WEBVTT

00:08.000 --> 00:11.025
Responsablite kolektif

00:11.025 --> 00:17.061
Lè m pale jodi a sou pinisyon
kolektif, sa fè nou tranble an premye.

00:17.061 --> 00:25.188
Refleks enkontrole yo imedyatman fè nou konnen ke yon
bagay tankou pinisyon kolektif pa ka egziste ankò jodi a.

00:25.188 --> 00:30.932
Kòm yon sosyete eklere, nou sètènman depase trajedi Mwayennaj la!

00:30.932 --> 00:40.118
Refleksyon kontanporen plis fè nou sonje sèn trajik pinisyon
kolektif anba Sosyalis Nasyonal nan ane 1930 ak 1940 yo.

00:40.118 --> 00:47.694
Oswa pinisyon kolektif gouvènman
Izrayèl la te pratike nan ane 1980 yo.

00:47.694 --> 00:55.783
Oubyen ankò, pèsekisyon espirityèl yo nan
Kore di Nò nan ane 1950 yo anba Kim Il-Sung.

00:55.783 --> 01:01.684
Kidonk, poukisa nou ta chaje tèt
nou ak panse sou pinisyon kolektif?

01:01.684 --> 01:11.889
Petèt se vre ke, ak tout mezi sekirite kont
neo-fasism, ka Philipp Scheidemann lan pa t ap ka repete.

01:11.889 --> 01:19.695
Li enposib pou imajine ke yon Gestapo tankou sa ki te
egziste 13 jiyè 1933 ta ka janm retounen pou fòse fanmi

01:19.695 --> 01:24.402
yon moun akize pou yo responsab ansanm oswa pou fòse yo.

01:24.402 --> 01:33.841
Men mwen mande: Èske ou vrèman sèten ke sosyete "trendi"
nou an pa gen anyen pou wè ankò ak responsablite kolektif?

01:33.841 --> 01:44.075
Kounye a, ann konsantre sou lefèt ke tout enstans
pinisyon kolektif ki te fèt nan listwa imen te yon ti anyen

01:44.075 --> 01:50.863
konpare ak sa nou oblije andire jodi a nan tout aspè lavi nou.

01:50.863 --> 01:56.843
Epi, sa ki pi etranj la, se ke majorite
moun yo pa menm reyalize sa k ap pase a.

01:56.843 --> 02:07.125
Premyeman, sepandan, mwen dwe ankò elaji pèspektiv ou abitye a,
chan vizyon ou, pou ou pa asosye tèm 'Sippenhaft' (responsablite

02:07.125 --> 02:11.720
fanmi) sèlman ak sènaryo tankou sa yo nan novanm 1939.

02:11.720 --> 02:18.814
Sippenhaft se pa sèlman lè Gestapo a arete
imedyatman tout fanmi asasen Elser ki te konfese a apre yon

02:18.814 --> 02:22.612
atak ki echwe, tankou sa ki te fèt sou Adolf Hitler.

02:22.612 --> 02:29.107
Oswa tankou nan prentan 1945, lè douz manm
fanmi Stauffenberg ak yon gwoup anviwon 100

02:29.107 --> 02:33.688
prizonye te rasanble nan kan konsantrasyon Buchenwald.

02:33.688 --> 02:43.270
Jodi a, nou pran distans tou ak nenpòt asosyasyon ak Jiyè 2002,
lè Tribinal Siprèm Izrayèl la te bay limyè vèt pou

02:43.270 --> 02:54.291
kidnape manm fanmi sispèk teworis yo pou yo te ka depòte yo
soti nan Lwès Bank pou ale nan Zòn Gaza kòm boukòl imen.

02:54.291 --> 03:03.373
Non, vèsyon pòsmodèn responsablite kolektif nou ap pale kounye a
varye soti nan responsablite finansye nou pou tout

03:03.373 --> 03:11.587
sistèm sante ak ekonomik nou an ki distòsyon e
kriminèl rive nan sistèm enfòmasyon nou yo ki abize.

03:11.587 --> 03:21.205
Yo kouvri responsablite finansye nou pou chak absidite
syantifik, chak zak kachèt teworis kont lanati ak anviwònman an.

03:21.205 --> 03:30.521
Epi, natirèlman, yo enkli tou tout biwokrasi initil ak
tout foli kiltirèl, ideyolojik ak edikasyon jeneral.

03:30.521 --> 03:36.383
Wi, nou responsab tou pou yon pakèt aktivite
sosyete sekrè ak sèvis sekrè ki kache dèyè

03:36.383 --> 03:40.004
politik, ak trilyon dola nan taks obligatwa.

03:40.004 --> 03:45.895
Nan fè sa, nou ap tou nouri fidèlman tout
aparèy jidisyè a ke yo te enfiltre, malgre

03:45.895 --> 03:50.522
fayit legal li ki la depi lontan e ki evidan.

03:50.522 --> 03:58.245
Epi men kijan responsablite kolektif nou
kounye a parèt an detay ak nan chif apeprè – pou

03:58.245 --> 04:02.654
site sèlman douz domèn responsablite finansye:

04:02.654 --> 04:11.805
1. Malgre medya prensipal yo – mwen renmen rele yo medya ki
ankouraje lagè – ap bay manti ak twonpe nou

04:11.805 --> 04:20.978
jou apre jou, nou oblije peye chak mwa frè
kolektif responsablite GEZ ak SERAFE. Èske sa kòrèk?

04:20.978 --> 04:28.405
Nan Swis, sa egal a 1.37 milya CHF nan frè
anyèl pou responsablite konjwen peye bay SERAFE.

04:28.405 --> 04:34.085
Nan Almay, yo kolekte chak ane 8,5
milya ero nan frè lisans obligatwa GEZ.

04:34.085 --> 04:43.239
2. Apre nou te deja mete an valè nan lòt pwogram fason ki pi
kriminèl yo te pran dèt nasyonal nou an,

04:43.239 --> 04:50.229
kounye a nou kontribye sa ki annapre a nan
responsablite kolektif ki peze sou nou kounye a.

04:50.229 --> 04:57.823
Nan Swis, chif la te 141.687 milya CHF an 2023.

04:57.823 --> 05:11.066
An Almay an 2024, 2,635.1 milya €. Sa se 2.63 trilyon €.

05:11.066 --> 05:19.465
Pou de peyi sa yo sèlman, sa bay
yon total modès apeprè 2.78 trilyon.

05:19.465 --> 05:27.002
Jis panse sou sa chif sa a reprezante: se 2,780 × 1 milya ero.

05:27.002 --> 05:35.697
E jan ou pwobableman sonje nan lekòl, 1
milya ero konpoze de 1,000 milyon ero.

05:35.697 --> 05:45.314
Okenn nan nou pa ka konprann oswa ranbouse kantite
koupabilite kolektif sa a, ni mantalman ni finansyèman.

05:45.314 --> 05:54.871
Pa gen lòt solisyon ki valab isit la, chè
zanmi: pwoklamasyon yon anilasyon total dèt mondyal.

05:54.871 --> 06:00.740
Nou ka fasilman pwoklame yon referandòm
konsa nan yon referandòm demokratik mondyal.

06:00.740 --> 06:06.386
Sa a nan pouvwa pèp la, paske se yo menm ki sovèren sètifye.

06:06.386 --> 06:15.668
An pasan, nan Bib la, Bondye te dekrete yon remiz dèt
san okenn konpwomi chak 50èm ane, yo rele ane remiz la.

06:15.668 --> 06:25.533
Ann li sa ansanm: "Epi n ap konsakre senkantyèm ane a, epi n
ap pwoklame libète nan tout peyi a pou tout abitan li yo."

06:25.533 --> 06:33.876
Sa a pral yon koz pou rejwi, e konsa chak nan nou ap
retounen nan pwopriyete li epi chak ap retounen nan klan li.

06:33.876 --> 06:36.419
Si sa pa yon rezon pou jere!

06:36.419 --> 06:47.370
3. Twazyèmman, an nou gade konbyen taks yo
"fòse" nou peye pa moun chak ane: an 2023, sa

06:47.370 --> 06:53.166
te monte a 74.784 milya CHF nan peyi Laswis.

06:53.166 --> 06:58.358
Nan Almay, €915.8 milya – se sèlman taks.

06:58.358 --> 07:06.619
Konpare ak ane anvan an, sa te reprezante yon
ogmantasyon de 20,000 x 1 milyon ero an Almay.

07:06.619 --> 07:11.216
4. Konbyen peman nou te fè bay Inyon Ewopeyen
an dapre prensip responsablite kolektif la?

07:11.216 --> 07:19.480
Nan Swis, nou te peye 1.7 milya CHF
an 2024 pou akò bilateral sèlman.

07:19.480 --> 07:29.997
An Almay, kontribisyon kay sa a, ki rele ak afeksyon pou
Inyon Ewopeyen an, te monte a €29.874 milya nan menm ane a.

07:29.997 --> 07:36.695
5. Lè sa a, nou tout pral tonbe anba
responsablite kolektif pou taks sou alkòl ak tabak.

07:36.695 --> 07:43.224
Nan pwen sa a, kèk moun ap natirèlman opoze epi
di: "Tann yon minit – mwen pa fimen ni bwè –

07:43.224 --> 07:47.660
taks sa a te byen pase bay moun ki responsab yo."

07:47.660 --> 07:56.139
Sepandan, nou neglije lefèt ke pati ki pi atiran
nan ekonomi nou an sibi pèt ki vizib kòm rezilta.

07:56.139 --> 08:03.724
Pa egzanp, paske anpil moun ki fimen ak bwè
senpleman pa gen lajan ki nesesè pou manje ki an

08:03.724 --> 08:07.934
sante, ale wè pou aktivite espòtif oswa touris.

08:07.934 --> 08:10.794
Anpil moun toujou mete menm rad yo, e ekonomi an soufri akoz sa.

08:10.794 --> 08:14.055
Yon moun ta ka kontinye san rete, ou konnen?

08:14.055 --> 08:23.584
E nenpòt moun an sante ki vle jwi yon bon vè diven pou chanje ap
peye, pa egzanp, ant 9 ak 12 CHF pa desilit

08:23.584 --> 08:31.996
nan yon restoran nan Zurich jodi a pou
diven mwayèn oswa move – kit li wouj oswa blan.

08:31.996 --> 08:35.504
Men tou yon apèsi tou kout sou taks aktyèl sou tabak yo:

08:35.504 --> 08:48.684
Nan Swis, yo te rive nan 2.025 milya CHF an 2023.
Nan Almay, yo te rive nan 14.6 milya € an 2020.

08:48.684 --> 08:59.614
Mwen mansyone atik sa a paske yo prezante nou prèv ke lidè
nou yo te parye an sekrè ak kontribisyon pansyon nou yo sou

08:59.614 --> 09:06.342
mache bousye a, e yo pèdi plizyè dizèn milya nan pwosesis la.

09:06.342 --> 09:10.833
Ou pa konnen anyen sou sa? Gade pwogram ki ap pase nan fon an.

09:10.833 --> 09:17.684
Kisa yo t ap fè ak taks nou sou alkòl ak tabak?

09:17.684 --> 09:24.440
Sa nou bezwen, chè zanmi, se yon siveyans
konplè sou tout mouvman lajan ak kouran lajan kach!

09:24.440 --> 09:30.005
Epi siveyans sa a dwe fèt pa moun
net depi A rive Z. Nan tout zòn.

09:30.005 --> 09:35.915
Tout bagay dwe egzamine ak anpil
atansyon pa otorite ki vrèman enpasyal.

09:35.915 --> 09:42.369
Sinon, n ap senyen jiskaske nou
mouri akoz tout abi pouvwa kache sa yo.

09:42.369 --> 09:51.425
6. Mwen rive nan kontribisyon pou responsablite
konjwen nan domèn anviwònman an: ki wo taks obligatwa yo la?

09:51.425 --> 09:56.332
Ou konnen, an reyalite, tout bagay sa yo pi wo
anpil pase sa, paske sa yo se sèlman chif ofisyèl yo.

09:56.332 --> 10:10.761
Nan Swis, sa te monte a 16.2 milya CHF an 2023. Nan Almay,
taks sou anviwònman yo te monte a 966.698 milya € an 2022.

10:10.761 --> 10:19.842
7. E kounye a, pou youn nan pi gwo konstriksyon pinisyon
kolektif la, ke m ap diskite plis an detay pita: sistèm

10:19.842 --> 10:25.104
swen sante a – kontribisyon asirans sante obligatwa nou yo.

10:25.104 --> 10:40.386
Nan Swis, nou te depanse 91,482 milya CHF nan swen
sante an 2022 – sa fè 10,428 CHF pou chak sitwayen!

10:40.386 --> 10:46.252
Kèk dizèn ane de sa, chif sa a te egal a kèk santèn frank Swis.

10:46.252 --> 10:56.778
Nan lòt mo, sa te 11.7% nan pwodwi
domestik brit. Nan 1960, li te sèlman 4.5%.

10:56.778 --> 11:07.829
Pandan menm peryòd la, Almay te fè 497,7
milya ero, oswa 5 939 ero pou chak abitan.

11:07.829 --> 11:15.431
Sa te reprezante yon ogmantasyon adisyonèl nan
peman obligatwa yo de 4.8% konpare ak ane anvan an!

11:15.431 --> 11:19.353
Ou wè, n ap peye plis an plis epi n ap vin
pi malad an plis. Se sa tout bagay la ye.

11:19.353 --> 11:23.115
Mwen pa vle viv ankò nan pinisyon kolektif sa a.

11:23.115 --> 11:29.927
E responsablite kolektif konsènan rechèch
syantifik, ki souvan tèlman absid an tèm de chif?

11:29.927 --> 11:39.329
Kidonk, pa egzanp, peman obligatwa nou yo pou
vwayaj nan espas, CERN nan Swis ak lòt enstitisyon?

11:39.329 --> 11:53.938
8. Kontribisyon bay CERN an 2024 te monte a: -
45.8 milyon CHF nan Swis - 258.2 milyon € nan Almay

11:53.938 --> 12:03.239
9. Pou kontribisyon resan yo nan ESA, sètadi
Ajans Espas Ewopeyen an, Swis la te bay ankò 600

12:03.239 --> 12:08.625
milyon CHF, e Almay la te bay ankò 951.6 milyon €.

12:08.625 --> 12:18.932
10. Nan Swis, anviwon 3% nan PIB (Pwodwi Entèn Brit),
oswa plis pase 20 milya CHF, depanse chak ane nan rechèch

12:18.932 --> 12:24.795
jeneral, e sa se sèlman pou rechèch debaz ak devlopman.

12:24.795 --> 12:33.481
Men nou ka wè sa sa mennen aktyèlman nan fòm teknoloji
siveyans ki vin pi sofistike, pami lòt bagay. Èske ou konprann?

12:33.481 --> 12:41.826
Yo pran 121.4 milya ero nan men nou
Alman pou menm bagay la nan ane 2022 sèlman.

12:41.826 --> 12:50.643
11. Kilti a, ki vin pi plis an plis kesyonab, ap
vide nou sèch tou nan yon fason ki sanble ak yon klan.

12:50.643 --> 12:58.835
Nan Swis, sa te koute nou CHF 343 pou chak abitan an 2021 sèlman.

12:58.835 --> 13:04.448
Kontribisyon obligatwa Almay la te anviwon 14.5 milya ero.

13:04.448 --> 13:11.878
12. Men mekanis fòse militè nou yo dwe
konsidere kòm pinisyon kolektif tou.

13:11.878 --> 13:23.464
Malgre dè milyon moun ki renmen lapè t ap manifeste ouvètman pou
lapè, nou, Swis net yo, te ankò takse 5.7

13:23.464 --> 13:34.910
milya frank Swis an 2023. Epi Alman ki bouke ak
lagè yo te takse ankò 72 milya ero an 2024.

13:34.910 --> 13:46.730
Lè w gade sèlman 12 zòn responsablite kolektif
sa yo, depans total pou Swis la se anviwon 24,000

13:46.730 --> 13:52.921
CHF pa moun pa ane – enkli tibebe yo, sonje sa.

13:52.921 --> 13:59.188
An Almay, chay la rive jiska 32,000 ero pa moun pa ane.

13:59.188 --> 14:09.014
E anplis de taks anyèl obligatwa sa yo, jan nou te
deja mansyone, nou tou chaje ak dèt nasyonal kriminèl la.

14:09.014 --> 14:17.787
Nan Swis, sa vle di yon CHF 16,000 anplis
pou chak moun, enkli tibebe ki fèk fèt.

14:17.787 --> 14:22.588
An Almay, sa egal apeprè 32,000 ero anplis pou chak moun.

14:22.588 --> 14:33.927
Si nou adisyone sa epi gade sèlman sou ane 2024, chak
sitwayen Swis ak Alman kounye a gen an mwayèn 60,000 CHF

14:33.927 --> 14:39.940
oswa ewo – ki apeprè menm bagay la – nan dèt kolektif.

14:39.940 --> 14:49.459
E nan kalkil sa a, nou sètènman neglije e konsa nou
inyore plizyè lòt egzanp frapan sou pinisyon kolektif.

14:49.459 --> 14:58.901
Sepandan, kesyon lojik la leve: Ki sa ras imen ki
twonpe a ka aktyèlman fè kont tout devlopman terib sa yo?

14:58.901 --> 15:07.912
Apre tout, li sibi menm sò ak madanm Odise, ki pandan absans long
mari li te oblije gade san li pa t ka fè anyen

15:07.912 --> 15:17.419
pandan yon foul pretandan avare san konsyans t ap
devore byen mari li – pou site mitoloji grèk Omè.

15:17.419 --> 15:23.378
Sepandan, nan diskou sa a, mwen ap fè
referans ak opsyon ki pi modere ak fason pou sòti

15:23.378 --> 15:27.188
nan pinisyon kolektif pase sa Odysseus te pran.

15:27.188 --> 15:34.624
Apre tout, jan tout moun konnen, lè li retounen,
li touye san pwosedi tout pretandan ki t ap

15:34.624 --> 15:40.021
eksplwate Penelope li a, konsa li reprann kontwòl Ithaca.

15:40.021 --> 15:47.377
Kite m kounye a pwopoze yon modèl finansman ki pi jis e,
nan sans ki pi vre mo a, ki pi benefik, lè nou pran

15:47.377 --> 15:51.474
egzanp responsablite kolektif nou nan sistèm swen sante a.

15:51.474 --> 15:55.153
Nou jis ap jwe ak ide pou kounye a, san okenn obligasyon.

15:55.153 --> 16:05.400
Koute m. Paske se nan sistèm swen sante nou yo menm ki
pi absid enjistis pinisyon kolektif la rele nan syèl la!

16:05.400 --> 16:13.044
Se pa sèlman Pyetis ki pi devwe yo ak moun ki gen lespri chaste
yo ki fòse pou ko-finanse avòtman, men kounye a

16:13.044 --> 16:21.129
yo fòse tou pou ko-finanse tout kalite operasyon
chanjman sèks pou moun ki pa satisfè seksyèlman.

16:21.129 --> 16:28.775
Wi, dèske yo pa vle penis ankò epi yo gen yon vajen atifisyèl ak
tete plen enplante, yo mande nou pou peye tout

16:28.775 --> 16:36.571
depans yo – e, natirèlman, tout bagay sa a ka
ranvèse nan nenpòt direksyon (chiriji ranvèsman).

16:36.571 --> 16:44.088
Sepandan, sistèm swen sante nou an te menm
jan enjis nan tout aspè depi plizyè dizèn ane:

16:44.088 --> 16:51.010
Moun ki pi modere ak konsideran yo toujou fòse
san pitye peye pri ki toujou ap ogmante pou

16:51.010 --> 16:54.751
domaj ki vin apre akoz moun ki manje ak bwè twòp.

16:54.751 --> 16:58.309
Enkase, fòk nou mete aksan sou sa.

16:58.309 --> 17:05.650
Anpil moun ki viv yon lavi modès e prèske chaste
oblije peye konsekans perve seksyèl yo ak tout maladi

17:05.650 --> 17:10.614
yo, chanpiyon yo ak maladi seksyèlman transmisib yo.

17:10.614 --> 17:16.639
Moun ki metikule e ki ijyenik nan tout aspè
oblije peye pou domaj ki vin apre akoz konpòtman

17:16.639 --> 17:21.352
kontanporen yo ki viv tankou kochon e ki refize aprann.

17:21.352 --> 17:30.230
Yo anjeneral toujou malad sèlman paske yo twò
parese pou efase salte sou kò yo ak nan kay yo.

17:30.230 --> 17:36.347
Nan lòt bò, nanm ki pi sansib yo oblije sipòte
konpòtman ekstrèmman twòp moun ki depann sou dwòg,

17:36.347 --> 17:39.489
alkòlik, moun k ap pran pil ak lòt moun antisyal.

17:39.489 --> 17:42.277
Tout moun tèt di ki pa vle aprann anyen.

17:42.277 --> 17:51.303
Anplis de tòti chak mwa sa a, gen tou dispit etènèl,
tout-konnen ant pati dwat ak pati gòch, ant liberal ak

17:51.303 --> 17:57.746
konsèvatè, ant gwoup relijye ak gwoup ki pa relijye, elatriye.

17:57.746 --> 18:04.403
E se egzakteman nan tout ti diskisyon san rete sa yo, kote tout
moun pretann yo konn tout bagay, mwen santi

18:04.403 --> 18:11.198
potansyèl pou yon sistèm swen sante ki totalman
nouvo e ki, poutèt sa, absoliman jis, cheri m yo:

18:11.198 --> 18:21.415
Dapre pwovèb la, "Zwazo ki gen menm plim rasanble ansanm," oswa
dapre lwa pwouve ki di ke menm bagay atire menm

18:21.415 --> 18:31.297
bagay, li ta jis si nou ta òganize finansman
sistèm swen sante nou an dapre egzakteman kritè sa yo.

18:31.297 --> 18:42.320
Mwen panse yon esè pa ta fè mal. Mwen defann yon referandòm
demokratik kote nou vote an favè yon pwojè pilòt nan sans sa a.

18:42.320 --> 18:49.928
Tout patisipan volontè yo ta dwe senpleman egzante de tout
obligasyon anvan yo anvè nenpòt fon asirans

18:49.928 --> 18:58.375
sante oswa nenpòt règleman sante ki egziste deja,
pandan dire pwojè pilòt sa a ki ofisyèlman apwouve.

18:58.375 --> 19:06.624
Nan langaj senp, sa ta vle di, pa egzanp, ke bò gòch la ta
opere pwòp sistèm swen sante li, menm jan bò dwat la ta fè.

19:06.624 --> 19:11.672
Okenn moun ki sou bò gòch pa ta dwe pèmèt antre nan chèn
apwovizyonman bò dwat la, e okenn moun ki sou bò dwat pa ta dwe

19:11.672 --> 19:14.995
pèmèt konekte ak sistèm perfizyon bò gòch la, si se sa sa vle di.

19:14.995 --> 19:21.121
Menm jan an tou, liberal yo ta dwe gen pwòp
sistèm sipò ak finansman pa yo, menm jan ak moun

19:21.121 --> 19:25.178
ki pataje menm kwayans relijye oswa lòt kwayans.

19:25.178 --> 19:32.529
Tout moun ta dwe lib pou yo antre nan nenpòt
gwoup yo chwazi, men li dwe yon gwoup parèy yo.

19:32.529 --> 19:43.463
Sa ta fè li byen klè kiyès nan tout moun ki konnen tout bagay e ki
ap denigre youn lòt ki vrèman ap mennen yon vi ki pi an sante.

19:43.463 --> 19:52.265
Nan pwen sa a, fòk nou mete aksan ankò klèman sou lefèt
ke pifò maladi yo senpleman gen rapò ak stil de vi ki pa

19:52.265 --> 19:56.961
natirèl ak fason pou viv ki pa natirèl, èske w konprann?

19:56.961 --> 20:06.518
Domaj jeneral pou popilasyon an ki koze pa radyasyon telefòn
mobil, dlo potab kontamine, smog, elatriye, ta kontinye distribye

20:06.518 --> 20:11.152
egalman atravè tout gwoup nan nouvo sistèm finansman an.

20:11.152 --> 20:16.326
Apre tout, tout moun afekte egalman, kit yo konnen sa oswa non.

20:16.326 --> 20:23.736
Malerezman, tretman medikal la, ki vin pi chè
pandan dènye syèk yo, ap konsantre plis ak plis

20:23.736 --> 20:28.764
sèlman sou trete sentòm yo olye de kòz maladi yo.

20:28.764 --> 20:36.103
Inyorans kriminèl sa a sou relasyon fondamantal
ak lwa lanati yo te natirèlman mennen nan pwofi

20:36.103 --> 20:42.238
kriz astronomik pou tou de doktè yo ak Gwo Farma.

20:42.238 --> 20:51.677
Apre plizyè dizèn ane ap fè travay sosyal ak moun ki depann sou
dwòg, alkòlik ak lòt moun ki malad mantal, mwen ka di w

20:51.677 --> 21:00.585
avèk sètitid ke se egzakteman pati ki gen pi gwo bouch
yo ki lakòz plis domaj nan sistèm sosyal ak sante nou yo.

21:00.585 --> 21:09.100
Nan pratik, sepandan, yo toujou rive pran wòl ki pi
dominan nan politik epi dikte tout bagay pou nou.

21:09.100 --> 21:14.200
Se menm moun sa yo k ap kontinye
enpoze sou nou lwa ki vin pi san sans.

21:14.200 --> 21:24.373
Finalman, sepandan, espès sa yo ta dispoze chanje pwòp fason yo
viv, pou soumèt yo anba lwa lanati oswa menm obligasyon moral.

21:24.373 --> 21:27.888
Epi ou wè, mwen pa mansyone okenn sèk oswa non espesifik isit la.

21:27.888 --> 21:35.369
Kounye a se jis yon kesyon de prensip. Se jis yon
kesyon de reflechi sou yon nouvo sistèm finansman kote

21:35.369 --> 21:39.852
tout moun dwe rete ak pwòp kalite yo nan tèm pratik.

21:39.852 --> 21:51.435
Pou yon esè, nou ta dwe limite tanporèman sistèm
asirans sante aktyèl nou yo pou moun ki vrèman vle yo.

21:51.435 --> 21:56.494
Sepandan, tout lòt moun dwe gen libète pou yo kite tanporèman.

21:56.494 --> 22:05.056
Mwen kenbe ke nan yon a twa ane, nou ta wè trè klè
ki gwoup ki ta oblije chanje radikalman fason yo

22:05.056 --> 22:11.485
viv pou yo pa ta soufoke finansyèman pa konsekans yo.

22:11.485 --> 22:19.839
M ap mennen sa pi lwen: nouvo prensip la ta ke chak moun ta dwe
mete tèt ansanm ak omwen 1,000 a 2,000 moun ki gen menm panse,

22:19.839 --> 22:24.325
ke yo chwazi poukont yo, pou fòme yon sèl sistèm swen sante.

22:24.325 --> 22:31.874
Ideyalman, sèk sa yo ta ka detèmine pwòp inite
administratif oswa komite yo san yo pa bezwen

22:31.874 --> 22:36.478
achte bilding espesyal ki gen tout aparans yo.

22:36.478 --> 22:45.810
Soti lakay ou, ou ta ka anrejistre epi trete ka maladi yo an gwoup
ki fasil jere atravè konferans telefòn oswa nenpòt lòt mwayen.

22:45.810 --> 22:53.185
Tout sa ki ta nesesè se patisipan onèt ak ouvè,
jan sa te koutim nan tribinal pèp yo nan tan

22:53.185 --> 22:58.816
lontan, sètadi tribinal jiri oswa tribinal popilè.

22:58.816 --> 23:08.950
Tankou yon fanmi, nou ta mete tèt nou ansanm pou yon ti
moman, gade ka maladi yo epi deside ki kour tretman pou pran.

23:08.950 --> 23:15.720
Sa sèlman ta elimine plizyè milya dola
nan depans biwokrasi ak enfrastrikti.

23:15.720 --> 23:22.412
Pandan menm pri asirans sante yo ka chaje jan
yo te ye anvan nan faz inisyal la, salè

23:22.412 --> 23:26.652
administratif yo ta dwe rete pi ba posib okòmansman.

23:26.652 --> 23:32.078
Se sèlman lè yo fin akimile yon rezèv lajan
pou maladi ki ase pou bay konfyans an

23:32.078 --> 23:37.801
jeneral, yo ta dwe ogmante salè administratif yo.

23:37.801 --> 23:41.615
Gen kèk bagay ki ta ka diferan, men ou
konprann, ou dwe reflechi sou sa an premye.

23:41.615 --> 23:48.084
Epi salè administratif yo ogmante sèlman an pwopòsyon
ak sipli ki jenere yo, menm jan ak yon sistèm bonis.

23:48.084 --> 23:56.047
Sa t ap ekstrèmman benefik tou si, tankou nan Lachin ansyen,
doktè nan nouvo sistèm swen sante a te peye

23:56.047 --> 24:03.892
sèlman apre yo te reyalize yon siksè ki vrèman vizib
ak atizay yo; sinon nenpòt moun ta ka vin doktè.

24:03.892 --> 24:09.547
Administrasyon volontè a ta, natirèlman, se
glasaj sou gato a. Mwen jis ap panse a vwa wo.

24:09.547 --> 24:15.841
Sa ta gen gwo avantaj ke tout bagay
ta trete pi vit depi nan kòmansman.

24:15.841 --> 24:22.670
E tout gaspiyaj lajan san reflechi ak tout pwofi sou
kriz ke yo te fè lobi pou yo ta fini bridsoukou, kwè sa.

24:22.670 --> 24:28.049
Plis gen sipli, se pi bon mache
asirans sante ta ka vin pou tout moun.

24:28.049 --> 24:36.209
Sa ta motive tout moun pou chwazi epi
jwenn pi bon chemen pou rekiperasyon.

24:36.209 --> 24:42.389
Ekip administrasyon volontè a ka chanje de tan zan
tan pou ke otan patisipan ke posib ka devlope yon

24:42.389 --> 24:46.354
konpreyansyon pi fon sou sistèm swen sante nou an.

24:46.354 --> 24:52.987
E mwen konnen ke, natirèlman, nouvo fòm
administrasyon sa a ta ankò yon nouvo fòm pinisyon

24:52.987 --> 24:57.310
kolektif – men mwen panse li ta pi jis pase anvan.

24:57.310 --> 25:05.971
Paske kounye a tout omoseksyèl, lesbyèn, tout
moun queer ak lòt moun ki antouzyas pou LGBTIQ

25:05.971 --> 25:10.619
ka fòme epi jere pwòp sistèm sante yo pami yo.

25:10.619 --> 25:17.919
Ansanm ak transseksyèl yo ak tout moun ki montre yon
gwo plezi nan libète san limit, yo ta kapab fòme sèk

25:17.919 --> 25:22.867
eksperyans ki ekstrèmman benefik e ki mare yo san pitye.

25:22.867 --> 25:31.441
Sistèm asirans sante aktyèl nou yo, ki toujou mete
tout moun ansanm, ta dwe konplètman egzante tout

25:31.441 --> 25:36.427
gwoup tès yo, omwen tanporèman; sa ta dwe kondisyon an.

25:36.427 --> 25:44.549
Li ta dwe enskri nan lwa ke pandan peryòd sa a, nenpòt
agresyon pa moun ki pa pataje menm opinyon yo pa admisib.

25:44.549 --> 25:54.044
Gwosè minimòm 1,000–2,000 moun ki gen menm panse – sa a se jis
yon sijesyon inisyal – ta dwe tou enkli nan lwa kòm obligatwa,

25:54.044 --> 25:58.972
pou pèsonn pa ta toudenkou jwenn tèt yo nèt poukont yo.

25:58.972 --> 26:06.169
E mwen ka asire w, apre plizyè dizèn ane travay
sosyal, ke sa a ta dwe fason ki pi konplè ak pi

26:06.169 --> 26:10.942
rapid pou mennen sosyete nou an nan pi bon sante.

26:10.942 --> 26:23.143
Nenpòt fòs ki te egziste anvan pou soumèt bay doktè lejitim
ak gwo konpayi famasetik ta nèt elimine pandan faz esè a.

26:23.143 --> 26:31.265
Pandan tan sa a, chak moun ta dwe gen dwa
garanti pou jwenn swen sante selon chwa yo.

26:31.265 --> 26:36.603
Eksepsyon sa a pa ta dwe yon pwoblèm
ditou pami moun ki gen menm panse.

26:36.603 --> 26:46.005
Nenpòt moun ki vle kontinye mete konfyans yo nan
Big Pharma, yo lib pou kontinye bwè nan sous sa a.

26:46.005 --> 26:53.317
Sepandan, moun ki ensiste sou metòd gerizon natirèl ak
remèd natirèl yo ta dwe swiv chemen sa a ansanm ak parèy yo.

26:53.317 --> 27:04.696
Men chak klan ki chwazi tèt yo ta dwe, natirèlman,
responsab pou sante yo ak depans medikal yo jiska dènye santim.

27:04.696 --> 27:10.798
Mwen panse ke yon reyòganizasyon konsa nan sistèm swen
sante a ta nèt ase pou edikasyon objektif tout fanmi

27:10.798 --> 27:14.791
imen an pou yon peryòd inisyal ki varye ant yon ak twa ane.

27:14.791 --> 27:21.698
Lè sa a, li ta lè pou yon evalyasyon ofisyèl
inisyal ak yon konparezon objektif tout gwoup

27:21.698 --> 27:25.453
yo, pou yo ka revele gwoup ki pi an sante a.

27:25.453 --> 27:29.676
Se sa a ki gen depans swen sante ki pi ba.

27:29.676 --> 27:37.198
Gwoup sa a ta dwe resevwa otorite politik
sou devlopman tout sistèm swen sante a, pa

27:37.198 --> 27:41.513
egzanp atravè ogmantasyon dwa vote, elatriye.

27:41.513 --> 27:48.549
Epi, finalman, moun ki gen plis pou
ofri nan pratik ap gen ankò yon vwa.

27:48.549 --> 27:55.344
Malerezman, sepandan, jan nou te deja mansyone,
se egzakteman lekontrè ki toujou ap fèt kounye a.

27:55.344 --> 28:01.878
An pasan, nenpòt travayè sante oswa sosyal
kèlkeswa kote nan mond lan ta ka konfime sa, depi yo te

28:01.878 --> 28:06.386
fè travay yo ak je yo louvri epi sans yo vijilan.

28:06.386 --> 28:09.630
Kounye a mwen dwe kòmanse desant mwen:

28:09.630 --> 28:18.559
Pou sove mond nou an anba yon ekspropryasyon total
iminan ki mal panse, kounye a nou bezwen espesyalis

28:18.559 --> 28:24.388
konpetan nan tout domèn lavi ki mansyone nan diskou sa a.

28:24.388 --> 28:33.146
Ou konnen, mwen deja mande nou, travayè konpetan, pou nou reziste
aktivman nan premye adrès mwen bay nasyon an, ki parèt dèyè a.

28:33.146 --> 28:42.466
Men, dè santèn de milye ekspè ki pi enpòtan yo rete an silans
sou fwod mondyal sa a, menm si yo ka wè egzakteman sa k ap pase.

28:42.466 --> 28:49.590
Pa egzanp, konsènan dezòd Covid la, gen yon dividal
doktè, men tou syantis, ekspè nan finans,

28:49.590 --> 28:54.835
epidemyolojis, chimi, fizisyen, elatriye ki rete an silans.

28:54.835 --> 29:00.324
Men, anpil fòs sekirite nan tout zòn ki
mansyone yo, ofisye polis, kriminolojis,

29:00.324 --> 29:03.944
pwokirè, jij ak lòt ekspè legal tou rete an silans.

29:03.944 --> 29:07.652
Tout moun rete an silans. Yo rete an silans nan fon an.

29:07.652 --> 29:15.779
Menm si yo temwen jenosid sa a ak plaj
pèp la k ap ogmante chak jou devan je yo.

29:15.779 --> 29:22.938
E mwen di nou, reprezantan lalwa: ak konpòtman sa a,
nou ap kouvri masiv asasen yo malgre pi bon jijman nou.

29:22.938 --> 29:27.590
Nou ap kouvri moun ki touye moun, destriktè mond lan!

29:27.590 --> 29:36.530
Mwen di nou: pa panse ke nou pral chape
anba yon jijman jis si nou kontinye konsa!

29:36.530 --> 29:42.650
Pèsonn pa konnen pi byen pase ou sa li
vle di pou w pran nan wou jistis la!

29:42.650 --> 29:50.468
Men jiskaprezan, ou jis rete kanpe ap gade, e ou menm
pran mezi pou asire ke se pa moun ki te pran nan mete dife

29:50.468 --> 29:55.083
yo ki ap chase ak pini, men pito moun ki te rapòte dife a.

29:55.083 --> 30:04.154
Ou toujou pèsekite moun ki te rapòte jisteman
asasen-piro sa yo, ki riske lavi yo nan pwosesis la!

30:04.154 --> 30:14.988
Sa a sanble ak ka avoka zetwal Reiner Füllmich. Arestasyon sa
a, tretman sa a li sibi, santi enjistis rive jis nan syèl la!

30:14.988 --> 30:23.126
Mwen sipliye nou, pwofesyonèl konpetan tout
kalite, pou nou finalman leve kanpe epi

30:23.126 --> 30:27.937
montre koulè nou yo ouvètman. Ansanm avèk nou.

30:27.937 --> 30:37.457
Ouvri pwòp chanèl ou oswa pale sou Kla.TV
oswa lòt medya edikatif gratis. Men, pale!

30:37.457 --> 30:46.206
Nenpòt moun ki rekonèt e konprann enjistis ak jenosid ki genyen
nan vaksinasyon, men ki toujou obeyi lòd tankou

30:46.206 --> 30:54.122
Stasi kriminèl grav sa yo, se yon konplis e
patnè nan krim gang asasen sa a san okenn retou.

30:54.122 --> 31:04.120
Pa panse ke w ap toujou kenbe okenn pozisyon nan nouvo mond
lan – lè li finalman pete – si w pa pale kounye a, nan lè ki

31:04.120 --> 31:10.247
pi menasan nan istwa limanite, men kontinye rete an silans.

31:10.247 --> 31:18.180
Kidonk, mete fòs nou ansanm ak tout moun sensè ak kouraj ki
nan fann nan epi goumen bò kote nou jiskaske nou fin tabli

31:18.180 --> 31:22.315
nouvo mond lan nan tout 12 domèn lavi ki mansyone isit la.

31:22.315 --> 31:31.002
Yon fwa viktwa sa a reyalize, sètènman ap gen yon jistis kont
tout kowad epòk sa a ki, pou rezon egois ak pwòp

31:31.002 --> 31:39.178
sekirite yo, te rete an silans sou move jwèt la
oswa ki te senpleman rete pasif, kèlkeswa rezon an.

31:39.178 --> 31:50.311
E sa ki pi mal pase tout: kowad ki te vin konplis aktif pou Stasi
a, moun ki toujou di wi e ki, nan je yo menm, t ap

31:50.311 --> 32:00.714
jis fè travay yo paske yo te oblije fè l – ou tande
sa toupatou – si yo pa t vle pran okenn dezavantaj.

32:00.714 --> 32:05.165
M'ap di w, ou ta pi bon pa pran risk
dezavantaj k ap tann ou nan nouvo mond lan.

32:05.165 --> 32:12.930
Pa egzanp, dè dizèn de milye doktè ak enfimyè jis kontinye
administre piki lanmò Covid sa yo ki demanti depi

32:12.930 --> 32:21.517
lontan bay moun – menm si yo te konnen e yo
konnen egzakteman sa yo t ap fè e sa y ap toujou fè.

32:21.517 --> 32:25.895
E se poutèt sa yo pran swen tèt yo ak pitit yo entansyonèlman.

32:25.895 --> 32:30.766
Tanpri, refere a emisyon konklizif nou yo.

32:30.766 --> 32:39.206
Mwen di: Nan non Bondye, mwen mande chak youn nan odyans mwen yo,
e an patikilye ankò tout pwofesyonèl yo ak tout

32:39.206 --> 32:47.390
kretyen yo, tout relijyon yo: Kanpe kounye a
ak kouraj ak detèminasyon nan ran klereè lib yo.

32:47.390 --> 32:56.122
Paske si nou te kourajman leve vwa nou ansanm avèk nou
depi nan kòmansman, nou ta pwobableman te genyen depi lontan.

32:56.122 --> 33:00.230
Mwen se Ivo Sasek, ki kanpe devan Bondye depi 1977.
