WEBVTT

00:13.762 --> 00:20.230
John O'Looney, motlhokomeli oa mapato

00:26.406 --> 00:29.830
Puisano ea Kla.TV le John O'Looney

00:29.830 --> 00:31.350
Re mona le John O'Looney.

00:31.350 --> 00:38.567
Ke molaodi wa mapato mme o tsamaisa Milton Keynes
Family Funeral Directors mona Milton Keynes, Engelane.

00:38.567 --> 00:39.967
John, rea leboha haholo ka ho re dumella ho ba mona!

00:39.967 --> 00:41.903
Ka thabo.

00:41.903 --> 00:45.036
Ha re ee ntlheng ka kotloloho.

00:45.036 --> 00:50.895
U qalile ho belaella neng hore ho na le lintho tse
sa tloaelehang tse ntseng li etsahala nakong ea seoa?

00:50.895 --> 00:55.781
Hantle, ho bua 'nete, ho tloha qalong-long.

00:55.781 --> 01:02.476
Ho ne ho e-na le lelapa le tlileng ho nketela
bofelong ba Pulungoana, qalong ea Tšitoe 2019. Ba ile

01:02.476 --> 01:06.165
ba re ba lahlehetsoe ke motho seterekeng se haufi.

01:06.165 --> 01:12.711
Mme ba ile ba ferekana hobane sepetlele se ne se sa ba
dumelle ho bona baratuwa ba bona ka phaposing ya ho bona.

01:12.711 --> 01:20.022
Kahoo ka re, "Se tshwenyehe, ke tla e nka hanghang."
Hobane ho bohlokwa ho etsa jwalo, ka mabaka a hlakileng.

01:20.022 --> 01:26.668
Ha ke ne ke le sepetlele Northampton ho tla lata motho enoa,
ke ile ka botsa basebetsi ba phaposing ea libete, "Hobaneng

01:26.668 --> 01:30.446
le hanetse lelapa lena monyetla oa ho bona moratuoa oa lona?"

01:30.446 --> 01:34.414
Mme sena ke kamoo hangata ho sebetsang kateng: ha
batho ba hlokahala karolong ea bakuli

01:34.414 --> 01:37.172
sepetlele, ba isoa ntlong ea polokelo ea litopo sepetlele.

01:37.172 --> 01:41.932
Ho na le phaposi ea ho tšoara 'mele moo, e
tšoanang le kapele. Batho ba ka qeta nakoana le

01:41.932 --> 01:44.929
mofu, ea phomotseng ka khotso a sa utloe bohloko.

01:44.929 --> 01:50.702
Mme ka nahana hore mohlomong ba ne ba ntse ba
khabisa kapa ba hlophisa kamore bocha. Empa a

01:50.702 --> 01:53.836
bula lemati; ha a ka a bua le polelo e le 'ngoe.

01:53.836 --> 02:01.081
Mme ka phaposing ena ya polokelo ho ne ho ena le tente ya sewa.
Ke hakanya hore phaposi e ne e le boholo ba

02:01.081 --> 02:07.268
dimithara tse 2.50 x 4.50. Mme tente ena ya
sewa e ne e batla e tlatsitse phaposi kaofela.

02:07.268 --> 02:13.252
Kahoo ka mmotsa hore na e ne e le bakeng sa eng. Ke ne ke
se ke belaella hore e ne e reretsoe ho eketsa bokahare.

02:13.252 --> 02:18.338
Mme a re ba ne ba boleletswe hore ho na le
ntho e mpe e tlang, a sa bolele lebitso la COVID.

02:18.338 --> 02:24.428
Leha ho le jwalo, e ne e le phihlelo ya ka ya
pele. E ne e le beke ya pele ya Tshitwe ka 2019. Nka

02:24.428 --> 02:29.035
sheba buka ya ka ho o fa letsatsi le nepahetseng.

02:31.873 --> 02:36.279
Leha ho le jwalo, ho e kgutsufatsa: coronavirus e ile ya hlaha
ditabeng ka Pherekgong. Mme ke ile ka

02:36.279 --> 02:40.766
tshoha, mme jwalo ka motsamaisi wa mapato ya
dilemong tsa hae tsa bo-50, ka ba le ngongoreho.

02:40.766 --> 02:46.155
Mona ke lefu – ba re boleletse hore batho bana baa shoa
ka tšohanyetso China. Re ile ra bontšoa video ea lona.

02:46.155 --> 02:50.769
Boris Johnson o itse motho e mong le e mong o tla
lahleheloa ke motho. Ke ne ke tšohile. Ke motho

02:50.769 --> 02:53.045
ea kileng a tsuba. Ke lilemong tsa ka tsa bo-50.

02:53.045 --> 02:58.164
Kamehla ke bile le mathata a ho hema, hape ke
na le asthma. Kahoo ke ne ke tshwenyehile

02:58.164 --> 03:01.394
hobane ke ne ke tla ba le kgokahano le batho bana.

03:01.394 --> 03:08.020
Mme ka hara libeke tse 12 ho isa ho tse 16 tse latelang,
ka butle-butle ka qala ho bona nnete e ka mora pale eo,

03:08.020 --> 03:11.594
mme e ne e se seo ba neng ba re bontša sona thelevisheneng.

03:11.594 --> 03:16.974
Ho ne ho e-na le lintho tse 'maloa. E 'ngoe ea lintho
tsa bohlokoahali e ne e le hore ke ile ka fumana mohala

03:16.974 --> 03:19.705
o tsoang ho monna ea bitsoang John ka Hlakubele 2020.

03:19.705 --> 03:26.879
Mme a re: Ke sebeletsa k'hamphani e tšehelitsoeng ka
lichelete ke 'muso, kahoo boemong ba boralipolisi.

03:26.879 --> 03:33.269
E mong oa matona a mmuso e ne e le mong'a k'hamphani
ena. Mme a re mosebetsi oa hae e ne e le ho letsetsa

03:33.269 --> 03:36.781
matlo 'ohle a lepato e le karolo ea karabelo ea seoa.

03:36.781 --> 03:44.430
Mme ka re, "Ho lokile. U batla ho tseba eng? Ke thabetse
ho thusa." A re, "Ke hloka ho o botsa lipotso tse 'maloa."

03:44.430 --> 03:49.655
Ke tla o letsetsa Mantaha o mong le o mong mme ke botse hore na
le ka amohela ba bakae, bokgoni ba lona ke

03:49.655 --> 03:54.708
bofe, le amohetse bo-mang, ba tswa kae, le hore
na ba bakae ba hlokahetseng ka lebaka la COVID.

03:54.708 --> 03:57.248
Mme ke ile ka thabela ho araba potso eo. Hobaneng?

03:57.248 --> 04:04.936
Mme ke ile ka etsa boikitlaetso ba ho fumana tlhahisoleseding ena
hobane ke ne ke tseba hore o tla nteletsa ka Mantaha ho fumana

04:04.936 --> 04:09.073
dintlha tse qaqileng ka motho e mong le e mong ya hlokahetseng.

04:09.073 --> 04:13.657
Empa na ke ho uena ho etsa qeto ka seo? Na u na le
mekhoa ea ho etsa qeto ka seo, joalo ka tlhahlobo ea PCR?

04:13.657 --> 04:22.792
E. Hantle, seo e ne e le ka nako eo dingaka di ileng tsa
kgaotsa ho tla mme ra bolelloa hore e ne e le ho sireletsa NHS .

04:22.792 --> 04:26.424
Kahoo, ka mokhoa o sa qobeheng, ke ne ke
bitsetsoa ha batho ba hlokahala. Mme ba ne ba

04:26.424 --> 04:28.671
mpolella hore na e ne e le lefu la COVID kapa che.

04:28.671 --> 04:33.729
Ba mpoleletse maemo kaofela, mme ka botsa
feela ka mafolofolo. Mme motho ea letsitseng ka

04:33.729 --> 04:36.065
Mantaha o ile a qala hang-hang ho nka tataisa.

04:36.065 --> 04:41.506
Mme ka seo ke bolela hore ke ile ka mmolella hore ke nkile motho
ho tsoa lehaeng la maqheku la sebakeng sa heso.

04:41.506 --> 04:45.910
Ke setsi se seholo se nang le libete tse ka bang
lekholo. Mme ho ne ho se na ngaka e neng e le teng.

04:45.910 --> 04:49.835
Ho ne ho e-s'o etsoe tlhahlobo ea COVID.
Kahoo monna eo o ne a sa shoela COVID.

04:49.835 --> 04:53.377
Ke buile le basebetsi ba moo, ba netefatsitseng
hore e ne e le mokudi ya nang le dementia e sa

04:53.377 --> 04:55.944
tswa qala. O ne a qetile dilemo tse hlano a le moo.

04:55.944 --> 05:03.929
Ha ke kopana le lelapa, le lona ba ile ba
tiisa sena. Mme mohala enoa o ile a re

05:03.929 --> 05:10.299
hang-hang o tlameha ho mo ngolisa e le lefu la COVID.

05:10.299 --> 05:15.818
Mme ka ipotsa, ke hobaneng ke etsa dipatlisiso
tse tebileng hakana ha ba batla feela ho qhekella

05:15.818 --> 05:18.939
dipalo? O ile a etsa sena selemo kaofela sa 2020.

05:18.939 --> 05:23.613
Mme a re, "Hantle, ke ile ka bolelloa hore ke etse jwalo." Hobane
ho ne ho ena le monna moo ya neng a entse tlhahlobo ya

05:23.613 --> 05:28.699
PCR mme ya fella a fumanehile a na le yona, ya sa
kang a shwa ka COVID, empa leha ho le jwalo a ile a shwa.

05:28.699 --> 05:34.770
Ho tloha ka nako eo, motho e mong le e mong ea
hlokahetseng setsing seo o ile a nkoa e le lefu la COVID.

05:34.770 --> 05:36.388
Ka lebaka la sephetho sena se le seng sa teko?

05:36.388 --> 05:41.374
E, ba ile ba laeloa hore ba etse joalo. Ha ho
le ea mong oa bona ea hlokahetseng ka COVID.

05:41.374 --> 05:46.364
Sena se ne se bolela hore ho ne ho se keketseho ea mafu a
tloaelehileng, empa ho bile le palo e kholo ea mafu a COVID.

05:46.364 --> 05:51.003
Ke bolela hore, ke na le lilemo tse 18 ke le mosebeletsi oa
mapato, 'me nka u bolella hore 2020 e bile eona

05:51.003 --> 05:56.091
feela selemo moo ho sa kang ha e-ba le lefu le le
leng la moferefere oa mariha, le le leng feela.

05:56.091 --> 05:57.673
E mong le e mong wa bona o ne a hlokahetse ka COVID.

05:57.673 --> 06:05.064
Ha ho atamela qetello ea 2020, ka Mphalane, monna enoa o ile a
ntetsetsa hape – lea tsebana ha nako e ntse e ea ha o

06:05.064 --> 06:12.162
fumana mohala Mantaha o mong le o mong ho tsoa ho motho
eo o buang le eena motsotso kapa e 'meli; lea tsebana.

06:12.162 --> 06:17.328
Mme o ile a dumela phatlalatsa hore o ne a sa tsebe hore na ke
hobaneng a ntse a etsa mosebetsi oo, hobane

06:17.328 --> 06:22.672
bohle ba ne ba bua ntho e tshwanang: ha ho na mafu a
COVID. Mme o ile a dumella nna seo phatlalatsa.

06:22.672 --> 06:29.052
Mme qetellong ya Mphalane, o ile a re, "Nke ke hlola ke o
letsetsa, John." "Hobaneng?" ka botsa. A re ho ne ho sa hlokehe.

06:29.052 --> 06:34.521
Joale ke hobaneng ha e se e sa hlokehe ka
Mphalane 2020? Hobane ba ne ba tseba! Ba ne ba tseba.

06:34.521 --> 06:40.053
Mme ke nahana hore Ngaka Reiner Füllmich o e hlalositse
ka nepo e phethahetseng: "Liente ha lia ka tsa ba teng ka

06:40.053 --> 06:44.443
lebaka la COVID. COVID e bile teng ka lebaka la liente."

06:44.443 --> 06:50.738
Kahoo ba ile ba hlahisa mafu a mangata hakana a COVID
hoo ka 2021 e mong le e mong a neng a re, 'Nthuseng!'

06:50.738 --> 06:52.032
Ho lokile, e.

06:52.032 --> 07:00.894
Mme hang ha batho ba fumana liente tsena, ba ile ba
qala ho shoa hang-hang. E, e ne e le keketseho ea 300%.

07:00.894 --> 07:07.787
Ba qalile ho enta mona ka la 6 Pherekhong
– mme sekgahla sa mafu sa nyoloha haholo.

07:07.787 --> 07:11.773
Ba ile ba re ke leqhubu la bobeli. Empa ho ne ho se
joalo, ho ne ho se joalo. E ne e le batho ba

07:11.773 --> 07:14.813
entetsoeng ba ileng ba hlokahala hang-hang ka mor'a moo.

07:14.813 --> 07:17.539
Mme ba ntse ba e bitsa COVID e telele...

07:17.539 --> 07:23.635
Che, ke tshenyo ya ente. E, ke yona ntlha ya
bohlokwa. Mme ha ba ntse ba sebetsa ka dihlopha

07:23.635 --> 07:26.708
tsa dilemo, ba qalile ka mofuta wa kgothatso.

07:26.708 --> 07:31.994
Ba ile ba re ke batho ba kotsing ka ho fetisisa feela ba lokelang
ho entoa, ke ba ka hodimo ho lilemo tse 70 feela, ba ka hodimo ho

07:31.994 --> 07:36.957
tse 60 feela, eaba ke ba ka hodimo ho tse 50, eaba ke ba ka
hodimo ho tse 40, eaba ke ba ka hodimo ho tse 30, mme ba tsoela

07:36.957 --> 07:42.717
pele ho theosa ka lethathamo – mme mafu a ne a tsamaellana hantle
le nako le sehlopha se neng se lokela ho fumana ente ka nako eo.

07:42.717 --> 07:46.366
Lihlopha tsena tsa lilemo e ne e le tsona
hantle tse ileng tsa hlaselwa ke Covid.

07:46.366 --> 07:50.803
Empa e ne e se Covid, e ne e le tshenyo ya
ente. Mme ke ile ka mo hlatswa le ho mo apesa selemo

07:50.803 --> 07:53.325
kaofela sa 2020 ha ho se ya neng a etsa jwalo.

07:53.325 --> 07:57.786
Ke ba ntšitse ka har'a mekotla ea litopo, ka ba hlatsoa, ka
ba apesa, 'me ha ke e-s'o ka ke roala maske, le ka mohla.

07:57.786 --> 08:03.361
Kahoo o re o hlokometse keketseho ea mafu
har'a batho ba bacha le ho feta, le hore sena se

08:03.361 --> 08:06.298
tsamaile hantle le kemiso e reriloeng ea ente?

08:06.298 --> 08:14.090
E, ka botlalo! Ba a tseba. Mme ka Lwetse 2021,
monna ya bitswang Mark Sexton, lepolesa le

08:14.090 --> 08:18.813
tlohetseng mosebetsi mona UK, o ile a nteletsa.

08:18.813 --> 08:27.359
Mme ke ne ke bua pepeneneng, ke fana ka
dipuisano mme ka lemosa batho hore ba itokise ka ente

08:27.359 --> 08:32.338
hobane bana bana ... ba ile ba shwa kamora ente.

08:32.338 --> 08:40.934
Na u na le bopaki bo semmuso...? - Che, ha ba e-s'o ka ba
lumela. Kamehla e ne e le lefu la COVID kapa thrombosis, jj.

08:40.934 --> 08:46.574
Ke bolela hore, na ho na le molaodi ya kileng a tla mme a re,
tlohelang ho phatlalatsa tlhahisoleseding ena e fosahetseng?

08:46.574 --> 08:51.457
E, ke ne ke le tlas'a khatello ho tsoa
mahlakoreng a 'maloa. Hantle, bahlokomeli bohle ba

08:51.457 --> 08:54.279
lipitso mona United Kingdom ha ba hloke laesense.

08:54.279 --> 08:59.361
Ha ho na molao. Mang kapa mang a ka bula ntlo
ea mapato. Ho thata ho feta ho bula lebenkele la

08:59.361 --> 09:02.522
dimonamonane hobane o rekisa dintho tse jewang.

09:02.522 --> 09:07.601
Ha ke qala mona, ke ne ke se ke qetile dilemo tse 10 ke
sebetsa ke le mosebeletsi wa mapato ho Co-op

09:07.601 --> 09:11.443
Funeralcare, e leng e nngwe ya dikhamphani tse kgolo tsa mapato.

09:11.443 --> 09:16.024
Mme seo se ne se le setle ho fihlela banka e putlama –
ba ne ba na le banka ya tshebedisano-mmoho mme ya

09:16.024 --> 09:18.909
putlama – mme ka utlwa eka tsohle di mabapi le tjhelete.

09:18.909 --> 09:22.113
Kahoo ke ile ka qala kgwebo ya ka dilemo tse robedi
tse fetileng. Mme ke hopola ke ne ke nahana ha ke

09:22.113 --> 09:24.442
e theha hore ke tla fumana laesense le setifikeiti.

09:24.442 --> 09:29.030
Ha ho na laesense, ha o e hloke, mang kapa mang a ka
e etsa. Empa ho na le mekhatlo e 'meli e akaretsang.

09:29.030 --> 09:36.000
E 'ngoe e bitsoa NAFD 'me e 'ngoe ke
SAIF , 'me ke ne ke le setho sa SAIF.

09:36.000 --> 09:42.106
Ba ile ba ikopanya le nna mme ba re ke ba
nyenyefatsa ka ho hlahisa maikutlo a ka.

09:42.106 --> 09:43.312
E ne e le neng?

09:43.312 --> 09:50.958
Seo e ne e le ho ya qetellong ya 2020. Ke
ile ka re, "Batho ba entilweng ba a shwa."

09:50.958 --> 09:56.018
O lokela ho tseba sena, hobane ho na le ba
bang ba nkang boikarabello ba leng ditho.

09:56.018 --> 10:00.356
Empa ba ne ba sa batle ho mamela, mme qetellong ba
ile ba ntlhakola hobane ke ne ke sa khotsofatse.

10:00.356 --> 10:04.611
Kahoo u se u fane ka maikutlo
mabapi le litlamorao tsa liente ka 2020?

10:04.611 --> 10:10.295
Che, hoo e ne e le mathwasong a 2021. Empa ke ne ke
ntse ke bua phatlalatsa ka hore ha ho na mafu a

10:10.295 --> 10:13.708
COVID. Ho thata haholo. Batho ba thetseha habonolo haholo.

10:13.708 --> 10:18.926
Kahoo, mohlala, haeba o ya sepetlele mme o
bolelloa hore mmao o hlokahetse ka lebaka la

10:18.926 --> 10:22.445
COVID, ke hobaneng ha o sa lokela ho e dumela?

10:22.445 --> 10:29.864
Ke ile ka hlokomela kapele haholo hore e latela mokhoa ona:
batho ba ne ba tla 'me ba re, "Ke lahlehetsoe ke 'm'e ka COVID."

10:29.864 --> 10:34.786
Ho lokile. Kahoo ke ile ka ea lata 'm'ae, ka mo hlatsoa, ka mo
apesa, 'me ke ne ke phetse hantle. Ha ke e-s'o tsohe

10:34.786 --> 10:39.869
ke kula kapa ke tšoahetsoe ke pelo, leha re ne re
bolelletsoe hore e bolaea ebile o tlameha ho roala maske.

10:39.869 --> 10:48.078
Empa mokhoa o tšoanang o ne o ipheta nako le nako: ho ne ho se
ea kileng a ea sepetlele ka COVID. Ba ne ba tšoaeloa COVID teng.

10:48.078 --> 10:55.740
Kahoo ba ile ba fihla ba na le tšoaetso ea litsela tsa
moroto kapa tšoaetso ea sefuba kapa hobane ba ne ba ole.

10:55.740 --> 10:59.325
Eaba ba hlahlojoa ka tlhahlobo ea PCR, ka mekhato e 45.

10:59.325 --> 11:02.569
Kary Mullis o ile a bua haholo ka sena. E ne e
le mabapi le ho fumana liphetho tsa liteko

11:02.569 --> 11:04.658
tse fosahetseng tse bontšang hore o na le lefu.

11:04.658 --> 11:09.416
Mme yaba, leha ba ne ba se na
matshwao, ba iswa lefapheng la COVID.

11:09.416 --> 11:15.241
Mme ba ba tshela meriana e mengata e kang remdesivir le
midazolam , ba ba bolaya, ebe ba re ke lefu la COVID.

11:15.241 --> 11:21.464
Hantle-ntle. Annie Bukacek ke ngaka ea pele eo ke e fumaneng
naheng ea US ea re boleletseng ka litefello tsa

11:21.464 --> 11:27.424
bonase tseo le li fumaneng ka ho ngola bakuli e le
bakuli ba COVID. Na hoo ho ile ha etsahala le mona?

11:27.424 --> 11:31.941
E, ruri, ka ho feletseng! Ba ne ba fumana chelete e ngata bakeng
sa motho e mong le e mong eo ba mo kenyang

11:31.941 --> 11:36.893
mochineng o thusang ho hema, e leng ntho e qetellang e
ruruhisa matšoafo 'me e sa thuse. E senya matšoafo.

11:36.893 --> 11:43.313
Kea tseba hore lik'hamphani tsa meriana li ile tsa fa
lipetlele litheolelo tse kholo haholo lihlahisoa

11:43.313 --> 11:47.963
tsohle tsa meriana haeba li ka reka Remdesivir ho tsona.

11:47.963 --> 11:52.761
Lingaka le basebetsi ba sepetlele ba tletse ho
'na ba mpolella sena. Ke na le lintlha tsa

11:52.761 --> 11:55.812
puisano tsa baoki ba 100 fonong ea ka ea selefouno.

11:55.812 --> 12:00.780
Ba bang ba ile ba lla mohaleng hobane ba ne ba tseba
se neng se etsahala. Boholo ba bona ba tlohetse

12:00.780 --> 12:03.940
mosebetsi oa booki hobane ba ne ba tseba se neng se etsahala!

12:03.940 --> 12:07.785
U ka lebella litlamorao life ho mokudi haeba o mo fa remdesivir?

12:07.785 --> 12:14.575
Nka o eletsa ka matla hore o batlisise ditlamorao tsa remdesivir
ho Google – websaete e ntle haholo ke Drugs.com – ho hema

12:14.575 --> 12:21.394
ka ho lla, sefuba se tiileng, bothata ba ho hema, ho se
sebetse hantle ha diphio, ho se sebetse hantle ha sebete.

12:21.394 --> 12:26.682
Mme ke hopola ke nka batho bana ka mekotleng ea
litopo. Mme mekotla ena ea litopo e ne e tletse

12:26.682 --> 12:29.929
halofo ka mokelikeli oa lisele o bakoang ke ho ruruha.

12:29.929 --> 12:37.534
Ke ne ke eso bone seo pele. Mme ke hopola ke ne ke nahana ka nako
eo: Sesosa sa sena ke eng? COVID ena e tlameha e le mpe haholo.

12:37.534 --> 12:45.136
Empa e ne e le remdesivir. Hobane remdesivir e senya
liphio, e etsa hore 'mele o se ke oa khona ho sebetsana le maro.

12:45.136 --> 12:50.192
Kahoo o tlala 'me o teba ka metsing, 'me ke hona moo ho bitsoang
"lefu la phefumoloho". 'Me mohatong oa ho qetela

12:50.192 --> 12:55.228
oa ho hloleha ha liphio, o teba ka metsing. Kahoo o
shoela ho hloleha ha liphio ka ho teba ka metsing.

12:55.228 --> 12:56.386
Mme sepetlele se se hlopha e le COVID.

12:56.386 --> 13:01.913
Ehlile, ba fumana dikete-kete tsa diponto bakeng sa yona.

13:01.913 --> 13:04.884
Ehlile. E, hoo ho a hlolla!

13:04.884 --> 13:05.758
Hantle-ntle, ke ne ke sitoa ho nahana ka lentsoe la hona.

13:05.758 --> 13:10.880
E, hoo ho tshabeha. Mme seo se etsahetse ka nako eo mmuso o neng
o kgothaletsa batho ba bangata ho otla dipitsa le dipane

13:10.880 --> 13:15.366
menyakong ya bona ka Labone bosiu bo bong le bo bong bakeng sa
letsholo la NHS , ha ka nako e tshwanang ba

13:15.366 --> 13:20.298
ntse ba bolaya bo-mme le bo-ntate ho ya ka
ditaelo tse bolaeang, tse etseditsweng ho bolaya.

13:20.298 --> 13:25.525
Lipitsa, lipane le livideo tsa motjeko tsa TikTok.
E, hantle-ntle. Ke kamoo li neng li tletse kateng.

13:25.525 --> 13:38.354
Kahoo Mark Sexton o ile a ntetsetsa mathoasong a Loetse
2021, moo a ileng a ntaletsa kopanong sebakeng se bitsoang

13:38.354 --> 13:46.159
Birdcage Walk, Westminster. E ne e le phaposi ea kopano ea pele.

13:46.159 --> 13:54.340
Ho ne ho le teng batho ba bang ba tummeng haholo, bao ke neng ke
tseba ba bang, mme ba bang ke ne ke se ke utloile

13:54.340 --> 14:02.508
ka bona: Dr Tess Lawrie, Prof Dolores Cahill, Prof Dr
Sucharit Bhakdi, Dr Sam White, Dr C Stephen Frost.

14:02.508 --> 14:08.486
'Muelli oa molao Anna de Buisseret o ne a le teng. Ho ne ho e-na
le 'muelli oa lekhotla, Francis Hoar, le 'muelli e

14:08.486 --> 14:14.518
mong oa molao ea bitsoang Philip Hyland, le batho ba bang
ba 'maloa; ka kakaretso e ne e le batho ba ka bang 18.

14:14.518 --> 14:17.371
Ba bang ba bona ba ne ba ka bonoa skrineng qetellong ea tafole.

14:17.371 --> 14:21.119
Tafole ena, nke ke ka e lebala, e ne e le tenya haholo, e
entsoe ka lehong la oak le tiileng. Ha ke e-s'o ka ke

14:21.119 --> 14:23.643
lula tafoleng e kang ena: ke mabothobotho a 'nete, ua tseba?

14:23.643 --> 14:27.844
Mme modulasetulo wa kopano e ne e le Monghadi Sir Graham Brady .

14:27.844 --> 14:34.611
Ka nako eo, ke ne ke sa tsebe lipolotiki haholo,
mohlomong ho feta motho feela ea tloaelehileng.

14:34.611 --> 14:38.442
Empa e ne e le moemeli oa se bitsoang Komiti ea 1922.

14:38.442 --> 14:46.675
Ena ke sehlopha sa Ma-MP a maemong a phahameng a lutseng ka morao
ka phaposing e ntšo, a ipatile meriting, 'me

14:46.675 --> 14:53.852
ke sona se khethang le ho tebula matona-a-puso a
kang Boris Johnson, Liz Truss le Rishi Sunak.

14:53.852 --> 14:59.983
Ba etsa qeto ea hore na nako ea ho tloha ke neng le hore na
ba hira mang. Kahoo ha ho na motho ea maemong a phahameng ho

14:59.983 --> 15:03.125
feta eena, hobane eena e ne e le molulasetulo oa komiti ena.

15:03.125 --> 15:08.993
Kahoo ke hlooho ya komiti ena, mme o mametse seo re neng re se
bua, mme e mong le e mong wa rona o bile le metsotso e mehlano

15:08.993 --> 15:15.120
ho isa ho e leshome. Mme ka bolela seo ke neng ke se tseba ho
fihlela ka nako eo, e leng hore ho ne ho eso be le mafu a COVID.

15:15.120 --> 15:23.442
Ba ne ba bitsa batho mafu a COVID, mme hang ha ba qala ho ba
enta, batho ba ile ba qala ho wa ba shwa, mme ka nna ka batla

15:23.442 --> 15:31.303
ke sa dumele seo borasaense, dingaka le ditsebi tsa tsa bongaka
tse neng di dutse tafoleng di neng di se bolela esale pele.

15:31.303 --> 15:33.746
Ba ile ba re palo ea batho ba nang
le mofetše e tla nyoloha haholo.

15:33.746 --> 15:42.643
Ho tšoana le ka lefu la pelo le makhopho a mali – 'me ba ile ba
hlalosa mekhoa ea tsona, ba fana ka bopaki ho Sir Graham bo neng

15:42.643 --> 15:50.359
bo le makhasi a mangata a pampiri ea A4, 'me a lumela phatlalatsa
hore taba ena e ne e le ka holim'a bokgoni ba

15:50.359 --> 15:57.676
hae 'me a ke ke a e thibela, 'me ka lula moo, ke
sa kholoe, hobane ke ne ke memetsoe kopanong ena.

15:57.676 --> 16:02.349
Ke bile le maikutlo a matla a hore qetellong ho na
le motho ea mamelang le pele ke kena ka phaposing. Ua

16:02.349 --> 16:04.755
bona, ke bile motsamaisi oa mapato ka lilemo tse 18.

16:04.755 --> 16:09.195
Ke tsamaisa kgwebo e atlehileng. Ke na le seriti
se setle haholo. Ditjhelete tsa ka di

16:09.195 --> 16:12.342
hlophisehile. Hobaneng nka ipeha kotsing ka tsena tsohle?

16:12.342 --> 16:16.961
Ke hobaneng ha ke lokela ho ipeha kotsing eo
ka nako eo re bolelloang hore ho na le seoa?

16:16.961 --> 16:21.706
Ah, ho na le motho ea hlokomelang litopo ea reng ha
ho na ntho e joalo... Ke sona hantle se etsahetseng.

16:21.706 --> 16:26.412
Mme yena (ho bolelwa Sir Graham Brady) o ile a dumela
phatlalatsa: "Taba eo e ka hodimo haholo ho boemo ba

16:26.412 --> 16:31.366
ka, ha ke kgone ho e thibela." Mme ke ile ka kena moo ke
nahana hore, qetellong ho na le motho ya tlo mpulela.

16:31.366 --> 16:37.301
Mme ha ke tswa, ke ile ka tseba hore ona e ne e le morero o
rerilweng, mme Monghadi Graham – kopano e qadile ka 2 p.m. ho

16:37.301 --> 16:43.382
fihlela hoo e ka bang ka 3:30 p.m.; ke nahana hore re bile le
nako e ka bang hora le halofo – mme o ne a ntse a le teng ka 4

16:43.382 --> 16:48.581
p.m. ka lebaka la boima ba seo se neng se buuwa, mme
ho ne ho ena le batho ba bang moo, e leng ditsebi tsa

16:48.581 --> 16:52.092
bongaka, ba neng ba tseba hore ke mang ya tlang ho shwa.

16:52.092 --> 16:58.519
Ba ne ba thabile haholo-holo, haholo-holo Sucharit
Bhakdi. O ne a thabile haholo hobane o ne a tseba se neng se

16:58.519 --> 17:01.318
tlo etsahala, mme ke sona hantle se ileng sa etsahala.

17:01.318 --> 17:06.835
Ke dumela hore sekgahla sa lefu se ka ba 20-25%, mme
dibakeng tse ding se bile hodimo le ho feta, ho itshetlehile

17:06.835 --> 17:09.992
ka hore na ke dihlopha dife tse sebedisitsweng hokae.

17:09.992 --> 17:14.264
Ba bolaya batho libakeng tse fapaneng ka
mekhahlelo e fapaneng. Agenda 2030 ke ntho ea

17:14.264 --> 17:16.599
sebele haholo. Mme ha ke e-s'o ka ke e lumela.

17:16.599 --> 17:21.597
Ha ke eso be motho ya dumelang mererong ya
sephiri. Ke mosebeletsi wa mapato ka mosebetsi.

17:21.597 --> 17:25.710
Ke ne ke dutse tafoleng mme ka utlwa seo Monghadi
Graham a se buileng. O ile a dumela phatlalatsa

17:25.710 --> 17:29.014
hore taba eo e mo phahametse mme a ke ke a e thibela.

17:29.014 --> 17:36.984
Joaloka mosebeletsi oa mapato, u boetse
u motlama 'mele; ke karolo ea mosebetsi.

17:36.984 --> 17:40.130
Nka etsa phekolo ea 'mele oa mofu. Ke hira
mosebeletsi oa phekolo ea 'mele ea sebetsang nako e

17:40.130 --> 17:42.130
tletseng ea etsang mosebetsi ona bakeng sa ka.

17:42.130 --> 17:48.355
Ha ke qala, ehlile ke ne ke se na
basebetsi, mme ke ne ke iketsetsa tsohle. Ha nako e

17:48.355 --> 17:51.418
ntse e ya, ka hira motho hore a nketse yona.

17:51.418 --> 17:55.572
Empa ke dula ke tswa ke kena. Ke
sebetsa le yena le haufi le yena.

17:55.572 --> 18:01.329
Mme o ile wa hlokomela neng hore
ho na le ho hong ho sa tlwaelehang?

18:01.329 --> 18:05.680
Hlalosa mokhoa oa ho boloka 'mele o
amehang ho latela seo u se sibollotseng.

18:05.680 --> 18:11.014
Ho lokile. Ho na le mefuta e 'meli ea lefu. Ho na le
lefu le tlang ka tšohanyetso, le etsahalang ka tsela

18:11.014 --> 18:13.893
e sa lebelloang, 'me ho na le lefu le lebelletsoeng.

18:13.893 --> 18:19.991
Phapang lipakeng tsa tsona tse peli ke, mohlala, ha o na
le mofetše o sa phekoleheng 'me o tseba hore o tla shoa.

18:19.991 --> 18:24.008
E qala ka tebello ea bokamoso ba bokuli, 'me qetellong
motho o ntse a kula haholo ho isa moo a hlokang

18:24.008 --> 18:26.937
tlhokomelo e kokobetsang. Ona ke lefu le neng le lebelletsoe.

18:26.937 --> 18:31.262
Ha e le ka lehlakoreng le leng, ha motho a ka phallisoa ke koloi
kapa a shoa ka tšohanyetso a ne a phetse

18:31.262 --> 18:35.759
hantle, ona ke lefu le sa lebelloang, e leng se
bolelang hore ho tla bitsetsoa mofuputsi oa mafu.

18:35.759 --> 18:39.347
'Mele o ntan'o isoa lefapheng la tlhahlobo ea
'mele, leo hangata le kopantsoeng le sepetlele, moo

18:39.347 --> 18:41.258
ba etsang seo ho tsejoang e le tlhahlobo ea 'mele.

18:41.258 --> 18:46.051
Sena se bolela hore ba o seha hara-hare, ba ntša lera la hao la
sefuba, ba ntša litho tsohle tsa hao tsa

18:46.051 --> 18:50.723
'mele, ba li hlahloba, ba etsa li-block le
li-slide, ebe ba etsa liteko le liteko tsa chefo.

18:50.723 --> 18:55.176
Mme ha ba qetile, ba kenya ditho tsa mmele ka mokotleng
wa polasetiki. Mokotla o kenngwa hape, mme o rokellwa.

18:55.176 --> 18:59.653
Ha ba hloka ho hlahloba hlooho, ba etsa moqhaka ka morao, ba
phahamisa letlalo la hlooho, ba seha ho potoloha

18:59.653 --> 19:04.402
kaofela, ba seha sebopeho sa V ka morao e le hore hamorao ba
ka lokisa letlalo la hlooho hantle, ebe ba ntša boko.

19:04.402 --> 19:11.742
Mme boko hangata bo kgutlisetswa ka hara mpa, hobane
ho seng jwalo bo ka dutla. Ke kamoo e sebetsang kateng.

19:11.742 --> 19:14.200
Mme ebe o tsoa mali ho isa lefung?

19:14.200 --> 19:22.049
E, bakeng sa tlhahlobo ea 'mele ho tlameha ho
ba joalo, hobane o se o tlotsoa likotoana feela.

19:22.049 --> 19:23.875
Na methapo ea mali e tletse ka letho?

19:23.875 --> 19:29.275
Che. Re fihlile ho sona tjena:

19:29.275 --> 19:35.276
Nakong ea ts'ebetso ea ho boloka setopo, ho na le mefuta e
'meli ea phekolo ena, 'me e tsamaellana hantle le nyeoe ea

19:35.276 --> 19:38.992
tlhahlobo ea setopo kapa seo re se bitsang "nyeoe e hlakileng".

19:38.992 --> 19:45.445
Nyeoe e hlakileng ke lefu le neng le lebelletsoe moo ho sa
etsoeng tlhahlobo ea setopo 'me setopo se batla se sa senyeha.

19:45.445 --> 19:52.175
Sena se kenyeletsa tsamaiso ea mali. Re sebelisa
tsamaiso ena ea mali nakong ea ho boloka setopo.

19:52.175 --> 19:58.586
Kahoo re etsa moforako ka tlas'a molala ho kena
mothapong oa mali oa carotid, re hokela nko e bōpehileng

19:58.586 --> 20:02.248
joaloka L pompong ebe re seha mothapo ho fihlela bohareng.

20:02.248 --> 20:11.399
Re kenya nozele e bōpehileng joaloka L, re e tlama, ebe re
bulela pompo 'me re pompa formaldehyde ka 'meleng ho o boloka.

20:11.399 --> 20:18.378
Mokelikeli ona hape o pinki 'me o kgutlisetsa batho mmala,
kahoo ha ba sa shebahala hampe, empa ba shebahala hantle haholo.

20:18.378 --> 20:22.810
Ehlile, o ke ke wa etsa jwalo nakong ya
tlhahlobo ya setopo hobane di se di sehile.

20:22.810 --> 20:28.965
E. Mme tsamaiso ya madi e kgaolwe kaofela
ebile e lemetse. Kahoo ha nka e pompa kahare, e

20:28.965 --> 20:32.676
ne e tla dutla hohle hobane tsohle di kgaolwe.

20:32.676 --> 20:38.760
Empa maemong ao, o hula likhoele mme o bula sekoti moo
mohlahlobi oa litopo a entseng tlhahlobo ea 'mele teng.

20:38.760 --> 20:45.623
O ntsha mokotla o nang le ditho tsa mmele, o siea sekoti se se
nang letho seo ho leng bonolo ho bona ka hare

20:45.623 --> 20:51.368
ho sona hobane se se na letho, mme o kgona
ho shebana ka letsoho le methapo e kgaotsweng.

20:51.368 --> 20:57.705
Ka mohlala, ho na le mothapo o moholo oa serope o
phallang ka leoto ka leng, 'me o ka o bona hona moo. O

20:57.705 --> 21:01.222
tšoana le 'straw' e khethiloeng. O bonaletsa haholo.

21:01.222 --> 21:05.845
U ka li shebisa 'me ua tšela mokelikeli ka
har'a tsona, 'me ha mokelikeli o ntse o thella, u

21:05.845 --> 21:08.975
ka bona menoana ea maoto e fetoha 'mala o pinki.

21:08.975 --> 21:12.623
Ka tsela ena, o tseba hore mokelikeli o moo o lokelang
ho ba teng. Ebe o fetela leotong le latelang, hlatsoa

21:12.623 --> 21:15.055
hape 'me o phete mokhoa ona ho litho ka 'ngoe tsa 'mele.

21:15.055 --> 21:21.225
Ha re etsa jwalo, re ne re ena le mohlankana ya
dilemo tse 30. O ne a le boemong bo botle haholo ba mmele.

21:21.225 --> 21:24.306
Kaofela ha rona re kile ra ba le lilemo tse
30! O ne a le sehlohlolong sa bophelo ba hae.

21:24.306 --> 21:28.258
Mme ra koptjwa, hobane o ne a le monyane mme a
na le metswalle e mengata: Na le ka mo boloka?

21:28.258 --> 21:32.731
Batho ba bangata ba batla ho mmona. Ehlile. Re ile
ra mo bula. O ne a entsoe tlhahlobo ea 'mele. 'Me

21:32.731 --> 21:35.991
methapo ea hae ea mali e ne e koetsoe ka ho feletseng.

21:35.991 --> 21:43.567
Kahoo mookameli oa ka oa litopo o ile a nka lipinza tsa hae ho
ntša se koalang, mme a hula a hula a hula, mme ha tsoa ntho e

21:43.567 --> 21:51.265
tšoeu e feletseng, e kang khoele, e tšoanang le squid e neng e le
bolelele bohle ba leoto, ho tloha karolong e kaholimo ho isa

21:51.265 --> 21:58.231
lenonyaneng. Mme kaha methapo e ntse e fokotseha ka bophara ha u
ntse u theoha ho ea lenonyaneng, ha ho bothata ho

21:58.231 --> 22:05.455
hula makwete a maholo, kaha ke sebopeho se seholo, se
selelele, se bōpehileng joaloka khoune le sekwere.

22:05.455 --> 22:10.738
Ha o ne o ka le hula ka lehlakoreng le leng, seo se ne se ke ke
sa kgonahala, empa o ka se hula hodimo, mme e bile

22:10.738 --> 22:15.079
motsotso oo re ileng ra se hlokomela ka ona, mme ra
fumana hoo e ka bang halofo ya ponto ho moshanyana enwa.

22:15.079 --> 22:18.999
Nka o bontša linepe mme ka li etsa
hore li fumanehe ho wena haeba o lakatsa.

22:18.999 --> 22:25.073
Ruri hoa tšoenya... Hantle, ke bile
mohlokomeli oa mabitla ka lilemo tse 18.

22:25.073 --> 22:29.708
Ka nako eo, ho ne ho se ho fetile lilemo tse 14
kapa tse 15. Ke ne ke sebelitse le mofuputsi oa

22:29.708 --> 22:32.226
mafu ka ho fumana litopo ka lilemo tse supileng.

22:32.226 --> 22:37.130
Kahoo ke na le boiphihlelo bo bongata ka hore na batho ba
shebahala joang ka hare le ka ntle, hobane ke kile ka nka

22:37.130 --> 22:42.945
likarolo tsa 'mele ea bona seterateng ha ba thuntsoe kapa ba
hatakeloa ke teraka. Kea tseba se tloaelehileng le se seng joalo.

22:42.945 --> 22:49.997
Mme e ka nna yaba ha ke tsebe lentswe la Selatine bakeng sa
methapo le dithapo tsohle, empa ke tseba sebopeho sa mmele.

22:49.997 --> 22:56.750
Mohlokomeli oa ka oa litopo o na le setifikeiti se tsoang
ho British Institute of Embalmers; o ngolisitsoe ho BIE.

22:56.750 --> 23:02.011
Mme esale a etsa sena ka dilemo tse 25. Le yena o
ne a eso bone ntho e jwalo. Kahoo ke ne ke se ke

23:02.011 --> 23:05.229
ntse ke tseba bohareng ba 2021 se neng se etsahetse.

23:05.229 --> 23:08.685
Kahoo ke ile ka romela lengolo-tsoibila ho mofuputsi oa mafu
oa sebakeng sa heso, ke tšepile ho fumana mohlala oa lintlha.

23:08.685 --> 23:13.146
Mme ka re ho yena, "Mamela, re ne re na le mohlankana
enwa mona, re mo nkile ho wena. Ke a tseba hore o ile a

23:13.146 --> 23:16.095
etsetswa tlhahlobo ya setopo mme e bile wena ya e entseng."

23:16.095 --> 23:22.421
Re fumane meqhaka e mengata ea likhoele tse tšoeu
e sa tloaelehang ka hare ho eona. Kea tseba hore u

23:22.421 --> 23:25.644
tlameha u li bone hobane u e fumane pele ho rona.

23:25.644 --> 23:29.264
Re nkile disampole. Na o ka rata ho
fumana disampole tsena? ... Ke eng hoo?

23:29.264 --> 23:34.110
Ha kea fumana karabo ea lengolo lena la
imeile, e leng ntho e sa tloaelehang haholo.

23:34.110 --> 23:37.249
Hangata ke ne ke fumana karabo nakong ea hora.

23:37.249 --> 23:44.448
Ha ke na thahasello. Hantle-ntle. Matsatsi a mane hamorao, ke
ile ka fumana mohala o tswang ho e mong wa basetsana ba ofising.

23:44.448 --> 23:51.271
Bafumahadi bana ke basebetsi ba ofising. Ha ba
sebetse le mofu, ha ba shebe mmele, ba tlameha

23:51.271 --> 23:55.560
ho sheba dipalo mme ba tsebe hore ho na le phoso.

23:55.560 --> 23:59.323
Hore na ba bolelletsoe hore ke COVID
mme baa lumela, ha ke tsebe, empa...

23:59.323 --> 24:00.821
Na oo e ne e le ofisi ea hau?

24:00.821 --> 24:09.033
Che, ke mofuputsi oa mafu, mme a re, "Ao, dumela John, ke mabapi
le lengolo-tsoibila leo u le rometseng matsatsing a fetileng."

24:09.033 --> 24:14.779
Ke buile le setsebi sa mafu mme o mpolelletse hore ke o bolelle
hore o se tshwenyehe. Ke ntho e tlwaelehileng ka ho feletseng

24:14.779 --> 24:17.892
hore dintho tsena di hole ka hare ho batho kamora lefu.

24:17.892 --> 24:23.160
Kamora lefu, methapo ya mali ya batho ba bang e tlala rabara.

24:23.160 --> 24:28.624
Ke bone ngangisano ena karolong ea maikutlo, e
reng: "Ao, ke bosaoana, hoo ho tloaelehile haholo."

24:28.624 --> 24:34.090
E, ho na le mefuta e fapaneng ea
makwete. Empa nka be ke ile ka li bona pele.

24:34.090 --> 24:38.839
Nka bontša matšoenyeho feela ka ntho eo ke e-s'o e bone.

24:38.839 --> 24:39.983
U qetile lilemo tse 18 o etsa sena!

24:39.983 --> 24:47.876
E ne e se le mofuta o fapaneng oa spectrum oo nka beng ke
lebelletse ho o bona, 'me ke na le lisampole tse fapaneng.

24:47.876 --> 24:54.168
Ke tla o bontša, o ka sheba. Mohlokomeli oa litopo ea
ngolisitsoeng ho BIE o boletse ntho e tšoanang hantle.

24:54.168 --> 24:57.463
O itse, "Ha ke e-s'o bone ntho e tjena pele. Ea tšosa."

24:57.463 --> 25:00.742
Kahoo o ka bolela ntle le pelaelo hore qalong ea
mosebetsi oa hau – mosebetsing oa hau, ha o e-s'o...

25:00.742 --> 25:04.916
Le ka mohla! Ha ke so bone ntho e
tshwanang le dintho tsena le hanyenyane!

25:04.916 --> 25:06.405
Mme he, dinyewe tsena di mpa di fihla feela.

25:06.405 --> 25:11.438
E, kamehla. Mme jwale ke karolo ya bophelo ba letsatsi
le letsatsi. Re fumana sena ho batho ka nako tsohle.

25:11.438 --> 25:17.597
Empa seo ke se hlokometseng hona joale ke hobane ke buile. Kea
tseba hore mofuputsi oa li-coroner o tseba hore ke

25:17.597 --> 25:23.888
buile, 'me ke belaela hore ba hloekisa litopo pele ba li
ntšetsa, empa ke linyeoe tsa tlhahlobo ea 'mele feela.

25:23.888 --> 25:27.828
Kahoo ba ke ke ba etsa seo ho motho eo
ba e-s'o mo etsetse tlhahlobo ea 'mele.

25:27.828 --> 25:31.639
Kahoo ha ke sa fumana makwete ana
makhosong a tlhahlobo ea setopo.

25:31.639 --> 25:38.178
Ha nka o bea tafoleng mme ka hlahloba mmele wa hao, o
ne o tla ba o etsahletseng ka tsela e bonolo haholo.

25:38.178 --> 25:44.909
Mmele wa motho o bonolo haholo. O na le mothapo o le mong o moholo
leotong le leng le le leng le letsohong le leng le le leng.

25:44.909 --> 25:50.927
Ka boikoetliso bo fokolang, ho bonolo haholo ho li
hloekisa, mme o tla potlakela ho ba setsebi mosebetsing oo.

25:50.927 --> 25:58.899
Mme ke a tseba hore ba etsa sena hobane ha re sa e fumana mafung
a tlhahlobo ea setopo. Empa re e fumana mafung a tloaelehileng.

25:58.899 --> 26:04.255
Mme tlhaloso ke ena bakeng sa mang kapa mang
ya nang le kutlwisiso e nyane feela ya

26:04.255 --> 26:08.048
boenjiniere kapa ya ka nahanang ka kgopolo ya sebopeho.

26:08.048 --> 26:13.867
Ak'u nahane u seha mothapo oa mali, u kenya pompo,
ebe u pompa mokelikeli ka har'a oona ka khatello.

26:13.867 --> 26:18.640
Mme ha o ntša nozele, ho ba le
kgatello e kgutlelang morao ya motsotsoana.

26:18.640 --> 26:25.313
Mme e kgwela makwete ana a madi kantle ho
tswa mothapong wa karotidi jwaloka spaghetti.

26:25.313 --> 26:30.913
Ke makwete a boholo ba mothapo oa mali oa carotid hobane
a hola ho fihlela boholo ba mothapo oo a leng ho oona.

26:30.913 --> 26:39.679
Ke buisane le batho ba fapaneng. Kea tseba hore na ke eng.
Ke mokhoa o sebelisoang bakeng sa tokiso ea methapo ea mali.

26:39.679 --> 26:44.506
Mme ba se hlekefetsitse ka phekolo ena ea liphatsa tsa lefutso
'me ba e tsamaisa ka lebelo le phahameng ka

26:44.506 --> 26:48.452
ho fetisisa, e le hore ho thehe leso la
selera, 'me le hola le hola ho fihlela le koaleha.

26:48.452 --> 26:52.127
Mme ho etsahala eng ka mor'a moo? O ba le setorouku sa pelo. Kapa
o ba le setorouku sa boko. Kapa o fumana hore o na

26:52.127 --> 26:55.962
le mofetše oa matšoafo hobane o phehella
phefumoloho, ka lebaka la hore matšoafo a hao a tletse oona.

26:55.962 --> 27:03.699
Empa ha se hantle ho hang. Ke makwete ana a masweu. 'Mele oa
hao o qobelloa ho a hlahisa ke phekolo ea liphatsa tsa lefutso.

27:03.699 --> 27:10.967
Ho lokile. Kahoo mohlomong e ka ba khanyetso.
Ho utlwahala eka makwete ana a tshwanang le

27:10.967 --> 27:15.156
di-squid a le maholo jwalo ka methapo ka boyona.

27:15.156 --> 27:21.963
E seng boholo bo feletseng. Hobane ha o nahana
ka hona, re hloka phallo ea mali hore re phele.

27:21.963 --> 27:28.365
Ka mohlala, haeba kgatello ya madi a hao e nyoloha mme o qala
ho hema ka bothata, ho na le monyetla o moholo wa hore ntho ena

27:28.365 --> 27:32.065
e a hola ka hare ho wena mme e fokotsa methapo ya madi a hao.

27:32.065 --> 27:33.010
Empa o ntse o phela.

27:33.010 --> 27:38.099
E, hantle-ntle. Mme ha e fihla ntlheng eo o seng o sa
kgone ho phedisa bophelo, ke moo o fumanang setorouku.

27:38.099 --> 27:47.707
E, hantle-ntle. ... Ke ne ke nahana hore seo se tla
tšehetsa khopolo-taba ea hore 'li mela ka mor'a hore u shoe'.

27:47.707 --> 27:52.515
Empa che, u ka phela le lintho tsena li mela ka hare ho uena.

27:52.515 --> 28:01.848
Mamela, re bolelletsoe hore lingaka ha li sa ea mafung hobane
li tlameha ho sireletsa NHS le ho netefatsa polokeho ya lingaka.

28:01.848 --> 28:07.457
Sena se ne se bolela hore ha motho a hlokahala lehaeng
la maqheku, ba ne ba tla bitsa ngaka, eo e neng e

28:07.457 --> 28:11.218
tla bitsa moruti oa mapato hore a tle ho tla nka setopo.

28:11.218 --> 28:17.670
Ka mor'a moo, ke ile ka fihla moo ka nako e ka tlase ho
halofo ea hora. Ke ne ke atisa ho kopana le lelapa 'me ke

28:17.670 --> 28:21.006
re, "Kea tseba hore ke moqoqo o boima. Ke mafelo-a-beke."

28:21.006 --> 28:24.107
Ke tla isa mme wa hao hae. Na ke lokela ho
etsa hore mme wa hao a bolokwe ka mokgwa wa

28:24.107 --> 28:25.619
sepatara hore a dule a le maemong a phethahetseng?

28:25.619 --> 28:30.212
Hangata ba ne ba re e. Kahoo ke ne ke ntse ke lokisa
setopo sa mofu nakong ea hora feela ka mor'a lefu la hae.

28:30.212 --> 28:34.421
Haeba ba ne ba tšoaetsana, ke ne ke
tla tšoaetsoa ke COVID 'me ke shoele.

28:34.421 --> 28:39.583
Ruri ba ka be ba sa tlatsoa ka makukuno ana a masoeu ka
hare ho hora ba shoele, haeba a ne a mela feela ka mor'a lefu.

28:39.583 --> 28:41.994
Ha o shwa, ha ho letho le melang mmeleng wa hao.

28:41.994 --> 28:52.207
Letho! Bobolu, hlobo, mohlomong le peo e itseng ea hlobo e ka mela
ha o qala ho bola, 'me re khutlela fatše moo re tsoang teng.

28:52.207 --> 28:56.886
Ena ke ts'ebetso ea tlhaho. "Rabara" e tšoeu
methapong ea hau ha se ts'ebetso ea tlhaho! Mme ha ke

28:56.886 --> 28:59.559
e-s'o bone ntho e kang ena pele ente e hlahisoa!

28:59.559 --> 29:04.858
E seng ho fihlela hoo e ka bang mahareng a 2021. Mme jwale ke
karolo ya sehlopha sa bafouli le bahlokomedi ba

29:04.858 --> 29:09.879
ditopo, mme re ntse re eketseha, bao kaofela
ha rona re reng re bona ntho e tshwanang hantle.

29:09.879 --> 29:14.032
Richard Hirschman le ba bang ba
bangata haholo. U ile oa bua phatlalatsa.

29:14.032 --> 29:20.207
E. Nka o fa lenane la mabitso ka imeile. Palo ena e ntse e hola.

29:20.207 --> 29:21.340
Na e ne e le uena oa pele Engelane?

29:21.340 --> 29:27.149
Mohlomong ke ne ke le e mong oa ba pele lefatšeng. Lefatšeng.

29:27.149 --> 29:33.475
Hobaneng ho bile jwalo? Ke nahana
hore e ne e le hobane ke ho bone.

29:33.475 --> 29:37.523
Ha o bona ho hong, mohlomong nka ho hlalosa tjena:

29:37.523 --> 29:43.436
Ak'u nahane u eme ka pel'a leralla le bohareng ba
tsela 'me u bua le batho ba sebelelitse leralla lena, ebe

29:43.436 --> 29:47.453
u bona teraka ea lithōle e sa laoleheng e u thellela.

29:47.453 --> 29:50.736
Na o mpa o ema moo o sa bue letho ho fihlela e
fihla, ebe o mpa o sutha feela, kapa o re,

29:50.736 --> 29:53.273
'Ema hanyane, koloi eo ea lithōle e etsang moo?!'

29:53.273 --> 30:00.724
Ke bona mona tlōlo ea molao ea sebele ea bohlokoa
nalaneng, 'me batho baa shoa ba tletse maqhutsu a kang a

30:00.724 --> 30:05.830
sekhupu a sa tloaelehang. Ha ke e-s'o ka ke a bona pele.

30:05.830 --> 30:11.192
Ho tloha ha ke buile, batho ba bangata le ho feta ba
ntse ba hlahisa maikutlo a tšoanang. Na ona ke

30:11.192 --> 30:14.683
moferefere feela oa sechaba, kapa kannete ho na le ntho e teng?

30:14.683 --> 30:21.765
Mme se tshwenyang le ho feta taba ya hore ke fumana makwete
ana ke karabelo ya batho ba hlileng ba lefuwang ho re sireletsa.

30:21.765 --> 30:28.450
Ba e hlokomoloha, leha nka ba bontša litopo
tsa liteko tse se nang palo le bopaki bo

30:28.450 --> 30:32.418
tiileng, boo ba sa batleng le ho bua ka bona.

30:32.418 --> 30:37.769
Sena se boetse se bonahala dipalopalong tsa
mafu a feteletseng. Hara ba ka tlase ho

30:37.769 --> 30:41.455
dilemo tse 14, e nyolohile ka hoo e ka bang 30%.

30:41.455 --> 30:45.561
Ha ho belaetswe, empa batho bana ba ntse ba
itshwara jwalo ka ha eka ha ho letho le tjena le teng.

30:45.561 --> 30:52.067
Khabareng, dinaheng tsohle tse tswetseng pele indastering moo ho
etsahalang mafu ana a feteletseng, re bona

30:52.067 --> 30:58.348
palo e eso ka e eba teng ya banna ba batjha, ba
phetseng hantle ba tswang dinaheng tse ding.

30:58.348 --> 31:01.788
Ba re nkela sebaka ka banna ba tsoang kantle ho naha.

31:01.788 --> 31:08.807
Ho na le limilione tse ngata Amerika – limilione li
phallela Amerika. Ntho e tšoanang hantle e etsahala le Europe.

31:08.807 --> 31:14.766
Hobaneng ho le joalo? Ho etsahalang? Ha
ho na ea batlang ho bua ka hona. Che, che.

31:14.766 --> 31:19.327
Hoo hoa tshwenya, ehlile. Hantle, ke na le dikgetho tse pedi.

31:19.327 --> 31:26.035
E ka ba ke thola molomo ke tswela pele ka tsa ka,
kapa ke phahamisa lentswe, hobane ruri ke batlela bana

31:26.035 --> 31:30.016
ba ka bokamoso, mme ke a lemoha se etsahalang mona.

31:30.016 --> 31:32.756
Mme ke buile le batho ba ntseng ba eketseha ka palo.

31:32.756 --> 31:35.461
Ke nahana hore batho ba bangata le ho feta ba se ba
bona taba ena ka tsela eo. Re tla etsa'ng ka eona?

31:35.461 --> 31:38.754
Hobane ha re na Tokiso ea Bobeli mona
. Ha ho na motho ea nang le libetsa.

31:38.754 --> 31:45.038
Re ka etsa eng hape haese ho hana ho dumellana le ho ba
furalla? Ke nahana hore ke sona hantle se tla etsahala.

31:45.038 --> 31:53.870
Kahoo, batho ba e hlokomolohang feela, athe bopaki bo ntse bo
eketseha mme bo tiisa le ho feta... Na batho bana ba ithetsa?

31:53.870 --> 31:56.628
Kapa na ba bang ba bona ba hlile ba le mabe
hakaalo – ba tseba hantle hore na ho etsahalang?

31:56.628 --> 32:01.461
Ho na le batho ba fapaneng ba nang le lithahasello tse fapaneng.

32:01.461 --> 32:06.061
Chelete esale e le lona lebaka le
ka sehloohong la boitšoaro bo joalo.

32:06.061 --> 32:12.844
Ho u fa mohopolo: lingaka tsa mona li ne li fumana £10
bakeng sa ente ka 'ngoe, ho fihlela palo e phahameng

32:12.844 --> 32:16.190
ea liente tse 100 ka letsatsi, pele li lefisoa lekhetho.

32:16.190 --> 32:22.399
Kahoo £1,000 ka letsatsi, ntle le
lekgetho, £5,000 ka beke, ntle le lekgetho.

32:22.399 --> 32:25.972
Kahoo ba ne ba batlana le tjhelete ena. Mekgwa
ya bona ya tshebetso e ne e lefuwa ka dibonase.

32:25.972 --> 32:30.781
Kahoo haeba ba fihlela karolo ea 60% ea bakuli ba
bona, ba ne ba fumana tefo e kholo ea bonase.

32:30.781 --> 32:33.904
Haeba ba fihlela 70%, ba ne ba fumana bonase e 'ngoe.

32:33.904 --> 32:40.786
Lik'hamphani tsa meriana li fana ka litheolelo tse kholo
merianeng ha li nka meriana e kang midazolam le remdesivir.

32:40.786 --> 32:45.616
Mme batho bana, ehlile, ba mpa ba latela
ditaelo tsa mmuso. Ba etsa seo ba se bolelelwang.

32:45.616 --> 32:49.188
Kgopolo ke hore, ho na le sewa se ntseng se
tswela pele, re na le monyetla wa ho etsa

32:49.188 --> 32:52.841
tjhelete e ngata, kahoo ke hobaneng ha re sa lokela?

32:52.841 --> 32:54.106
Hantle, mohlomong ka lebaka la tšabo ea Molimo?

32:54.106 --> 33:01.598
Eya, empa ha ke nahane hore ba ile ba e hlokomela
kapele. Ke dumela hore batho ba bangata ka tlhaho ba lokile.

33:01.598 --> 33:08.180
Se nkutloe hampe, batho ba mefuta eohle le bona ba tla mona:

33:08.180 --> 33:12.403
Diphala di a shwa, dithoto di a shwa,
diqebeshwa di a shwa, dibola di a shwa, batho ba

33:12.403 --> 33:14.637
lokileng ba a shwa, batho ba babe ba a shwa.

33:14.637 --> 33:19.443
Empa boholo bo boholo ba rona re lokile ka tlhaho.

33:19.443 --> 33:27.182
Ka hona, ke nahana hore ho thata haholo ho kgolisa
batho hore batho bao re ba tshepang ka ho fetisisa

33:27.182 --> 33:31.969
setjhabeng ha e le hantle ba laola phokotso ya palo ya batho.

33:31.969 --> 33:32.607
Phokotso, ee?

33:32.607 --> 33:37.118
E. Ho jwalo. Mme Agenda 2030 ke ntho ya nnete haholo, haholo.

33:37.118 --> 33:41.875
Ke bile le lingaka mona tse ileng tsa mpolella sena pepeneneng –
e ne e le sehlopha se seholo sa lingaka, eseng e le 'ngoe, eseng

33:41.875 --> 33:45.488
tse peli, empa e le tse leshome le metso e 'meli
tsa lingaka tse akaretsang tse neng li tlile mona

33:45.488 --> 33:47.765
ho tla tlatsa lipampiri tsa ho chesoa ha setopo.

33:47.765 --> 33:57.404
Mme kannete ba ile ba ema sesebedisweng seo se ka nqane mme ba di
tlatsa, mme ho na le mekgwa e fapaneng ya ho bua le

33:57.404 --> 34:05.463
bona – ke ile ka ba botsa hore na ba hlokometse
keketseho ya sekgahla sa mafu hara batho ba entilweng.

34:05.463 --> 34:09.950
Mme kaofela ba na le ponahalo e tshwanang.
Mme ponahalo eo e a tshwana hohle. Ba

34:09.950 --> 34:13.578
shebahala jwalo hobane ba tshohile haholo, o a tseba.

34:13.578 --> 34:20.573
Ebe ba sheba fatše. E mong le e mong oa bona a shebahala
ka tsela e tšoanang hantle, hobane baa tseba! Baa tseba!

34:20.573 --> 34:21.685
Ebe o khutlela hae 'me o robale hantle hape?

34:21.685 --> 34:25.204
E, ehlile, ebe ba nteboha mme ba re ho bile monate ho mpona.

34:25.204 --> 34:29.459
Ba nka cheke ebe ba tsoa ka monyako
joalokaha eka re ne re buisana ka boemo ba leholimo.

34:29.459 --> 34:35.171
Ea ho qetela e ne e le ngaka e akaretsang e neng
e le mona. O ile a botsa, "Na o ne o phathahane?"

34:35.171 --> 34:40.206
Mme ka re, "Ee, ehlile ke phathahane! Re na le batho
ba bangata ba entilweng ba shwang, na ha ho jwalo?"

34:40.206 --> 34:47.845
A re, "Ee, ee, lefatshe le tshabehang hakaakang!" E ne
e le karabo ya hae, ke lefatshe le tshabehang. Empa ke

34:47.845 --> 34:51.377
lefatshe le tshabehang leo ba le etsang hore le kgonehe.

34:51.377 --> 34:56.300
Ho se ho le morao haholo! Batho bana joale ba se ba entiloe.
Ke libomo tse ntseng li emetse ho phatloha, ua utloisisa?

34:56.300 --> 35:03.320
Ho boletsoe hore ba bang ba bona ba ile ba
fuoa li-placebo mokhahlelong oa pele. 'Me sepheo

35:03.320 --> 35:07.305
sa sena e ne e le ho ba etsa babuelli ba ente.

35:07.305 --> 35:15.257
E re ke hlalose. Haeba o ka entoa 'me o fuoa
placebo, o ne o ka ba le litla-morao life?

35:15.257 --> 35:18.443
Zero. Ha ho letho. Kahoo o ya hae mme o
bolelle bohle kamoo e neng e le ntle kateng.

35:18.443 --> 35:19.525
Ho lokile. E. Sheba nna, ke phetse hantle.

35:19.525 --> 35:26.448
… mme ha o na bothata ho fumana e latelang … le e latelang, le e
latelang, mme nako le nako ha o bapala Russian roulette, click! O

35:26.448 --> 35:33.658
ka etsa seo makgetlo a makae pele o fumana sethunya se bolaeang,
pele o fumana selaete se etsang sefuba kapa se bakang kankere?

35:33.658 --> 35:39.602
Kopanong e neng e le Westminster,
tshebetso yohle e ile ya hlaloswa ka botlalo.

35:39.602 --> 35:45.847
Taba ka kankere ke hore e dula e hola mebeleng ya rona kaofela,
mme sesole sa rona sa mmele, e leng disele tsa rona tsa T, se e

35:45.847 --> 35:52.239
laola hore e se ke ya hola haholo. Disele tsena tsa T tseo re di
filweng ke Modimo, tse tsamayang mmeleng, di a hlokomela, "Ao, ho

35:52.239 --> 35:56.567
na le sele ya kankere," mme di e bolaea.
Kalafo ena ya dijini—hobane tsena ha se liente,

35:56.567 --> 35:59.776
empa ke kalafo ya dijini—e emisa karabelo ena.

35:59.776 --> 36:03.636
Ke ka lebaka leo re nang le batho ba bangata
hakaalo ba nang le mofetše oa mohato oa bone.

36:03.636 --> 36:05.121
Hobane lisele tsa rona tse loantšang mofetše li koetsoe.

36:05.121 --> 36:11.971
E, mofetše o hola ntle le taolo. Ha ho na lisele
tsa T tse ka o loantšang hobane li felisitsoe.

36:11.971 --> 36:18.039
Boemo ba mofetše bo ne bo fapane pele ho ente
ea Covid, 'me ho ntse ho le joalo, joalokaha

36:18.039 --> 36:21.166
ke bile ke hlokometse mona lehaeng la mapato.

36:21.166 --> 36:26.776
Leha e le lehaeng la mapato le lenyenyane joaloka la ka...
Hantle, leha e le lehaeng le leholo la mapato, ho

36:26.776 --> 36:32.200
na le batho ba bangata hoo mosebetsi oa ka o
neng o tla ba ka morao-rao le ka letsatsi la lepato.

36:32.200 --> 36:36.082
Kahoo ke ne ke tla kopana le lelapa feela ka
letsatsi la lepato. Empa mona ke etsa tsohle.

36:36.082 --> 36:40.442
Mohala oa pele oo ke o fumanang ke o tsoang ho
mong ka 'na ea llang: Ke lahlehetsoe ke 'mè.

36:40.442 --> 36:45.832
Kahoo ke kganna le mosadi wa ka ho ya hae mme
re mo nka, mme hanghang ke qala ho haha kamano.

36:45.832 --> 36:47.010
Ke a bona seo, dikarete tsena tsohle le mangolo mona.

36:47.010 --> 36:50.323
E! Ke a fanyeha moo hore batho ba fumane boits'epo.

36:50.323 --> 36:54.480
Kea tseba seo ke se etsang. Ha ke hloke ho ithorisa.

36:54.480 --> 37:00.386
Kea tseba hore na ho thata hakae hore motho
a siee 'm'ae, ntate'ae kapa ngoana'ae mona.

37:00.386 --> 37:04.751
Ke ka lebaka leo ke ngolang melaetsa ena, hobane kea
tseba hore le tla e bala ebe le ikutloa le

37:04.751 --> 37:07.821
phutholohile ha le siea 'm'a lona kapa ntate oa lona ho 'na.

37:07.821 --> 37:12.041
Ke qeta nako e ngata ofising ena ke
nahana ka seo nka se etsetsang batho ba bang.

37:12.041 --> 37:16.146
Ke ka lebaka leo ke phahamisitseng
lentswe la ka. Ha ke a e etsetsa nna, wa tseba.

37:16.146 --> 37:20.052
Ke utlwa batho ba mpolella, "Re tla o lefa tjhelete ya puo."

37:20.052 --> 37:24.886
Ha ke batle chelete ho mang kapa mang bakeng sa
ho etsa sena. Ke kopile chelete e kae ho uena?

37:24.886 --> 37:29.739
Ha ke batle seo. Ke tsamaile lik'hilomithara tse makholo
ho tla bua ka pel'a batho – ke le lefile ka chelete ea ka.

37:29.739 --> 37:35.521
Ho seng jwalo, ho utlwahala eka ke tjhelete ya
madi. Taba ha se ka tjhelete, mme ke ikemiseditse ho

37:35.521 --> 37:38.524
ipeha kotsing ho lemosa bohle ka seo ba se etsang.

37:38.524 --> 37:42.466
Hobane ha ke batle hore batho ba shwe. Ke thabela
banna ba tsofetseng le basadi ba tsofetseng ba phetseng

37:42.466 --> 37:45.043
maphelo a kgotsofatsang mme ba siile lefa le sa feleng.

37:45.043 --> 37:50.002
Ha ke batle batho ba lilemo li mashome a mararo le
a mane ba siang bana ba lilemo li peli le tse

37:50.002 --> 37:53.297
tharo, 'me ke sona seo ke se bonang khafetsa hona joale.

37:53.297 --> 37:59.452
Ha re kgutlela tabeng ya mofets'e: jwalo ka ha ke
boletse, ke haha kamano le lelapa hobane nna le mosadi wa ka

37:59.452 --> 38:03.138
re na le bona nako yohle, esita le ka letsatsi la lepato.

38:03.138 --> 38:06.460
Kahoo o ba tseba ebe o botsa, "Ho etsahetse'ng ka 'm'ao?"

38:06.460 --> 38:09.053
Mme ba re, "Ao, o ne a na le
mofets'e." Mme ke re, "Hantle, ho etsahetseng?"

38:09.053 --> 38:14.741
Mme jwale ba mpolella pale ya kankere, mme e ne e
tloaetse ho nka dilemo tse pedi, tse hlano kapa

38:14.741 --> 38:17.613
tse leshome, mme jwale ke dibeke tse 16 kapa tse 12.

38:17.613 --> 38:18.288
Hase motlae ona, akere?

38:18.288 --> 38:22.634
E. Mme ha ke bue ka batho ba
tlwaelehileng ba dilemo tse 60 le 70.

38:22.634 --> 38:27.170
Ke batho ba lilemo li 30, 40, le 50! Batho bao
hangata ba sa shweleng ka lebaka la

38:27.170 --> 38:30.237
mofets'e, jwale ba a shwa ka nako e kgutshwane haholo.

38:30.237 --> 38:32.417
E. Mme ho ngotswe ka botlalo.

38:32.417 --> 38:37.677
Ho na le bopaki bo ngata bo ngotsoeng lefatšeng ka bophara
hoo ba lulang ba pata lipalo. Ba li fetola ka mantsoe a mang.

38:37.677 --> 38:47.145
Mona UK, li bitsoa datha tsa ONS; Ofisi ea Lipalopalo tsa Naha,
'me ba li pheta ka tsela e lingang lipalo hobane baa tseba.

38:47.145 --> 38:50.285
Ba a tseba, mme ba bua leshano, ba
tshosa dipaki, mme ba di belaella.

38:50.285 --> 38:56.455
Mme ke hobaneng ha re ntse re bua ka sena? Haeba e
ne e le nna feela ya buang ka sona, nka ipona mme ka

38:56.455 --> 38:59.432
ipotsa: Na ke motho ya dumelang mererong ya sephiri?

38:59.432 --> 39:05.016
Ha se morero o patilweng! Ha ho jwalo. Ho na le batho ba bangata
ba hlomphuwang haholo, ba bohlale ho mpheta

39:05.016 --> 39:10.172
hole, ba qetellang ba bua ka ho bulehileng ka
taba ena mme ba dumela hore ho na le bothata.

39:10.172 --> 39:15.526
Empa ke e bone. Ke hobaneng ke e bone
pele? Eseng hobane ke bohlale ka ho khetheha.

39:15.526 --> 39:18.486
Ke mosebeletsi oa mapato. Kahoo kea
tseba hore na ke kenya mang ka lekapetleng.

39:18.486 --> 39:22.275
Kea tseba hore na ke mang ea tlo tloaelehileng ho
hlokahala, le hore na ke ba bakae, neng, le ba le lilemo tse

39:22.275 --> 39:24.551
kae, hobane ke se ke qetile nako e telele ke etsa sena.

39:24.551 --> 39:30.052
Kahoo ho na le phetoho mokhoeng ona, mme ke bona bopaki ka mahlo,
ebe ke memeloa likopanong le

39:30.052 --> 39:36.755
boradipolotiki ba ipolelang phatlalatsa hore taba ena
e ba feta matla mme ha ba na ho e thibela.

39:36.755 --> 39:43.134
Ho tshabeha. Mme e tla kena nalaneng e le
tlolo ya molao ya boholo bo sa tlwaelehang!

39:43.134 --> 39:50.000
Ena ke tlōlo ea molao e nyonyehang, 'me ke tšohile haholo hape ke
ikutloa ke le lehlohonolo haholo hore ebe ke bile

39:50.000 --> 39:58.347
har'a ba pele ba ho hoeletsa, hobane ke tšepa hore ke
pholositse batho ba bangata. Re tla bona. Re tla bona.

39:58.347 --> 40:01.159
E ne e le ralipolotiki ofe ea ileng a lelekoa naheng?

40:01.159 --> 40:01.952
Andrew Bridgen.

40:01.952 --> 40:03.351
E, o se o buile le yena?

40:03.351 --> 40:08.943
E, hangata. O molemo. E, o a tseba se
etsahalang. O tseba hore na taba e mabapi le eng. Oa

40:08.943 --> 40:12.510
tseba. Mme ba mo nyenyefatsa mme ba mo thiba molomo.

40:12.510 --> 40:21.014
E mong oa matona a baholo, ea neng a mo tsebisa lipolotiki, o
ile a ba a mo rohaka, a re, "U ka bua seo u se ratang. U tla

40:21.014 --> 40:26.996
tsoa ka kankere haufinyane." E, ruri o ile a mo joetsa joalo.

40:26.996 --> 40:36.456
Se nkgathatsang ka ho fetisisa ke hore bohle re nahana
hore re nahana ka ho tshwana haholo, empa ha ho jwalo.

40:36.456 --> 40:36.968
Na u nahana joalo?

40:36.968 --> 40:41.612
E, e. Ka tsela e itseng ke ne ke nahana hore ke
tshwana le bohle: Motho ya tlwaelehileng, mme ho hlakile

40:41.612 --> 40:44.183
hore ha ho jwalo. Ke motho ya ikgethang ka ho feletseng.

40:44.183 --> 40:52.478
Se etsahalang mona se ama matlo ohle a mapato.
Hobaneng ke nna feela ea bontšang ngongoreho?

40:52.478 --> 40:58.725
Ke bone ba bang ba seng bakae ba kile ba hlaha
phatlalatsa ka bokhutšoanyane. Ke buile le ba

40:58.725 --> 41:02.939
bangata ba bona ba itlhahisitseng ho 'na ka lekunutu.

41:02.939 --> 41:07.280
Empa ke ba bakae ba buang ka eona pepenene? Ha se
ba bangata, mme seo se ntlhabisitse dihlong hobane

41:07.280 --> 41:09.887
ba a tseba se etsahalang. Taba ena ha se mona feela.

41:09.887 --> 41:11.552
Na oa hlabisoa lihlong ha u bua le bona ka lekunutu?

41:11.552 --> 41:15.225
Ba tshabile, e. Ba tshabile haholo-holo.

41:15.225 --> 41:19.192
Mme e tlameha e be e le ntho e ba
hlabisang lihlong hanyane le bona.

41:19.192 --> 41:20.175
Ke hona moo taba e leng teng.

41:20.175 --> 41:29.173
Ha nka o botsa hore na o ka pata tlōlo ea molao e tebileng nako
e kae pele o fetoha molekane oa eona, o ne o ka ba le lebaka le

41:29.173 --> 41:34.517
amohelehang la ho etsa joalo nako e kae, leha o ne o qobelloa?

41:34.517 --> 41:40.764
Na o ka boloka sephiri sena ka khoeli, likhoeli tse
tharo, likhoeli tse tšeletseng, selemo, likhoeli tse 18, lilemo

41:40.764 --> 41:44.480
tse peli, kapa lilemo tse tharo pele o fetoha molotsana?

41:44.480 --> 41:52.747
Mme haeba o amohela tefo, o na le molato mmoho le bona bakeng
sa tlolo ena ya molao. Nako e kae e ka nkwang e amoheleha?

41:52.747 --> 41:55.793
Na o ka re, ke ne ke nahana hore nka
lahlehelwa ke mosebetsi, ke ne ke tshabile?

41:55.793 --> 42:00.061
Ho lokile, tšabo: ka lilemo tse 'ne? Tšabo ho
fihlela batho ba 5,000 ba shoele, ho fihla ho

42:00.061 --> 42:03.693
ba 10,000 ba shoele? Sena se tla fihla hokae?

42:03.693 --> 42:08.761
Ka mahareng a 2020, ke ne ke se ke tseba hore re ne
re buelloa mashano. Ke ne ke sa tsebe hore na hobaneng.

42:08.761 --> 42:11.297
Ha nako e ntse e ea, taba e ile ea hlaka le ho feta.

42:11.297 --> 42:16.464
Mme he, ehlile, ke na le marangrang a
babatsehang a tlhahisoleseding ao ke a fumanang

42:16.464 --> 42:19.639
ho tsoa ho batho ba kileng ba mpona ke bua.

42:19.639 --> 42:24.371
Mme ka kopana le batho bao ke neng ke
sa nahane hore nka ke ka bua le bona.

42:24.371 --> 42:29.683
Alex Jones, Robert Kennedy Jr. le ba bang ka
ho latellana, boradipolotiki, mapolesa le

42:29.683 --> 42:32.858
sesole: ke hobaneng ha ba ile ba itshwenya ka nna?

42:32.858 --> 42:41.083
Kannete ha ke tsebe. Ke nahana hore ba mamela
seo ke se buang, mme pono ea ka ha e belaelloe.

42:41.083 --> 42:48.326
Ke le moleng o ka pele. Ke bone, ebile ke ntse ke bona, hore na
ke bo-mang ba shoang le hore na ke ka lebaka la

42:48.326 --> 42:55.161
eng, le se ka hare ho batho bana, 'me sena ha se
belaetshe, 'me baa tseba hore ke bua 'nete ka pelo eohle.

42:55.161 --> 43:03.346
Botšepehi bo khanya ho tsoa ho batho. U ka tseba ha motho a
tšepahala 'me a na le 'nete, 'me u ka tseba ha a se joalo,

43:03.346 --> 43:08.614
hobane bohle re na le boleng bona ka hare ho rona re le batho.

43:08.614 --> 43:15.334
Ke dumela hore jwalo ka motho, o kopana le batho
makgetlo a mahlano kapa a tsheletseng, mme o se o thehile

43:15.334 --> 43:19.289
maikutlo ka bona, o bile o ka tseba hore na motho o a thetsa.

43:19.289 --> 43:27.061
Ha re mamela boradipolotiki, re bona hore ha ba
tšepahale. Ba bua leshano. 'Me ke ka lebaka leo...

43:27.061 --> 43:32.160
Nnete e se e le ntho e sa fumaneheng habonolo matsatsing ana, hoo
ho leng bonolo haholo ho hlokomela ha motho

43:32.160 --> 43:35.859
a bua nnete, mme ke dumela hore ke lona
lebaka le entseng hore batho ba thahaselle nna.

43:35.859 --> 43:40.105
Ha ho letho le ikhethang ka 'na, ka tsela efe kapa efe.

43:40.105 --> 43:46.078
Ke motho ya tshepahalang haholo ebile ke sheba dintho ka leihlo
le sa kgetholeng, mme ha ke tshabe seo ba ka ntshwarang ka sona.

43:46.078 --> 43:49.043
Ha ke tshabe hobane ba se ba ntse ba re bolaya bohle.

43:49.043 --> 43:49.436
Ho lokile, ho lokile.

43:49.436 --> 43:56.952
Litlamorao tsa ho se bue phatlalatsa li
tebile haholo ho feta ho tobana le Masatane

43:56.952 --> 44:01.233
ana, lithotsela tsena, le ho emelana le tsona.

44:01.233 --> 44:09.036
Hobane ha o etsa jwalo, o ikemisa, mme hang ha o tobana
le batho bana ba tsebang hore o a tseba seo ba se

44:09.036 --> 44:14.134
etsang, ba a putlama. Ba pshele jwaloka palesa letsatsing.

44:14.134 --> 44:18.870
E, ke iponetse ka mahlo. Ke ne ke le wardeng
ea COVID mme ka ba shebella ba bolaea batho.

44:18.870 --> 44:19.646
Pheta seo hape.

44:19.646 --> 44:25.039
Ke ne ke le lefapheng la COVID mme ka ba
shebella ba ntse ba bolaea batho ka boomo.

44:25.039 --> 44:29.083
Joale, ts'ebetso ena eo ho thoeng ke ea lefu,
ka meriana e fosahetseng le remdesivir le...

44:29.083 --> 44:33.568
E, ke e bone! Batho ba hloka feela
ho... Mme bothata bo teng hantle moo.

44:33.568 --> 44:36.294
Leha ho le joalo, ba phethile PsyOp ea bohlokoa haholo mona.

44:36.294 --> 44:39.143
Ho lokile, lebitso...

44:39.143 --> 44:43.629
Moriana o rekisoa mona tlas'a mabitso a fapaneng a khoebo.

44:43.629 --> 44:48.597
Ke dumela hore Veklury® ke e nngwe, mme
remdesivir ke e tshwanang le yona ya Borithane.

44:48.597 --> 44:51.028
Ho lokile. Na ha ho na le midazolam hape?

44:51.028 --> 44:56.158
Midazolam ke sethethefatsi. Ka hona, e
sebediswa haholo mahaeng a tlhokomelo ya maqheku.

44:56.158 --> 45:00.509
Hangata ho ba le dihlopha tse pedi tsa
batho matlong a tlhokomelo ya maqheku:

45:00.509 --> 45:07.796
Batho ba nang le bokooa ba 'mele bo sa foleng ba
sa khoneng ho itlhokomela, le batho ba phetseng

45:07.796 --> 45:11.451
hantle 'meleng empa ba na le bokooa ba kelello.

45:11.451 --> 45:15.478
Matsatsi a ho tlama batho ba joalo mibedeng a fetile. Ruri, ruri.

45:15.478 --> 45:18.618
Sena se etswa ka khemikhale ka meriana e kang midazolam.

45:18.618 --> 45:23.507
Midazolam e boetse e kenyelelitsoe ho e 'ngoe ea metsoako ea
meriana e fanoang kotlong ea lefu, e le e

45:23.507 --> 45:29.023
'ngoe ea meriana e mene kapa e mehlano e
sebelisoang ente e bolaeang, 'me ke sethibela-maikutlo.

45:29.023 --> 45:35.192
Kahoo, ho sebediswa ditekanyo tse itseng tsa tsena
ditshebeletsong tsa tlhokomelo ya maqheku, mme mona United

45:35.192 --> 45:42.842
Kingdom, moo re nang le NHS, e leng tsamaiso ya bophelo bo botle
ya naha, boholo ba tsena bo lefellwa ka ditjhelete tsa setjhaba.

45:42.842 --> 45:47.888
Ka hona, e tlameha ho phatlalatsoa inthaneteng. Ho
na le litlaleho tsa lichelete tsena tsa sechaba.

45:47.888 --> 45:52.337
U ka etsa kopo ea phatlalatso, 'me boikarabello bo tla fanoa.

45:52.337 --> 45:58.786
Ka 2020 le 2021, ho ile ha sebediswa
midazolam e eketsehileng ka pakeng tsa 300 le 1,000

45:58.786 --> 46:02.856
lekgolong. Ho lokile. Mme yohle e ile ya fela.

46:02.856 --> 46:04.903
Seo se tsosa khang haholo!

46:04.903 --> 46:11.680
Ke ne ke se ke sa kgone ho ipona seiponeng, ke tseba hore
ke bile le seabo mafung a bana le batho ba se nang molato.

46:11.680 --> 46:16.257
Bon, ua tseba, ke rapela matsatsi a mangata,
hangata ke le ka koloing ke le tseleng e eang

46:16.257 --> 46:19.672
mosebetsing, mme ke utlwa kannete hore O a nka tataisa.

46:19.672 --> 46:24.179
Mme seo ha se bolele hore ke mokgathala wa bodumedi.

46:24.179 --> 46:29.923
Ho bolela feela hore ke rata ho phela ka boitšoaro bo botle le ho
tšoara batho ka tsela eo ke lumelang hore e tla mo

46:29.923 --> 46:36.231
hlompha, le hore ke leka ho siea lefatše lena le le betere
hanyane ho feta kamoo le neng le le kateng ha ke fihla.

46:36.231 --> 46:40.849
Ho lokile haholo. E. John O' Looney, kea
leboha haholo ka puisano ena! E bile thabo ea ka.

46:40.849 --> 46:45.062
Le nna. Kea leboha. Kea leboha ka ho mamela.

46:45.062 --> 46:47.852
Naheng ea Borithane, tsohle li
hlile li etsoa ke mofuputsi oa mafu.

46:47.852 --> 46:55.719
Mme ha ke kopuwa, mohlala, ho romela makwete a
makgowa a madi tlhahlobong – ke na le disampole tseo nka o

46:55.719 --> 46:59.429
bontshang tsona – ha ho na moo nka di romelang teng.

46:59.429 --> 47:08.002
Sena ke hobane lilaboratori kaofela li tsamaisoa ke mmuso. Ha
ho na lilaboratori tsa poraefete, joalokaha ho le joalo Amerika.

47:08.002 --> 47:09.887
Ho hlahloba disampole tseo o di phuthetseng?

47:09.887 --> 47:13.823
Ee. Kahoo ke na le meqhaka ena e mengata ea
likhoele tse tšoeu eo ke e ntšitseng methapong ea mali

47:13.823 --> 47:16.479
ea batho ba hlokahetseng, batho ba shoeleng. Ee...

47:16.479 --> 47:18.937
Na ho ka amoheleha hore re bone seo?

47:18.937 --> 47:22.843
E. E, ehlile. E. Nka ba fumana. Ho lokile.

47:26.076 --> 47:29.929
Kahoo e 'ngoe le e 'ngoe ea
libotlolo tsena e emela motho a le mong.

47:29.929 --> 47:31.802
Kannete? E.

47:31.802 --> 47:37.537
Joale ke shebile sena, 'me se batla se tšoana le
se ka videong, ntle le hore ka videong se khubelu.

47:37.537 --> 47:43.304
E. Kahoo li khubelu ha li qala ho tsoa. Empa
ha u li hlatsoa, li tšoeu ka tlas'a tsona.

47:43.304 --> 47:46.951
Li bolokiloe ka formalin, e leng formaldehyde.

47:46.951 --> 47:51.722
Haeba ho na le mesaletsa ea mali ho tsona, li
chesoa ka har'a formaldehyde 'me li fetoha ntšo.

47:51.722 --> 47:57.047
Ka hona, mehlala e mesoeu ka ho fetisisa ke e neng e le
hloekileng ka ho fetisisa ha e ne e kenngoa ka har'a motsoako.

47:57.047 --> 48:04.427
Tseo di nang le mmala o motsho ke masalla a madi,
kaha di tswa ka ho totobala methapong, mme o tla

48:04.427 --> 48:08.139
hlokomela hore kaofela di batla di lekana ka boholo.

48:08.139 --> 48:14.252
Sena ke hobane kaofela li nkiloe
methapong ea carotid, e leng molaleng.

48:14.252 --> 48:20.608
Ha ho le e 'ngoe ea liketsahalo tsena e neng e
entsoe tlhahlobo ea 'mele, kahoo re ile ra etsa phekolo

48:20.608 --> 48:24.386
ea 'mele re ipapisitse feela le methapo ea molala.

48:24.386 --> 48:28.997
Jwalokaha ke boletse, ha pompo e kenngwa le
ho ntšwa, ho thehwa kgatello e kgahlanong, mme

48:28.997 --> 48:31.808
sena se 'tlosa' kgatello dithapong tsa madi.

48:31.808 --> 48:36.113
Kahoo tsena ha se methapo ea mali. Sena
ke se neng se le ka har'a methapo ea mali.

48:36.113 --> 48:38.613
Mme ha o so bone letho le tjena pele ho ente?

48:38.613 --> 48:43.742
Le ka mohla! Le ka mohla! Mme ke na le mofafatsi wa ditopo ya
ngodisitsweng ho BIA ya qetileng dilemo tse 25 a fafatsa

48:43.742 --> 48:48.247
ditopo, eo le yena a eso ho bone seo, mmoho le dingaka le
bafafatsi ba bang ba bangata haholo bao ke buileng le bona.

48:48.247 --> 48:54.406
Jwale ke memelwa dikopanong beke e nngwe le e nngwe, dikopano tsa
marang-rang tseo ho tsona ho kenang ditsebi tse ka

48:54.406 --> 49:00.425
bang 100. Bohle ba se ba ka bona jwale. Ka
bomadimabe, ho ba bangata e tla be e se e le morao haholo.

49:00.425 --> 49:09.154
Na lintho tsena li na le mofuta o itseng... Ke 'na feela,
kapa na li shebahala li sa tloaeleha ebile li tšosa? Sheba moo.

49:09.154 --> 49:14.679
Ke 'nete ruri. Ha o e ntša methapong, hoa tšosa
haholo. Ha o tseba hore na e tsoa kae... e, ruri.

49:14.679 --> 49:18.411
Ke bolela hore, ho batla ho bonahala
eka e phela ka halofo ha re e sheba.

49:18.411 --> 49:23.291
Hantle, ke entse liteko tse 'maloa ka eona. Re
lekile ho fetisa motlakase ho eona, empa ha o fete.

49:23.291 --> 49:28.471
Re ile ra boela ra leka ho sebedisa makenete ho bona hore na
e na le makenete, empa seo ha se a ka sa etsa letho ho hang.

49:28.471 --> 49:31.093
Empa phello e hlakile hore methapo ea mali e a thibana.

49:31.093 --> 49:33.360
Ho lokile, ho lokile.

49:36.572 --> 49:42.294
Ke sebelisana 'moho le sehlopha sa batho
bao e leng... motho a ka re litsebi, 'me ha ke

49:42.294 --> 49:45.675
khone ho fana ka lintlha tse ngata haholo.

49:45.675 --> 49:51.888
Leha ho le jwalo, ba belaela hore dikalafo tsa
dijini tse kenyelleditsweng ka hara meento ena di tsositse

49:51.888 --> 49:55.818
bokgoni ba mmele ba ho hlahisa dithishu tsa mabadi.

49:55.818 --> 50:00.818
Mme sena ke lesapo la seso: likhoele tse
hlahisoang ho lokisa methapo e senyehileng.

50:00.818 --> 50:06.851
Empa ba e etsa overdrive. Kahoo ha e lokise
sejana feela. E ntse e hola ho fihlela e koala sejana.

50:06.851 --> 50:13.824
Kahoo ba ile ba sebedisa tsamaiso ya tlhaho ya mmele mme ba e
kenya mokgweng o matla haholo ka sepheo sa ho bolaya batho.

50:13.824 --> 50:17.510
Mme lefu lena le shebahala jwang ha o na le
mothapo o thibehileng? Ho etsahalang ka nako eo?

50:17.510 --> 50:23.603
O tshwerwe ke pelo. O tshwerwe ke
setorouku. Tsena ke mabaka a tlwaelehileng a lefu.

50:23.603 --> 50:27.689
Mme o shebe palo e feteletseng ya ditlhaselo
tsa pelo, di-stroke le dithibano tsa madi.

50:27.689 --> 50:29.189
E, ehlile. Ehlile!

50:29.189 --> 50:36.775
Haufinyane tjena, motsoalle oa ka eo re lekanang ka lilemo o ile
a ntetsetsa; monna ea phetseng hantle, ea mafolofolo, ea matla –

50:36.775 --> 50:43.184
ea matla joaloka poho – 'me a re, "E, kea hema ka bothata, ke
bile le mathata. Qetellong ke ile ho ngaka, 'me

50:43.184 --> 50:49.187
ba fumana makwete ana a malelele leotong la ka."
'Me o ile a fumana liente tsohle tsa tlatsetso.

50:49.187 --> 50:50.786
E, e. Mme ha se makwete a tlwaelehileng.

50:50.786 --> 50:54.766
Kahoo o ke ke wa di tlosa ka heparin le meriana e tshwanang.

50:54.766 --> 50:58.068
Ke foromo e fapaneng ka ho feletseng. E ke ke ea sebetsa.

50:58.068 --> 50:59.021
O hloka ho buuwa.

50:59.021 --> 51:04.267
Ke bone ba ntšoa ho bakuli ba
phelang. Ke fumane livideo tsa sena.

51:04.267 --> 51:07.648
Ngaka Richard Hirschman o tla o bolella
ho eketsehileng ka sena ha o bua le yena.

51:07.648 --> 51:13.181
O ile a sebedisana le ngaka e buoang. O ile a
ba ntša ka mafolofolo ho tsoa ho bakuli ba

51:13.181 --> 51:16.645
phelang, ke hore, ho tsoa ho batho ba entetsoeng.

51:16.645 --> 51:22.259
Kahoo ho tshwana le sephiri se sa pateheng hampe lefapheng la
bophelo bo botle. E, kaofela ba a tseba. Kaofela ba a tseba...

51:22.259 --> 51:22.820
Le e tseba kaofela.

51:22.820 --> 51:28.300
E, ba etsa joalo. Nka re karolo ea
90 lekholong ea bona e etsa joalo.

51:28.300 --> 51:37.385
Ke nahana hore sesupo se setle ke hore haufinyane tjena
lipalo-palo tsa liente tsa tlatsetso tsa COVID li phatlalalitsoe,

51:37.385 --> 51:42.015
mme 71% ea basebetsi ba NHS ba hanne ente ea tlatsetso.

51:42.015 --> 51:47.023
Kahoo re bua ka bonyane ba 7 ho ba 10.
Oa tseba hore ha oa lokela ho entoa.

51:47.023 --> 51:50.183
Seo se bolela sohle seo o hlokang ho se tseba, na ha ho jwalo?

51:50.183 --> 51:54.415
Nka hakanya hore 30% mohlomong ke basebetsi
ba diofising, bahlwekisi le tse ding jwalo.

51:54.415 --> 52:00.923
Ha o tsebe diphetho tsa bongaka tsa ba
entilweng. Empa 71% ya basebetsi ba NHS...

52:00.923 --> 52:01.866
... ba hanne ente ea tlatsetso.

52:01.866 --> 52:04.727
E, ba e hanne.

52:04.727 --> 52:05.381
Hobane ba a tseba.

52:05.381 --> 52:07.761
E, ehlile baa tseba! Ke ne ke ba beile hantle mona.

52:07.761 --> 52:18.681
Jwale ke tla le bontsha mohala wa ka. Ehlile, ka mabaka a molao,
ha ke kgone ho phatlalatsa mabitso ana le diaterese tsena.

52:18.681 --> 52:24.426
Empa hape ke ile ka kopa baoki hore ba
ikopanye le nna ha ke bona seo ke se boneng.

52:30.414 --> 52:33.069
Na ona ke lenane la ba ikopantseng le uena mabapi le taba ena?

52:33.069 --> 52:36.382
E. E! Joalokaha ke boletse, ke ba entetsoeng ba shang.

52:36.382 --> 52:38.367
Ke bile le baoki ba ileng ba lla fonong.

52:38.367 --> 52:42.568
Ba bang ba bona ba mpoleletse, mohlala, hore ba
ne ba e-na le bakuli ba 12 ka phaposing ea

52:42.568 --> 52:45.681
bakuli ba nang le makwete a mali matsohong a bona.

52:45.681 --> 52:52.375
Tsena ke lipalo tse... Ho ke ke ha khoneha. Ho ke ke ha khoneha
ho ea ka lipalo, ntle le haeba ente e e bakile. Empa se

52:52.375 --> 52:58.740
tšoenyang le ho feta ke tsela eo batho ba lefang ho
re sireletsa ba itšoarang ka eona. Baa tseba, baa tseba!

52:58.740 --> 53:03.987
Ke bile le lingaka tse neng li le maemong ana hantle. Li
lumela seo phatlalatsa. Ke bile le ngaka e 'ngoe e neng e

53:03.987 --> 53:06.774
le moo. Ea eona e lumela seo phatlalatsa. Mme ba tšositsoe.

53:06.774 --> 53:13.113
Ebe kaofela ba shebahala ka tsela e tšoanang, ba
talima fatše ebe ba re: Motho e mong le e mong oa tseba.

53:13.113 --> 53:16.233
Mme ka 'bohle,' ba bolela hore dingaka kaofela di tseba sena.

53:16.233 --> 53:22.641
Kahoo ba tla o enta ka liente tseo ba sa ka keng ba itlientša
tsona. E, hobane ba tlameha, hobane ke mosebetsi oa bona.

53:22.641 --> 53:25.760
O a tseba, mora oa ka o na le lilemo tse 13, a
batla a ba 14, 'me esale a kena sekolo se

53:25.760 --> 53:27.917
mahareng sa sebakeng sa heso ka lilemo tse peli.

53:27.917 --> 53:32.945
Dilemo tse pedi tse fetileng, o ile a qala sekolo se
phahameng. Mme ka ngolla sekolo e le kgato ya ho itebela.

53:32.945 --> 53:38.110
Ke ba rometse imeile ke re, "Kea tseba hore le na
le molaoana oa liente. Se tshware ngoana oa ka!"

53:38.110 --> 53:44.532
E le hore ba tsebe, hobane ha ke eo. Mme mora oa ka o ne a
na le lilemo tse 11 feela, ke nahana, ha a qala sekolo moo.

53:44.532 --> 53:47.178
Mme ha ba a ka ba araba imeile ya ka.

53:47.178 --> 53:49.917
Leha ho le jwalo, ke nahana hore ke ile
ka fumana mohala matsatsi a mane hamorao.

53:49.917 --> 53:55.565
Mme a re ho nna, "Dumela, lebitso la ka ke
Sarah mme ke mooki wa mekento Sekolong sa Hazeley."

53:55.565 --> 53:58.285
Sekolo sa Hazeley se Milton Keynes, ho rekota sena.

53:58.285 --> 54:03.142
Kahoo ka re "Dumela." Mme ka ipha nako ya ho mo hlalosetsa seo ke
neng ke se bone ke le mosebeletsi wa mapato, kamoo ba entetsweng

54:03.142 --> 54:05.721
ba neng ba shwa kateng, le dikopano tseo ke bileng le tsona.

54:05.721 --> 54:12.602
Mme ka nahana hore o tla nahana hore ke a makatsa hanyane.
Empa a re, "Ee, ke tseba dikotsi." Mme ka re, "Ho lokile."

54:12.602 --> 54:16.171
Ke ile ka re, "Joale Sarah, na o ka mpolella hore
na le wena o na le bana?" A re, "E, ke na le ba

54:16.171 --> 54:18.538
babedi." Ke nahana ba ne ba na le dilemo tse 10 le 8.

54:18.538 --> 54:22.949
Ke ile ka botsa, "Mme na o ka entela bana ba hao?" A
re, "Che, le hanyenyane." Ke ile ka re, "Ho lokile."

54:22.949 --> 54:30.323
Ka re, "Kahoo o tseba dikotsi. O na le bana ba hao ba babedi bao
o neng o ke ke wa ba enta, empa ba ka ka, wena o ka ba enta?"

54:30.323 --> 54:34.535
A re, "Ee, ke mosebetsi oa ka oo." Ba hlanya ruri.

54:34.535 --> 54:39.141
Batho bana ba hlanya, ba hlanya – hobane ke mosebetsi oa bona.

54:39.141 --> 54:42.102
Ha ba bone letho le fosahetseng ka seo. Ke mosebetsi oa bona.

54:42.102 --> 54:47.161
Mme ke taba e tlwaelehileng eo ke e utlwang kgafetsa.
Ha e le hantle, ba a e tseba, empa ke mosebetsi wa bona.

54:47.161 --> 54:51.999
Mme ha se feela hore oa tseba,
empa ho eena ke ntho e tloaelehileng.

54:51.999 --> 54:56.181
Hantle, o ne a sa ka a ba lumella ho e etsa ho bana ba
hae, empa o ne a ka ba lumella ho e etsa ho bana ba

54:56.181 --> 54:58.340
lona, ebe o bososela ka mosa mme ba tla ithuta thuto moo.

54:58.340 --> 55:04.971
E 'ngoe ea liente tse kotsi ka ho fetisisa bakeng sa
bacha ke ente ea HPV, akere? E re ke le phetele pale.

55:04.971 --> 55:09.458
Ke kopane le mosali ea neng a kentse letsoho
nts'etso-peleng ea ente ena Westminster. O ne a le lilemo li

55:09.458 --> 55:12.685
mashome a mabeli, 'me o ne a eletsa mmuso, ho lokile?

55:12.685 --> 55:19.122
Mme ka mmotsa hore na ke eng se entseng hore
jwale a eme ka lehlakoreng la rona e le seo

55:19.122 --> 55:22.521
ho thoeng ke "moqapi wa merero ya sephiri".

55:22.521 --> 55:27.099
Kahoo a mpolella pale: o ne a kentse
letsoho ntshetsopeleng ya ente ya HPV.

55:27.099 --> 55:32.169
Ha e se e le haufi le ho phetheloa, o ile a hlokomela hore leha e
ne e tla fana ka tšireletso e fokolang khahlanong le mofetše oa

55:32.169 --> 55:34.922
molomo oa popelo, e leng sona seo e neng e
etselitsoe sona, e ne e reretsoe banana ba

55:34.922 --> 55:37.184
banyenyane le ho loantša mofetše oa molomo oa popelo.

55:37.184 --> 55:46.677
Empa peresente e le 'ngoe e lekane ho fumana
leibole, ho e tšoaea e le pheko ea mofetše.

55:46.677 --> 55:51.419
Ho tšoana le ka li-statins , tse nang le molemo
oa peresente e le 'ngoe feela, empa hoo ho lekane.

55:51.419 --> 56:01.464
Ka bokhutšoanyane, na ente ea HPV ha e amane
feela le banana ba seng ba qala ho kopanela liphate?

56:01.464 --> 56:02.517
E, ho lokile.

56:02.517 --> 56:02.687
E, hantle-ntle.

56:02.687 --> 56:05.613
Kahoo o e fa banana ba lilemo li 12, 13.

56:05.613 --> 56:12.044
Leha ho le joalo, o itse hore leha e fana ka
tšireletso e itseng khahlanong le kankere ea molomo

56:12.044 --> 56:15.880
oa pōpelo, e senya botšepehi ba molomo oa pōpelo.

56:15.880 --> 56:21.953
Mme seo se ka bolela hore banana bana ba ka ima, empa ha lesea
le ntse le hola mme le kena kotareng ea bobeli kapa ea boraro ea

56:21.953 --> 56:25.724
boimana mme boima bo hatella tlase, molomo oa popelo o ka taboha.

56:25.724 --> 56:26.760
E le hore ha e le hantle ba se be le bana.

56:26.760 --> 56:32.133
E, ba ne ba tla lahleheloa ke ngoana. Kahoo o
ile ho baholi ba hae mme a ba hlalosetsa seo.

56:32.133 --> 56:39.612
Mme mookamedi wa hae a re, "Psst, psst!" Empa ke ngwanana ya
bohlale. Ha a ka a etsa moferefere, o ile a mpa a tsamaya.

56:39.612 --> 56:43.962
Eaba o ntlafatsa ente eo hore e fane ka
tshireletso e betere haholo kgahlanong le kankere

56:43.962 --> 56:46.506
mme e se ke ya senya molomo wa popelo ho hang.

56:46.506 --> 56:50.468
Mme yaba o kgutlela ho mookamedi wa hae, e
seng ka bothata, empa ka tharollo, hobane

56:50.468 --> 56:53.566
baokamedi ha ba rate mathata, ba batla ditharollo.

56:53.566 --> 56:57.960
Mme ba mo leleka hang-hang: "Tlosa thepa tafoleng ya hao!"

56:57.960 --> 57:00.881
Tlas'a moono: "Re tsoile ho bolaea batho, kahoo se re sitise!"

57:00.881 --> 57:02.912
Kahoo, e sebetsa tjena:

57:02.912 --> 57:10.183
Lekunutu la meriana le fumana boleng ba £40,000 ho lesea
le shoeleng hobane ba kotula litho tsa 'mele tsa bana bana.

57:10.183 --> 57:13.663
Kahoo le 'kotula' sebete ho
ntshetsapele meriana e metjha ya sebete.

57:13.663 --> 57:17.274
U nahana hore ba etsa meriana ea sebete, liphio kapa pelo joang?

57:17.274 --> 57:22.309
Ba li etsa ka masea a ntshitsweng ka mpa;
li-MV. E, ke sona hantle seo li se sebedisetswang.

57:22.309 --> 57:27.625
Ka hona, ente ea HPV e ile ea hlahisoa ho
boloka lipalo li le tlase le ho fihlela

57:27.625 --> 57:31.677
tlhokahalo ea masea a shoeleng bakeng sa Big Pharma.

57:31.677 --> 57:36.031
E! E! Ha ke ne ke ntse ke sebetsa ke le
mosebeletsi oa mapato ho Co-op Funeral Care , ke

57:36.031 --> 57:38.430
ile ka etsa seo ho tsejoang e le 'baby run'.

57:38.430 --> 57:43.697
Ke ne ke tlameha ho ea Sepetleleng sa John
Radcliffe se Oxford . Ke ne ke ea moo hang ka khoeli 'me

57:43.697 --> 57:46.374
ke ne ke nka masea a pakeng tsa le leng le a mane.

57:46.374 --> 57:51.391
Ba ne ba dula ba le pakeng tsa dikgwedi tse nne le tse
tsheletseng. Ka hoo, e ne e le masea a hlahileng pele ho nako.

57:51.391 --> 57:54.484
Mme ho ne ho hlakile hore na ke hobaneng ha ba
shwele, hobane matšoafo a bona a ne a eso hole.

57:54.484 --> 58:00.094
Empa e mong le e mong wa bona o ne a se a
entswe tlhahlobo e feletseng ya setopo, hobane ba

58:00.094 --> 58:03.263
kotula ditho tsa masea, mme taba yohle ke yona eo.

58:03.263 --> 58:07.679
Jwale ba fana ka ente ena ya HPV le bakeng sa bashanyana.

58:07.679 --> 58:11.710
Ha ke eso bone moshanyana ya nang le molomo wa popelo.

58:11.710 --> 58:17.430
E, seo se bolela: "Batho ba heso, le se ke la
dumella bana ba lona ho entwa ka lefu le le leng!"

58:17.430 --> 58:24.359
Mme ke fumane seo ho mosadi ya neng a le karolo ya ho ntshetsapele
mekento ena. Kahoo: o se ke wa e etsa. O se ke wa e etsa!

58:24.359 --> 58:27.057
Kahoo u tšehetsa hore ho se be le liente?

58:27.057 --> 58:36.006
Hantle, haeba o dumela thutong ya kgolo ya diphedi,
re fetohile ha re ntse re hola ka dilemo tse ngata.

58:36.006 --> 58:41.892
Re na le tsamaiso ea 'mele ea ho itšireletsa e re
sireletsang khahlanong le ntho e 'ngoe le e 'ngoe.

58:41.892 --> 58:46.625
Hobaneng re hloka liente tsena kaofela,
haholoholo ha litla-morao tsa tsona li se li pakiloe?

58:46.625 --> 58:53.445
Sheba sekhahla sa autism. Linaheng tse tsoetseng
pele ka indasteri, se tsamaellana le sekhahla sa ente.

58:53.445 --> 58:55.590
Joale ke hobaneng ha o ka batla ho fa ngwana wa hao ntho e jwalo?

58:55.590 --> 58:59.545
Nka o bolella sena: ngoana oa ka a ke ke a hlola a entoa hape.

58:59.545 --> 59:03.488
Nke ke ka hlola ke entoa hape. Ke se ke
tšoaelitsoe ke mafu 'ohle, ho kenyeletsoa le COVID, 'ohle.

59:03.488 --> 59:05.311
Ha ke motho ea ratang ho iqapela merero ea sephiri.

59:05.311 --> 59:11.095
Ke ile ka entoa khahlanong le nyumonia ha ho phatlalatsoa COVID
hobane ke ne ke sa batle ho tšoaroa ke nyumonia ebe kea shoa.

59:11.095 --> 59:13.021
Hobane ba boletse hore ho seng jwalo e tla o bolaya.

59:13.021 --> 59:14.926
Na le uena u entiloe mokhoro?

59:14.926 --> 59:17.439
Ke ne ke li enta nakong e fetileng,
empa ha ke sa li enta hona joale.

59:17.439 --> 59:21.185
Lekhetlo la ho qetela e ne e le khahlanong le feberu
ea likolobe, 'me ke ile ka ikutloa ke kula haholo-holo.

59:21.185 --> 59:24.802
Ba ile ba tlisa ente ea feberu ea likolobe
'marakeng, ka entoa 'me ka batla ke e-shoa.

59:24.802 --> 59:29.175
Ke ne ke kula haholo-holo. Kahoo che, ho
tloha joale ha nka ke ka hlola ke entoa.

59:29.175 --> 59:37.247
Mme ba ntse ba nthomella melaetsa e reng, "Na o ka
rata ente ea sefuba?" – Empa ua tseba, ha ke e nke!

59:37.247 --> 59:44.025
Ke na le motswalle ya ileng a etsa qeto ya hore yena, mosadi wa
hae le bana ba hae ba se ke ba entwa kamora hore a be le karabelo

59:44.025 --> 59:47.620
e tshwanang ho ente ya feberu ya dikolobe. O ile a batla a shwa.

59:47.620 --> 59:51.973
Ke ne ke nyahame haholo , haholo, e.

59:51.973 --> 59:54.578
Ke ka lebaka leo ba tlositseng ente ena 'marakeng!

59:54.578 --> 59:59.351
Ho latela mehlodi e tshepahalang, ena e ne e le teko e nyane.

59:59.351 --> 01:00:00.235
Nka nahana ka seo.

01:00:00.235 --> 01:00:06.947
E, ehlile. Le se ke la enta bana ba lona, ho hang,
le hanyenyane. Che, le ha e le leha e le le leng.

01:00:06.947 --> 01:00:13.376
Ke bile le phihlelo e 'ngoe. Ke ile khemising ea sebakeng
sa heso ho lata meriana bakeng sa bothata ba mokokotlo.

01:00:13.376 --> 01:00:19.261
Mme mosadi ya tshwereng lanyard a kena. O ne
a na le monnamoholo eo e neng e se ntatae.

01:00:19.261 --> 01:00:23.012
Ho ne ho hlakile hore e ne e le mosebeletsi oa
toropo, 'me eena o ne a tšoeroe ke lefu la ho lebala le

01:00:23.012 --> 01:00:25.060
qalang pele ho nako. E ne e le mohlokomeli oa hae.

01:00:25.060 --> 01:00:30.986
O ile a kena mme a phatlalatsa, "Ke
tlile bakeng sa ente ea feberu ea Tom."

01:00:30.986 --> 01:00:34.544
Leha ho le jwalo, o ile a dula moo a tsielehile,
Modimo a mo hlohonolofatse, mme yena a tsamaya a

01:00:34.544 --> 01:00:36.585
mo siya a le mong. Mohlokomedi ya "kgabane" jwang!

01:00:36.585 --> 01:00:41.001
Leha ho le joalo, ke ile ka
thothomela, mme ka atamela ho yena ka re:

01:00:41.001 --> 01:00:45.538
Mamela, lebitso la ka ke John. Ke mosebeletsi
oa mapato mona, ke tšepa ha o na taba. Empa ke

01:00:45.538 --> 01:00:48.026
ile ka utloa seo u se buileng ke sa ikemisetsa.

01:00:48.026 --> 01:00:50.273
Ke bone batho ba bangata ba shoa ka lebaka la yona.

01:00:50.273 --> 01:00:54.314
Hape, ke ne ke nahana hore o tla tshoha le ho
tshwenyeha haholo. Empa a re, "Ee, ke tseba dikotsi."

01:00:54.314 --> 01:00:58.881
Mme ka nahana, 'ho lokile', mme ka re, 'Hobaneng o
batla hore a fumane seo?' A re ke mosebetsi wa hae.

01:00:58.881 --> 01:01:04.440
Ua tseba, ha o tshwana le batho bana, ha o
na taba. Ba lefshwa hantle ho chefetsa batho.

01:01:04.440 --> 01:01:13.729
Mme ba tseba ho lekana hore ba se ke ba itokenta. Ho
na le batho ba fapaneng haholo ba phelang hara rona.

01:01:13.729 --> 01:01:19.354
Mme phoso e mpe ka ho fetisisa eo re ka e etsang ke ho
dumela hore batho bana ba tshwana le rona, hore ba na le

01:01:19.354 --> 01:01:22.607
letswalo le moraleng, le hore ba ne ba ke ke ba o ntsha kotsi.

01:01:22.607 --> 01:01:29.858
Ba e etsa hobane ke mosebetsi oa bona ho etsa joalo. Ha ba
na taba. Ke taba ea chelete. Ke taba ea chelete ea pampiri.

01:01:29.858 --> 01:01:35.347
Kea ipotsa hore na karabo ea karabelo ena e potlakileng ea 'ke
mosebetsi oa ka' ha ea lokela ho ba... ho mo raha sefahlehong.

01:01:35.347 --> 01:01:37.253
Hantle, seo se ile sa buuoa Nuremberg.

01:01:37.253 --> 01:01:41.761
Batho bana bohle ba ile ba botsa, "Le se entse
hobaneng?" "Hobane re laetsoe ho se etsa, le

01:01:41.761 --> 01:01:45.017
hobane e ne e le mosebetsi oa rona." Seo ha se lebaka.

01:01:45.017 --> 01:01:49.165
Che. Che. E mabapi le ho pholosa batho.

01:01:49.165 --> 01:01:56.901
Ke nnete e tla re lokolla, hobane ha batho
ba tseba nnete, ba furalla batho bana bohle.

01:01:56.901 --> 01:01:57.666
Ke sona feela se hlokehang.

01:01:57.666 --> 01:02:01.479
E. Mme re lokela ho ba furalla mme re kgutlele setjhabeng sa
metheo , moo bohle ba tsebanang: e mong ke rametjhini ya lokisang

01:02:01.479 --> 01:02:04.203
diphaepe tsa metsi, e mong ke mong'a
lebenkele la dijo tse halikilweng, e mong ke motho ya

01:02:04.203 --> 01:02:06.361
lokisang ditopo, e mong ke moqapi wa moriri.

01:02:06.361 --> 01:02:08.648
Mme ha re ba hloke batho bana. Ke bona ba re hlokang.

01:02:08.648 --> 01:02:12.472
Re matla a bona. Ba na le eng ntle le rona? Lefeela!

01:02:12.472 --> 01:02:15.731
Mme ha re tlamehe ho e fetisa ka tsamaiso ea banka ea
dijithale ho lefa motho ea lokisang litopo le ramophaepe.

01:02:15.731 --> 01:02:20.642
Hantle, ke ka lebaka leo ba batlang ho re
etsa makgoba. Ke bokgoba bo tshabehang.

01:02:20.642 --> 01:02:27.588
Ua tseba, ha batho ba ea moo – 'me ba boetse ba e entse
hape. Ho bohlale haholo; ho bonolo: beep, beep, beep...

01:02:27.588 --> 01:02:31.394
Ema ho fihlela o qetile sebaka sa hao sa
khabone, ebe karete ea hao e tla thibeloa.

01:02:31.394 --> 01:02:33.779
E. Kapa o buile khahlanong le ntho e itseng.

01:02:33.779 --> 01:02:36.047
E. E, ehlile, tsamaiso ea mokoloto oa sechaba.

01:02:36.047 --> 01:02:42.027
Ua tseba, China, ba thijwa kantle ho matlo a bona. Haeba o na le
senotlolo sa elektroniki sa monyako mme o bua ntho e sa lokang

01:02:42.027 --> 01:02:46.140
kapa o tsamaya seterateng ka tsela e fosahetseng,
o ka thijwa kantle ho lehae la hao! Batho ba

01:02:46.140 --> 01:02:48.373
lokela ho tsoha le ho hlokomela sena pele se etsahala!

01:02:48.373 --> 01:02:52.168
Ha ho thuso ho emela ho fihlela re se
re le makgoba pele re leka ho arabela!

01:02:52.168 --> 01:02:56.277
Ke nnete. Kahoo tlohelang tsamaiso ena
mme le lefe ka tjhelete, batho ba heso!

01:02:56.277 --> 01:02:59.450
E, lefa ka chelete, ka botlalo! Hantle,
e. Ke thabetse ho kopana le wena, Dan.

01:02:59.450 --> 01:03:01.393
E, le wena hape, John. Ke a leboha haholo.
