Efa nisy kaonferansa an-tserasera momba ny fiarovana ny ankizy naharitra 16 andro nanomboka tamin'ny 29 Janoary 2025.
Miaraka amin'ny teny filamatra hoe: "Mitsangana izahay. Miara-miasa ho fiarovana ny zanatsika. Satria tsy azo
ifampiraharahana ny fiarovana ny ankizy!" ny ekipan'ny kaongresy dia manao tafatafa amin'ireo mpandahateny malaza momba
ny lohahevitra isan-karazany momba ny fiarovana ny ankizy.
Miaraka amin'ny tanjona roa: ny hiarovana ny ankizy sy hanome hery ny ray aman-dreny.
Tonga soa, ary misaotra anao niaraka taminay.
Ity lahatsary ity dia ho an'ny rehetra izay te handray anjara amin'ny fiarovana ny zaza sy ny hoavin'ny zanatsika,
Ny olana efa ela noheverina ho tabô na notezaina dia miseho ankehitriny.
Fantatrao ve fa any Alemaina irery ihany, mihoatra ny 100 000 ny ankizy very fotsiny isan-taona?
... Mitombo haingana ny isan'ny aretina ara-tsaina na ara-batana amin'ny ankizy. […]
Fotoana izao hanapahana ireo tabô ary hanombohana hetsika tsy azo ajanona. […]
Hetsika iray ho an'ireo ray aman-dreny mailo, mazava saina ary sahisahy.
Fa tsy latsaky ny hoavin'ny zanatsika, ary noho izany koa ny an'ny zanak'olombelona manontolo, no atao loka
Tsy mora ny miatrika olana sarotra toy ny fampidirana ara-nofo aloha loatra, ny fanondranana
ankizy, ny fampijaliana na ny fanararaotana ankizy.
Ny fanondranana olombelona ankehitriny dia miteraka vola miditra betsaka kokoa noho ny
varotra zava-mahadomelina na fitaovam-piadiana.
Zavatra sarotra izany, sa tsy izany? Ny lainga rehetra sy ny fanodinkodinana eto an-tany, ary nahoana izany rehetra izany?
Ny tafatafa dia azo jerena maimaim-poana mandritra ny 24 ora amin'ny andro fandefasana azy ary manolotra fomba samihafa
hahazoana vahaolana amin'ny sehatra lohahevitra isan-karazany.
Ho fampahafantarana kely, nahazo alalana manokana avy amin'ny ekipa mpikarakara ny kaonferansa i Kla.TV mba hamoaka
ity tafatafa manaraka ity ho anao mandritra ny kaonferansa:
Dr Michael Nehls momba ny lohahevitra: "Ny lainga momba ny litiôma".
Ny litiôma amin'ny maha singa bitika azy dia afaka miaro amin'ny aretina Alzheimer, ny fahaketrahana, sns.
Any Eoropa dia voarara ho fanampin-tsakafo izy, nefa azo ekena ao anatin'ny vatomamy ho an'ny
ankizy ny aliminy mampidi-doza – inona no tsy mety eto?
Tongasoa, ry mpijery malala, ao amin'ny Kaongresy Fiarovana ny Ankizy.
Tsara be ny miverina miaraka aminao amin'ity lohahevitra manan-danja ity, satria miara-mijoro ho
iray isika ho fiarovana sy fiarovana ny zanatsika.
Anio, miaraka amiko ny olona iray tena manokana.
Tena voninahitra ho ahy ny nandany fotoana izy.
Amin'izao fotoana izao izy dia manoratra boky vaovao ary tena voafetra ny fotoana.
Dr Michael Nehls, tongasoa.
Eny, manahoana Ramatoa Feist. Faly ihany koa aho fa nanasa ahy ianao.
Mahatsiaro ho voninahitra ihany koa aho satria mino fa tena, tena olana lehibe tokoa izay iasanao.
Ary raha afaka mandray anjara amin'izany aho, na dia kely aza, dia tena faly aho.
Eny, ho an'ireo vitsy izay mbola tsy mahalala anao.
Dokotera ianao, manam-pahaizana momba ny fototarazo molekiola, ary mpanoratra be mpivarotra.
Ankoatra ny zavatra hafa, dia tena mandray anjara mavitrika amin'ny fiasan'ny atidoha sy ny vokatry ny fiantraikan'ny
zava-baovao amin'ny fahasalamana ara-tsaina izy ireo.
Nanoratra ny boky "Ny Atidoha Nampidirana Fampianarana", "Ny Fifanarahana An-kolaka momba ny Litiôma" ianao.
Ary amin'ny ankapobeny dia mampiseho ianao ny fomba fanodinkodinana ny fisainantsika sy ny anjara lehibe
ananan'ity singa kely ity amin'ny faharetan'ny sainantsika.
Ary ny adihevitra anio ao amin'ny kaonferansa dia hifantoka amin'ny dikan'ireo valim-pikarohana ireo ho
an'ny zanatsika sy ny fomba tsara indrindra hanohanantsika azy ireo amin'ny fampandrosoany.
Misaotra betsaka anao fa eto ianao.
Eny, misaotra indray betsaka tamin'ny fanasana.
Ka eny, mbola tsy nosoratana ny boky "The Lithium Conspiracy"; eo am-panoratana azy aho amin'izao fotoana izao.
Tsy mbola navoakako izany.
Kasaina havoaka amin'ny tapaky ny volana Mey 2025.
Ka mbola eo alohantsika izany, haharitra kely, volana vitsivitsy, fa manoratra fatratra aho.
Ary ny lohahevitra lehibe ao amin'ny boky dia ny hoe miezaka aho, na marina kokoa, azoko antoka fa afaka manaporofo aho, ary efa
nanaporofo tokoa aho, fa tena ilaina ny litiôma. Efa voasoratra ny toko mifandraika, ary saika mahatratra 100 pejy ny halavany.
Ary matetika aho no anontaniana momba izany mandritra ny lahateny, satria efa nanome lahateny maro momba io lohahevitra io aho.
Ary anontaniana ahy foana hoe: ahoana kosa ny amin'ny ankizy?
Zava-dehibe ho an'ny ankizy ihany koa ve izany?
Hoy aho hoe, tsara, tsy karazana hafa izy.
Koa tena ilaina izany.
Ary mahaliana tokoa izany, satria rehefa milaza aho fa tena ilaina ny vitamina C, tsy misy
mieritreritra hanampy hoe: "eny, na ho an'ny ankizy aza."
Fa vao haingana fotsiny ny litiôma, ny hevitra fa mety ho tena ilaina izy, ary araka ny
porofoko ao amin'ny boky dia tena ilaina tokoa.
Ary hanambara revolisiona ihany koa izany satria tena zava-dehibe tokoa ho an'ny fahasalamana ara-tsaina.
Ny teny hoe revolisiona dia anaran'ny andian-dahatsoratra fampianarana antsoina hoe
Lithium Revolution izay vao avy nokasainay.
Koa hitsidika tanàna lehibe folo izahay aorian'ny fialantsasatry ny Paska amin'ny taona 2025, amin'ny faran'ny
volana Aprily, ary hanambara ity revolisiona litiôma ity.
Dia izay àry no andro, ireo no andro izay antenaina fa ho eo koa ny bokiko, mba ho tsara daholo ny zava-drehetra.
Fa momba ny fampisehoana fa tena ilaina ny litiôma.
Ary tena iray amin'ireo singa niforona vetivety taorian'ny famoronana izy io.
Koa, na mino ny Big Bang ianao na tsia, tamin'ny fotoana iray, noforonina, raha azo lazaina, izao tontolo izao.
Ary minitra vitsy taorian'ny famoronana, heverina fa, ara-batana fotsiny, noforonina ny litiôma ary
miparitaka manerana ny tontolo iainana manontolo.
Izy io no iray amin'ireo singa vitsy ao amin'ny vatantsika izay tsy avy amin'ny vovoka kintana, fa efa nisy
hatrany am-piandohana, na dia talohan'ny kintana aza.
Ary nanan-danja ihany koa tamin'ny fiavian'ny fiainana.
Koa na dia talohan'ny nipoiran'ny fiainana sela aza, tamin'ny fotoana mbola niresahantsika momba ilay antsoina hoe tontolon'ny
ARN, izay nisy asidra nikleika toy ny ADN, ny fototarazontsika, dia nisy ihany koa ny ARN, izay fantatsika avy
amin'ny SARS-CoV-2, ohatra, avy amin'ireo virosy ARN, izay manana fototarazo vita amin'ny ARN.
Ary heverina fa ny RNA no singa voalohany tamin'ny fampahalalana, mpitatitra fampahalalana ho an'ny fampitoviana ireo
molekiola, izay taty aoriana, amin'ny fotoana iray, lasa fototry ny fiainana sela, raha azo lazaina.
Ary voalaza aza fa nandray anjara tamin'izany ny litioma.
Noho izany dia tena ilaina hatramin'ny fiandohan'ny fiainana.
Ary ny tena mahagaga dia tsy mahatsapa izany maha-ilaina izany ny olona.
Na dia misy aza porofo mazava, ao amin'ny bokiko irery aza dia nanombana fandalinana siantifika an'arivony aho izay
manaporofo ny maha-ilaina azy, indrindra ho an'ny atidoha.
Ary rehefa mijery ireo aretina rehetra vokatry ny tsy fahampian'ny litiôma ianao, dia miresaka momba ny litiôma ilaina
aho eto, fa tsy ilay ampiasaina amin'ny fitsaboana, ary tena nanakana ny fahatakarana izany, satria dia
fantatrao fotsiny io fomba fitsaboana amin'ny litiôma io, indrindra ho an'ilay antsoina hoe aretina bipolar.
Ary ny fatra ampiasaina, ireo fatra fanafody, dia tena avo dia avo ka efa ao anatin'ny sehatra poizina izy ireo.
Ary izany no mahatonga ny litiôma ho fantatra ho poizina fotsiny.
Fa rehefa mahita ianao fa na dia ny fatra kely indrindra sy ny fahasamihafana kely indrindra amin'ny rano fisotro aza dia mety
hisy fiantraikany – ohatra, raha tsara vintana ianao ka monina any amin'ny toerana misy litiôma kely kokoa ao amin'ny
rano fisotro, dia ambany kokoa ny mety hisian'ny aretina ara-tsaina amin'ny fotoana iray ho an'ireo ankizy mitombo any.
Ary tena manomboka amin'ny neurosis sy ny aretin'ny ahiahy ka hatramin'ny aretina bipolar sy ny schizophrenia izany.
Ary ny mampifandray ireo aretina rehetra ireo dia zavatra antsoina hoe neuroinflammasiona.
Ary ity fivontosana ao amin'ny ati-doha ity dia tranga miparitaka amin'ireo aretina rehetra ireo, manomboka
amin'ny autism ka hatramin'ny Alzheimer, ary mandrakotra ny androm-piainan'ny olombelona manontolo.
Ary ireo aretina rehetra ireo izay misy fiantraikany amin'ny fahasalamana ara-tsaina ary amin'ny farany amin'ny rafitra
fiarovana ara-tsaina, araka ny fiantsako azy, dia ny fahaizantsika miatrika ny tontolo iainana
ary ny fahaizantsika mivoatra sy misaintsaina.
Ny rafitra fiarovana ara-tsaina—rehefa very ny asany noho ny tsy fahampian'ny litiôma, antsoiko hoe
sindroman'ny tsy fahampian'ny fiarovana ara-tsaina izany.
Ary izany dia teny iombonana mba hanondroana andiana diagnostika klinika maro, manomboka amin'ny autism ka hatramin'ny Alzheimer.
Fa tsy ny aretina ara-tsaina mazava na ny aretina neurodegenerative ihany, fa koa ny
neuroses, ny sindromy ahiahy, ohatra, na ny ADHD.
Tsy hoe misy antony hafa ireo aretina ireo, fa ny tsy fahampian'ny litiôma dia mampitombo be ny mety hiteraka azy ireo.
Na izany aza, fantatrao tsara tahaka ahy fa mila fomba fiasa rafitra isika ary tsy tokony
hihevitra ny litiôma ho fanafody amin'izao fotoana izao.
Ho tena loza tanteraka izany. Efa nisy dokotera maromaro nanondro izany tamiko.
Zava-dehibe ny litiôma, ary tena mahaliana izy indrindra satria vaovao ny fahatakarana azy,
izay ezahiko ampitaina amin'izao tontolo izao.
Saingy tsy tokony hanakonana ny zava-misy fa tsy vahaolana ho an'ny zava-drehetra ny
litiôma, ity hafaliana mihoa-pampana aterany ity.
Fahabangana iray hafa ihany izay iharan'ny olona.
Ary raha tena te hahazo vokatra antonony ianao, dia tsy maintsy mijery ny lesoka rehetra.
Ary tsy hita amin'ny sakafo ihany izy ireo, fa hita koa amin'ny lafiny rehetra amin'ny fiainana, na fifandraisana
ara-tsosialy, na ny dikan'ny fiainana, na hetsika ara-batana.
Ireo zavatra rehetra ireo dia samy mandray anjara ary zava-dehibe avokoa rehefa
miresaka momba ny fivontosana ao amin'ny ati-doha.
Eny, miverina indray amin'ny litioma.
Eny ary, izay tonga ao an-tsaina... ny hevitra momba ny fahatalanjonana no tonga ao an-tsaina, satria rehefa milaza ianao
fa tena... ... indrindra rehefa mieritreritra amin'ny fomba rafitra ianao ary mihevitra fa iray tamin'ireo singa voalohany
indrindra teto amin'ity planeta ity izy, raha afindrao izany, dia efa azonao tsara... eny, azonao tsara ny maha-zava-dehibe azy,
ny dikan'izany ho an'ny fiainana sy ho an'ny fivoaran'ny zaza.
Satria, araka ny nolazainao, tena ilaina tokoa izany.
Ary eo no maha-samihafa azy amin'ireo singa hafa, satria iray amin'ireo voalohany izy, raha azo lazaina.
Midika izany, amin'ny ankapobeny, fa azo heverina fa satria miresaka betsaka momba ny fitondrana
vohoka sy ny fiterahana ihany koa ny kaonferansa.
Inona no azontsika atao mba hahazoana antoka fa hiteraka zaza salama isika?
Midika izany fa azo heverina fa raha te-hiteraka vavy na ray aman-dreny ka efa mihinana litiôma amin'ny fatra kely dia kely,
ao anatin'ity elanelana tena kely ity, araka ny lazainao, tsy mampidi-doza fa tena kely, dia mety
hahasoa ny zaza na ny zaza mbola tsy teraka izany.
Afaka manome fanehoan-kevitra momba izany ve ianao?
Eny, miasa mivantana sy an-kolaka izy.
Koa mazava ho azy fa zava-dehibe ho an'ny ankizy izany satria fantatsika izany, ary izany no mahatonga azy ho
tena zava-dehibe ho an'ny rafitra fiarovana ara-tsaina.
Ny rafitra fiarovana ara-tsaina dia miorina amin'ny fahaizan'ny foiben'ny fitadidiana autobiografika antsika, araka ny
efa nohazavaiko tamin'ny antsipiriany tamin'ireo lahateny sy tafatafa hafa ary ao amin'ny saika ny bokiko rehetra.
Ary indray, miorina amin'ny fahafahan'ny hipokampôsa, foiben'ny fitadidiana autobiografika
antsika, mamokatra sela atidoha vaovao isan'andro.
Ity no mekanisma fototra miaro antsika amin'ny aretina Alzheimer, ary manome antsika koa ny fahafahana misaintsaina, ny fitadidiana
tsara mandritra ny androm-piainantsika, ary ny faharetana, izay tena zava-dehibe ho an'ny fampandrosoan'ny
ankizy, mba tsy hiteraka fampahalalana ara-nerôna haingana loatra rehefa misy adin-tsaina.
Ary mazava ho azy, ny fahalianana, izay tena zava-dehibe ho antsika mba hianatra sy haniry hianatra voalohany indrindra.
Ary mihatra amin'ny fiainantsika manontolo izany, manomboka amin'ny fahazazana, ary koa amin'ny maha-olon-dehibe
antsika, ary indrindra indrindra amin'ny maha-zokiolona antsika.
Ary ity fahaizan'ny hippocampus mamokatra sela vaovao, fantatra amin'ny hoe fampitomboana ny sela nerva vaovao, fampitomboana ny
sela nerva, dia mitaky zavatra antsoina hoe asan'ny telomerase.
Midika izany fa isaky ny mizara ny sela iray, dia mihena kely ny halavan'ny kromosoma noho
ny vokatry ny mekanisma biolojika molekiolera.
Ary rehefa mihena tsikelikely ny fohy na ny halavany, raha azo lazaina, dia tonga ny antsoina
hoe fetra farany ambany na farany ambony Heflig.
Midika izany fa manana karazana famantaranandro anatiny ny sela.
Ary rehefa efa ampy ny fizarazarana nataon'ireo sela, raha azo lazaina, ary tsy voavao hatrany intsony ny farany, dia
mampihena ny isan'ny tsingerin'ny sela, raha azo lazaina, ary farany mampihena ny fahafahan'ireo sela ireo mitombo isa.
Maty mihitsy aza izy ireo satria mitarika tsy fifandanjan'ny mekanisma sela izany.
Ary ny telomerase, satria ny telos dia midika hoe farany ary ny smeros dia midika hoe ampahany sy singa farany, izay
ao anatin'ny rafitry ny vatantsika, dia ny telomerase, ary afaka manamboatra indray ireo farany ireo izy.
Ary fantatsika fa misy fiantraikan'ny litiôma amin'ny telomerase.
Izany no antony, ohatra, mahatonga ny fifantohana lithium ambony indrindra ao amin'ny atidoha ho hita ao amin'ny hippocampus.
Ny hippocampus dia ny faritra ao amin'ny atidoha izay manangona litiôma.
Nahoana? Satria manana tahiry sela nerfa izy izay tsy maintsy mitombo tsy tapaka mba hitazomantsika ny fahaiza-misaina.
Ary ity mekanisma ity, izay ahafahan'ny tavy mitombo mampiseho asa telomerase avo nefa mitaky litera betsaka mba hitazonana
izany, dia tsy mihatra amin'ny olon-dehibe, ohatra ao amin'ny hippocampus, fa amin'ny ankizy, amin'ny
ankizy mitombo, dia mihatra amin'ny vatana manontolo izany.
Ka 20 taona lasa izay, 30 taona lasa izay, efa voaporofo fa ny fitambaran'ny litiôma dia ambony
indrindra ao amin'ny embryôna sy ao amin'ny fôsita.
Miseho ny fitambaran'ny lithium.
Midika izany fa fantatry ny vatana fa tsy maintsy mandalo fizarazarana sela betsaka ny sela, ary tsy hisy
embryona hitombo ho zaza raha tsy miasa io fizarazarana sela io.
Ohatra, amin'ny fanandramana amin'ny biby – izay tena azo atao ara-etika amin'ny biby ihany, amin'ny toe-javatra azo
ekena, raha azo lazaina – 30 na 40 taona lasa izay, dia nohena fotsiny ny fatran'ny litiôma tao amin'ny sakafon'ny biby.
Ary ny zaza... Eny, ny zanany, natao tamin'ny totozy, voalavo, osy izany, ary nihena be ny isan'ny zanany, ary nihena be ihany
koa ny haben'ireo zaza teraka, ary nihena 50, 60, ary amin'ny tranga sasany 80, ny mety ho fahaveloman'izy ireo
mandritra ny taona voalohany amin'ny fiainany, 90 isan-jato, arakaraka ny fampihenana ny fatran'ny lithium.
Tsy nihena ho aotra izany; ara-teknika, tsy azo atao izany satria hita na aiza na aiza amin'ny fatra kely ny litioma.
Saingy tena mazava be ny fihenana ka nitarika ity fikarohana ity tamin'ny fehin-kevitra fa tena ilaina izany.
Ary tsy misy antony mihitsy tokony hihevitra fa tsy ilaina intsony izany amin'ny olombelona.
Midika izany fa tena ilaina ihany koa ho an'ny fampandrosoana ny olombelona, na ao an-kibo
ary mazava ho azy aorian'ny nahaterahan'ny zaza.
Inona no antony faharoa mahatonga azy ho tena ilaina? Efa nilaza aho mivantana sy an-kolaka,
mivantana vao haingana... Ao an-kibo, fa an-kolaka koa.
Satria mazava ho azy, ho an'ny vehivavy bevohoka, miaraka amin'ny ahiahy rehetra momba ny hoe handeha tsara ve
ny zava-drehetra momba ny zaza sy ny fiovan'ny asa, mety ho somary hafa kely ny fiainana.
Mazava ho azy fa vaovao daholo izany rehetra izany, ary mba hahatsapana zavatra vaovao amim-pahavitrihana sy amim-pahasahiana
dia mila rafitra fiarovana ara-tsaina salama ianao.
Ary raha misy tsy fahampian'ny fitomboana ao amin'ny hippocampus, tsy ny litiôma irery no antony misy fiantraikany.
Nanoratra boky iray manontolo mitondra ny lohateny hoe Revolisionan'ny Menaka Alga aho.
Raha tsy ampy omega-3 ianao dia hanana olana mitovy.
Koa tsy misy otrikaina tena ilaina izay azon'ny hippocampus atao tsy ilaina.
Fa ny litioma dia iray amin'izy ireo. Ary ny litioma dia tena fototra.
Raha tsy hita izany, dia misy tsy fetezana ara-biolojia molekiola ao amin'ny hippocampus, izay amin'ny lafiny iray
mampihena ny fitomboan'ireo sela ireo ary amin'ny lafiny iray hafa mampitombo ny fivontosana ao amin'ny ati-doha.
Ny iray, raha azo lazaina, dia efa mialoha ny fivontosana, ary na inona na inona zava-mitranga na dia kely aza ny adin-tsaina dia
miteraka fivontosana tafahoatra, izay avy eo mamoaka akora izay, indrisy, rehetra mandalo
amin'ny placenta mankany amin'ny zaza mitombo.
Ary avy eo, mazava ho azy, miantoka ihany koa izy fa voasakana ny fitomboan'ny sela ao amin'ny atidohan'ny zaza.
Midika izany fa misy faribolana ratsy roa eto, izay tena azo tapahina mora foana, na tsara kokoa aza, azo sorohina
amin'ny alalan'ny fiantohana ny famatsiana litioma ampy.
Ary ny ampy dia tsy dia betsaka loatra.
Ao amin'ny bokiko, efa nanome tombana aho izao mifototra amin'izay asongadin'ny fikarohana rehetra.
Ary heveriko fa ny iray miligrama, izay tena iray arivo ampahany amin'ny grama, dia tsy ho hita maso
amin'ny sotrokely raha lithium madio tanteraka izy.
Sarotra hita amin'ny maso tsy misy fitaovana. Tsy dia toy ny voan-tsira.
Angamba ampy ny iray miligrama.
Fantatsika fa ampy hiteraka vokany ny fatra amin'ny mikrograma, izany hoe ny ampahazato-arivo amin'io fatra io. Ohatra, raha
misotro rano fisotro iray litatra fotsiny ianao izay misy mikrograma vitsivitsy mihoatra noho ny any
amin'ny tanàna hafa izay, kisendrasendra, mety misy litioma kely kokoa ao anaty rano fisotro.
Lehibe be ny fahasamihafana, manomboka amin'ny fahaketrahana ka hatramin'ny ADHD... Izany dia mahatonga anao tsy ho marin-tsaina.
Ny herisetra eo amin'ny tanora, hatramin'ny andrasana ho velona.
Fahasamihafana mikrograma vitsy monja.
Midika izany fa tena miresaka momba ny fatra kely indrindra izay mifanohitra lavitra isika. Raha ny marina, ao amin'ny bokiko dia
misy grafika ampiasaiko logarithma mba hanehoana ny fahasamihafana eo amin'ny fatra fototra sy
ny fatra fitsaboana izay matahotra ny rehetra.
Ary na dia metatra vitsy monja aza ny sakany fototra, raha azo lazaina, dia ao anatin'ny elanelam-panafody tanteraka isika, eny,
tsara daholo ny zava-drehetra. Izany no ilaintsika. Ary avy eo, mba hamaritana ny elanelam-pitsaboana,
dia tena roa na telo kilaometatra any ankavanana aho.
Ary satria tsy telo kilaometatra ny sakany ny bokiko, dia tsy maintsy niasa tamin'ny fomba logaritma aho vao
nahavita nampiditra ny zava-drehetra tao anaty grafika tokana.
Midika izany fa lavitra be isika amin'ny fatra mampidi-doza.
Ary ny vokany ho an'ny ankizy dia tena, tena, tena mahasoa.
Rehefa lazaina toy izany, ny zavatra voalohany tonga ao an-tsaina dia hoe vitsy dia vitsy ny olona mahalala na inona
na inona momba ny fivoaran'ny sela na ny tena maha-sela azy.
Mety ho teny malaza amin'izao fotoana izao ny mitochondria, saingy amin'ny farany dia saika tsy misy mahalala ny dikan'izany.
Tsy misy mahalala momba ny telomerase koa.
Tena fahalalana ilaina ho an'ny fiainantsika ity, eny, fahalalana ilaina.
Ka amin'ny ankapobeny, tsy dia fantatry ny maro izany, ary indrindra fa tsy fantatra fa, araka ny lazainao, misy
ihany koa ao anatiny ireo singa kely tena ilaina, ohatra, na, araka ny lazainao, ireo akora tena ilaina.
Inona no misakana izany?
Ka nahoana ity fahalalana ity no tsy azo?
Aorian'izany rehetra izany, indrindra rehefa miresaka momba ny litiôma ianao, dia midika izany fa hahazo fanamaivanana goavana
sy soa ara-pahasalamana goavana ho an'ny olombelona manontolo.
Eny, tena izany. Ny tiako holazaina dia i Atoa Schellenberg, mpitsabo zaza, Christian Schellenberg, izay mety
hiseho ihany koa amin'ny kaonferansa miaraka aminao, raha azo lazaina, amin'ny maha-manam-pahaizana azy.
Namana tena tsara iray amiko, izay mampiasa lithium amin'ny ankizy ihany koa, dia milaza fa tena mahagaga ny vokatra hitany.
Ary tsy mampiasa litiôma ho fanafody izy eto, fa miezaka fotsiny manarina ny tsy fahampiana.
Ary izany irery ihany dia ampy hahazoana vokatra goavana.
Ary samy manaiky izahay fa tsy vitan'ny hoe zava-dehibe ho an'ireo ankizy mampiseho olana fitondran-tena amin'izao
fotoana izao izany, fa tena manova fiainana ho an'ny rehetra, anisan'izany ireo ankizy mbola tsy mampiseho olana.
Manana koa izy fanoharana tena tsara tarehy, izay efa nampidiriko ao amin'ny boky izao, mazava ho azy, tamin'ny fahazoan-dàlany.
Hoy izy... Toy ny mitaingina bisikileta misy kodiarana potika, na marina kokoa, kodiarana saika potika.
Mpanao zavatra azo ampiharina ianao... Amin'izany no ahafahanao mandalo eo amin'ny fiainana, saingy ianao
fotsiny... Mampahazo aina kely kokoa izany. Ary miasa izany.
Eny tokoa, fa ny olana dia raha misy lavaka eny an-dalana ka miditra ao ny bisikiletanao, ary fantatro izany satria mandeha
bisikileta matetika aho, dia antsoina hoe "snake bite" izany satria mikasika ny rim, ary avy eo dia mivalona ny kodiarana.
Raha ratsy indrindra ny toe-draharaha, mety hianjera ianao ka ho voadona ny lohanao.
Raha heverinao ho toy ny fanoharana izany, dia misy fotoana tampoka eo amin'ny fiainanao izay tsy ho afaka hanohy
intsony ianao rehefa mivaky kodiarana, satria lasa be loatra ny adin-tsaina ka tsy mahazaka intsony ianao ary mihintsana.
Dia mivoatra aminao ny sindroma ahiahy, mivoatra aminao ny fahaketrahana, na koa, raha milatsaka ianao, amin'ny
fomba fiteny fotsiny, ny fikorontanan-tsaina aorian'ny trauma.
Ary izany no tena tsy mahasalama ny miaina miaraka amin'ireo tsy fahampiana ireo, na dia tsy mbola marary mafy aza ianao
ary tsy mbola nitsidika dokotera, raha ny filazana azy. Mino aho fa hahazo tombony amin'izany ny ankizy rehetra.
Mazava ho azy fa miaina ao anatin'ny fahantrana izy.
Fa tena azo inoana tokoa izany raha tsy monina any amin'ny Andes ianao, any avaratr'i Chile na avaratr'i Arzantina, izay tena
mandany litera efatra, dimy, hatramin'ny folo miligrama isan'andro ianao, izay betsaka lavitra noho izay ilaina, satria
faritra volkano izy ary mbola tsy voasasa nandritra ny an-tapitrisany na an-biliona
taona tamin'ny tantaran'ny Tany ny litera.
Fa any amin'ny faritra toy ny Eoropa, ohatra, dia saika tsy misy faritra manankarena litioma, afa-tsy, ohatra, raha heverinao ho
anisan'ny Eoropa i Tenerife, izay tsy azoko antoka akory raha azo heverina ho anisan'ny Eoropa izy. Ao amin'ny Nosy
Kanaria, tena avo be ny haavon'ny litioma ao anaty sakafo sy rano fisotro noho ny hetsiky ny volkano.
Eny.
Niresaka momba ny faharetana ianao ary nampiasa ity fanoharana ity ankehitriny, nefa tsy nilaza, araka ny nolazainao ihany koa,
fa ny litiôma dia fanafody ho an'ny zava-drehetra. Azontsika sary an-tsaina ve fa rehefa mihinana litiôma isika, ankoatra ny
zavatra hafa – niresaka momba ny omega-3 koa ianao, ohatra – dia misy anton-javatra hafa, fa rehefa mihinana azy isika, dia ny
fahaizantsika miatrika sakana sy olana ary koa, araka ny vao no voalazanao, ny aretin-tsaina aorian'ny ratram-po, ohatra, na dia
ao anatin'ny toe-javatra tena sarotra na ny vokatry ny toe-javatra toy izany aza, rehefa sendra izany isika, dia manome
fototra, ankoatra ny zavatra hafa, ilay litioma ka ahafahantsika miatrika tsara kokoa ny
zava-drehetra, miatrika ny tafio-drivotry ny fiainana?
Eny, tena izany. Ny litiôma dia tena... Vao avy namita toko iray aho ary niantso ny litiôma ho
toy ny hozatra vagus eo amin'ireo singa madinika.
Amin'ny ankapobeny, somary mampitony ny rafitra manontolo antsika ny litiôma.
Fa rafitra mihetsiketsika be loatra, ary tsy amin'ny sehatra ara-tsaina ihany, fa hatrany amin'ny ambaratonga molekiolera.
Ka ireo molekiola mpandefa famantarana ao anatin'ny sela, izay fehezina amin'ny alalan'ny litiôma rehefa mihoa-pampana ny asany,
dia ireo molekiola antsoiko ihany koa hoe tanjon'ny litiôma, izany hoe molekiola kendrena amin'ny litiôma. Ny
"target" dia ny tanjona, ary ny litiôma dia mahafantatra ireo tanjona ireo, mifandray aminy ary manova ny asany.
Ary rehefa tsy misy litioma, dia lasa mavitrika be izy ireo.
Ary rehefa mihoa-pampana izy ireo, dia miteraka, ohatra, ny neuroinflammasiona, fivontosana miitatra
manerana ny vatana, anisan'izany ny atidoha, ary amin'ny farany dia manerana ny vatana iray manontolo.
Ary ny neuroinflammasiona na ny fampihetsiketsehana mihoatra ny mahazatra amin'ireo kendrena ireo, iray amin'izy ireo no
hotanisako, antsoina hoe GSK3; tsy dia zava-dehibe loatra ny anarany, fa rehefa mihoatra ny mahazatra ny asan'ny GSK3 dia mety
ho molekiola fototra ao anatin'ny toe-javatra fampihetsiketsehana mihoatra ny mahazatra
amin'ny aretina rehetra vokatry ny fomba fiaina.
Izany no mahatonga azy ho lasibatra lehibe ihany koa ho an'ny indostrian'ny fanafody.
Fa tsy te-hitifitra amin'ny tanjona amin'ny litiôma izy ireo ankehitriny, satria mora loatra izy ary tsy azo patanty.
Te-hitifitra ity lasibatra ity amin'ny bala majika-ny izy ireo.
Ny "magic bullets" dia teny iray ampiasaina hilazana fanafody tena mandaitra.
Mahomby tokoa izy ireo amin'ny heviny fa tsy voatery manasitrana na inona na inona amin'izao fotoana izao, izay tranga
amin'ny vitsy monja amin'izy ireo, fa kosa miteraka varotra ambony indrindra amin'ny lafiny fampiroboroboana.
Ireto no bala majika, ary natao handefasana amin'ireo lasibatra litioma ireto bala majika ireto.
Ary ny tena lasibatra lehibe amin'ny indostrian'ny fanafody dia ao anatin'ity metabolisma ity na ao
anatin'ity làlan'ny famantarana ity, izay fehezin'ny litiôma.
Ary ity làlan'ny famantarana ity, raha tsy misy litiôma, dia mitarika amin'ny karazana aretina maharitra
rehetra, aretina vokatry ny fomba fiaina rehetra, saingy amin'ny toe-javatra tsy fahampian'ny litiôma ihany.
Midika izany fa rehefa voavaha ny tsy fahampian'ny litiôma, dia ho very ny maha-zava-dehibe
ireo tanjona ho an'ny indostrian'ny fanafody.
Ary izany no iray amin'ireo fanazavana mahatonga ny lithium A tsy ho ekena ho singa kely tena ilaina.
Ary ny tena ratsy kokoa, tsy azo amidy akory ho fanampin-tsakafo any Eoropa, ohatra.
Ka afaka mampiditra azy ianao, saingy tsy afaka mivarotra azy amin'ny fomba ofisialy.
Araka ny toromarika avy amin'ny Vondrona Eoropeanina, voarara ny mivarotra ny litiôma ho fanampin-tsakafo.
Tsy midika izany fa misy olona tsy manao izany.
Koa tsy mila valiny 100 na 1 000 milaza hoe: "Andriamatoa Nehls, hitako tao amin'ny aterineto izany."
Ekena ara-dalàna izany, saingy nanao lahatsary momba izany aho.
Azonao jerena koa izany ao amin'ny fantsona-ko, raha ny marina.
Miaraka amin'ny mpisolovava manam-pahaizana manokana momba ireo raharaha ireo.
Ary hoy izy fa, amin'ny fitsipika, efa nisy tsena mainty niforona tany. Ary tena loza izany.
Tsena mainty tsy voafehy izay ankehitriny saika misolo tena ny litiôma.
Ary ianao dia toa efa ao am-ponja foana.
Ka raha misy aza, nilaza tamiko izy fa raha toa ka any Etazonia aho, ohatra, izay hany firenena
fantatro ahafahana mivarotra azy malalaka sy ara-dalàna.
Raha manao kaomandy betsaka ho an'ny fianakaviako manontolo aho, dia saika mpivarotra aho.
Eny, satria tsena mainty izy, dia tsy ara-dalàna.
Ary izany no tena mahagaga tanteraka: ny zavatra iray mahasalama ny atidoha dia tena
ilaina tokoa ho an'ny fahasalaman'ny atidoha.
Tsy hoe tsy ekena ho zava-dehibe fotsiny izy, fa tena voarara mihitsy aza.
Izany no antony iantsoana ilay boky hoe Ny Fifanarahana An-tsokosoko momba ny Lithium.
Ary ny tena mampidi-doza kokoa dia ny hoe azo ampiasaina ho fanampin-tsakafo ny aliminy,
ohatra, na dia poizina ho an'ny atidoha aza izy.
Eny, saingy anisan'ireo vaksiny rehetra omena ny ankizy ihany koa izany.
Ka mihoatra ny 50 isan-jaton'ny vaksiny no misy aliminy, ary miditra ao an-doha izany.
Ary ny aliminy dia miteraka fivontosana ny sela nerô ao amin'ny atidoha.
Koa avela ireo singa madinika miteraka fivontosana ao amin'ny rafi-pitatitra.
Mino aho fa misy E-isa roa ambin'ny folo, indrindra ho an'ny zava-mamy ho an'ny ankizy.
Misy aliminy ao anatiny.
Misy aliminy ao anatin'ireo tsindrona rehetra amidy ho vaksiny.
Ary azo atao daholo izany rehetra izany.
Saingy ilay singa madinika tena ilaina, izay azo lazaina ho fanafody, farafaharatsiny, dia mbola
tsy ekena ho toy izany ary voarara mihitsy aza.
Tena adala tanteraka izany, saingy mampiseho ihany koa fa tsy maintsy misy rafitra fahefana mpanendrikendrika ao ambadik'izany,
izay manana tombontsoa hiantohana fa, eny, tiako holazaina, ara-lojika, ny indostria iray izay mivelona amin'ny olona marary
voajanahary dia manana ny fitaovana rehetra sy ny tombontsoa ary koa ny loharanon-bola, ny hery politika ary,
mazava ho azy, ny herin'ny fampitam-baovao mba hiantohana fa tsy ho fantatra tokoa ny zavatra toy izao.
Ary ny resadresaka ataontsika eto amin'izao fotoana izao dia mety tsy ho alefan'ny fampitam-baovao lehibe
rehetra, midika izany fa tsy hisy ARD na ZDF any Alemaina hanao resadresaka tahaka izao amiko.
Tsy ho azo atao izany. Tsy azoko eritreretina akory.
Misy fomba antsoina hoe Seven Layers Deep, izay midika hoe miditra lalina hatrany amin'ny sosona fito. Ary tena mahaliana izany.
Ny zava-drehetra lazainao dia mifintina amin'ny hoe mbola mitohy ny fikarohana.
Koa, ohatra, manome fanafody ho ahy ny dokoterako.
Nahoana no omena ahy ity fanafody ity? Ka dia manontany foana ianao hoe nahoana? Nahoana no omena ahy ity fanafody ity?
Inona no ao ambadik'izany? Inona no ao ambadik'izany?
Ka toa hitako fa rehefa miresaka momba ireo zavatra rehetra ireo ianao, dia miditra ho azy amin'ny haavon'ny molekiola.
Nilaza ihany koa ianao momba ny molekiola famantarana, fa efa nampiofanina izahay mba
hitady hatrany any ivelany ny zava-drehetra.
Ary amin'ny habeny sy amin'ny zavatra rehetra lehibe, mahery ary aseho aminay amin'ny dokam-barotra, dia izany no tokony hanampy.
Fa andao hojerentsika izay ao ambadik'izany, ary ao ambadik'izany, ary ao ambadik'izany.
Ary miditra amin'ny elanelana kely ianao, mahaliana fa miditra koa amin'ilay tena izy, amin'ny miligrama.
Eny tokoa, amin'ny haavon'ny molekiola izany rehefa milaza ianao fa tena mahasoa amin'ny rano
fisotro ny voan-tsira litioma kely toy izany.
Eny, tsy mampino izany.
Ka izay nolazainao momba ireo sosona fito... Tsy dia mahazatra ahy io teny io, fa mifanaraka tsara amin'ny tantarako manokana,
satria ny bokiko voalohany indrindra nosoratako, "The Methuselah Strategy", dia momba izany indrindra; ny lohahevitra
fototra dia ny hoe tsy tokony hijanona mihitsy ianao amin'ny fametrahana ny fanontaniana hoe "nahoana".
Koa, izany no lohahevitra fototra amin'ity boky ity, na ara-tsaina na ara-filôzôfika.
Ary avy eo nanontany tena aho hoe nahoana no litiôma, satria nahita litiôma tamin'ny fikarohana momba ny Alzheimer aho, satria
ny olona manana aretina bipolar dia manana risika enina heny kokoa hiharan'ny Alzheimer raha tsy tsaboina amin'ny litiôma.
Ary ny fitsaboana amin'ny litiôma dia tsy manova ny fizotran'ny aretina – fitsaboana izy io fa tsy fanafody manasitrana – fa ny
mety hisian'ny Alzheimer aminao dia miverina amin'ny laoniny, na dia tsy ara-pahasalamana aza, fa
amin'ny salan'isa mahazatra eo amin'ny mponina.
Ary tamin'ny fotoana iray, hita fa azo tratrarina tamin'ny ampahazavain'arivo monja tamin'ny fatra ilay vokatra mitovy.
Ary avy eo tampoka dia niresaka momba ny litiôma nampiasaina tamin'ny fatra kely izahay.
Ary toy izany no nahitako ny litiôma, avy eo nanontany tena aho hoe: nahoana?
Eny, ka nahoana no tsy azo atao izany, nahoana no tsy ampiana amin'ny rano fisotro?
Satria, amin'ny rano fisotro, fantatsika fa raha tsara vintana aho ka monina any amin'ny toerana misy litioma betsaka kokoa ao
anatiny, ary tena miresaka fatra kely dia kely isika eto, dia ambany kokoa ny risika ho voan'ny Alzheimer
ary ambany kokoa koa ny risika ho voan'ny fahaketrahana.
Ary nahoana no tsy azo atao izany?
Ka nahoana? Ary avy eo, nahoana no voarara?
Ary ny fanontaniana hoe nahoana, araka ny efa nolazaiko, dia nitarika ahy hiverina tany
amin'ny Big Bang, tena tany am-piandohan'ny fiainana.
Ary izany no mahatonga ity dia efa nataoko tamin'ny bokiko ity ho tena mampientanentana.
Fa avy eo dia afaka manorina indray ny zava-drehetra manomboka amin'ny fotony ianao, raha azo
lazaina, ary mamorona tontolo vaovao ho anao.
Koa rehefa niditra lalina hatrany amin'ny fiandohana ianao, raha azo lazaina, ka tsy misy dikany intsony ny fanontaniana hoe
'nahoana', satria tsy afaka manontany lalindalina kokoa intsony ianao, satria ny fanontaniana
manaraka dia hoe: nahoana no misy ny tontolo?
Fa tsy afaka manome valiny aho, fa afaka mivadika ianao ka milaza hoe: "Eny ary, miorina
amin'izany, hanorina tontolo vaovao misy litioma aho."
Ary rehefa eritreretiko ity tontolo ity, dia mahita revolisiona eo amin'ny fitsaboana aho, fa mahita
revolisiona eo amin'ny fifandraisan'ny olombelona koa.
Tamin'ny volana Aprily 2024, dia nasain'ny Minisiteran'ny Raharaham-bahiny Soisa aho hanatrika fihaonambe
lehibe iray izay natrehin'ny solontena maherin'ny 1.500 avy amin'ny firenena maherin'ny 100.
Ary tokony ho izaho no hanome ny lahateny fototra ary hamaly ny fanontaniana tao anatin'ny 15 minitra: inona no
ilain'ny atidoha mba hahafahany mieritreritra am-pilaminana?
Fivoriana momba ny fandriampahalemana izany, ary tokony hamaly izany aho tao anatin'ny 15 minitra.
Nohazavaiko ny rafitra fiarovana ara-tsaina, ary avy eo nasehoko tamin'ny sary farany fa ny litiôma
no molekiola fototra ho an'ny fisainana milamina.
Satria izany indrindra no ahafahantsika misaintsaina sy miala sasatra kely kokoa rehefa misy fifandirana.
Ny fandriampahalemana dia tsy ny tsy fisian'ny ady, fa ny fahaizana mieritreritra am-pilaminana, ny mahazaka
fifandirana, ny miresaka momba ny fifandirana, ny mandray ny toeran'ny hafa, amin'ny teny hafa, ny manova ny fomba fijery.
Ary fintiniko ao anatin'ny teny hoe 'rafitra fiarovana ara-tsaina' izany rehetra izany.
Ary ny litiôma no tena molekiola fototra ho an'ny rafitra fiarovana ara-tsaina, ka mahatonga azy ho
tena mpanendrikendrika ny fanilihana azy tsy ho azonay.
Ankehitriny manana fanontaniana iray hafa aho, ary tena malaza amin'izao fotoana izao, hoy aho.
Ka na aiza na aiza henonao momba ny metaly mavesatra sy ny fanapoizinan'ny metaly mavesatra, ary raha mijery manodidina
ianao ary mailo kely, dia ho tsapanao avy hatrany – hitanao fotsiny fa voapoizina isika amin'ny ambaratonga rehetra, tsy
ara-batana fotsiny fa ara-tsaina koa, araka ny fanazavanao.
Ary inona koa no anjara asan'ny litiôma eto?
Tsy tiako ny milaza hoe fanadiovana, satria tena lamaody izany amin'izao fotoana izao, fa kosa ny hoe mihena na
very ny fahombiazany ireo metaly mavesatra ao amin'ny vatana.
Samy roa. Misy fikarohana mampiseho, ohatra, fa miakatra ny famoahana merkiora rehefa omena litiôma.
Ny ankamaroan'ny metaly mavesatra, ary koa ny plastika sy ny toy izany, dia manakana ny neurogenesis ao amin'ny
hippocampus, izany hoe ny famoronana sela atidoha vaovao, izay mampandrika ny hery fiarovana ara-tsaina.
Amin'ity lafiny ity, ny neuroinflammasiona no zava-dehibe, ary manampy amin'izany ny litioma.
Misy koa akora hafa, ka izay rehetra mampihena ny fahaiza-manaon'ny saina, izany hoe ny
rafitra fiarovana ara-tsaina, dia miteraka olana.
Ary hanome ohatra ho anao aho, tsy avy amin'ny sehatry ny litioma, fa avy amin'ny bokiko The Algae Oil Revolution.
Mahavariana fa hitako fa ny Inuit, izay mihinana trondro indrindra, dia mandray metaly mavesatra
betsaka ho azy satria hita ao anaty trondro izy ireo.
Koa nanao fikarohana momba ny mety hisian'ny Alzheimer aho, satria miteraka Alzheimer ny metaly mavesatra.
Saingy ny tsy fahampian'ireo singa madinika ilaina sy ireo akora manan-danja hita ao amin'ny
trondro koa no mahatonga ny aretina Alzheimer.
Ka ahoana no fomba fiasan'izy ireo mifanohitra?
Ka inona no mitranga ankehitriny raha mihinana zavatra iray izay tena ilaina amin'ny akora manan-danja ho
an'ny vatako aho, nefa amin'izany fotoana izany koa mihinana zavatra iray izay manimba ahy?
Ary ny mahagaga dia ny hoe mandresy ireo akora tena ilaina.
Midika izany fa ny olona Inuit, izay manana risika ambany indrindra amin'ny aretin'i Alzheimer, izany hoe maty miaraka
amin'ny aretin'i Alzheimer kely na tsy misy mihitsy, dia mahaliana fa manana fatran'ny metaly
mavesatra ambony indrindra ao an-dohan'izy ireo.
Saingy tsy mbola voan'ny Alzheimer izy ireo satria manana koa ny fifantohan'ny akora tena
ilaina ambony indrindra ao amin'ny atidoha.
Midika izany fa ny tsy vitan'ny vatantsika dia ny manonitra ny tsy fahampiana, raha azo lazaina.
Fa raha manonerana ireny tsy fahampiana ireny isika amin'ny alalan'ny sakafo ara-pahasalamana, dia ho mahazaka kokoa isika,
tsy amin'ny loza ivelany ihany, fa amin'ny ady sy ny fandriampahalemana, ny
adihevitra ary ny adin-tsaina ara-tsosialy.
Mahazaka poizina kokoa koa izahay.
Tsy midika izany fa tsara ireo poizina, ary tsy olana mihitsy izany.
Fa mazava ho azy, tsara kokoa aza raha tsy misy poizina, fa akora tena ilaina ihany.
Fa ny fampifangaroana azy roa, ary ao amin'ny bokiko vaovao antsoiko hoe fitazonana ny homeôstazy, raha azo
lazaina, dia izany no lohahevitra, ny fifandanjan'ny hery.
Ary eto aho manana lalàna roa. Antsoiko hoe toko voalohany ny lalàna hoe "Ny lalàn'ny natiora
mifandraika amin'ny rafitra fiarovana ara-tsaina".
Ary ireo lalàn'ny natiora ireo dia ny lalàn'ny kely indrindra sy ny lalàn'ny betsaka indrindra.
Ny ambony indrindra dia, raha azo lazaina, ny fatra ambony indrindra azoko lanina alohan'ny hanombohany tena
hanimba ahy. Amin'ny teny hafa, amin'ny resaka poizina.
Anisan'izany ny metaly mavesatra, mazava ho azy, fa koa ny siramamy sy ny alikaola.
Afaka mihoatra amin'ny zava-drehetra aho.
Ka lasa poizina daholo ny zava-drehetra amin'ny fotoana iray. Anisan'izany koa ny litiôma, mazava ho azy.
Ary etsy ankilany, ny lalàn'ny kely indrindra. Ka inona no farafahakeliny ilaina mba ho salama?
Mikasika ny akora tena ilaina daholo izany.
Fa tsy izany ihany, fa koa ny fihetsiketsehana, ny fifandraisana ara-tsosialy ary ny sisa.
Ary eo anelanelan'ny lalàn'ny kely indrindra sy ny lalàn'ny betsaka indrindra dia misy homeôstazy.
Fa arakaraka ny hananako ireo akora tena ilaina no mahatonga ahy hahazaka bebe kokoa.
Koa dia voatazona ny fifandanjan'ny hery fa tsy toy izany rehefa tsy ampy ireo akora tena ilaina.
Izany no fotoana ananako fiara. Afaka mampitondra entana be loatra aho, izay tsy tsara ho an'ny fiara.
Fa raha tsy ampy ny akora tena ilaina, dia tsy miasa mihitsy izy.
Eny, angamba toy izany no ahafahanao maka sary an-tsaina azy.
Ka afaka mandefitra bebe kokoa fotsiny aho.
Afaka mitondra zavatra maro kokoa eo amin'ny fiainako aho.
Afaka mandray bebe kokoa aho.
Fa ny kely indrindra no lalàna mpitarika amin'ireo roa.
Vaovao tena mampahery tokoa izany zarainao izany.
Satria izay tena henontsika matetika dia hoe... Eny, ireo metaly mavesatra sy ny
fanadiovana na ny fanapoizinana. Izany dia tena...
Ankehitriny dia tafiditra ao anatin'ny fianakaviana izany. Ary indraindray mora mihorohoro na
miahiahy na manahy ny fianakaviana na ny ray aman-dreny.
Ary ankehitriny, ny olona rehetra, na farafaharatsiny maro amin'izy ireo, dia liana amin'ny
fanadiovana vatana, fanadiovana vatana, fanadiovana vatana.
Saingy maro ny zavatra mety tsy handeha tsara.
Eny, afaka manala koa ireo akora manan-danja maro izany. Ary avy eo dia nahazo ny mifanohitra tanteraka ianao.
Izany no mahatonga ahy tsy tena mpankafy azy.
Ny zavatra iray hafa koa... Avelao aho hanome ohatra momba ity fifandanjana ity avy amin'ny
lohahevitry ny bokiko farany, Indoctrinated Brain.
Ny tena tanjona dia, amin'ny fitsipika, ny viriosy izay novolavolaina ho fitaovam-piadiana biolojika nefa koa ampiasaina
ho mRNA, izay amin'ny fitsipika misy ny singa fitaovam-piadiana biolojika, dia ny proteinina spike izay manova azy.
Ary ity proteinina spike novaina ity dia mampihetsika ny neuroinflammasiona ao amin'ny atidoha.
Ary izany dia manimba ny hipokampôsa.
Ary avy eo dia mbola nanontany ahy foana ny olona hoe: mampidi-doza ve ilay tsindrona sa ilay virosy?
Milaza aho fa tsia, tsy hoe mampidi-doza fotsiny ilay virosy, fa mampidi-doza ihany koa izy satria izany indrindra no ao anatiny.
Fa eny, ratsy ve raha mahazo izany ianao?
Izaho kosa milaza hoe eny, efa voan'ny Covid koa aho, saika azo antoka.
Nanao fitsapana ihany koa aho, tamin'ny fampiasana antibody maro samihafa, ary mba hahazoana antoka, mba
hahafahako milaza amin'ny manampahefana hoe: jereo, efa vonona tsara aho hiatrika ny aretina manaraka.
Fa efa nilaza foana aho fa tsy matahotra aho sao hisy fiantraikany amin'ny atidohako izao.
Satria ataoko izay hahazoana antoka fa miasa tsara ny atidohako amin'ny alalan'ny
fihinanana otrikaina tena ilaina, araka izay fantatro.
Angamba mbola misy zavatra tsy ampy, fa izay inoako fa ilaina dia voalaza tsara ao
amin'ny bokiko. Ary izahay koa miaina araka izany.
Ary izany no nahatonga ahy nilaza fa tsy matahotra ny hisy fahasimbana maharitra ateraky ny aretina COVID amiko.
Na izany aza, raha misy zavatra tsy ampy, raha efa simba ny hery fiarovako sy ny fahasalamako ara-tsaina, raha efa manana
neuroinflammasiona aho, ohatra noho ny tsy fahampian'ny litiôma, dia mazava ho azy fa misy loza lehibe
fa mety handrava ahy tanteraka ny aretina toy izany.
Ary tsy hoe vao voan'ny aretina fotsiny aho ka mijaly mandritra ny herinandro na roa, fa tena mivoatra amiko ny
Covid maharitra, ny havizanana mitaiza, na, fony mbola zaza, olana isan-karazany, anisan'izany ny autisma.
Ny autism dia vokatry ny fivontosana ao amin'ny rafi-pitatitra, indrindra mandritra ny dingana marefo amin'ny
fivoaran'ny hippocampus, izany hoe mandritra ny taona voalohany sy faharoa amin'ny fiainana.
Ny hipokampôsa dia mivoatra ka tonga amin'ny faha-matoana tanteraka.
Raha mivoatra aminao ny fivontosana mafy ao amin'ny rafi-pitatitra mandritra ity dingana ity, dia tena ambony be ny
mety hahatonga anao ho voan'ny autism, izany hoe fahasimbana amin'ny hipokampôsa, mandritra io vanim-potoanan'ny fiainana
io, izay mety haharitra mandritra ny androm-piainanao manontolo.
Ary iray amin'ireo antony lehibe indrindra, araka ny fantatsika, dia ny tsindrona misy aliminy, ohatra.
Koa tokony hialanao amin'izy ireo, ny lalàn'ny fara-tampony.
Etsy ankilany, misy ny fepetra milaza fa tsy mitranga mihitsy ny fivontosana ao amin'ny ati-doha.
Ny fitsipika momba ny kely indrindra, izany hoe ny litiôma, ary koa ny asidra matavy omega-3 an-dranomasina,
izay asongadiko fotsiny satria tsy hevitra tsara loatra ny sakafo manankarena trondro.
Ary ny hany loharano, ny hany loharano azo itokisana amin'ny asidra matavy omega-3 an-dranomasina, raha tsy azo atao
ny vokatra avy amin'ny trondro, dia ny vokatra menaka alga.
Ka rehefa mitatitra toy izao ianao, miaraka amin'ny fahalalanao rehetra, dia saika hilaza aho fa
tokony hisy taranja any an-tsekoly antsoina hoe NEHLS.
Tsia, tokony ho voalaza hoe "fomba fiaina mifanaraka amin'ny karazana".
Eny, saingy indrisy fa tsy dia matetika no tatitra momba ny fahasarotan'ity, araka ny efa voalazanao.
Eny, tsara, renin'ny vadiko omaly tao amin'ny Deutschlandfunk izany, nokapohiny ho faty aho, tsy fantatro tsara hoe aiza.
Fa heveriko fa onjam-peo iray izany, mety ho Deutschlandfunk na zavatra toy izany.
Mikasika an'i Kennedy, Robert F. Kennedy, izay voatendry ho Sekreteran'ny Fahasalamana izany, ka mbola mandrakitra
azy izahay alohan'ny hahazoany ilay andraikitra, raha azo lazaina, raha mahazo ny fankatoavan'ny Parlemanta izy.
Saingy avy eo dia nantsoina ho mpanao fitaka izy satria nilaza fa zava-dehibe ny fihinanana ara-pahasalamana.
Ka heverina ho mpino teôria momba ny fikomiana ianao raha milaza fa zava-dehibe ny fihinanana
ara-pahasalamana, ary hitako fa tena mahatezitra izany, eny.
Na izany aza, mihevitra ny vadiko fa, araka izay reniny, nosoratana tamin'ny karazana AI iray izy io.
Eny, na dia izany aza, ankehitriny rehefa lazainao izany, dia misy tatitra momba izany amin'izao fotoana izao ao
amin'ny fampahalalam-baovao ho an'ny daholobe any Alemaina.
Aiza no tena lazaina fa tsy misy dikany daholo ireo resaka rehetra momba ny fanampin-tsakafo, ny singa kely, ny vitamina ary
ny sisa, satria kely dia kely ny ilain'ny vatana azy ireo ka na dia ... – voalaza mihitsy aza tao amin'ny
tatitra – ka amin'ny vitamina C, ohatra, dia ampy tanteraka ny vitamina C hita amin'ny chips.
Ka afaka milaza am-pilaminana ianao hoe: "Hiala amin'ny zavatra hafa rehetra aho, anisan'izany ny
voankazo sy ny legioma. Tsy mbola voaporofo mihitsy izany."
Mihinàna chips fotsiny, dia ho azonao ny fatran'ny vitamina C ilainao isan'andro.
Eny, eny, tsy dia sarotra inoana izany.
Nipetraka tany Etazonia aho nandritra ny taona maromaro, indroa niaraka tamin'ny
fianakaviako, ary nandritra ny taona maromaro aza.
Koa nifindra tany Etazonia izahay indroa, niverina indray ary niverina indray.
Na izany aza, tao an-tsekoly ihany koa izy ireo.
Ary tena nisy tokoa ilay piramida ara-tsakafo.
Ary tsy ho adinoko mihitsy ny fotoana nody ny zanako nitondra sary mampiseho ny piramida ara-tsakafo.
Koa, ny piramida: izay zava-dehibe, izay tsy dia zava-dehibe. Ary teo akaikiny nisy hamburger.
Ary ny hamburger misy zana-tsipìka koa dia nampiseho fa voarakotra daholo ny zava-drehetra, raha azo lazaina.
Koa, raha azo lazaina, dia ampy ny mihinana hamburger isan'andro mba hitazonana sakafo
sahaza araka ny siansa ara-pahasalamana farany.
Ary araka ny fahalalako, eo an-tanan'i McDonald's sy ny mpiara-miasa aminy ihany koa ny
sakafo ara-pahasalamana sy ny fanabeazana.
Koa, ny zava-drehetra dia tohanan'ny fikambanana lehibe sy ny orinasa, ary ny zava-drehetra any Etazonia.
Fa amin'ny farany, tsy dia misy fahasamihafana firy eto, satria manana fiantraikany amin'ny
politika sy ny fahasalamana ihany koa izy ireo.
Ary ao amin'ny bokiko vaovao dia hazavaiko amin'ny antsipiriany lehibe ny fomba nahatonga ity fikorontanana ity.
Koa, raha azo lazaina, dia nesorina tamin'ny fandaharam-pianarana ny fomba fiaina mifanaraka amin'ny karazan-javamananaina,
eny fa na dia amin'ny fiofanana ara-pitsaboana aza.
Nahoana no tsy mihatra eto ny lalàn'ny kely indrindra.
Ny lalàna fototra momba ny fiainana dia hita ao amin'ny fitsaboana ... saingy tsy ampianarina ao amin'ny fitsaboana.
Tsy azo eritreretina.
Izany hoe... tiako holazaina, ny mekanika fiara rehetra, tsy misy faniratsirana, dia mahafantatra fa rehefa
misy fiara simba dia misy antony maromaro mahatonga izany.
Fa amin'ny fiofanana ara-pitsaboana, rehefa mijanona ny fiara, raha azo lazaina, rehefa voamarina fa mijaly amin'ny fahaketrahana
aho, ny hany safidy dia ny fanafody mpanala fahaketrahana.
Tsy misy fanontaniana rafitra: Eny, nahoana no nipoitra ny fahaketrahana?
Nahoana no niteraka ATHS ny ankizy? Nahoana no miseho ny autism?
Ary vao hatramin'ny nanomezana ireo tsindrona manohitra ny aretin'ny ankizy, izay tsy tena ilaina mihitsy.
Ary izany no mahatonga ny olana hoe tsy maintsy manontany ny fanontaniana hoe 'nahoana' isika.
Ary angamba efa namaly tsara ny fanontaniana vitsivitsy momba ny antony isika ankehitriny.
Misaotra betsaka tokoa.
Eny, izany... tsara, efa niresaka zavatra maro be ianao, ary tena sehatra vaovao tanteraka amin'ny antsipiriany izany.
Izany koa no toerana tena mahatonga ny ray aman-dreny maro ho kivy tanteraka.
Nahoana no misy ny autism? Nahoana no misy ny ADHD, sy ny sisa?
Izany dia, mazava ho azy, mihoatra ny sehatry ny adihevitra ity.
Fa mety ho afaka hanasa anao aho.
Amin'ny maha-A ahy, mazava ho azy fa hanome ny valiny ny bokiko vaovao.
Fa tsy afaka manery olona aho, raha azo lazaina, ary tsy tiako hanery olona hividy ny bokiko. Fa kosa, tiako...
tiako hampianatra ny olona amin'ny ambaratonga rehetra.
Misy ihany koa ny tafatafa momba ity lohahevitra ity, mazava ho azy. Vao haingana aho no namaly fanontaniana
tamin'ny kaonferansa momba ny autism, ary hiseho tsy ho ela ao amin'ny fantsona-ko izany.
Na izany aza, tamin'ny fanomanana ny kaonferansa, nandany fotoana be aho nianatra fomba fiasa rafitra ho an'ny fisorohana sy
fitsaboana ny autism, ary avy eo nanangona fohifohy ny fikarohana siantifika rehetra tao
anaty antontan-taratasy misy pejy maromaro.
Ary azonao hita ao amin'ny tranonkalako daholo izany rehetra izany.
Koa tsidiho fotsiny ny tranonkalako www.michael-nehls.de, ary eo ambanin'ny Info dia hahita ny fampahalalana rehetra mifandraika
amin'ireo lohahevitra ireo ianao, ary koa ny fanohanana sahaza.
Midika izany fa tsy voatery mividy boky amiko ianao amin'izao fotoana izao; ampy
fotsiny ny mijery azy sy maka hevitra vitsivitsy.
Manana fanontaniana fohy iray farany aho.
Raim-pianakaviana ianao, manana ny fahalalana rehetra sy ny fahazavan-tsaina rehetra.
Ary raha afaka milaza aminay ankehitriny ianao ny teboka telo manan-danja indrindra, satria efa nilaza
ianao teo aloha fa miaina araka azy ireo koa izahay.
Inona avy ireo teboka telo manan-danja indrindra izay heverinao fa tena ilaina ho antsika
amin'ny maha-fianakaviana, ho an'ny zanatsika?
Esorintsika tanteraka izany, na miaina toy izany isika, na miteraka izany, na
mampiroborobo izany. Inona no lazainao momba izany?
Ka amin'ny voalohany, mipetraha tanteraka ary miala sasatra.
Koa, na inona na inona, aza latsaka ao anatin'ny fandrika mihevitra fa tsy maintsy tonga lafatra ny zava-drehetra.
Raha ny marina tanteraka, vao 20 na 22 taona lasa izay aho no nahatsapa izany.
Nila 10 ka hatramin'ny 15 taona aho taorian'ny nahavitako ny fianarako momba ny fitsaboana vao nanomboka nahatakatra ny fomba
nampidirana hevitra tamiko, raha azo lazaina, ary fa tsy maintsy nanangana indray tanteraka ny fahatakarako ny fitsaboana aho.
Ary nandritra izany fotoana izany dia nitombo ihany koa ny zanako ka tonga tamin'ny taona zatovo.
Midika izany fa tsy nampihatra izay rehetra fantatro anio izahay.
Ary raha manana zafikeliko aho, dia angamba ho tsara kokoa aho, na farafaharatsiny hanome torohevitra tsara kokoa.
Fa tsy mila izany aho, satria efa nianatra niaraka tamiko izay zava-dehibe koa ny zanako.
Fa satria fantatro izany ankehitriny, mazava ho azy fa tsy tena mahafaty raha tsy vitanao tonga lafatra ny zava-drehetra,
ary mifanohitra amin'izany, mety hahafaty mihitsy aza raha miezaka hanao ny zava-drehetra tonga lafatra ianao.
Mampanahy be koa izany, satria vetivety ianao dia tonga amin'ny toe-javatra iray – inona no iantsoana azy indray, tsy normorexia,
misy teny manokana ho azy, tsy anorexia, fa ity... – izay andramanao hanatsara
tanteraka ny sakafonao sy ny fitondran-tenanao.
Ary avy eo dia tsy mahafinaritra intsony ny fiainana.
Ary izany tokoa no zava-dehibe indrindra eo amin'ny fiainana: ny mahafinaritra azy, eny, ary ny mankafy araka izay azo atao.
Ary rehefa misy zavatra ratsy mitranga, dia mihoatra fotsiny ianao, mianatra avy aminy ary mahita hafaliana indray.
Ary izany no tena zava-dehibe ny mijanona ho milamina, tena zava-dehibe, tiako holazaina fa tena, tena zava-dehibe.
Avy eo, misy zavatra vitsivitsy tena ilaina tanteraka izay tsy azonao avy amin'ny sakafo mahazatra.
Mazava ho azy fa eo ambony latabatray izy ireo, ary mitohy miresaka momba ny omega-3, ny vitamina D ary ny litiôma aho.
Ary avy eo dia tena voakarakara tsara ianao, raha, mazava ho azy, miankina amin'ny sakafonao, mety mbola hanana tsy fahampian'ny
selenium sy tsy fahampian'ny zinc ianao, mazava ho azy.
Fa toy izany fotsiny ny fandehan'ny zavatra.
Ary mazava ho azy, izay manjaka dia izay antsoiko hoe paikady Methuselah, izay midika fa fantatro
fa tsy ny sakafo fotsiny no zava-dehibe ho antsika.
Tsy maintsy dinihinao ihany koa ny fifandraisana ara-tsosialy, itondran'ny olona ny tsirairay ... .
Saingy lasa mora kokoa izany rehefa tsy manana lesoka ianareo, satria tony kokoa ny fifandraisanareo.
Tsy voatery ho voan'ny adin-tsaina avy hatrany ianao rehefa misy olona manana hevitra hafa.
Ary midika izany fa tena zava-dehibe ny fifandraisana ara-tsosialy, ka tokony hamaha olana ianao,
hiresaka momba azy ireo, ary tsy hohadinoina fotsiny.
Eny ary, isika rehetra manao fanatanjahantena kely ary miezaka mivily vatana.
Ary satria marary be izao tontolo izao ary tianay ho somary tsara kokoa izy, dia mazava ho
azy fa manana tanjona eo amin'ny fiainana isika.
Ary tena zava-dehibe ihany koa ny manana zavatra atao foana.
Misaotra betsaka tokoa.
Koa misaotra anao nitondra anay niaraka taminao tamin'ity dia mampientanentana ity, araka ny teninao
ihany, ary noho ny fanazavanao zavatra maro be teto.
Misaotra betsaka tamin'ny fotoananao.
Eny, misaotra.
Ny fihaonambe izay karakarainao no tiako holazaina.
Tsy maintsy miaiky aho fa rehefa nandre momba izany dia nanaiky avy hatrany aho, na dia mandà ny zavatra
hafa rehetra aza aho amin'izao fotoana izao satria tsy maintsy manoratra ilay boky aho.
Saingy manaja tanteraka izay ataonao aho, ary manantena aho fa amin'ny alalan'ireo mpanjohy ahy dia
hamoaka izany ao amin'ny tranokalako koa izahay.
Mba hahazoana olona betsaka araka izay azo atao izay milaza hoe: "Eny, handeha any aho, hilaza amin'ny hafa momba izany aho,"
ary antenaina fa hanara-maso anareo ny tontolo iray manontolo.
Misaotra betsaka tokoa.
Ary fiarahabana feno ho an'ny vadinao, indrindra anio.
Misaotra betsaka.
Misaotra.
Rehefa mibosesika manodidina antsika ny tafio-drivotra ary mipoitra ny fisalasalana, dia
mifikitra mafy isika ary mahita hery eo amin'ny fiainana.
Mifoka fanantenana izahay, manorina tetezana fitiavana, mamolavola ny hoavy, tontolo tsy misy ady.
Manoratra taratasy fanafody izahay, ary eo amboniny dia voasoratra hoe: fiainana,
fitiavana, fahafahana, izany ihany no zava-dehibe.
Azo atao miaraka ihany, amin'ny maha ekipa.
Ny fanahy tsara dia misintona amin'ny fomba mahagaga ny iray amin'ny iray hafa.
Tsy azo atao afa-tsy miaraka, amin'ny maha-ekipa.
Amin'ny fitiavana sy ny fiadanana, mifampitantana.
Rehefa miatrika fanamby avy amin'izao tontolo izao isika, dia mitsangana amim-pahasahiana
ao am-pontsika sy amin'ny finoana ao anatiny.
Ny jiro ao anatin'ny aloka no mampiseho antsika ny lalana hanovana izao tontolo izao; tsy misy fotoana tara hanaovana izany.
Ireo zavaboary mahagaga manasitrana ny fijaliana.
Miaraka ankehitriny sy mandrakizay, vonona daholo isika rehetra.
Manoratra taratasy fanafody izahay, ary eo amboniny dia voasoratra hoe: Fiainana,
fitiavana, fahafahana – izany ihany no zava-dehibe.
Tsy azo atao afa-tsy miaraka, amin'ny maha-ekipa.
Ny fanahy tsara dia misintona amin'ny fomba mahagaga ny iray amin'ny iray hafa.
Tsy azo atao afa-tsy miaraka, amin'ny maha-ekipa.
Amin'ny fitiavana sy ny fiadanana, mifampitantana.