2025eko urtarrilean, AEBetako sei banku handienek egindakoaren ondoren, munduko finantza-talde handiena den
BlackRock-ek ere Net Zero Klima Aliantzatik atzera egin zuen.
Banku zentralik boteretsuena, Federal Reserve edo laburbilduz FED, Green Finance Network-etik atera zen.
Era berean, AEBetako presidente berri Trumpek iragarri zuen berriro ere erabat fosil erregaietan zentratuko zela.
"Zulatuko dugu, maitea, zulatu."
Eguraldi muturreko fenomenoak kontuan hartuta, gazte askok inplikatuta daude klima-mugimenduetan,
hala nola Fridays for Future eta Extinction Rebellion.
Inbertitzaile nagusien erretiratzea aurpegian kolpe bat balitz bezala sentitu beharko litzateke zuretzat.
Egungo gertakariak hobeto ulertzeko, lehenik eta behin klima-babeseko mugimenduen jatorriak azter dezagun.
1. Klima-mugimenduaren agerpena
2006an, AEBetako politikari eta ekintzaile Al Gorek lehen aldiz aurkeztu zion mundu osoko
publikoari bere An Inconvenient Truth filma.
Honek gizakiak eragindako berotze globalak sortutako apokalipsi-eszenario bat irudikatzen du.
Gore multimiliokaria da eta Estatu Batuetako 45. presidenteorde izan zen Bill Clinton presidente zela.
Al Gorek 2008ko uztailan aurreikusi zuen: "Gure egungo bidea guztiz jasanezina da."
Munduko zientzialariek diote hamar urte baino gutxiago ditugula oraindik klima-krisiaren ondorio katastrofikoak
saihesteko aldaketa dramatikoak eragiteko aukera izateko.
Eta erantzukizuna hartzeko bide bakarra arazoari erroan ekitea da, hau da, erregai fosilen errekuntza gelditzea.
Ordutik aurrera, arreta guztia CO2 isurketak murriztera bideratu zen, gaizki guztien erro gisa.
Gore-k publikoa bere alde izateko egindako PR gastua 2009rako bakarrik 300 milioi dolar ingurukoa dela kalkulatzen da.
Besteak beste, Al Gorek erakundeak sortu zituen, klima-aldaketaren arloan "klima-lider" deiturikoak prestatzen zituztenak .
Honek, beraz, Fridays for Future eta Extinction Rebellion bezalako mugimenduak sortu zituen.
Greta Thunberg, Luisa Neubauer eta Alexandria Ocasio-Cortez bezalako idoloak bereziki
sustatu zituzten eta klima-sare zabala ezarri zen.
2. Teknologia berriak superaberatsentzat negozio-eredu gisa
Publikoaren pertzepzioan, Greta Thunberg bezalako aktibistek izan ziren politikariei hedabideetan
eraginkorrak ziren protesten bidez presioa egin ziotenak.
Baina publikoaren pertzepzio hau zehatza al da?
urte Greta Thunbergek lehen agerraldi publikoa egin baino lehen, Munduko Bankuak eta Munduko Ekonomia Foroak jada
klima-politika berri baterako bidea ezartzen ari ziren.
Klima-protestak hasi baino urte batzuk lehenago, finantza-erraldoiek ere ehunka mila milioi inbertitzen hasi
ziren etorkizuneko inbertsio-funtsetan, askotan baliorik gabeko "klima-enpresetan" eta ekoizpen-gaitasunak handitzen.
Honek aukera eman zien merkatuaren lider gisa finkatzeko eta negozio handietarako posizio egokian kokatzeko.
Harritzekoa bada ere, 2018ko abuztuan Greta lehen aldiz hedabideetan eraginkorra izan zen eskolako greba
agerraldiaren ondoren, politikariek ekintzak hartzen hasi ziren.
Adibidez, 2018ko urriaren 17an, orduko EBko presidente Junckerrek energia garbien inbertsio funtsarekin,
Breakthrough Energy Europe-rekin, ulermen-memoranduma sinatu zuen. Hasierako paketea: 100 milioi euro.
Superaberatsak diren bazkide enpresei, beraz, EBko finantzaketara sarbide pribilegiatua eman beharko zaie.
Bill Gates Breakthrough Energy inbertsio funtsaren sortzailea da.
Kideak honako pertsona aberatsak dira: Facebookeko Mark Zuckerberg, hedge funts erraldoi Tiger Management-eko
Julian Robertson, Carlyle Group-eko sortzaile David Rubenstein, George Soros, Alibabako Jack Ma eta beste batzuk.
Klima-teknologiaren merkatua EBk etengabe zabaldu du.
2019ko otsailean, Junckerrek proposatu zuen EBko aurrekontuaren euro bakoitza lau eurotik 2022tik
2027ra arte klima-aldaketaren arintzerako gastatzea.
Dirudienez, politikariek beren legeriaren bidez bideak zabaldu dituzte eragile nagusien "klimaren
teknologiak" merkatu oso errentagarri baterako.
Enpresa hauek arrakasta izateko aukera bikoitza zuten. EBko diru-laguntzetatik eta beren
produktuen eskari handitik onura atera ahal izan zuten.
EBk herrialdeei presio handia egiten die eskaera hori betetzeko, haize-energia, eguzki-energia eta e-mugikortasun
bezalako teknologiak modu oldarkorrean sustatzen ari direlako.
"Oin ekologiko" edo "karbono-oin" bezalako terminoek islatzen dute CO2 orain gauza guztien neurria bihurtu dela.
Laburbilduz, "CO2" burtsa-merkatuetan moneta berri moduko bat bihurtu da.
Hasieratik, arreta guztia CO2 murriztera bideratu zen, ia eguraldi-arazo guztien kausa bakarra balitz bezala.
Ez dago ekaitzik titular berberik gabe:
Klimaren aldaketa da erruduna! CO2 isuriak murriztu behar ditugu!
Zalantzan jartzen duena da benetan suntsitzaileak diren uholde eta suteetarako beste kausa
batzuk urrunetik ere kontuan hartu ez izana.
Are okerragoa dena, zientzia-komunitateko ahotsak eta narrazio publikoa zalantzan jartzen duten
adituek ez dute inolako aukerarik hedabideetan agertzeko.
Adibidez, gaur egun eguraldi-hondamendiak erraz sortu daitezkeela erakusten duten patente ugari daude.
Ingurumenaren suntsiketa, hala nola mozorroen mozketa baliabide natural errentagarriak lortzeko edo
haize-parkeen hedapena, ere gutxitan eztabaidatzen da.
CO2k bakarrik eragindako "klimaren aldaketari" buruzko alde bakarreko fokua ia erabat baztertzen
ditu ingurumen-kalte larriak eta suntsitzaileak.
Klimaren aldaketa eta ingurumenaren suntsiketa modu onartezin batean parekatzen ari dira.
Politikara bueltatuta: Dr. Ottmar Edenhoferrek ere baieztatzen du klima-politikak inoiz ez duela ingurumenaren babesari
buruzkoa izan, baizik eta interes ekonomiko gogorrei buruzkoa.
Potsdamgo Klima Eraginaren Ikerketa Institutuko Zuzendari eta Ekonomialari Nagusia da:
"...argi adierazi behar da klima-politikaren bidez munduko aberastasuna eraginkortasunez berrbanatzen ari garela."
Nazioarteko klima-politika ingurumen-politika dela pentsatzeko ilusioaz askatu behar gara.
Honek ia ezer gutxi du ingurumen-politikarekin zerikusirik, hala nola basoen suntsipena edo ozono-zuloa bezalako arazoekin.
Nire behin-behineko ondorioa:
Hala, mega-korporazioek eta mega-miliarderik ofizialki jasangarritasun handiagoa eta "klimaren alde" defendatzen
duten bitartean, aldi berean irabazi handiak lortzen ari dira.
3. Klima-aliantzetatik masiboa exodoa
Orain hasierara itzultzen gara – BlackRock eta konpainiakoek Klima Aliantzan egindako atzera-egitea.
Honek galdera sortzen du: Zergatik ari dira inbertitzaile handienak orain "teknologia
berdeetatik" urruntzen eta energia nuklearrera jotzen?
Eta ZERENGATIK nahi du AEBetako presidente Trump-ek berriro erabat fosil erregaietan oinarritu?
Bat-batean ingurumenaz axola ez zaie? Edo inoiz axola izan ez zaie?
Finantza aditu eta analista Ernst Wolff-ek oso ulergarria den arrazoia ematen du.
"Agenda nagusi berria adimen artifizialarekin lotuta dago."
Eta interesgarria da, izan ere, aurtengo Munduko Ekonomia Foroak, Davosen egiten den bilerak, "Adimentsu Aroan Lankidetza"
leloa du, beraz, guztia adimen artifizialari buruzkoa da.
Eta azkenaldian adimen artifiziala behin eta berriz aipatu da, batez ere hemen Suitzan,
Munduko Ekonomia Foroari buruzko txosten guztietan.
Eta beti deskribatzen dute mehatxurik ez dela, baizik eta lan berri asko sortzen dituela, beraz, guztiok ez dugu
batere kezkatu beharrik. Baina alderantzizkoa da egiaz.
Beraz, boterean daudenek, naturalki, interesa handia dute adimen artifiziala aurrera eramateko,
izan ere, horrekin diru asko irabazi baitaiteke.
Interesgarria da, halaber, ohartzea BlackRock-ek Nazio Batuen Net Zero ekimenetik orain gutxi atzera egin duela.
Hori da, arreta ez dagoelako gehiago klima-aldaketan, baizik eta energia nuklearrean.
Eta zentral nuklearrak azkar eraiki ezin direnez, urte batzuk – agian urte asko – beharko dira erabilgarri
egoteko, beraz, oraingoz erregai fosiletan oinarratu behar dugu.
Eta haiengan fidatzen bazara, ezin izango duzu klima-agendari eutsi.
Interesgarria da ohartzea inork ere ez zuela inoiz esan CO2 zerga indargabetu beharko litzatekeela.
Beraz, mugarik gabe aberasten jarraituko dute, eta, noski, ikusiko dugu nola Munduko Ekonomia Foroak
nolabaiteko ideologiko babesa ematen dion guztioi.
4. Adimen artifizialaren energia-kontsumoa eta haren iraunkortasuna
Adimen artifizialeko enpresen barruan, adimen artifizialaren iraunkortasuna eztabaida bizien gaia da.
2024ko azaroaren 26an, eztabaida laburbiltzen zuen artikulu bat argitaratu zen Al Goren webgunean.
"Estimu baten arabera, OpenAIren GPT-4k entrenatzeko 50 gigawatt-ordu (GWh) elektrizitate behar izan zituen – hiri
txiki baten urteko kontsumoaren baliokidea gutxi gorabehera."
Adimen artifizialeko ereduak hobetzen jarraitzen duten heinean, gero eta handiagoak diren datu-zentroak behar dituzte.
Zuckerberg-ek esan zuen datu-zentro bakar bat martxan jartzeko zentral elektriko oso bat behar izan daitekeela.
Energia Nazioarteko Agentziak (IEA) espero du energia-eskaera ia bikoiztuko dela 2022tik 2026ra bitartean.
Hala ere, askoz ere drastikoagoak diren aurreikuspenak ere badaude.
Ondorioa ere oso argigarria da:
Egia esan, uste dugu oso litekeena ez dela hodei-hornitzaile batek bere datu-zentroen
hedapena motelduko klima-helburuak betetzeko.
Azken finean, uste dute "jainko digitala" asmatzeko lasterketa batean daudela – eta, beraz, haientzat, azkar
eraiki ezean geratzeko arriskuak askoz handiagoa du gehiegi eraikitzeko arriskuaren aldean.
Beraz, boterean daudenek energia alternatiboetatik urruntzeko eta beste bide bat hartzeko arrazoia hauxe da:
Energia berdea ez da nahikoa mundu mailako sare digital baten eta adimen artifizialaren hedapenerako.
Berriro laburbildu dezagun:
1. Hasieratik, jendea beldurtu zen CO2aren klima-alarma bakartiarengatik.
Al Gore bezalako enpresa-lobby aberatsak ordezkatzen dituzten PR agentziek Greta Thunberg bezalako
hedabideetan trebeak diren idoloak sustatzen dituzte.
Klima-mugimendua politikako jendearentzako bozeramaile gisa balio du.
2. Politikariek legeak onartzen ari dira CO2 isuriak modu bereziki azkar batean murrizteko, eta horrek
teknologia berde ofizialetarako merkatu erraldoi bat sortzen du.
Irabazleak: mega-korporazioak, zeinek aspalditik, kasualitatez, teknologia horietan zehazki, miliardoak inbertitu zituztenak.
Bi aldiz irabazten dute: beren produktuekin dirua irabazten dute eta, gainera, zergen kutxetatik diru-laguntzak jasotzen dituzte.
3. Jokalari handienen iraunkortasun itxurazkoa argi geratzen da beren "proiektu gogokoenetan", hala nola adimen artifizialean.
Han, ez du axola energia-beharrek eta askotan aipatzen diren CO2 isuriek neurrigabe handitzen ari direla.
Ahaztu dezagun lur garbiketek eragindako beste ingurumen-kalteak, lur arraroen meategiek
ur-bideak eta lurzorua kutsatzea, eta abar.
Erreboluzio digitala arriskuan ez jartzeko, edozein bitarteko beharrezkoa justifikatuta dago.
Klima-aliantzak? Finantza-tiburoen interesak zerbitzatzen dituzten bitartean bakarrik.
4. Beraz, argi dago eragin handieneko zirkuluak ez zirela inoiz benetan ingurumenaren babesaz arduratu.
Konplexu finantzario digitalaren helburua "jainko digital" bat sortzea da.
Jendea albo-gaiek distrakzioan jartzen dute, hala nola energia nuklearra, erregai fosilak edo energia
berriztagarriak klima babesteko hobeak diren ala ez.
Hala ere, baliabideen gosezina diren kontsumitzaile nagusiak eztabaidan soilik baztertuta daude.
Gure ondorioa: "Klima-mugimendua" bide-hiltze batera heltzen ari da eta politikariek eta finantza-korporazio
handienek beren interesetarako bakarrik oker erabiltzen dute.
Jendeak Lurraren gehiegizko ustiapenaren atzean dauden benetako errudunak identifikatzen dituenean, urrats
erabakigarri bat izango da benetako ingurumen-babeserantz.
Ez izan gehiago ustiatua; mesedez, informatu zaitez inolako okerreko ikuspegirik gabe!