1
00:00:00,000 --> 00:00:00,240


2
00:00:00,240 --> 00:00:06,759
Yon konferans sou pwoteksyon timoun sou entènèt
ki dire 16 jou ap dewoule depi 29 janvye 2025.

3
00:00:06,759 --> 00:00:13,658
Avèk slogan: "Nou kanpe. Ansanm pou sekirite pitit nou
yo. Paske pwoteksyon timoun pa negosyab!" ekip kongrè a ap

4
00:00:13,658 --> 00:00:17,559
entèvyouve oratè renome sou divès sijè pwoteksyon timoun.

5
00:00:17,559 --> 00:00:22,320
Avèk de objektif: pou pwoteje
timoun yo epi bay paran yo plis pouvwa.

6
00:00:22,320 --> 00:00:24,359
Byenveni, e mèsi paske ou te vin avè nou.

7
00:00:24,359 --> 00:00:29,600
Videyo sa a se pou tout moun ki vle patisipe
nan pwoteksyon timoun ak nan avni pitit nou yo,

8
00:00:29,600 --> 00:00:33,000
Kesyon ki te tabou oswa ki te repwouve
depi lontan ap vin parèt aklè kounye a.

9
00:00:33,000 --> 00:00:37,759
Èske ou te konnen ke nan Almay sèlman, plis
pase 100,000 timoun jis disparèt chak ane?

10
00:00:37,759 --> 00:00:41,640
... Kantite maladi mantal oswa fizik
lakay timoun ap ogmante rapidman. […]

11
00:00:41,640 --> 00:00:47,280
Li lè pou kraze tabou yo epi
kòmanse yon mouvman ki pa ka kanpe. […]

12
00:00:47,280 --> 00:00:51,280
Yon mouvman paran vijilan, ki gen lespri klè e ki gen kouraj.

13
00:00:51,280 --> 00:00:57,240
Se pa anyen mwens pase avni pitit nou yo,
e konsa avni limanite an antye, ki an jwèt

14
00:00:57,240 --> 00:01:05,159
Li pa fasil pou jere pwoblèm difisil tankou seksyalizasyon
bonè, trafik timoun, entimidasyon oswa abi sou timoun.

15
00:01:05,159 --> 00:01:10,120
Kounye a, trafik moun rapòte plis lajan pase komès dwòg oswa zam.

16
00:01:10,120 --> 00:01:16,480
Bagay difisil, pa vre? Tout manti ak
manipilasyon nan mond lan, e poukisa tout sa?

17
00:01:16,480 --> 00:01:25,879
Entèvyou yo disponib gratis pandan 24 èdtan nan jou
difizyon an epi yo ofri diferan apwòch sou divès sijè.

18
00:01:25,879 --> 00:01:31,093
Avèk pèmisyon jantiyè ekip konferans lan,
Kla.TV kapab ba ou yon apèsi an avans lè li pibliye

19
00:01:31,093 --> 00:01:34,560
entèvyou sa a eksklizivman pandan konferans lan:

20
00:01:34,560 --> 00:01:38,200
Doktè Michael Nehls sou sijè a: "Manti sou lityòm nan".

21
00:01:38,200 --> 00:01:42,879
Lityòm kòm yon eleman tras ka pwoteje
kont maladi Alzheimer, depresyon, elatriye.

22
00:01:42,879 --> 00:01:52,540
An Ewòp, yo entèdi li kòm yon sipleman alimantè, men yo
pèmèt aliminyòm toksik nan sirèt timoun yo – kisa k ap mal la?

23
00:01:55,359 --> 00:01:58,640
Byenveni, chè telespektatè, nan Kongrè Pwoteksyon Timoun.

24
00:01:58,640 --> 00:02:06,439
Li bèl pou nou genyen ou ankò sou sijè enpòtan sa a, paske
ansanm nou kanpe ini pou sekirite ak pwoteksyon timoun nou yo.

25
00:02:06,439 --> 00:02:09,199
Jodi a, mwen gen yon moun ki vrèman espesyal avè m.

26
00:02:09,199 --> 00:02:12,199
Mwen santi m vrèman onore ke li pran tan an.

27
00:02:12,199 --> 00:02:17,479
Li ap ekri yon nouvo liv kounye a e tan an trè limite.

28
00:02:17,479 --> 00:02:20,960
Doktè Michael Nehls, byenveni.

29
00:02:20,960 --> 00:02:23,479
Wi, bonjou Madam Feist. Mwen kontan anpil tou paske ou envite m.

30
00:02:23,479 --> 00:02:27,919
Mwen santi m onore tou paske mwen kwè sa w ap
travay sou li se yon sijè ki vrèman, vrèman enpòtan.

31
00:02:27,919 --> 00:02:32,400
E si m ka kontribye nan sa, menm si se
sèlman yon ti kras, mwen vrèman kontan.

32
00:02:32,400 --> 00:02:34,919
Wi, pou kèk moun ki poko konnen ou.

33
00:02:34,919 --> 00:02:39,039
Ou se yon doktè, yon jenetisyen
molekilè, ak yon otè ki vann anpil liv.

34
00:02:39,039 --> 00:02:47,879
Pami lòt bagay, yo angaje yo entansivman nan fonksyònman
sèvo a ak efè enfliyans modèn yo sou sante mantal nou.

35
00:02:47,879 --> 00:02:52,960
Ou te ekri liv "Sèvo Endoktrine" ak "Konplo Lityòm".

36
00:02:52,960 --> 00:03:04,919
Epi ou fondamantalman revele kijan yo manipile panse nou ak
ki wòl esansyèl eleman tras sa a jwe nan rezistans mantal nou.

37
00:03:04,919 --> 00:03:12,815
Epi nan diskisyon nou jodi a nan konferans lan, n
ap pale sou sa rezilta sa yo vle di pou pitit nou yo

38
00:03:12,815 --> 00:03:17,240
ak kijan nou ka pi byen sipòte yo nan devlopman yo.

39
00:03:17,240 --> 00:03:19,719
Mèsi anpil dèske w la.

40
00:03:19,719 --> 00:03:21,400
Wi, mèsi anpil ankò pou envitasyon an.

41
00:03:21,400 --> 00:03:26,479
Kidonk wi, liv "Konplo Lityòm nan" poko
ekri; mwen ap travay sou li kounye a.

42
00:03:26,479 --> 00:03:27,719
Mwen poko pibliye sa.

43
00:03:27,719 --> 00:03:31,960
Li pwograme pou sòti nan mitan mwa me 2025.

44
00:03:31,960 --> 00:03:37,960
Kidonk sa toujou devan nou, sa pral pran yon
ti tan, kèk mwa, men m ap ekri entansivman.

45
00:03:37,960 --> 00:03:47,016
Epi tèm prensipal liv la se ke mwen ap eseye, oswa pito
mwen sèten, mwen ka pwouve, mwen deja pwouve, ke lityòm

46
00:03:47,016 --> 00:03:52,560
esansyèl. Chapit ki konsène a deja ekri, li prèske 100 paj long.

47
00:03:52,560 --> 00:03:57,560
Yo souvan mande m sou sa nan konferans,
paske mwen te bay anpil konferans sou sijè a.

48
00:03:57,560 --> 00:04:00,240
Epi yo toujou mande m, e timoun yo?

49
00:04:00,240 --> 00:04:02,520
Èske li esansyèl tou pou timoun?

50
00:04:02,520 --> 00:04:07,080
Mwen di, byen, se pa yon espès diferan.

51
00:04:07,080 --> 00:04:08,919
Kidonk li esansyèl.

52
00:04:08,919 --> 00:04:15,439
Epi sa enteresan, an reyalite, paske lè mwen di ke vitamin C
esansyèl, pèsonn pa ta panse ajoute, "wi, menm pou timoun."

53
00:04:15,439 --> 00:04:24,519
Men lityòm se nouvo, lide ke li ta ka esansyèl e,
jan mwen kounye a pwouve nan liv la, li esansyèl.

54
00:04:24,519 --> 00:04:32,839
Epi li pral anonse yon revolisyon tou
paske li tèlman enpòtan pou sante mantal.

55
00:04:32,839 --> 00:04:40,680
Mo revolisyon an se tou non seri
konferans nou fèk planifye a, Revolisyon Lityòm.

56
00:04:40,680 --> 00:04:53,439
Kidonk, n ap vizite dis gwo vil atravè... apre vakans Pak 2025,
yon lè nan fen mwa Avril, epi anonse revolisyon lityòm sa a.

57
00:04:53,439 --> 00:04:57,976
Kidonk, se bazikman jounen an. Se jou sa yo
kote mwen espere liv mwen an ap la tou.

58
00:04:57,976 --> 00:05:01,319
Mwen kwaze dwèt mwen pou tout bagay mache byen.

59
00:05:01,319 --> 00:05:05,120
Men se pou montre ke lityòm esansyèl.

60
00:05:05,120 --> 00:05:12,759
Epi li vrèman se youn nan eleman ki
te parèt byento apre kreyasyon an.

61
00:05:12,759 --> 00:05:18,680
Kidonk, kit ou kwè nan Big Bang la oswa ou pa,
yon lè, mond lan te kreye, pou nou di konsa.

62
00:05:18,680 --> 00:05:27,360
Epi kèk minit apre kreyasyon an, yo sipoze ke, sou plan
fizik sèlman, lityòm te kreye epi li penetre tout linivè a.

63
00:05:27,360 --> 00:05:37,040
Li se youn nan kèk eleman nan kò nou ki pa soti nan pousyè
zetwal, men ki te egziste depi nan kòmansman, anvan zetwal yo.

64
00:05:37,040 --> 00:05:41,600
Epi li te enpòtan tou pou aparisyon lavi.

65
00:05:41,600 --> 00:05:51,204
Kidonk, menm anvan lavi selilè te parèt, lè nou te toujou ap pale
de sa yo rele yon mond ARN, kote te gen fondamantalman asid

66
00:05:51,204 --> 00:05:59,503
nikleyik tankou ADN, materyèl jenetik nou an, te genyen
tou ARN, ke nou konnen nan ka SARS-CoV-2, pa egzanp,

67
00:05:59,503 --> 00:06:04,399
nan viris ARN yo, ki gen materyèl jenetik ki fèt ak ARN.

68
00:06:04,399 --> 00:06:16,328
Epi yo sipoze ke ARN te inite enfòmasyon orijinal la, potè
enfòmasyon pou repwodiksyon molekil yo, ki pita, nan yon

69
00:06:16,328 --> 00:06:23,319
sèten moman, te vin tounen baz lavi selilè, pou nou di konsa.

70
00:06:23,319 --> 00:06:25,759
Yo menm di lityòm te menm jwe yon wòl nan sa.

71
00:06:25,759 --> 00:06:30,240
Se poutèt sa li te esansyèl depi kòmansman lavi.

72
00:06:30,240 --> 00:06:35,199
E sa ki pi fou a se ke moun pa rekonèt esansyalite sa a.

73
00:06:35,199 --> 00:06:48,079
Malgre prèv klè, nan liv mwen sèlman mwen estime gen yon mil
etid syantifik ki pwouve esansyalite li, espesyalman pou sèvo a.

74
00:06:48,079 --> 00:06:59,174
E lè ou gade tout maladi ki koze pa defisyans lityòm, m ap pale
de lityòm esansyèl la, pa kalite yo itilize pou terapi, sa te

75
00:06:59,174 --> 00:07:06,816
aktyèlman yon dezavantaj pou konpreyansyon,
paske konsa ou sèlman konnen mezi terapetik sa a

76
00:07:06,816 --> 00:07:11,560
ak lityòm, sitou pou sa yo rele twoub bipolè.

77
00:07:11,560 --> 00:07:21,720
E dòz yo itilize, dòz medsin yo, tèlman wo
anpil ke yo prèske deja nan ranje toksik la.

78
00:07:21,720 --> 00:07:24,879
E se poutèt sa yo sèlman konnen lityòm kòm yon toksin.

79
00:07:24,879 --> 00:07:36,052
Men lè ou wè kijan menm ti kantite, menm pi piti diferans nan dlo
bwè, ka gen yon efè – pou egzanp, si ou gen chans viv yon kote

80
00:07:36,052 --> 00:07:48,000
kote gen yon ti kras plis lityòm nan dlo bwè a, timoun ki grandi
la yo gen anpil mwens chans pou yo devlope maladi mantal yon lè.

81
00:07:48,000 --> 00:07:55,519
E sa vrèman varye soti nan nevwoz ak twoub
anksyete rive nan twoub bipolè ak eskizofreni.

82
00:07:55,519 --> 00:08:02,160
Epi denominatè komen tout maladi sa yo
se yon bagay yo rele newoenflamasyon.

83
00:08:02,160 --> 00:08:13,723
Epi neuroenflamasyon sa a se yon fenomèn ki la prèske
nan tout maladi sa yo, ki vrèman sòti nan otis rive

84
00:08:13,723 --> 00:08:20,480
nan maladi Alzheimer, e ki kouvri prèske tout lavi moun.

85
00:08:20,480 --> 00:08:30,333
Epi tout maladi sa yo ki afekte sante mantal nou e finalman
sistèm iminitè mantal nou, jan mwen rele l, sa vle di

86
00:08:30,333 --> 00:08:36,039
kapasite nou pou jere anviwònman an epi pou devlope ak reflechi.

87
00:08:36,039 --> 00:08:45,480
Sistèm iminitè mantal la—lè li pèdi fonksyon li akoz yon
defisyans lityòm, mwen rele sa sendwòm iminodefisans mantal.

88
00:08:45,480 --> 00:08:53,759
Epi sa se fondamantalman yon tèm kolektif pou yon seri
dyagnostik klinik, soti nan otis rive nan maladi Alzheimer.

89
00:08:53,759 --> 00:09:07,559
Men se pa sèlman maladi sikyatrik klè oswa maladi newodegeneratif,
men tou newoz, sendwòm enkyetid, pa egzanp, oswa ADHD.

90
00:09:07,559 --> 00:09:14,840
Se pa ke maladi sa yo pa gen lòt koz, men
defisyans lityòm ogmante anpil chans pou devlope yo.

91
00:09:14,840 --> 00:09:20,340
Sepandan, ou konnen menm jan avè m ke nou
bezwen yon apwòch sistemik e nou pa dwe

92
00:09:20,340 --> 00:09:23,960
konsidere lityòm kòm yon gerizon nan pwen sa a.

93
00:09:23,960 --> 00:09:27,960
Sa ta konplètman dezas. Plizyè doktè deja fè m remake sa.

94
00:09:27,960 --> 00:09:36,399
Lityòm enpòtan, e li patikilyèman enteresan presizeman paske nou
fèk kòmanse konprann li, e se sa m ap eseye fè mond lan konnen.

95
00:09:36,399 --> 00:09:47,960
Men, eksòbèran eufori sa a ki vini ak lityòm pa ta
dwe kache lefèt ke li pa yon remèd pou tout bagay.

96
00:09:47,960 --> 00:09:51,559
Se jis yon lòt defisyans ke moun soufri.

97
00:09:51,559 --> 00:09:59,519
E si ou vrèman vle reyalize yon efè
rezonab, ou dwe gade tout defo yo.

98
00:09:59,519 --> 00:10:09,420
Epi yo pa jwenn yo sèlman nan manje, yo jwenn yo
natirèlman tou nan tout aspè lavi, kit se

99
00:10:09,420 --> 00:10:15,759
entèraksyon sosyal, sans lavi a, oswa aktivite fizik.

100
00:10:15,759 --> 00:10:21,519
Tout bagay sa yo jwe yon wòl e tout bagay
enpòtan lè li rive nan newwoenflamasyon.

101
00:10:21,519 --> 00:10:24,440
Wi, retounen sou lityòm ankò.

102
00:10:24,440 --> 00:10:34,008
Byen, sa ki vin nan tèt mwen... konsèp reverans lan vin nan tèt
mwen, nan sans ke lè ou di ke lityòm vrèman... ... espesyalman lè

103
00:10:34,008 --> 00:10:43,576
ou panse a sa yon fason sistèmik epi ou sipoze ke se te youn nan
premye eleman ki te egziste sou planèt sa a, si ou transfere sa,

104
00:10:43,576 --> 00:10:49,954
ou ka fondamantalman deja konprann... byen,
fondamantalman konprann enpòtans li, sa li

105
00:10:49,954 --> 00:10:53,720
vle di pou lavi ak pou devlopman yon timoun.

106
00:10:53,720 --> 00:10:56,240
Paske, jan ou te di, li vrèman esansyèl.

107
00:10:56,240 --> 00:11:02,399
E se la li diferan de lòt eleman yo, paske
li se youn nan premye yo, pou nou di konsa.

108
00:11:02,399 --> 00:11:10,120
Sa vle di, an reyalite, yon moun ka sipoze ke, paske
konferans lan tou okipe anpil ak gwosès ak akouchman.

109
00:11:10,120 --> 00:11:15,279
Kisa nou ka fè pou asire nou fè pitit ki an sante?

110
00:11:15,279 --> 00:11:25,321
Sa vle di ke yon moun ta ka sipoze ke si yon fanm oswa paran yo
vle vin ansent epi yo deja ap pran lityòm, konsome li nan ti

111
00:11:25,321 --> 00:11:33,663
kantite sa yo, nan yon ranje ki vrèman piti, jan ou
di a, ki pa toksik, men ki vrèman piti, ke sa ta ka

112
00:11:33,663 --> 00:11:38,399
benefisye pou timoun nan oswa pou timoun ki poko fèt la.

113
00:11:38,399 --> 00:11:40,320
Èske ou ka fè kòmantè sou sa?

114
00:11:40,320 --> 00:11:43,080
Wi, li mache tou de dirèkteman ak endirèkteman.

115
00:11:43,080 --> 00:11:49,600
Kidonk, natirèlman, li enpòtan pou timoun nan paske nou konnen sa,
e se poutèt sa li tèlman enpòtan pou sistèm iminitè mantal la.

116
00:11:49,600 --> 00:11:57,000
Sistèm iminitè mantal la baze sou kapasite sant memwa
otobiyografik nou an, jan mwen te dekri an detay nan

117
00:11:57,000 --> 00:12:01,120
lòt konferans ak entèvyou nan prèske tout liv mwen yo.

118
00:12:01,120 --> 00:12:10,399
Epi kounye a ankò, li baze sou kapasite ipokamp la, sant memwa
otobiyografik nou an, pou pwodui nouvo selil nan sèvo chak jou.

119
00:12:10,399 --> 00:12:18,089
Sa a se mekanis debaz ki pwoteje nou kont maladi Alzheimer, men
ki bay nou tou kapasite pou reflechi, pou gen yon bon memwa

120
00:12:18,089 --> 00:12:24,716
pandan tout lavi nou, pou nou rezilyan, sa ki enpòtan
anpil, menm pou devlopman timoun, pou nou pa devlope

121
00:12:24,716 --> 00:12:28,840
twòp enfòmasyon nè twò vit lè nou fè eksperyans estrès.

122
00:12:28,840 --> 00:12:35,519
Epi, natirèlman, kiryozite, ki trè enpòtan
pou nou aprann e pou nou vle aprann an premye.

123
00:12:35,519 --> 00:12:41,159
E sa aplike pandan tout lavi nou, depi nan anfans,
men tou kòm granmoun e, pi wo pase tout, kòm moun aje.

124
00:12:41,159 --> 00:12:50,740
Epi kapasite sa a ke ipokamp la genyen pou pwodui nouvo
selil, ke yo rele pwopagasyon nouvo selil nè, miltiplikasyon

125
00:12:50,740 --> 00:12:55,320
selil nè, mande yon bagay yo rele aktivite telomeraz.

126
00:12:55,320 --> 00:13:03,559
Sa vle di ke chak fwa yon selil divize, kromozòm yo vin yon
ti kras pi kout kòm rezilta yon mekanis biyolojik molekilè.

127
00:13:03,559 --> 00:13:12,879
Epi lè yo piti piti pèdi koutès yo, oswa longè yo, pou nou
di konsa, gen yon pwen yo rele minimòm oswa maksimòm Heflig.

128
00:13:12,879 --> 00:13:15,720
Sa vle di ke selil yo gen yon kalite revèy entèn.

129
00:13:15,720 --> 00:13:24,951
Epi lè selil yo fin fè ase divizyon, pou nou di, e lè bout yo
pa repare tout tan, sa diminye kantite sik selilè yo, pou nou

130
00:13:24,951 --> 00:13:29,720
di, e finalman sa diminye kapasite selil sa yo pou miltipliye.

131
00:13:29,720 --> 00:13:36,399
Yo menm mouri paske sa mennen nan
yon dezòd nan mekanis selilè yo.

132
00:13:36,399 --> 00:13:45,870
Epi telomeraz, paske telos vle di fen epi smeros
se pati ak patikil bout yo, ki nan sistèm kò nou, sa

133
00:13:45,870 --> 00:13:51,080
vle di telomeraz, e li ka repare bout sa yo ankò.

134
00:13:51,080 --> 00:13:55,440
E nou konnen ke telomeraz enfliyanse pa lityòm.

135
00:13:55,440 --> 00:14:03,519
Se poutèt sa, pa egzanp, konsantrasyon ki pi
wo nan lityòm nan sèvo a jwenn nan ipokamp la.

136
00:14:03,519 --> 00:14:08,639
Ipòkamps la se rejyon nan sèvo a ki akimile lityòm.

137
00:14:08,639 --> 00:14:17,759
Poukisa? Paske li gen yon rezèv selil nè ki dwe
toujou ap miltipliye pou nou ka kenbe kapasite mantal nou.

138
00:14:17,759 --> 00:14:26,186
Epi mekanis sa a, kote tisi k ap pwopaje gen yon gwo aktivite
telomeraz men li bezwen anpil lityòm pou kenbe li, pa

139
00:14:26,186 --> 00:14:35,360
aplike nan granmoun, pa egzanp nan ipokamp la, men li
aplike nan timoun, nan timoun k ap grandi, pou tout òganis la.

140
00:14:35,360 --> 00:14:43,919
Kidonk, 20 ane de sa, 30 ane de sa, yo te deja etabli ke
konsantrasyon lityòm nan pi wo nan anbriyon an, nan fetis la.

141
00:14:43,919 --> 00:14:46,159
Akoumilyasyon lityòm fèt.

142
00:14:46,159 --> 00:14:53,540
Sa vle di ke kò a konnen ke selil yo dwe kounye a sibi
anpil divizyon selilè, e pa gen okenn anbriyon ki ta grandi

143
00:14:53,540 --> 00:14:57,799
pou vin yon timoun si divizyon selilè sa a pa t fonksyone.

144
00:14:57,799 --> 00:15:05,384
Pa egzanp, nan eksperyans sou bèt – ki vrèman ka fèt etikman
sou bèt, kote sa jistifye, pou di konsa – 30 oswa 40 ane de

145
00:15:05,384 --> 00:15:10,039
sa, yo te senpleman diminye kantite lityòm nan manje bèt yo.

146
00:15:10,039 --> 00:15:22,096
Epi timoun yo ki... Bon, pou ti pitit yo, yo te fè sa ak rat, ak
sourit, ak kabrit, e kantite ti pitit yo te pi piti anpil, epi

147
00:15:22,096 --> 00:15:33,433
tibebe ki te fèt yo te pi piti anpil tou, epi chans pou yo te
siviv premye ane lavi yo te diminye pa 50, 60, nan kèk ka 80,

148
00:15:33,433 --> 00:15:39,879
90 pousan, selon ki kantite yo te diminye kantite lityòm nan.

149
00:15:39,879 --> 00:15:44,519
Li pa t bese a zewo; teknikman, sa pa t posib
paske lityòm jwenn nan ti kantite toupatou.

150
00:15:44,519 --> 00:15:53,200
Men rediksyon an te tèlman klè ke etid sa a te
mennen nan konklizyon ke li klèman esansyèl.

151
00:15:53,200 --> 00:15:57,799
E pa gen okenn rezon ditou pou
sipoze ke li sispann esansyèl nan moun.

152
00:15:57,799 --> 00:16:07,039
Sa vle di li esansyèl tou pou devlopman imen, ni nan
vant manman an, ni, natirèlman, apre timoun nan fèt.

153
00:16:07,039 --> 00:16:12,241
Ki dezyèm rezon ki fè li esansyèl? Mwen te di
li dirèkteman ak endirèkteman, dirèkteman jis

154
00:16:12,241 --> 00:16:15,360
kounye a... Nan vant manman, men endirèkteman tou.

155
00:16:15,360 --> 00:16:21,994
Paske, natirèlman, pou yon fanm ki ansent, ak tout
enkyetid sou si tout bagay ap mache byen ak pitit la

156
00:16:21,994 --> 00:16:25,320
ak chanjman nan karyè, lavi ka yon ti jan diferan.

157
00:16:25,320 --> 00:16:31,601
Natirèlman, tout sa a nouvo, e pou w fè
eksperyans nouvo bagay yo yon fason pwòaktif ak kouraj,

158
00:16:31,601 --> 00:16:35,519
ou bezwen yon sistèm iminitè mantal ki an sante.

159
00:16:35,519 --> 00:16:42,159
E si gen yon mank pwopagasyon nan
ipokamp la, lityòm pa sèl faktè ki an jwèt.

160
00:16:42,159 --> 00:16:45,480
Mwen ekri yon liv antye ki rele Revolisyon Lwil Alge.

161
00:16:45,480 --> 00:16:47,879
Si ou pa gen omega-3, w ap gen menm pwoblèm nan.

162
00:16:47,879 --> 00:16:54,120
Kidonk, pa gen okenn eleman nitritif
esansyèl ke ipokamp la ka viv san.

163
00:16:54,120 --> 00:16:58,399
Men lityòm se youn ladan yo. Epi
lityòm se youn ki trè fondamantal.

164
00:16:58,399 --> 00:17:08,115
Si sa a manke, nou gen yon disfonksyonman biyolojik
molekilè, kijan m ka di l, nan ipokamp la, ki sou yon bò diminye

165
00:17:08,115 --> 00:17:14,079
pwopagasyon selil sa yo epi sou lòt bò ogmante newo-enflamasyon.

166
00:17:14,079 --> 00:17:24,643
Youn nan, pou nou di konsa, deja pre-enflamatwa, e nenpòt evènman
ki menm yon ti jan estrès lakoz ipè-enflamasyon, ki an

167
00:17:24,643 --> 00:17:34,400
retou mennen nan lage sibstans ki, malerezman, tout pase
atravè plasenta a pou rive jwenn timoun k ap grandi a.

168
00:17:34,400 --> 00:17:42,440
Epi, natirèlman, li asire tou ke
pwopagasyon selilè nan sèvo timoun nan bloke.

169
00:17:42,440 --> 00:17:49,800
Sa vle di nou gen de sik visye isit la, ki an
reyalite ka kase fasilman, oswa pito, ou ka pwoteje tèt ou

170
00:17:49,800 --> 00:17:53,839
kont yo lè ou asire w gen yon rezèv lityòm ki sifi.

171
00:17:53,839 --> 00:17:55,880
Epi sa ki sifi a pa anpil vre.

172
00:17:55,880 --> 00:18:01,519
Nan liv mwen an, mwen kounye a bay
estimasyon ki baze sou sa tout kò rechèch la sijere.

173
00:18:01,519 --> 00:18:10,640
Epi mwen sipoze ke yon miligram, ki se vrèman yon milyèm
nan yon gram, ta envizib sou yon ti kiyè si li te lityòm pi.

174
00:18:10,640 --> 00:18:14,799
Li difisil pou wè ak je nu. Li mwens tankou yon grenn sèl.

175
00:18:14,799 --> 00:18:18,200
Yon miligram pwobableman sifi.

176
00:18:18,200 --> 00:18:27,295
Nou konnen ke kantite mikwogram, sètadi yon milyèm nan kantite sa
a, sifi pou koze yon efè. Pa egzanp, si ou bwè sèlman yon lit

177
00:18:27,295 --> 00:18:36,960
dlo potab ki gen kèk mikwogram plis pase nan yon lòt vilaj kote,
pa aza, gen petèt yon ti kras mwens lityòm nan dlo potab la.

178
00:18:36,960 --> 00:18:46,062
Diferans lan gwo anpil, soti nan depresyon
rive nan ADHD... Sa fè ou vin mantalman

179
00:18:46,062 --> 00:18:51,279
enstab. Agresyon pami jèn yo, jiska atant lavi.

180
00:18:51,279 --> 00:18:53,079
Se sèlman yon ti diferans mikwogram.

181
00:18:53,079 --> 00:19:03,080
Sa vle di nou vrèman ap pale de kantite minimòm ki plizyè kilomèt
lwen. An reyalite, mwen gen yon graf nan liv mwen kote

182
00:19:03,080 --> 00:19:11,920
mwen itilize logaritm pou ilistre distans ki genyen
ant dòz esansyèl la ak dòz terapetik la ke tout moun pè.

183
00:19:11,920 --> 00:19:21,061
E pandan ke ranje esansyèl la se sèlman kèk santimèt lajè, pou di
konsa, se nan ranje dòz la nou konplètman ladan l, wi,

184
00:19:21,061 --> 00:19:30,319
tout bagay anfòm. Se sa nou bezwen. Pou nou ka trase ranje
terapetik la, mwen vrèman de oswa twa kilomèt sou bò dwat la.

185
00:19:30,319 --> 00:19:38,200
E paske liv mwen pa twa kilomèt lajè, mwen te oblije
travay ak logaritm jis pou m mete tout bagay sou yon sèl graf.

186
00:19:38,200 --> 00:19:43,039
Sa vle di nou plizyè mil lwen yon dòz toksik.

187
00:19:43,039 --> 00:19:47,680
Epi efè yo pou timoun nan trè, trè, trè benefik.

188
00:19:47,680 --> 00:19:55,547
Lè ou di l konsa, premye bagay ki vin nan tèt
mwen se ke gen trè kèk moun ki konnen anyen

189
00:19:55,547 --> 00:19:59,559
sou devlopman selil oswa sa selil yo vrèman ye.

190
00:19:59,559 --> 00:20:05,440
Mitokondri ka yon mo ki an mòd kounye a, men an
reyalite prèske pèsonn pa konnen sa li vle di.

191
00:20:05,440 --> 00:20:08,400
Pèsonn pa konnen anyen sou telomeraz non plis.

192
00:20:08,400 --> 00:20:15,880
Sa a se vrèman konesans esansyèl
pou lavi nou, wi, konesans esansyèl.

193
00:20:15,880 --> 00:20:24,342
Kidonk, an reyalite, sa pa twò konnen, e sètènman pa
reyalite ke, jan ou di, li genyen tou eleman tras

194
00:20:24,342 --> 00:20:32,039
esansyèl sa yo, pa egzanp, oswa, jan ou di, sibstans vital.

195
00:20:32,039 --> 00:20:34,200
Kisa k ap anpeche sa?

196
00:20:34,200 --> 00:20:37,160
Kidonk, poukisa konesans sa a pa disponib?

197
00:20:37,160 --> 00:20:48,559
Apre tout, espesyalman lè ou mansyone lityòm, sa ta vle di
yon gwo soulajman ak gwo benefis pou sante pou tout limanite.

198
00:20:48,559 --> 00:20:54,356
Wi, absoliman. Mwen vle di, Mesye Schellenberg, li se yon
pedyat, Christian Schellenberg, ki pwobableman pral parèt

199
00:20:54,356 --> 00:20:57,680
tou nan konferans lan avèk ou, pou nou di, kòm yon ekspè.

200
00:20:57,680 --> 00:21:07,000
Yon bon zanmi mwen, ki itilize lityòm
sou timoun tou, di efè li wè yo enkwayab.

201
00:21:07,000 --> 00:21:14,200
Epi li pa pran lityòm isit la kòm yon mezi
terapetik, li jis ap eseye korije defisyans lan.

202
00:21:14,200 --> 00:21:18,880
E sa sèlman ase pou reyalize efè ekstraòdinè.

203
00:21:18,880 --> 00:21:28,554
E nou toulede dakò ke sa pa sèlman enpòtan pou timoun ki
kounye a ap montre pwoblèm konpòtman, men li chanje

204
00:21:28,554 --> 00:21:34,599
lavi tout moun, enkli timoun ki poko montre okenn pwoblèm.

205
00:21:34,599 --> 00:21:41,160
Li gen tou yon parabòl tèlman bèl, ke mwen kounye
a enkli nan liv la, natirèlman avèk pèmisyon li.

206
00:21:41,160 --> 00:21:47,200
Li di... Se tankou monte yon bisiklèt ki gen
kawotchou plat, oswa pito, yon kawotchou ki prèske plat.

207
00:21:47,200 --> 00:21:56,599
Ou pratik... Se konsa ou pase nan lavi a, men ou
jis... Li jis yon ti kras plis fatigan. Epi sa mache.

208
00:21:56,599 --> 00:22:04,740
Byen wi, men pwoblèm nan se ke si gen yon twou nan wout la, ou
monte bisiklèt ou epi ou tonbe ladan l, e mwen konnen sa paske

209
00:22:04,740 --> 00:22:14,000
mwen monte bisiklèt anpil, epi ou jwenn sa yo rele yon "mòde
koulèv" paske li frape rebò jant lan. Apre sa kawotchou a plat.

210
00:22:14,000 --> 00:22:18,279
Nan pi move ka a, ou ka menm tonbe epi frape tèt ou.

211
00:22:18,279 --> 00:22:27,652
Kidonk, si ou konsidere sa kòm yon metafò, gen yon moman ki vin
parèt toudenkou, yon evènman nan lavi ou, kote ou pa ka kontinye

212
00:22:27,652 --> 00:22:32,160
ak yon kawotchou plat, kote estrès la vin twòp epi ou kraze.

213
00:22:32,160 --> 00:22:37,969
Apre sa, ou devlope yon sendwòm anksyete, ou
devlope depresyon oswa menm, si ou tonbe,

214
00:22:37,969 --> 00:22:43,279
sèlman metaforikman, twoub estrès post-twomatik.

215
00:22:43,279 --> 00:22:52,944
E se poutèt sa li definitivman pa an sante pou viv ak
defisyans sa yo, menm si ou poko malad grav e ou poko wè yon

216
00:22:52,944 --> 00:22:58,240
doktè, pou di konsa. Mwen kwè chak timoun ta benefisye de sa.

217
00:22:58,240 --> 00:23:01,079
Sipoze, natirèlman, ke li ap viv nan yon eta de privasyon.

218
00:23:01,079 --> 00:23:13,061
Men sa a trè, trè posib si ou pa abite nan Andes yo, nan nò Chili
oswa nò Ajantin, kote ou vrèman konsome kat, senk, jiska dis

219
00:23:13,061 --> 00:23:22,901
miligram lityòm pa jou, ki se anpil plis pase sa ki
esansyèl, paske se yon zòn vòlkanik e lityòm nan poko lave

220
00:23:22,901 --> 00:23:28,359
soti pandan dè milyon oswa dè milya ane nan istwa Latè.

221
00:23:28,359 --> 00:23:37,821
Men nan rejyon tankou Ewòp, pa egzanp, prèske pa gen okenn rejyon
ki rich nan lityòm, sòf si, pa egzanp, ou konte Tenerife, ke mwen

222
00:23:37,821 --> 00:23:44,899
pa sèten ou ka menm konsidere kòm yon pati nan
Ewòp. Nan Zile Kanari yo, gen nivo lityòm ki trè wo

223
00:23:44,899 --> 00:23:49,319
nan manje ak nan dlo bwè, paske yo se zile vòlkanik.

224
00:23:49,319 --> 00:23:51,359
Wi.

225
00:23:51,359 --> 00:24:02,708
Ou te mansyone rezilyans epi kounye a ou fè referans ak metafò sa
a, san ou pa di ke, jan ou te di sa tou, lityòm se yon panase pou

226
00:24:02,708 --> 00:24:13,624
tout bagay. Èske nou ka imajine ke lè nou pran lityòm, pami lòt
bagay – ou te mansyone omega-3 tou, pa egzanp – gen lòt faktè,

227
00:24:13,624 --> 00:24:23,933
men lè nou pran li, li amelyore kapasite nou pou nou fè fas ak
obstak ak pwoblèm epi tou, jan w sot di sa, twoub estrès

228
00:24:23,933 --> 00:24:33,983
pòs-twomatik, pa egzanp, konsa menm nan sitiyasyon ki difisil
anpil, anpil, oswa nan efè yo, lè nou twouve nou ladan

229
00:24:33,983 --> 00:24:44,799
yo, litiyòm nan vrèman bay yon fondasyon, pami lòt bagay,
ki pèmèt nou pi byen jere tout bagay, ak tanpèt lavi a?

230
00:24:44,799 --> 00:24:54,279
Wi, absoliman. Lityòm vrèman... Mwen fèk fini yon
chapit e mwen rele lityòm nè vag la pami eleman tras yo.

231
00:24:54,279 --> 00:25:01,319
An prensip, tout sistèm nou an yon jan amorti pa lityòm.

232
00:25:01,319 --> 00:25:08,319
Men yon sistèm ki twò aktif, e se pa sèlman kounye a
nan domèn sikolojik la, men menm rive nan nivo molekilè.

233
00:25:08,319 --> 00:25:20,550
Kidonk molekil yo, molekil siyal nan selil nou yo, ki reglemante
pa lityòm lè yo twò aktif, se molekil sa yo ke mwen rele tou sib

234
00:25:20,550 --> 00:25:28,704
lityòm, sètadi molekil sib pou lityòm. Sib
se objektif la, e lityòm rekonèt sib sa yo,

235
00:25:28,704 --> 00:25:33,559
li entèaji avèk yo epi li chanje fonksyon yo.

236
00:25:33,559 --> 00:25:37,400
E lè lityòm pa prezan, yo vin iperaktif.

237
00:25:37,400 --> 00:25:44,789
E lè yo twò aktif, yo lakoz, pa egzanp,
neuroinflamasyon, yon enflamasyon k ap gaye nan tout kò a,

238
00:25:44,789 --> 00:25:49,200
enkli nan sèvo a, men finalman nan tout kò a nèt.

239
00:25:49,200 --> 00:25:59,060
Epi newwo-enflamasyon oswa iperaktivite sib sa yo, m ap mansyone
youn ladan yo ki rele GSK3, non an pa enpòtan, men lè GSK3

240
00:25:59,060 --> 00:26:09,920
iperaktif, li pwobableman molekil santral la nan eta
iperaktivite li pou tout maladi ki gen rapò ak fason moun ap viv.

241
00:26:09,920 --> 00:26:13,599
Se poutèt sa li se tou objektif prensipal endistri famasetik la.

242
00:26:13,599 --> 00:26:19,519
Men kounye a yo pa vle tire sou sib la ak
lityòm, paske li twò bon mache e yo pa ka patante li.

243
00:26:19,519 --> 00:26:26,680
Yo vle tire sou sib sa a ak bal majik yo.

244
00:26:26,680 --> 00:26:32,359
Bal majik yo se an reyalite yon tèm pou medikaman ki trè efikas.

245
00:26:32,359 --> 00:26:37,808
Yo tèlman reyisi nan sans ke yo pa nesesèman geri
anyen kounye a, sa ki se ka pou trè kèk ladan yo, men

246
00:26:37,808 --> 00:26:40,720
pito yo jenere pi gwo lavant yo an tèm de maketing.

247
00:26:40,720 --> 00:26:46,400
Sa yo se bal majik, e bal majik sa
yo fèt pou tire sou sib lityòm sa yo.

248
00:26:46,400 --> 00:26:56,799
Epi sib prensipal endistri famasetik la yo tout nan metabolis
sa a oswa nan chemen siyalizasyon sa a, ki kontwole pa lityòm.

249
00:26:56,799 --> 00:27:02,620
Epi chemen siyal sa a san lityòm mennen nan tout
kalite maladi kwonik, tout maladi ki gen rapò ak

250
00:27:02,620 --> 00:27:06,240
fason moun viv, men se sèlman nan ka defisyans lityòm.

251
00:27:06,240 --> 00:27:13,359
Sa vle di ke yon fwa mank lityòm nan rezoud, sib yo p
ap gen okenn enpòtans ankò pou endistri famasetik la.

252
00:27:13,359 --> 00:27:19,839
Epi sa se youn nan eksplikasyon yo sou rezon ki fè
lityòm A pa rekonèt kòm yon eleman tras esansyèl.

253
00:27:19,839 --> 00:27:28,680
E sa ki pi mal, yo pa menm pèmèt vann li
kòm yon sipleman dyèt nan Ewòp, pa egzanp.

254
00:27:28,680 --> 00:27:32,160
Kidonk ou ka enpòte li, men ou pa ka vann li ofisyèlman.

255
00:27:32,160 --> 00:27:37,599
Dapre direktiv Inyon Ewopeyen an, li entèdi pou
mete lityòm sou mache kòm yon sipleman alimantè.

256
00:27:37,599 --> 00:27:40,000
Sa pa vle di ke gen kèk moun ki pa fè l.

257
00:27:40,000 --> 00:27:45,160
Kidonk, mwen pa bezwen 100 oswa 1,000 repons ki
di, Mesye Nehls, mwen jwenn li sou entènèt la.

258
00:27:45,160 --> 00:27:48,440
Li ofisyèlman pèmèt, men mwen te fè yon videyo sou li.

259
00:27:48,440 --> 00:27:50,559
Ou ka gade l tou sou chèn mwen an, anplis.

260
00:27:50,559 --> 00:27:54,680
Avèk yon avoka ki espesyalize nan zafè sa yo.

261
00:27:54,680 --> 00:27:59,920
Epi li te di ke, an prensip, yon mache
nwa devlope la. E sa senpleman dezas.

262
00:27:59,920 --> 00:28:05,279
Se yon mache nwa san kontwòl ki
kounye a pratikman reprezante lityòm.

263
00:28:05,279 --> 00:28:07,960
Epi ou toujou gen yon pye nan prizon.

264
00:28:07,960 --> 00:28:12,375
Kidonk, si gen anyen, li menm te di m ke si m
te Ozetazini, pa egzanp, ki se sèl peyi

265
00:28:12,375 --> 00:28:15,880
mwen konnen kote yo ka vann li lib e ofisyèlman.

266
00:28:15,880 --> 00:28:20,880
Si mwen fè yon gwo kòmand pou tout
fanmi mwen, mwen prèske yon dilè.

267
00:28:20,880 --> 00:28:24,559
Wi, paske se yon mache nwa, li ilegal.

268
00:28:24,559 --> 00:28:32,720
Epi sa a se bagay ki vrèman fou, ke yon bagay ki
bon pou sèvo a se aktyèlman esansyèl pou sante li.

269
00:28:32,720 --> 00:28:37,279
Non sèlman yo pa rekonèt li kòm
esansyèl, men an reyalite yo entèdi li.

270
00:28:37,279 --> 00:28:39,960
Se poutèt sa liv la rele Konplo Lityòm nan.

271
00:28:39,960 --> 00:28:48,640
E sa ki pi perfidye a se ke aliminyòm, pa egzanp,
pèmèt kòm yon sipleman dyèt menm si li toksik pou sèvo a.

272
00:28:48,640 --> 00:28:53,519
Wi, byen, se tou yon pati nan tout vaksen sa yo yo bay timoun yo.

273
00:28:53,519 --> 00:28:57,359
Kidonk, plis pase 50 pousan nan vaksen
yo gen aliminyòm, e sa antre nan sèvo a.

274
00:28:57,359 --> 00:29:02,279
Epi aliminyòm lakoz newo-enflamasyon nan sèvo a.

275
00:29:02,279 --> 00:29:07,759
Kidonk, eleman tras ki lakòz newo-enflamasyon yo pèmèt.

276
00:29:07,759 --> 00:29:12,519
Mwen kwè gen yon douzèn nimewo E,
espesyalman nan sirèt pou timoun.

277
00:29:12,519 --> 00:29:17,640
Yo gen aliminyòm.

278
00:29:17,640 --> 00:29:23,680
Aliminyòm prezan nan tout sereng yo ki vann kòm vaksen.

279
00:29:23,680 --> 00:29:25,480
Epi tout sa pèmèt.

280
00:29:25,480 --> 00:29:35,559
Men eleman tras esansyèl la, ki ta dwe antidòt la,
pou di konsa, omwen, poko rekonèt kòm sa e menm entèdi.

281
00:29:35,559 --> 00:29:44,873
E sa vrèman fou, men sa montre tou ki kalite estrikti pouvwa
perfid ki dèyè sa, ki gen enterè pou asire ke, byen, mwen vle di,

282
00:29:44,873 --> 00:29:52,634
li lojik: yon endistri ki pwospere sou moun ki malad natirèlman
gen tout mwayen ak enterè, epi tou resous

283
00:29:52,634 --> 00:30:00,920
finansye, enfliyans politik e, natirèlman, enfliyans medya
pou asire ke yon bagay konsa pa vrèman vin konnen.

284
00:30:00,920 --> 00:30:07,984
Epi konvèsasyon n ap genyen kounye a pwobableman p
ap kouvri pa okenn nan gwo medya yo, sa vle di ni

285
00:30:07,984 --> 00:30:11,839
ARD ni ZDF an Almay p ap fè yon entèvyou konsa avè m.

286
00:30:11,839 --> 00:30:15,640
Sa ta enposib. Mwen pa menm ka imajine sa.

287
00:30:15,640 --> 00:30:24,200
Gen yon metòd yo rele Sèt Kouch Pwofon, ki
enplike ale sèt kouch pwofon. E sa vrèman enteresan.

288
00:30:24,200 --> 00:30:28,559
Tout sa w ap di a, an rezime, se ke rechèch la ap kontinye.

289
00:30:28,559 --> 00:30:32,920
Kidonk, pa egzanp, doktè mwen preskri m yon medikaman.

290
00:30:32,920 --> 00:30:36,480
Poukisa y ap preskri sa pou mwen? Kidonk ou toujou
mande, poukisa? Poukisa y ap preskri sa pou mwen?

291
00:30:36,480 --> 00:30:39,240
Kisa ki dèyè li? Kisa ki dèyè li?

292
00:30:39,240 --> 00:30:50,000
Kidonk, li sanble pou mwen ke lè w ap pale de tout
bagay sa yo, ou antre otomatikman nan nivo molekilè sa a.

293
00:30:50,000 --> 00:31:00,039
Ou te mansyone tou molekil siyal, ke nou te
kondisyone pou toujou gade deyò pou tout bagay.

294
00:31:00,039 --> 00:31:08,119
Epi an tèm de gwosè ak tout sa ki gwo, ki pwisan,
e yo montre nou nan piblisite, se sa ki dwe ede.

295
00:31:08,119 --> 00:31:11,000
Men ann wè sa ki dèyè li, dèyè li, dèyè li.

296
00:31:11,000 --> 00:31:18,160
Epi ou antre nan ti ranje a, e sa ki enteresan,
ou antre tou nan ranje reyèl la, nan miligram yo.

297
00:31:18,160 --> 00:31:30,400
Byen, se vrèman nan nivo molekilè lè ou di ke yon
ti grenn sèl lityòm konsa ta itil anpil nan dlo bwè.

298
00:31:30,400 --> 00:31:32,920
Wi, sa enkwayab.

299
00:31:32,920 --> 00:31:42,111
Kidonk, sa ou sot di sou sèt kouch yo... Mwen pa abitye ak tèm sa
a, men li anfòm trè byen ak pwòp istwa mwen, paske premye liv

300
00:31:42,111 --> 00:31:48,479
mwen te janm ekri, "The Methuselah Strategy,"
se sou sa li baze; tèm santral la se ke ou

301
00:31:48,479 --> 00:31:52,319
pa ta dwe janm sispann poze kesyon "poukisa".

302
00:31:52,319 --> 00:31:57,799
Kidonk, se tèm santral liv sa a, ni sou
plan sikolojik ni sou plan filozofik.

303
00:31:57,799 --> 00:32:05,363
Epi mwen mande tèt mwen poukisa lityòm, paske mwen te rankontre
lityòm nan rechèch sou maladi Alzheimer, paske moun

304
00:32:05,363 --> 00:32:13,000
ki gen twoub bipolè gen yon risk sis fwa pi wo pou
devlope maladi Alzheimer, sòf si yo trete yo ak lityòm.

305
00:32:13,000 --> 00:32:21,791
Epi tretman ak lityòm pa chanje pwosesis maladi a, paske se yon
tretman, pa yon terapi, men pwobabilite pou devlope

306
00:32:21,791 --> 00:32:30,759
maladi Alzheimer retounen nan nivo nòmal, byenke li pa
an sante, men nan nivo mwayèn nòmal nan popilasyon an.

307
00:32:30,759 --> 00:32:36,079
Epi nan yon moman, yo te dekouvri ke menm efè a
te ka reyalize ak sèlman yon milyèm nan dòz la.

308
00:32:36,079 --> 00:32:39,039
Epi toudenkou nou t ap pale de lityòm mikwodòz.

309
00:32:39,039 --> 00:32:42,400
E se konsa mwen te dekouvri lityòm, epi
mwen te mande tèt mwen kesyon an: poukisa?

310
00:32:42,400 --> 00:32:45,000
Wi, kidonk poukisa yo pa pèmèt li,
poukisa yo pa ajoute li nan dlo bwè?

311
00:32:45,000 --> 00:32:51,201
Paske, nan dlo bwè, nou konnen ke si mwen gen chans viv yon kote
ki gen plis lityòm ladan l, e nou vrèman ap pale de ti

312
00:32:51,201 --> 00:32:57,000
kantite isit la, lè sa a mwen gen yon risk ki pi ba
pou maladi Alzheimer ak yon risk ki pi ba pou depresyon.

313
00:32:57,000 --> 00:32:59,039
E poukisa sa pa posib?

314
00:32:59,039 --> 00:33:01,319
Kidonk poukisa? Epi, poukisa li entèdi?

315
00:33:01,319 --> 00:33:07,680
E kesyon poukisa a, jan m te di, menm te mennen m
tounen nan Big Bang la, vrèman nan kòmansman lavi.

316
00:33:07,680 --> 00:33:12,720
E sa fè vwayaj sa a mwen fè kounye a
atravè liv mwen an vin ekstrèmman eksitan.

317
00:33:12,720 --> 00:33:18,119
Men apre sa, ou ka rebati tout bagay depi anba,
pou di konsa, epi kreye yon nouvo mond pou tèt ou.

318
00:33:18,119 --> 00:33:25,120
Kidonk, lè ou fin plonje byen fon nan kòmansman yo, pou nou di,
jiskaske kesyon 'poukisa' pa fè sans ankò paske ou pa ka poze l

319
00:33:25,120 --> 00:33:29,079
pi fon, paske pwochen kesyon an ta vin: poukisa linivè a egziste?

320
00:33:29,079 --> 00:33:35,159
Men mwen pa ka bay yon repons, men ou ka vire
tounen epi di, oke, bati sou sa, kounye a m ap

321
00:33:35,159 --> 00:33:38,480
bati pou tèt mwen yon nouvo mond ki gen lityòm.

322
00:33:38,480 --> 00:33:47,839
E lè m imajine mond sa a, mwen wè yon revolisyon nan
medsin, men mwen wè tou yon revolisyon nan entèraksyon imen.

323
00:33:47,839 --> 00:33:56,454
Nan mwa Avril 2024, Ministè Afè Etranjè Swis la te envite
m pou m patisipe nan yon gwo konferans kote te gen plis

324
00:33:56,454 --> 00:34:01,559
pase 1,500 reprezantan ki soti nan plis pase 100 nasyon.

325
00:34:01,559 --> 00:34:13,880
Epi mwen te sipoze bay diskou prensipal la epi reponn kesyon
an nan 15 minit: kisa sèvo a bezwen pou l kapab panse lapè?

326
00:34:13,880 --> 00:34:17,719
Se te yon konferans pou lapè, e
mwen te sipoze reponn sa nan 15 minit.

327
00:34:17,719 --> 00:34:28,719
Mwen te esplike sistèm iminitè mantal la, epi mwen te montre tou
nan yon dènye imaj ke lityòm se molekil kle pou panse an lapè.

328
00:34:28,719 --> 00:34:35,840
Paske se egzakteman sa ki pèmèt nou reflechi
epi rete yon ti kras pi rilaks lè konfli parèt.

329
00:34:35,840 --> 00:34:45,560
Lapè se pa absans lagè, men kapasite pou panse an lapè,
pou andire konfli, pou diskite sou konfli, pou pran

330
00:34:45,560 --> 00:34:51,199
pozisyon lòt moun nan, an lòt mo, pou chanje pèspektiv ou.

331
00:34:51,199 --> 00:34:54,400
Epi mwen rezime tout sa anba tèm 'sistèm iminitè mantal'.

332
00:34:54,400 --> 00:35:04,099
E lityòm se egzakteman molekil kle pou sistèm iminitè mantal
la, sa ki fè l vin pi perfid ke yo ap anpeche nou jwenn li.

333
00:35:05,679 --> 00:35:14,400
Kounye a mwen gen yon lòt kesyon, e li
vrèman nan mòd kounye a, pou di konsa.

334
00:35:14,400 --> 00:35:22,634
Kidonk, kèlkeswa kote ou tande pale de metal lou, anpwazònman ak
metal lou, e byen, si ou gade alantou ou epi ou rete yon ti kras

335
00:35:22,634 --> 00:35:28,762
vijilan, ou reyalize touswit – ou senpleman wè ke
yo ap anpwazonnen nou sou tout kalite nivo, pa

336
00:35:28,762 --> 00:35:32,880
sèlman fizikman, men tou mantalman, jan ou fèk esplike.

337
00:35:32,880 --> 00:35:41,920
E ki wòl... èske lityòm ka jwe tou isit la?

338
00:35:41,920 --> 00:35:53,039
Mwen pa vle di detoksifikasyon, paske sa twò alamòd kounye a, men
pito ke metal lou yo nan kò a diminye oswa pèdi efikasite yo.

339
00:35:53,039 --> 00:35:58,880
Tou de. Gen etid ki montre, pa egzanp, ke
ekskrisyon mèki ogmante lè yo administre lityòm.

340
00:35:58,880 --> 00:36:05,676
Pifò metal lou, ansanm ak plastik ak lòt ankò, anpeche
newojenez nan ipokamp la, sa vle di fòmasyon nouvo

341
00:36:05,676 --> 00:36:11,199
selil nan sèvo a, ki paralize sistèm iminitè mantal nou an.

342
00:36:11,199 --> 00:36:15,920
Nan sans sa a, newwo-enflamasyon se kle a, e lityòm ede isit la.

343
00:36:15,920 --> 00:36:24,639
Genyen tou lòt sibstans, kidonk nenpòt bagay ki diminye pèfòmans
mantal, sètadi sistèm iminitè mantal la, se yon pwoblèm.

344
00:36:24,639 --> 00:36:32,000
Epi m ap ba ou yon egzanp, pa nan kontèks
lityòm, men nan liv mwen an Revolisyon Lwil Alg.

345
00:36:32,000 --> 00:36:42,719
Sa ki enteresan, mwen dekouvri ke Inuit yo, ki sitou manje pwason,
konsome anpil metal lou natirèlman paske yo prezan nan pwason.

346
00:36:42,719 --> 00:36:48,119
Kidonk mwen te fè rechèch sou chans pou m gen maladi
Alzheimer, paske metal lou yo lakòz maladi Alzheimer.

347
00:36:48,119 --> 00:36:55,880
Men mank eleman tras esansyèl ak sibstans vital
ki jwenn nan pwason lakòz tou maladi Alzheimer.

348
00:36:55,880 --> 00:36:59,920
Kidonk, kijan yo fonksyone youn kont lòt?

349
00:36:59,920 --> 00:37:04,549
Kisa k ap pase kounye a si mwen konsome yon bagay
ki esansyèl an tèm de sibstans vital, men an

350
00:37:04,549 --> 00:37:07,719
menm tan mwen konsome yon bagay ki danjere pou mwen?

351
00:37:07,719 --> 00:37:10,800
Epi sa ki etonan se ke sibstans esansyèl yo ap genyen.

352
00:37:10,800 --> 00:37:20,346
Sa vle di ke pèp Inuit la, ki gen pi ba risk pou maladi
Alzheimer, sètadi ki mouri ak ti kras oswa san maladi Alzheimer,

353
00:37:20,346 --> 00:37:25,679
enteresan gen pi gwo konsantrasyon metal lou nan sèvo yo.

354
00:37:25,679 --> 00:37:32,039
Men yo pa devlope maladi Alzheimer paske yo gen tou
pi gwo konsantrasyon sibstans esansyèl nan sèvo a.

355
00:37:32,039 --> 00:37:38,599
Sa vle di ke sa kò nou pa ka fè se
konpanse pou defisyans yo, pou nou di konsa.

356
00:37:38,599 --> 00:37:47,697
Men si nou konpanse defisyans sa yo nou menm, atravè yon
rejim alimantè ki sansib, lè sa a nou vin pi tolere, pa sèlman

357
00:37:47,697 --> 00:37:52,360
fas ak danje ekstèn, lagè ak lapè, diskisyon, estrès sosyal.

358
00:37:52,360 --> 00:37:56,280
Nou menm tou nou pi tolere toksin.

359
00:37:56,280 --> 00:38:00,239
Sa pa vle di ke toksin yo bon, e sa pa yon pwoblèm ditou.

360
00:38:00,239 --> 00:38:03,760
Men, natirèlman, li ta menm pi bon pou pa
gen okenn toksin, sèlman sibstans esansyèl.

361
00:38:03,760 --> 00:38:14,639
Men konbinezon toulede, e nan nouvo liv mwen an mwen rele
sa kenbe omestaz, pou di konsa, se sijè a, balans fòs yo.

362
00:38:14,639 --> 00:38:23,639
Epi isit la mwen gen de lwa. Mwen rele premye chapit la
lwa "Lwa lanati an relasyon ak sistèm iminitè mantal la".

363
00:38:23,639 --> 00:38:27,800
Epi lwa sa yo nan lanati se lwa minimòm lan ak lwa maksimòm lan.

364
00:38:27,800 --> 00:38:34,039
Sa a se, pou di konsa, kantite maksimòm mwen ka konsome anvan
li vrèman kòmanse afekte m mal. Nan lòt mo, an tèm de toksin.

365
00:38:34,039 --> 00:38:40,639
Sa a enkli metal lou, natirèlman, men tou
sik ak alkòl. Mwen ka fè twòp nan tout bagay.

366
00:38:40,639 --> 00:38:45,119
Kidonk, tout bagay vin vin danjere
nan yon pwen. Lityòm tou, natirèlman.

367
00:38:45,119 --> 00:38:50,719
Epi sou lòt bò a, lwa minimòm nan.
Kidonk, kisa mwen bezwen omwen pou m an sante?

368
00:38:50,719 --> 00:38:52,360
Tout bagay la se sou sibstans esansyèl yo.

369
00:38:52,360 --> 00:38:56,039
Men se pa sèlman sa, gen tou mouvman, kontak sosyal ak sou sa.

370
00:38:56,039 --> 00:39:01,519
Epi ant lwa minimòm lan ak lwa maksimòm lan, genyen omestaz.

371
00:39:01,519 --> 00:39:06,800
Men plis sibstans esansyèl mwen genyen, se plis mwen ka sipòte.

372
00:39:06,800 --> 00:39:15,679
Kidonk, balans fòs yo rete kenbe
olye de lè sibstans esansyèl yo manke.

373
00:39:15,679 --> 00:39:19,760
Se lè m gen yon machin. Mwen ka
chaje l twòp, sa pa bon pou machin nan.

374
00:39:19,760 --> 00:39:23,800
Men si yon sibstans esansyèl manke, li jis pa mache ditou.

375
00:39:23,800 --> 00:39:26,440
Wi, petèt se yon fason pou wè sa.

376
00:39:26,440 --> 00:39:27,920
Kidonk mwen ka senpleman sipòte plis.

377
00:39:27,920 --> 00:39:30,920
Mwen ka pote plis bagay avè m nan lavi mwen.

378
00:39:30,920 --> 00:39:32,559
Mwen ka pran plis.

379
00:39:32,559 --> 00:39:37,880
Men minimòm nan se lwa dominan nan de yo.

380
00:39:37,880 --> 00:39:42,000
Sa se yon nouvèl ki vrèman ankourajan ou ap pataje.

381
00:39:42,000 --> 00:39:52,679
Paske sa nou tande anpil se ke... Byen, metal lou sa
yo ak dezentoksikasyon oswa anpwazònman. Sa tèlman...

382
00:39:52,679 --> 00:40:01,639
Sa a ap antre kounye a nan fanmi yo. E fanmi oswa
paran pafwa fasilman panike oswa vin anksye oswa enkyete.

383
00:40:01,639 --> 00:40:06,719
E kounye a tout moun, oswa omwen anpil
moun, anvi fè detoks, detoks, detoks.

384
00:40:06,719 --> 00:40:08,800
Men gen anpil bagay ki ka mal ale.

385
00:40:08,800 --> 00:40:13,639
Wi, sa ka tou lave anpil sibstans
esansyèl. Epi ou fin reyalize egzakteman opoze a.

386
00:40:13,639 --> 00:40:16,480
Se poutèt sa mwen pa vrèman fanatik li.

387
00:40:16,480 --> 00:40:24,280
Lòt bagay la tou... Kite m ba ou yon egzanp sou balans sa
a ki soti nan sijè dènye liv mwen an, Indoctrinated Brain.

388
00:40:24,280 --> 00:40:34,745
Pwen an se ke, an prensip, viris la, ki te fèt kòm yon zam
byolojik men an menm tan yo administre l kòm ARNm, ki an prensip

389
00:40:34,745 --> 00:40:41,079
genyen konpozan zam byolojik la, pwoteyin spike la ki modifye li.

390
00:40:41,079 --> 00:40:46,079
Epi pwoteyin pik modifye sa a aktive newroenflamasyon nan sèvo a.

391
00:40:46,079 --> 00:40:50,159
Epi sa toksik pou nè ipokamp la.

392
00:40:50,159 --> 00:40:54,719
Epi moun yo te kontinye mande m, enben,
èske piki a danjere oswa èske se viris la?

393
00:40:54,719 --> 00:41:00,440
Mwen di non, viris la pa sèlman danjere, men li
danjere tou paske se egzakteman sa li genyen.

394
00:41:00,440 --> 00:41:03,360
Men wi, èske se yon move bagay si ou jwenn sa?

395
00:41:03,360 --> 00:41:07,440
Mwen di non, mwen menm tou mwen te gen Covid, mwen prèske sèten.

396
00:41:07,440 --> 00:41:16,107
Mwen menm tou mwen teste li, ak antikò monte
desann, epi tou san okenn sètitid pou m di otorite

397
00:41:16,107 --> 00:41:21,679
yo: gade, mwen byen pare pou pwochen enfeksyon an.

398
00:41:21,679 --> 00:41:27,360
Men mwen toujou di ke mwen pa pè
ke sa ap afekte sèvo mwen kounye a.

399
00:41:27,360 --> 00:41:32,480
Paske mwen asire ke sèvo mwen fonksyone byen lè m
pran eleman nitritif esansyèl, selon sa m konnen.

400
00:41:32,480 --> 00:41:41,039
Petèt gen toujou yon bagay ki manke, men sa mwen kwè ki
nesesè byen dekri nan liv mwen yo. E nou viv dapre sa tou.

401
00:41:41,039 --> 00:41:46,880
E se poutèt sa m te di mwen pa pè sibi
domaj pèmanan akoz yon enfeksyon COVID.

402
00:41:46,880 --> 00:41:52,673
Sepandan, si gen yon bagay ki manke, si sistèm iminitè mwen ak
sante mantal mwen deja konpwomèt, si mwen deja gen

403
00:41:52,673 --> 00:41:57,133
neuroenflamasyon, pa egzanp akoz yon
defisyans lityòm, lè sa a gen, natirèlman, yon gwo

404
00:41:57,133 --> 00:41:59,920
risk ke yon enfeksyon konsa ap mete m deyò.

405
00:41:59,920 --> 00:42:09,370
E se pa sèlman yon fòm grav, kote m pran enfeksyon an epi m
soufri pandan petèt youn ou de semèn, men se ke

406
00:42:09,370 --> 00:42:18,280
m devlope Covid alontèm, fatig kwonik, oswa, lè
m te timoun, tout kalite pwoblèm, tankou otis.

407
00:42:18,280 --> 00:42:25,189
Otonòm se finalman yon konsekans
newo-enflamasyon, espesyalman pandan faz vilnerab devlopman

408
00:42:25,189 --> 00:42:30,199
ipokamp la, sètadi pandan premye ak dezyèm ane lavi a.

409
00:42:30,199 --> 00:42:33,159
Ipòkamps la devlope pou l rive nan matirite total.

410
00:42:33,159 --> 00:42:41,152
Si ou devlope yon neuroinflamasyon grav pandan faz sa a, gen yon
pwobabilite ekstrèmman wo pou ou devlope otis,

411
00:42:41,152 --> 00:42:48,840
sètadi yon disfonksyon nan ipokamp la, pandan faz
sa a nan lavi ou, ki ka pèsiste pou rès lavi ou.

412
00:42:48,840 --> 00:42:55,760
Epi youn nan prensipal deklanchè yo, jan nou
konnen, se piki ki gen aliminyòm, pa egzanp.

413
00:42:55,760 --> 00:42:59,800
Kidonk ou ta dwe evite yo, lwa maksimòm lan.

414
00:42:59,800 --> 00:43:04,320
Nan lòt men an, gen dispozisyon ki di
ke newwo-enflamasyon pa rive ditou.

415
00:43:04,320 --> 00:43:12,319
Lwa minimòm nan, sètadi lityòm, men tou asid gra
omega-3 akwatik, ke mwen sèlman mansyone paske yon

416
00:43:12,319 --> 00:43:17,000
rejim alimantè ki rich nan pwason pa yon bon lide.

417
00:43:17,000 --> 00:43:29,239
E sèl sous, sèl sous ki sansib pou asid gra omega-3
akwatik, si pwodwi pwason pa yon opsyon, se pwodwi lwil alg.

418
00:43:29,239 --> 00:43:38,760
Kidonk, lè ou rapòte konsa, ak tout sa ou konnen, mwen ta
prèske di ke ta dwe gen yon matyè nan lekòl ki rele NEHLS.

419
00:43:38,760 --> 00:43:41,880
Non, li ta dwe di "stil de vi ki apwopriye pou espès la".

420
00:43:41,880 --> 00:43:51,719
Wi, men malerezman, konpleksite sa a
raman rapòte, jan ou sot di a, se poutèt sa.

421
00:43:51,719 --> 00:43:57,679
Wi, byen, madanm mwen tande l yè sou Deutschlandfunk, li
bat mwen jiskaske mwen mouri, mwen pa konnen egzakteman kote.

422
00:43:57,679 --> 00:44:01,920
Men mwen panse se te yon estasyon radyo, li
te ka te Deutschlandfunk oswa yon bagay konsa.

423
00:44:01,920 --> 00:44:10,279
Se te sou Kennedy, Robert F. Kennedy, ki te nonmen kòm Sekretè
Sante, kidonk nou toujou ap anrejistre l anvan li pran pòs la,

424
00:44:10,279 --> 00:44:15,000
pou di konsa, si li jwenn li, si li jwenn apwobasyon Palman an.

425
00:44:15,000 --> 00:44:22,519
Men yo te rele l yon charlatan paske
li te di ke manje an sante te enpòtan.

426
00:44:22,519 --> 00:44:29,599
Kidonk, ou se yon teyoris konplo si ou di ke manje an
sante enpòtan, e mwen twouve sa ekstrèmman eskandalye, wi.

427
00:44:29,599 --> 00:44:34,320
Sepandan, madanm mwen panse ke, dapre sa li tande,
se yon kalite entèlijans atifisyèl ki te ekri l.

428
00:44:34,320 --> 00:44:42,920
Wi, men kounye a ou mansyone sa, gen kounye
a yon rapò sou sa nan medya piblik an Almay.

429
00:44:42,920 --> 00:44:54,260
Kote yo pretann ke tout sa yo ap pale sou sipleman alimantè,
eleman tras, vitamin ak sou sa se vrèman betiz, paske kò a bezwen

430
00:44:54,260 --> 00:45:02,540
tèlman ti kantite ke menm ... – yo te vrèman
mansyone sa nan rapò a – konsa ak vitamin C, pa

431
00:45:02,540 --> 00:45:07,800
egzanp, vitamin C ou jwenn nan chips yo konplètman sifi.

432
00:45:07,800 --> 00:45:13,320
Kidonk ou ka di san pwoblèm, "Mwen abandone tout lòt
bagay, menm fwi ak legim. Yo poko pwouve sa ditou."

433
00:45:13,320 --> 00:45:17,519
Jis manje chips, epi w ap jwenn dòz vitamin C ou bezwen chak jou.

434
00:45:17,519 --> 00:45:21,239
Wi, wi, sa pa twò enkwayab.

435
00:45:21,239 --> 00:45:25,480
Mwen te viv Ozetazini pandan plizyè ane,
de fwa ak fanmi mwen, menm pou plizyè ane.

436
00:45:25,480 --> 00:45:29,519
Kidonk nou te demenaje Ozetazini de
fwa, nou tounen ankò, epi nou tounen ankò.

437
00:45:29,519 --> 00:45:32,199
Nan nenpòt ka, yo te nan lekòl tou.

438
00:45:32,199 --> 00:45:34,400
E te vrèman gen piramid alimantè a.

439
00:45:34,400 --> 00:45:39,119
E mwen pap janm bliye lè pitit mwen yo te
vini lakay ak yon desen piramid alimantè a.

440
00:45:39,119 --> 00:45:43,920
Kidonk, piramid la: sa ki enpòtan, sa ki pa
twò enpòtan. Epi bò kote li te gen yon hambègè.

441
00:45:43,920 --> 00:45:49,400
Epi hambègè a ak flèch yo te montre
tou ke tout bagay kouvri, pou di konsa.

442
00:45:49,400 --> 00:45:58,559
Kidonk, manje yon hambègè chak jou ta sifi, pou nou di konsa,
pou kenbe yon rejim ki adekwa selon dènye syans medikal yo.

443
00:45:58,559 --> 00:46:04,480
E jan mwen konnen, nitrisyon ak
edikasyon tou nan men McDonald's ak konpayi.

444
00:46:04,480 --> 00:46:12,239
Kidonk, tout bagay finanse pa gwo
òganizasyon, kòporasyon, tout bagay Ozetazini.

445
00:46:12,239 --> 00:46:21,360
Men finalman, pa gen anpil diferans isit la,
paske yo gen enfliyans tou nan politik ak swen sante.

446
00:46:21,360 --> 00:46:27,000
Epi nan nouvo liv mwen an, mwen dekri an
detay kijan boulvèsman sa a te rive, pa egzanp.

447
00:46:27,000 --> 00:46:37,800
Kidonk, nan yon sans, yo retire tou yon mòd vi ki
apwopriye pou espès la nan kourikoulòm edikasyon medikal la.

448
00:46:37,800 --> 00:46:40,559
Poukisa lwa minimòm nan pa aplike isit la.

449
00:46:40,559 --> 00:46:49,199
Lwa fondamantal lavi a jwenn nan
medsin ... yo pa anseye li nan medsin.

450
00:46:49,199 --> 00:46:50,960
Li enposib pou imajine.

451
00:46:50,960 --> 00:46:58,119
Sa a... mwen vle di, chak mekanisyen machin, san m pa vle manke
pèsonn, konnen ke lè yon machin kraze, gen kèk rezon ki fè sa.

452
00:46:58,119 --> 00:47:07,599
Men nan fòmasyon medikal, lè machin nan kanpe, pou di konsa,
lè yo dyagnostike m ak depresyon, sèl opsyon an se antidepresè.

453
00:47:07,599 --> 00:47:12,159
Pa gen kesyon sistemik: Wi, poukisa depresyon devlope?

454
00:47:12,159 --> 00:47:16,599
Poukisa li devlope timoun - ATHS? Poukisa otis rive?

455
00:47:16,599 --> 00:47:23,920
E se sèlman depi yo te bay piki sa yo
kont maladi timoun, ki pa nesesè ditou.

456
00:47:23,920 --> 00:47:30,000
E se poutèt sa pwoblèm nan se ke nou dwe poze kesyon 'poukisa'.

457
00:47:30,000 --> 00:47:33,760
E petèt kounye a nou deja byen reponn kèk kesyon "poukisa".

458
00:47:33,760 --> 00:47:35,320
Mèsi anpil vre.

459
00:47:35,320 --> 00:47:41,159
Wi, sa a se... byen, ou te manyen anpil bagay,
se aktyèlman yon nouvo domèn antye an detay.

460
00:47:41,159 --> 00:47:44,239
Se la tou kote anpil paran yo vrèman dezespere.

461
00:47:44,239 --> 00:47:48,239
Poukisa otis egziste? Poukisa ADHD egziste, elatriye?

462
00:47:48,239 --> 00:47:50,639
Sa a, natirèlman, depase kad diskisyon sa a.

463
00:47:50,639 --> 00:47:53,199
Men mwen ta ka envite ou.

464
00:47:53,199 --> 00:47:56,599
Kòm A, natirèlman, nouvo liv mwen an pral bay repons yo.

465
00:47:56,599 --> 00:48:02,808
Men mwen pa ka fòse pèsonn, pou di konsa, e
mwen pa vle fòse pèsonn achte liv mwen. Olye de sa,

466
00:48:02,808 --> 00:48:05,880
mwen vle... mwen vle edike moun sou tout nivo.

467
00:48:05,880 --> 00:48:10,803
Genyen tou entèvyou sou sijè sa a, natirèlman.
Mwen te resamman reponn kesyon nan yon konferans sou

468
00:48:10,803 --> 00:48:13,239
otis, e sa pral disponib sou chanèl mwen byento.

469
00:48:13,239 --> 00:48:21,695
Sepandan, pandan preparasyon pou konferans lan, mwen te pase
anpil tan ap fè rechèch sou yon apwòch sistemik pou

470
00:48:21,695 --> 00:48:29,320
prevansyon ak tretman otis epi mwen rezime tout
etid syantifik yo nan yon dokiman ki gen plizyè paj.

471
00:48:29,320 --> 00:48:31,320
Epi ou ka jwenn tout sa sou sit entènèt mwen an.

472
00:48:31,320 --> 00:48:39,264
Kidonk, jis ale sou sit entènèt mwen an, www.michael-nehls.de,
epi anba Info, w ap jwenn tout enfòmasyon ki

473
00:48:39,264 --> 00:48:43,239
enpòtan sou sijè sa yo, ansanm ak sipò ki apwopriye.

474
00:48:43,239 --> 00:48:51,719
Sa vle di ou pa bezwen achte yon liv nan men mwen
kounye a; li sifi pou w jis gade epi pran kèk ide.

475
00:48:51,719 --> 00:48:55,719
Mwen gen yon dènye ti kesyon.

476
00:48:55,719 --> 00:49:00,840
Ou menm ou se yon papa, ou gen tout konesans, tout pèspektiv.

477
00:49:00,840 --> 00:49:09,599
Epi si kounye a ou ta ka di nou twa pwen ki pi enpòtan yo,
paske ou te di pi bonè ke nou menm tou nou viv dapre yo.

478
00:49:09,599 --> 00:49:16,440
Ki twa pwen ki pi enpòtan ou ta di ki
esansyèl pou nou kòm yon fanmi, pou pitit nou yo?

479
00:49:16,440 --> 00:49:26,719
Nou kite sa nèt, oswa nou viv konsa, oswa nou
lakoz sa, nou ankouraje sa. Kisa ou ta di sou sa?

480
00:49:26,719 --> 00:49:28,880
Kidonk, premye fwa a, rete konplètman rilaks.

481
00:49:28,880 --> 00:49:36,440
Kidonk, nan nenpòt ka, pa tonbe nan
pyèj pou panse ke tout bagay dwe pafè.

482
00:49:36,440 --> 00:49:41,679
Pou m di laverite nèt, se sèlman sa gen
anviwon 20 oswa 22 an depi m te reyalize sa.

483
00:49:41,679 --> 00:49:48,872
Sa te pran m 10 a 15 ane apre m te fin konplete etid medikal mwen
pou m te menm kòmanse konprann kijan yo te

484
00:49:48,872 --> 00:49:54,880
endoktrine m, si nou ka di sa, epi ke m te
oblije rebati nèt konpreyansyon m sou medsin.

485
00:49:54,880 --> 00:49:59,000
E pandan tan sa a, pitit mwen yo te
grandi tou, yo te rive nan adolesans yo.

486
00:49:59,000 --> 00:50:03,880
Sa vle di nou pa t aplike tout sa mwen konnen jodi a.

487
00:50:03,880 --> 00:50:08,159
E si m te gen pitit pitit, mwen ta
pwobableman fè pi byen, oswa omwen bay pi bon konsèy.

488
00:50:08,159 --> 00:50:14,360
Men mwen pa bezwen sa, paske antretan pitit
mwen yo aprann tou sa ki enpòtan ansanm avè m.

489
00:50:14,360 --> 00:50:22,027
Men paske mwen konnen sa kounye a, natirèlman, li pa
absoliman fatal si ou pa fè tout bagay pafè, e

490
00:50:22,027 --> 00:50:27,079
okontrè, li ka menm fatal si ou eseye fè tout bagay pafè.

491
00:50:27,079 --> 00:50:36,890
Sa a tou li vrèman estrès, paske ou vitman fini nan yon eta –
kijan yo rele l ankò, se pa normorexia, gen yon mo pou

492
00:50:36,890 --> 00:50:45,559
sa, se pa anoreksi, men sa a... – kote ou eseye
pèfeksyone tout bagay nan rejim alimantè ou ak konpòtman ou.

493
00:50:45,559 --> 00:50:47,719
Epi lavi a pa plezi ankò.

494
00:50:47,719 --> 00:50:53,360
E se vrèman sa ki pi enpòtan nan lavi a, se pou
l amizan, wi, pou w pran plezi w otan ke posib.

495
00:50:53,360 --> 00:50:59,840
E lè yon bagay move rive, ou jis
simonte l, aprann de li epi jwenn lajwa ankò.

496
00:50:59,840 --> 00:51:05,000
E se poutèt sa li vrèman enpòtan pou rete rilaks,
vrèman enpòtan, mwen vle di vrèman, vrèman enpòtan.

497
00:51:05,000 --> 00:51:10,280
Epi gen kèk bagay ki absoliman esansyèl e
ke ou senpleman pa ka jwenn nan manje nòmal.

498
00:51:10,280 --> 00:51:17,880
Natirèlman, yo sou tab nou, e mwen
kontinye pale sou omega-3, vitamin D ak lityòm.

499
00:51:17,880 --> 00:51:22,207
Epi ou vrèman byen ekipe, si, natirèlman, kounye
a... selon rejim alimantè ou, ou ka toujou gen yon

500
00:51:22,207 --> 00:51:25,199
defisyans selenyòm, yon defisyans zenk, natirèlman.

501
00:51:25,199 --> 00:51:27,320
Men se konsa bagay yo ye.

502
00:51:27,320 --> 00:51:32,638
Epi, natirèlman, sa ki domine se sa mwen
rele estrateji Metichasèl, ki vle di mwen

503
00:51:32,638 --> 00:51:35,880
konnen nitrisyon pa sèl bagay ki enpòtan pou nou.

504
00:51:35,880 --> 00:51:38,800
Ou dwe konsidere tou entèraksyon
sosyal, moun trete youn lòt ... .

505
00:51:38,800 --> 00:51:45,119
Men sa vin pi fasil lè ou pa gen okenn defo, paske ou
senpleman pi rilaks nan entèraksyon ou ak lòt moun.

506
00:51:45,119 --> 00:51:48,920
Ou pa vin strese touswit lè yon moun gen yon opinyon diferan.

507
00:51:48,920 --> 00:51:57,599
E sa vle di ke entèraksyon sosyal la ekstrèmman enpòtan,
pou w abòde pwoblèm yo, diskite sou yo epi pa jis inyore yo.

508
00:51:57,599 --> 00:52:04,159
E wi, nou tout fè yon ti espò epi nou eseye rete aktif fizikman.

509
00:52:04,159 --> 00:52:09,559
Epi depi mond lan tèlman malad e nou vle li vin yon ti
kras pi bon, nou natirèlman gen yon objektif nan lavi.

510
00:52:09,559 --> 00:52:15,480
Epi li enpòtan anpil tou pou toujou gen yon bagay pou fè.

511
00:52:15,480 --> 00:52:17,199
Mèsi anpil vre.

512
00:52:17,199 --> 00:52:22,035
Kidonk, mèsi paske ou te pran nou avè w nan
vwayaj eksitan ou a, jan ou menm ou te di l la,

513
00:52:22,035 --> 00:52:25,199
epi paske ou te esplike nou anpil bagay isit la.

514
00:52:25,199 --> 00:52:27,599
Mèsi anpil pou tan ou.

515
00:52:27,599 --> 00:52:28,719
Wi, mèsi.

516
00:52:28,719 --> 00:52:31,039
Mwen vle di konferans ou ap òganize a.

517
00:52:31,039 --> 00:52:35,243
Mwen dwe admèt, lè mwen te tande pale de sa,
mwen te dakò imedyatman, menm si kounye a m ap

518
00:52:35,243 --> 00:52:37,760
refize tout lòt bagay paske mwen dwe ekri liv la.

519
00:52:37,760 --> 00:52:48,119
Men, mwen gen pi gwo respè pou sa w ap fè a, e mwen espere
ke atravè abònen m yo, n ap pibliye l tou sou sit mwen an.

520
00:52:48,119 --> 00:52:58,840
Se pou nou fè tout moun posib di wi, m ap ale la, m ap pale
de sa bay lòt moun, epi nou espere tout mond lan ap gade nou.

521
00:52:58,840 --> 00:53:00,679
Mèsi anpil, vre.

522
00:53:00,679 --> 00:53:04,519
Epi pi bon salitasyon pou madanm ou, espesyalman jodi a.

523
00:53:04,519 --> 00:53:05,719
Mèsi anpil.

524
00:53:05,719 --> 00:53:06,639
Mèsi.

525
00:53:06,639 --> 00:53:19,559
Lè tanpèt la ap fè ravaj bò kote nou epi dout
leve, nou kenbe fèm epi jwenn fòs nan lavi.

526
00:53:19,559 --> 00:53:32,159
Nou respire espwa, bati pon
lanmou, fòme lavni, yon mond san lagè.

527
00:53:32,159 --> 00:53:43,719
Nou ekri preskripsyon, e sou yo li di:
lavi, lanmou, libète, se sèl sa ki konte.

528
00:53:43,719 --> 00:53:50,800
Li ka fèt sèlman ansanm, kòm yon ekip.

529
00:53:50,800 --> 00:53:56,239
Bonmoun yo atire youn lòt tankou pa majik.

530
00:53:56,239 --> 00:54:03,880
Li ka fèt sèlman ansanm, kòm yon ekip.

531
00:54:03,880 --> 00:54:09,539
nan lanmou ak lapè, men nan men.

532
00:54:16,920 --> 00:54:30,000
Lè mond lan defye nou, nou kanpe ak
kouraj nan kè nou ak lafwa ladan l.

533
00:54:30,000 --> 00:54:42,880
Limyè yo nan lonbraj yo montre nou chemen
pou chanje mond lan; li pa janm twò ta pou sa.

534
00:54:42,880 --> 00:54:48,159
Èt majik geri soufrans.

535
00:54:48,159 --> 00:54:55,320
Ansanm kounye a ak pou tout tan, nou tout pare.

536
00:54:55,320 --> 00:55:06,920
Nou ekri preskripsyon, e sou yo li di:
Lavi, lanmou, libète – se sèl sa ki konte.

537
00:55:06,920 --> 00:55:14,000
Nou ka sèlman fè l ansanm, kòm yon ekip.

538
00:55:14,000 --> 00:55:19,559
Bonmoun yo atire youn lòt tankou pa majik.

539
00:55:19,559 --> 00:55:27,079
Li ka fèt sèlman ansanm, kòm yon ekip.

540
00:55:27,079 --> 00:55:30,280
nan lanmou ak lapè, men nan men.