Bu, dokumanyň aşa gyzmagynyň öňüni almak üçin synanyşyklaryň edilýändigini aňladýar.
Termiki täsirlerden baglanyşygy bolmadyk we has pes intensivlikde ýüze çykýan beýleki ähli biologiki täsirler nazara alynmaýar.
Salzburgda üç hepde öň geçirilen halkara mobil aragatnaşyk konferensiýasynda
tassyklama: 40-dan gowrak barlag subutnama berýär.
Mobil telefonyň şöhlelenmesi bar bolan çäklendirmelerden hem pes derejede täsir edip biler.
Täcrübelerde haýwanlarda beýni zeperlenmeleri ýüze çykdy, DNA-da, ýagny adam öýjüklerinde genetiki üýtgeşmeler,
siňänleriň ösmegi we siňänlik siňänlerde ýüze çykdy.
Konferensiýa kararda çäk gymmatynyň düýpgöter azaldylmagyny talap edýär.
Karar Germaniýanyň Tibb Assosiasiýasy tarapyndan hem gol çekildi.
Elýeterli barlaglardan çykarylan netijeleri:
biz jemgyýetçilik saglygyny goramak maksady bilen çäklendirme derejesiniň çäk gymmatynyň
ep-esli azaldylmagy ugrunda tagalla edýäris.
"Radiasiýa goragy boýunça Federal edaranyň häzirki çäkleri saklamagy ünsüzlik dälmi?"
"Men pikirimçe, eger şoňa eýerseň, bu ünsüzlik, hawa."
We biz olardan ylmy netijelere üns bilen garamagy haýyş edýäris – we bu ýerde nygtamak gerek, olar abraýly ylmy netijelerdir.
we diňe şol däl.
Schnaitsee faýly, döwlet radiýa goragy edaralary tarapyndan kenara goýlan, ähtimal gaýtadan açylmaly bolar.
Ýakynda tamamlanan barlag partlaýjy maglumatlary özünde saklaýar.
Iki ýyl dowam eden wagtda weterinar lukmanlar Bawariýa we Esse fermalaryny barladylar.
Mobil telefon şöhlelenmesine sezewar bolan we bolmadyk fermalar.
Aladalandyryjy netijeler bilen:
Mobil telefon şöhlelenmesine duçar edilen fermalarda deformasiýalar anyk has köp.
We haýwanlar başgaça hereket edýärler.
Olar ot iýmek, iýmek we ýatmak endiklerinde bozulmalar görkezýärler.
Report Mainz-de Freiburgda geçiriljek weterinariýa konferensiýasyna hödürlenen barlagyň bölekleýin netijeleri bar.
Alimleriň netijesi: Netijeler şöhle urulmagy bilen hereket arasyndaky baglanyşyklary görkezýär.
Şöhlelenme täsirleriniň dowamly stres täsirlerine meňzeşdigine ynanylýar.
Iň ynanmajak zat: Federal şöhle goragy edarasy şonuň ýaly atlandyrylýan Schnaitsee barlagy barada hiç zat bilmeýär.
"Biziňçe, iş tamamlandy."
Ölçme maglumatlary radiasiýa higienasy nukdaýnazaryndan biziň tarapymyzdan baha berildi.
Mobil telefonyň töwekgelçiligi aýryldymy?
Gowy bolmaz!
Täze barlag düşündiriş bermegiň gyssagly zerurdygyny nygtaýar.
Emma munuň ýerine, korporasiýalar eýýäm özleriniň mobil aragatnaşyklarynyň täze neslini baýram edýärler.
UMTS-iň mümkin bolan saglyk töwekgelçilikleri boýunça geçirilen gözlegler: Häzire çenli hiç biri tapylmady!
2018-nji ýylda 5G mobil aragatnaşyk temasyna bagyşlanan bu programma esasy metbugatyň tankytçy gözegçi wezipesinden nähili
uzaklaşandygyny görkezýär. Indi adamlar ýa-da daşky gurşaw üçin hiç hili alada ýok, eýsem 800 000 sany täze ýaýlym mastyny
gurmak we ähli signal ýetmeýän nokatlary aradan aýyrmak baradaky yglan edilýär, sanki bu dünýäde iň adaty zat ýaly:
YouTube wideosy "5G üçin 800 000 geçiriji gerek" Federal Tor Agentligi şu gün täze 5G
mobil aragatnaşyk standartynyň ýoluny açdy.
Edara geljek ýyl lisenziýalaryň auksion edilmegi boýunça düzgünleri kesgitledi.
2022-nji ýylyň ahyryna çenli Germaniýadaky ähli öý hojalyklarynyň azyndan 98%-i ýokary tizlikli internetden peýdalanyp biler.
Bitkom senagat birleşiginiň prezidenti Achim Berg: Germaniýany giň gerimli 5G bilen üpjün etmek
üçin bize takmynan 800 000 radio mast gerek boldy.
Ilkinji aladalara garamazdan, giň gerimli 5G mobil torunyň giňeldilmegi boýunça maksat häzir has-da berkidildi. ZDF-iň şu
gün, 2023-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda habar bermegine görä, internet döwründe maksat
ýurduň her burçunda gowy tor üpjün etmekdir.
2024-nji ýylyň 27-nji noýabrynda Handelsblatt gazetasy hatda ölü nokatlary aradan aýyrmak üçin
satellit tehnologiýasynyň ulanyljakdygyny habar berdi.
Pulsli mikrotolkun şöhlelenmesine edilen islendik tankyt doly nazardan düşürilýär.
Bu bolsa dünýäde häzir on müňlerçe aladalandyryjy barlaglaryň bardygyna garamazdan.
Kla.tv döredileninden bäri bu barada habar berýär we gaýtalanyp örän jikme-jik maglumat berýär:
Has-da köp adamlaryň maglumat almak üçin alternatiw mediýalara ýüz tutmagy we Serafe ýaly goşant hyzmatlaryna
mejbury töleglerini tölemäge isleg bildirmeýändigi geň dälmi?