Аз 29 январи соли 2025 як конфронси 16-рӯзаи онлайн оид ба ҳифзи кӯдакон баргузор мешавад.
Бо шиори «Мо меистем. Якҷоя барои бехатарии фарзандонамон. Зеро ҳифзи кӯдакон ғайримузокирашаванда аст!»
дастаи конгресс бо суханрониҳои маъруф дар мавзӯъҳои гуногуни ҳифзи кӯдакон мусоҳиба мекунад.
Бо ду ҳадаф: ҳифзи кӯдакон ва тавонбахшии волидон.
Хуш омадед ва барои ҳамроҳ шуданатон ташаккур.
Ин видео барои ҳар касест, ки мехоҳад дар ҳифзи кӯдакон ва ояндаи фарзандони мо иштирок кунад,
Масъалаҳое, ки муддати тӯлонӣ табу буданд ё саркӯб мешуданд, ҳоло рӯшан мешаванд.
Оё медонед, ки танҳо дар Олмон ҳар сол беш аз 100 000 кӯдак беному нишон ғайб мезананд?
... Шумораи бемориҳои равонӣ ё ҷисмонӣ дар байни кӯдакон босуръат меафзояд. […]
Вақт расидааст, ки табуҳоро шикастем ва ҳаракатеро оғоз кунем, ки онро боздоштан ғайриимкон аст. […]
Ҳаракати волидони ҳушёр, рӯшанфикр ва шуҷоъ.
Зеро чизе камтар аз ояндаи фарзандони мо ва, бинобар ин, ояндаи тамоми инсоният дар хатар аст
Баррасӣ кардани мавзӯъҳои душвор, ба монанди ҷинсгароии барвақтӣ, тиҷорати кӯдакон,
зӯроварӣ ё хушунати нисбати кӯдакон, осон нест.
Тиҷорати инсон ҳоло аз тиҷорати маводи мухаддир ё силоҳ даромади бештар меорад.
Ин душвор нест? Ҳама дурӯғҳо ва манипулятсияҳо дар ҷаҳон, ва чаро ҳамаи ин?
Мусоҳибаҳо дар рӯзи пахш ба муддати 24 соат ройгон дастрас мешаванд ва дар соҳаҳои гуногун
равишҳои мухталифи ҳалли масъалаҳоро пешниҳод мекунанд.
Бо иҷозати меҳрубони дастаи конфронс, Kla.TV метавонад ба шумо як назари кӯтоҳ диҳад ва дар давоми
конфронс мусоҳибаи зеринро ба таври истисноӣ нашр кунад:
Доктор Майкл Нэлс дар мавзӯи «Дуруғи литий».
Литий ҳамчун унсури микроэлементӣ метавонад аз бемории Алцгеймер, депрессия ва ғайра муҳофизат кунад.
Дар Аврупо он ҳамчун иловаи ғизоӣ манъ шудааст, вале алюминийи заҳрнок дар шириниҳои кӯдакон
иҷозат дода шудааст – дар ин ҷо чӣ нодуруст аст?
Хуш омадед, тамошобинони азиз, ба Конгресси ҳифзи кӯдакон.
Хуб аст, ки шумо барои ин мавзӯи муҳим боз баргаштед, зеро мо якҷоя барои бехатарӣ ва ҳифзи фарзандонамон муттаҳид ҳастем.
Имрӯз ман бо як шахси хеле махсус ҳастам.
Ман воқеан ифтихор дорам, ки ӯ вақт ҷудо кард.
Вай ҳоло китоби нав менависад ва вақти ӯ хеле маҳдуд аст.
Доктор Майкл Нэллс, хуш омадед.
Бале, салом, хонум Фейст. Ман низ хурсандам, ки шумо маро даъват кардед.
Ман низ худро сарфароз эҳсос мекунам, зеро бовар дорам, ки он чизе, ки шумо рӯи он кор мекунед, масъалаи хеле, хеле муҳим аст.
Ва агар ман ба ин, ҳатто каме, саҳм гузошта метавонам, пас ман хеле хушҳолам.
Бале, барои чанд нафаре, ки ҳанӯз шуморо намешиносанд.
Шумо духтур, генетики молекулярӣ ва муаллифи бестселлер ҳастед.
Ғайр аз ин, онҳо ба таври фаъол бо фаъолияти мағз ва таъсири омилҳои муосир ба саломатии равонии мо машғуланд.
Шумо китобҳои «Мағзи индоктринатсияшуда» ва «Конспирасияи литий» навиштаед.
Ва шумо аслан нишон медиҳед, ки чӣ гуна фикркунии моро идора мекунанд ва ин унсури микроэлементӣ
дар устувории равонии мо чӣ нақши ҳалкунанда дорад.
Ва дар муҳокимаи имрӯзаи мо дар конфронс мо дар бораи он сухан хоҳем гуфт, ки ин натиҷаҳо барои фарзандонамон чӣ маъно доранд ва
мо чӣ гуна метавонем дар рушди онҳо беҳтарин дастгириро расонем.
Бисёр ташаккур, ки дар инҷо ҳастед.
Бале, боз як бор барои даъват бисёр ташаккур.
Пас, ҳа, китоби «Конспирасияи литий» ҳанӯз навишта нашудааст, ман ҳоло рӯи он кор мекунам.
Ман онро ҳанӯз нашр накардаам.
Нашри он дар миёнаҳои майи соли 2025 пешбинӣ шудааст.
Пас ин ҳанӯз пеши мост, каме вақт мегирад, чанд моҳ, аммо ман бо шиддат менависам.
Ва мавзӯи асосии китоб дар он аст, ки ман кӯшиш мекунам, ё дақиқтараш ман мутмаинам, ки метавонам исбот кунам, дар
асл аллакай исбот кардаам, ки литий зарур аст. Фасли дахлдор аллакай навишта шудааст ва қариб 100 саҳифа дарозӣ дорад.
Ва дар лексияҳо маро аксар вақт дар ин бора мепурсанд, зеро ман дар ин мавзӯъ лексияҳои зиёде додаам.
Ва ҳамеша аз ман мепурсанд, ки дар бораи кӯдакон чӣ?
Оё ин барои кӯдакон низ муҳим аст?
Ман мегӯям, хуб, ин навъи дигар нест.
Пас он зарур аст.
Ва дар асл ин ҷолиб аст, зеро вақте ки ман мегӯям, ки витамини С зарур аст, ҳеҷ кас фикр
намекунад, ки илова кунад: «ҳа, ҳатто барои кӯдакон».
Аммо литий нав аст, ин идея, ки он метавонад муҳим бошад ва, тавре ки ман ҳоло дар китоб исбот мекунам, муҳим аст.
Ва ин инчунин як инқилобро эълон хоҳад кард, зеро барои саломатии равонӣ бениҳоят муҳим аст.
Калимаи «революция» ҳамчунин номи силсилаи лексияҳоест, ки мо ба наздикӣ тарҳрезӣ кардаем, — «Литий Революция».
Пас мо пас аз идҳои Пасха соли 2025, дар охири апрел, ба даҳ шаҳри асосӣ сафар хоҳем
кард ва ин инқилоби литийро эълон хоҳем кард.
Пас, ин аслан он рӯз аст; ҳамин рӯзҳое ҳастанд, ки умедворам китоби ман низ онҷо хоҳад буд.
Ангуштонамро мепечонам, ки ҳама чиз хуб шавад.
Аммо масъала дар он аст, ки нишон диҳем, литий зарур аст.
Ва воқеан он яке аз унсурҳоест, ки каме пас аз офариниш ба вуҷуд омадааст.
Пас, новобаста аз он ки шумо ба Биг Бенг бовар доред ё не, дар як лаҳза ҷаҳон, ба гуфтаи дигар, офарида шудааст.
Ва чанд дақиқа пас аз офариниш, тахмин карда мешавад, ки аз ҷиҳати пурра физикӣ литий офарида шуда, тамоми кайҳонро фаро мегирад.
Ин яке аз чанд унсур дар баданҳои мост, ки аз чангчаи ситораҳо пайдо нашудааст, балки воқеан аз
аввали оғоз, ҳатто пеш аз ситораҳо вуҷуд доштааст.
Ва он низ барои пайдоиши ҳаёт аҳамият дошт.
Пас, ҳатто пеш аз пайдоиши ҳаёти ҳуҷайравӣ, вақте ки мо ҳанӯз дар бораи ба ном «ҷаҳони РНК» сухан мерондаем, ки дар он аслан
кислотаҳои нуклеинӣ мисли ДНК, яъне маводи генетикии мо, вуҷуд дошт, ҳамчунин РНК низ вуҷуд дошт, ки мо онро,
масалан, аз вирусҳои РНК, аз ҷумла SARS-CoV-2 мешиносем, ки маводи генетикии онҳо аз РНК иборат аст.
Ва гумон меравад, ки РНК воҳиди аслии иттилоот буд, интиқолгари иттилоот барои нусхабардории молекулаҳо, ки сипас
дар як марҳила, метавон гуфт, асоси ҳаёти ҳуҷайравӣ гардид.
Ва ҳатто мегӯянд, ки литий дар ин нақш бозидааст.
Аз ин рӯ, он аз оғози ҳаёт зарур буд.
Ва чизи девонавор ин аст, ки мардум ин заруриятро намешиносанд.
Бо вуҷуди далелҳои возеҳ, ман дар китоби худ танҳо ҳазор тадқиқоти илмиро ҳисоб кардаам, ки
зарурияти онро, махсусан барои мағз, исбот мекунанд.
Ва вақте ки шумо ба ҳамаи бемориҳое менигаред, ки аз норасоии литий ба вуҷуд меоянд, ман дар ин ҷо дар бораи литийи зарурӣ
(essential) гап мезанам, на он навъи литийе, ки дар терапия истифода мешавад, дар асл ин барои фаҳмиш монеа эҷод кардааст,
зеро дар он сурат шумо танҳо дар бораи ин чорабинии терапевтӣ бо литий медонед, ки асосан барои он
чизе маъруф аст, ки онро бемории биполярӣ меноманд.
Ва дозаҳои истифодашаванда, яъне дозаҳои шифобахш, он қадар бениҳоят баланданд, ки дар
асл аллакай ба доираи заҳролудӣ дохил мешаванд.
Ва ҳамин аст, ки литий танҳо ҳамчун заҳр маъруф аст.
Аммо вақте мебинед, ки ҳатто миқдорҳои хеле хурд ва фарқиятҳои ночиз дар оби нӯшокӣ чӣ гуна метавонанд таъсир расонанд –
масалан, агар шумо хушбахт бошед, ки дар ҷое зиндагӣ кунед, ки дар оби нӯшокиаш каме литий бештар аст, пас кӯдаконе, ки
дар он ҷо ба воя мерасанд, эҳтимолияти гирифтор шудан ба бемориҳои равонӣ дар оянда ба таври назаррас камтар мешавад.
Ва ин воқеан аз неврозҳо ва ихтилолҳои ташвиш то ихтилоли биполярӣ ва шизофренияро дар бар мегирад.
Ва умумияти ҳамаи ин бемориҳо чизест, ки онро нейроиилтиҳоб меноманд.
Ва ин невровоспаление як падидаи густурда дар қариб ҳамаи ин бемориҳо мебошад, ки дар асл аз аутизм то бемории Алцгеймерро
дар бар мегиранд ва амалан тамоми умри инсонро фаро мегиранд.
Ва ҳамаи ин бемориҳое, ки ба саломатии равонии мо ва ниҳоятан ба низоми масунияти равонии мо, чунон ки ман онро
меномам, таъсир мерасонанд, яъне қобилияти мост барои муносибат бо муҳити атроф ва рушд кардан ва андеша кардан.
Системаи масунияти ақлӣ — вақте ки он ба сабаби камбуди литий функсияи худро аз даст
медиҳад, ман онро синдроми каммасунияти ақлӣ меномам.
Ва ин аслан истилоҳи умумӣ барои тамоми қатор ташхисҳои клиникӣ аст, аз аутизм то бемории Алцгеймер.
Аммо на танҳо бемориҳои равонӣ ё невродегенеративӣ, балки неврозҳо, синдромҳои ташвиш, масалан, ё ADHD.
Не он ки ин бемориҳо сабабҳои дигар надошта бошанд, балки норасоии литий эҳтимолияти рушди онҳоро ба таври назаррас зиёд мекунад.
Аммо шумо ҳамон қадар хуб медонед, ки ман медонам, ки мо ба як равиши системавӣ ниёз дорем ва дар
ин марҳила набояд литийро ҳамчун шифо мешуморем.
Ин комилан фоҷеабор хоҳад буд. Чанд табиб аллакай инро ба ман таъкид кардаанд.
Литий муҳим аст ва он махсусан ҷолиб аст, зеро дар фаҳмиши он нав аст, ки ман мекӯшам онро ба ҷаҳон расонам.
Аммо ин шодмонӣ ва ҳаяҷони фаровоне, ки бо литий меояд, набояд ин ҳақиқатро пинҳон созад, ки он ҳалли ҳама мушкилот нест.
Ин танҳо як камбудии дигари дигарест, ки одамон аз он ранҷ мекашанд.
Ва агар шумо воқеан мехоҳед ба натиҷаи қонеъкунанда ноил шавед, бояд ҳамаи камбудиҳоро баррасӣ кунед.
Ва инҳо на танҳо дар ғизо пайдо мешаванд, балки, албатта, дар тамоми спектри ҳаёт низ вуҷуд доранд: дар муоширати
иҷтимоӣ, дар маънои ҳаёт, дар... дар фаъолияти ҷисмонӣ.
Ҳамаи ин чизҳо нақш доранд ва ҳамаашон ҳангоми илтиҳоби асаб аҳамият доранд.
Бале, боз як бор ба литий бармегардем.
Хуб, чӣ ба ёд меояд... мафҳуми ҳайрат ба ёд меояд, зеро вақте ки шумо мегӯед, ки литий воқеан... ...хусусан вақте ки шумо ба таври
системавӣ фикр мекунед ва тахмин мекунед, ки он яке аз аввалин унсурҳо дар ин сайёра буд, агар инро ба назар гиред, шумо
аллакай метавонед аҳамияти онро дарк кунед... хуб, аҳамияти онро дарк кунед, ки он барои ҳаёт ва рушди кӯдак чӣ маъно дорад.
Зеро, чунон ки шумо гуфтед, он воқеан муҳим аст.
Ва дар ҳамин ҷо он аз унсурҳои дигар фарқ мекунад, зеро, метавон гуфт, ки он яке аз аввалинҳост.
Ин маънои онро дорад, ки аслан метавон гумон кард, зеро конфронс низ бисёр ба ҳомиладорӣ ва таваллуд машғул аст.
Мо чӣ кор карда метавонем, то ки фарзандони солим ба дунё орем?
Ин маъно дорад, ки метавон гумон кард, агар зан ё волидон хоҳанд ҳомиладор шудан ва аллакай литийро дар ин миқдорҳои ночиз, дар ин
доираи хеле хурд, чунон ки шумо гуфтед, ғайризаҳрнок, вале воқеан хеле кам истеъмол кунанд, ин
метавонад барои кӯдак ё ҳомилаи таваллуднашуда муфид бошад.
Оё шумо метавонед дар ин бора шарҳ диҳед?
Бале, он ҳам мустақиман ва ҳам ғайримустақим кор мекунад.
Пас, албатта, ин барои кӯдак муҳим аст, зеро мо инро медонем, ва ҳамин аст, ки он барои низоми масунияти маънавӣ хеле муҳим аст.
Системаи масунияти маънавӣ бар асоси қобилияти маркази хотираи автобиографии мост, ки ман онро дар лексияҳо ва мусоҳибаҳои дигар
ва дар қариб ҳамаи китобҳоям ба таври муфассал тавсиф кардаам.
Ва ҳоло боз ин бар асоси қобилияти гиппокампус, маркази хотираи автобиографии мост, барои
истеҳсоли ҳуҷайраҳои нави мағз ҳар рӯз мебошад.
Ин механизми асосиест, ки моро аз бемории Алцгеймер муҳофизат мекунад, аммо ҳамзамон ба мо имкон медиҳад, ки андеша кунем, дар
тӯли тамоми умр хотираамон хуб бимонад ва тобовар бошем, ки ин барои рушди кӯдакон низ хеле муҳим аст, то ҳангоми
стресс мо ба таври зуд нейроинформатсияро таҳия накунем.
Ва, албатта, кунҷковӣ, ки барои мо дар аввал омӯхтан ва хоҳиши омӯхтан доштан хеле муҳим аст.
Ва ин дар тӯли тамоми умри мо, аз кӯдакӣ сар карда, ҳамчунин дар синни калонсолӣ ва, аз
ҳама муҳим, дар синни пирӣ татбиқ мешавад.
Ва ин қобилияти гиппокамп барои истеҳсоли ҳуҷайраҳои нав, ки онро афзоиши ҳуҷайраҳои нави асаб, такрори ҳуҷайраҳои асаб
меноманд, ба чизе бо номи фаъолияти теломераза ниёз дорад.
Ин маънои онро дорад, ки ҳар дафъа ҳуҷайра тақсим мешавад, дар натиҷаи як механизми
молекулавии биологӣ хромосомаҳо каме кӯтоҳтар мешаванд.
Ва вақте ки онҳо тадриҷан кӯтоҳии худро ё, метавон гуфт, дарозии худро аз даст медиҳанд, ба нуқтае мерасанд, ки
онро ҳадди ақалли Ҳефлиг ё ҳадди аксари Ҳефлиг меноманд.
Ин маънои онро дорад, ки ҳуҷайраҳо як навъ соати дохилӣ доранд.
Ва вақте ки ҳуҷайраҳо, гӯё, ба андозаи кофӣ тақсим шудаанд ва охирҳояшон доимо таъмир намешаванд, ин шумораи
давраҳои ҳуҷайрагиро, гӯё, кам мекунад ва дар ниҳоят қобилияти ин ҳуҷайраҳоро барои афзоиш кам мегардонад.
Онҳо ҳатто мемиранд, зеро ин ба номутавозунии механизмҳои ҳуҷайравӣ оварда мерасонад.
Ва теломераза, зеро телос маънои «охир» ва смерос қисм ва зарраҳои охириро ифода мекунад, ки дар низоми бадани мо ҳастанд,
яъне теломераза, ва метавонанд ин охириҳоро боз таъмир кунанд.
Ва мо медонем, ки литиум ба теломераза таъсир мерасонад.
Ин аст сабаби он, ки, масалан, баландтарин консентратсияи литий дар мағз дар гиппокамп пайдо мешавад.
Гиппокампус минтақаи мағз аст, ки литийро ҷамъ мекунад.
Чаро? Зеро он дорои маҷмӯи ҳуҷайраҳои асаб аст, ки бояд ҳамеша афзоиш ёбанд, то мо қобилияти зеҳнии худро нигоҳ дорем.
Ва ин механизм, ки бо он бофтаҳои афзоянда фаъолияти баланди теломераза доранд, аммо барои нигоҳдории он ба миқдори зиёди
литий ниёз доранд, дар калонсолон, масалан дар гиппокамп, татбиқ намешавад, аммо дар кӯдакон, дар кӯдакони
дар ҳоли афзоиш, он ба тамоми организм дахл мекунад.
Пас 20 сол пеш, 30 сол пеш аллакай муайян шуда буд, ки консентратсияи литий дар эмбрион ва дар фетус баландтарин аст.
Ҷамъшавии литий рух медиҳад.
Ин маънои онро дорад, ки бадан медонад, ки ҳуҷайраҳо бояд ҳоло миқдори зиёди тақсимоти ҳуҷайраро аз сар
гузаронанд, ва агар ин тақсимоти ҳуҷайра кор намекард, ҳеҷ эмбрион ба кӯдак табдил намеёфт.
Масалан, дар таҷрибаҳои ҳайвонотӣ – ки, агар гӯем, воқеан метавонистанд танҳо бо риояи меъёрҳои ахлоқӣ ва дар ҳолатҳое, ки
ин оқилона аст, бар ҳайвонот гузаронида шаванд – 30 ё 40 сол пеш миқдори литий дар ғизои ҳайвонот ба таври оддӣ кам карда мешуд.
Ва наслҳое, ки... Хуб, ин бо мушҳо, бо мушҳои хурд ва бо бузҳо анҷом дода шуд, ва наслҳо ба таври назаррас хурдтар буданд, ва
кӯдаконе, ки таваллуд мешуданд, ба таври назаррас хурдтар буданд, ва эҳтимолияти он, ки онҳо ҳатто соли аввалини умрашонро паси
сар кунанд, 50, 60, дар баъзе ҳолатҳо 80, коҳиш ёфт, 90 фоиз, вобаста ба он ки миқдори литий то чӣ андоза кам карда шуд.
Он ба сифр коҳиш дода нашуд; аз ҷиҳати техникӣ ин ғайриимкон буд, зеро литий дар ҳама ҷо дар миқдори ками вуҷуд дорад.
Аммо коҳиш он қадар возеҳ буд, ки ин тадқиқот ба хулосае овард, ки он бешубҳа зарур аст.
Ва ҳеҷ далеле вуҷуд надорад, ки гумон кунем он дар инсонҳо зарур нест.
Ин маъно дорад, ки он барои рушди инсон низ муҳим аст, ҳам дар бачадон ва, албатта, пас аз таваллуди кӯдак.
Сабаби дуюм барои он, ки он муҳим аст, чист? Ман онро бевосита ва бавосита гуфтам, бевосита
ҳамин ҳозир... дар бачадон, аммо бавосита низ.
Зеро, албатта, барои зане, ки ҳомиладор аст ва бо тамоми нигарониҳо дар бораи он ки оё ҳама чиз бо кӯдак ва тағйиротҳои
касбӣ хуб мешавад ё не, зиндагӣ метавонад каме дигар бошад.
Албатта, ҳамаи ин нав аст, ва барои он ки шумо чизҳои навро бо ташаббус ва ҷасорат таҷриба
кунед, ба низоми масунияти рӯҳии солим ниёз доред.
Ва агар дар гиппокамп паҳншавӣ коста бошад, литий ягона омиле нест, ки нақш дорад.
Ман як китоби пурра бо номи «Инқилоби равғани алг» навиштаам.
Агар ба шумо омега-3 намерасад, шумо бо ҳамин мушкилот рӯбарӯ мешавед.
Пас ягон моддаи ғизоии муҳим нест, ки гиппокамп бидуни он кор карда натавонад.
Аммо литий яке аз онҳост. Ва литий яке аз асоситаринҳост.
Агар он вуҷуд надошта бошад, пас дар гиппокамп як дисфунксияи молекулавии биологӣ дорем, ки аз як тараф афзоиши ин ҳуҷайраҳоро
коҳиш медиҳад ва аз тарафи дигар нейроиилтиҳобро зиёд мекунад.
Яке, метавон гуфт, аллакай пешазмуъталамӣ аст, ва ҳар ҳодисае, ки ҳатто каме стрессовар бошад, боиси гипермуъталамӣ мешавад, ки дар
навбати худ озодшавии моддаҳоро ба вуҷуд меорад, ки, мутаассифона, ҳамаи онҳо тавассути плацента
ба кӯдаки дар ҳоли афзоиш қарор дошта мерасанд.
Ва сипас, албатта, он инчунин боиси маҳдуд шудани афзоиши ҳуҷайраҳо дар мағзи кӯдак мегардад.
Ин маънои онро дорад, ки дар ин ҷо ду давраи бадҷониба ҳастанд, ки дар асл онҳоро хеле осон шикастан мумкин
аст, ё дақиқтараш, бо таъмин намудани захираи кофии литий метавон аз онҳо пешгирӣ кард.
Ва воқеан кофӣ чандон зиёд нест.
Дар китоби ман ҳоло ман тахминҳоро пешниҳод кардаам, ки бар асоси он чи тамоми маҷмӯи тадқиқотҳо нишон медиҳад.
Ва ман гумон мекунам, ки як миллиграмм, ки дар асл ҳазоряки грамм аст, агар он литийи
холис мебуд, дар рӯи қошуқи чой ноаён мешуд.
Бо чашми оддӣ дидани он душвор аст. Он камтар ба як донаи намак монанд аст.
Як миллиграм эҳтимолан кофӣ аст.
Мо медонем, ки миқдорҳои микрограммӣ, яъне як ҳазоряки он миқдор, барои ба вуҷуд овардани таъсир кофӣанд. Масалан, агар шумо танҳо
як литр оби нӯшокӣ нӯшед, ки дар он чанд микрограмм литий бештар нисбат ба оби нӯшокии деҳаи
дигар, ки дар он литий каме камтар аст, мавҷуд бошад.
Фарқ хеле калон аст, аз депрессия то ADHD... ки шумо аз ҷиҳати равонӣ номуътадил мешавед.
Агрессия дар байни ҷавонон, то дарозумрии ҳаёт.
Фақат чанд микрограмм фарқ дорад.
Ин маънои онро дорад, ки мо дар асл дар бораи миқдорҳои хеле ночиз сӯҳбат мекунем, ки дар масофаи километрҳо қарор доранд. Дар
асл, дар китоби ман графике ҳаст, ки ман дар он аз логарифмҳо истифода мекунам, то масофаи байни дозаи зарурӣ ва
дозаи терапевтиро, ки ҳама аз он метарсанд, нишон диҳам.
Ва дар ҳоле ки, метавон гуфт, доираи асосӣ танҳо чанд сантиметр паҳн аст, доираи дозагирӣ ҳамон аст, ки мо комилан дар он қарор
дорем, ҳа, ҳамааш хуб аст. Ин ҳамон чизест, ки ба мо лозим аст. Барои он ки сипас доираи терапевтиро муайян
кунем, ман воқеан ду-се километр ба тарафи рост ҳастам.
Ва азбаски китоби ман се километр паҳно надошт, ман маҷбур будам, ки ба таври логарифмӣ кор
кунам, то ҳама чизро дар як график ҷой диҳам.
Ин маънои онро дорад, ки мо аз дозаи заҳролуд милҳо дурем.
Ва таъсирҳо барои кӯдак хеле, хеле, хеле муфиданд.
Вақте ки шумо онро ҳамин тавр мегӯед, аввалин чизе, ки ба ёд меояд, ин аст, ки хеле кам одамон дар бораи рушди
ҳуҷайраҳо ё дар асл ҳуҷайраҳо чӣ ҳастанд, чизе медонанд.
Митохондрия истилоҳест, ки ҳоло хеле маъмул аст, аммо дар ниҳоят қариб ҳеҷ кас наметавонад тасаввур кунад, ки он чӣ маъно дорад.
Ҳеҷ кас дар бораи теломераза низ намедонад.
Дар асл, ин дониши ҳаётан муҳим аст, ҳа, дониши ҳаётан муҳим.
Пас, аслан, ин маълумот васеъ маълум нест, ва албатта на он ҳақиқат, ки, чунон ки шумо мегӯед, он инчунин ин
унсурҳои микроэлементалии муҳимро, масалан, ё, чунон ки шумо мегӯед, моддаҳои ҳаётан муҳимро дар бар мегирад.
Чӣ чиз монеъ мешавад?
Пас чаро ин дониш дастрас нест?
Дар ниҳоят, хусусан вақте ки шумо литийро зикр мекунед, ин маънои сабукии бузург ва манфиатҳои
бузурги саломатиро барои тамоми башарият хоҳад дошт.
Бале, албатта. Яъне, ҷаноби Шелленберг, ӯ педиатр аст, Кристиан Шелленберг, ки эҳтимолан низ ҳамчун
коршинос дар конфронс бо шумо ҳузур хоҳад дошт, метавон гуфт.
Як дӯсти хеле хуби ман, ки инчунин литийро ба кӯдакон истифода мебарад, мегӯяд, ки таъсироте, ки мебинад, ғайриодӣ ҳастанд.
Ва ӯ дар ин ҷо литийро ҳамчун чораҳои терапевтӣ қабул намекунад, балки танҳо кӯшиш дорад, ки камбудиро бартараф кунад.
Ва танҳо ҳамин барои ба даст овардани таъсироти бузург кофист.
Ва мо ҳарду розӣ ҳастем, ки ин на танҳо барои кӯдаконе, ки ҳоло мушкилоти рафторӣ доранд, муҳим аст, балки
барои ҳама, аз ҷумла кӯдаконе, ки ҳанӯз ягон мушкилот нишон намедиҳанд, тағйирдиҳандаи ҳаёт аст.
Ӯ инчунин як масали хеле зебо дорад, ки ман онро албатта бо иҷозати ӯ ҳоло дар китоб дохил кардаам.
Вай мегӯяд... Ин мисли савор шудан ба велосипед бо шинаи холӣ аз ҳаво аст, ё дақиқтараш, шинае, ки қариб холӣ шудааст.
Ту амалӣ ҳастӣ... Ту ҳамин тавр дар зиндагӣ пеш меравӣ, аммо ту танҳо... Ин каме бештар хастакунанда аст. Ва он кор мекунад.
Хуб, ҳа, аммо мушкил дар он аст, ки агар дар ҷое чуқуре бошад, шумо бо дучархаатон ба он меафтед, ва ман инро хуб медонам, зеро
бисёр дучархаронӣ мекунам, ва он гоҳ он чизеро, ки «газидани мор» меноманд, мегиред, зеро
чарх ба обод мезанад. Сипас чарх холӣ мешавад.
Дар бадтарин ҳолат, шумо ҳатто метавонед афтад ва саратонро мезанед.
Пас, агар онро ҳамчун метафора дар назар гиред, ногаҳон лаҳзае, як ҳодисае дар ҳаёти шумо фаро мерасад, ки дигар
бо шинаи холӣ пеш рафтан ғайриимкон мешавад, стресс хеле зиёд мешавад ва шумо шикаста мешавед.
Пас шумо синдроми ташвишро инкишоф медиҳед, депрессия мегиред ё ҳатто, агар ба замин афтед, танҳо
ба маънои метафорӣ, ихтилоли стресс пас аз травма.
Ва ҳамин аст, ки бешубҳа солим нест, ки бо ин камбудиҳо дар зиндагӣ гузаред, ҳатто агар шумо ҳанӯз шадидан бемор
набошед ва, метавон гуфт, ба духтур муроҷиат накарда бошед. Ман бовар дорам, ки ҳар кӯдак аз ин манфиат хоҳад бурд.
Албатта, агар он дар ҳолати маҳрумият зиндагӣ кунад.
Аммо ин хеле, хеле эҳтимол аст, агар шумо дар Андҳо, дар шимоли Чили ё шимоли Аргентина зиндагӣ накунед, ки дар он ҷо шумо дар як
рӯз воқеан чор, панҷ ва ҳатто то даҳ миллиграмм литий истеъмол мекунед, ки ин ба таври назаррас бештар аз миқдори зарурӣ
аст, зеро ин минтақа вулканӣ буда, дар тӯли миллионҳо ё миллиардҳо солҳои таърихи Замин литий ҳанӯз шуста нашудааст.
Аммо дар минтақаҳое мисли Аврупо, масалан, қариб ягон минтақаи бой ба литий вуҷуд надорад, агар, масалан, Тенерифе-ро ҳисоб
накунем, ки ман бовар надорам, ки онро ҳатто метавон қисми Аврупо донист. Дар Ҷазираҳои Канарӣ сатҳҳои хеле баланди литий
дар ғизо ва оби нӯшокӣ бинобар фаъолияти вулканӣ вуҷуд доранд.
Бале.
Шумо устуворӣ (resilience)-ро ёдовар шудед ва ҳоло ба ин ташбеҳ ишора кардед, бе он ки бигӯед, ки, чунон ки шумо низ гуфтед,
литий барои ҳама чиз панцея аст. Оё мо метавонем тасаввур кунем, ки вақте мо литийро истеъмол мекунем, дар баробари дигар чизҳо –
масалан, шумо омега-3-ро низ ёдовар шудед – омилҳои дигаре низ ҳастанд, аммо вақте ки мо онро истеъмол мекунем, қобилияти мо
барои рӯбарӯ шудан бо монеаҳо ва мушкилот ва инчунин, чунон ки шумо ҳоло зикр кардед, ихтилоли стресс пас аз травма, масалан,
ҳатто дар вазъиятҳои хеле душвор ё таъсироти онҳо, вақте ки мо дар онҳо қарор мегирем, литий воқеан ҳамчун поягузорӣ
хизмат мекунад, ки дар баробари дигар омилҳо ба мо имкон медиҳад, бо ҳама чиз, бо тӯфонҳои ҳаёт беҳтар мубориза барем?
Бале, албатта. Литий воқеан... Ман тоза бобиеро анҷом додаам ва литийро дар байни унсурҳои ночиз «асаби вагус» меномам.
Дар принсип, тамоми системаи мо то андозае бо литий суст карда шудааст.
Аммо системаи гиперактив, ва на танҳо ҳоло дар соҳаи равонӣ, балки то сатҳи молекулярӣ.
Пас молекулаҳо, молекулаҳои сигналдиҳанда дар ҳуҷайраҳои мо, ки ҳангоми гиперактив буданашон бо литий танзим мешаванд, ҳамин
молекулаҳоянд, ки ман онҳоро низ ҳадафҳои литий меномам, яъне молекулаҳои ҳадафии литий. Ҳадаф маънои мақсадро
дорад, ва литий ин ҳадафҳоро мешиносад, бо онҳо ҳамкорӣ мекунад ва функсияи онҳоро тағйир медиҳад.
Ва вақте ки литий вуҷуд надорад, онҳо гиперактив мешаванд.
Ва вақте ки онҳо гиперактив мешаванд, онҳо, масалан, нейроинфламацияро ба вуҷуд меоранд — яъне
илтиҳоби тадриҷӣ дар тамоми бадан, аз ҷумла дар мағз, вале дар ниҳоят дар тамоми бадан.
Ва нейроилтиҳоб ё фаъолшавии аз ҳад зиёди ин ҳадафҳо — ман яке аз онҳоро, ки GSK3 ном дорад, зикр мекунам, номаш аҳамият надорад —
вале вақте GSK3 фаъол мешавад, эҳтимолан молекулаи марказӣ дар ҳолати фаъолшавии он
барои ҳамаи бемориҳои марбут ба тарзи ҳаёт аст.
Аз ин рӯ он низ ҳадафи асосии саноати дорусозӣ мебошад.
Аммо онҳо ҳоло намехоҳанд ба ҳадаф бо литий тир кушоянд, зеро он хеле арзон аст ва онро патент кардан мумкин нест.
Онҳо мехоҳанд ба ин ҳадаф бо тирҳои ҷодуии худ тир кушоянд.
Гулӯлаҳои ҷодуӣ дар асл истилоҳест барои доруҳои хеле муассир.
Дар он маънӣ хеле муваффақанд, ки онҳо ҳоло ҳатман ҳеҷ чизро табобат намекунанд, ки ин танҳо ба чандтои онҳо дахл дорад,
балки аз ҷиҳати маркетинг баландтарин фурӯшҳоро ба даст меоранд.
Ин тирҳои ҷодуӣ ҳастанд ва онҳо барои тирборон кардани ҳадафҳои литийӣ пешбинӣ шудаанд.
Ва ҳадафҳои асосии саноати дорусозӣ ҳама дар ҳамин мубодилаи моддаҳо ё дар ҳамин занҷираи
сигналдиҳӣ қарор доранд, ки бо литий идора мешавад.
Ва ин роҳи сигналдиҳӣ бидуни литий ба ҳама гуна бемориҳои музмин ва бемориҳои вобаста ба тарзи
ҳаёт меорад, аммо танҳо дар ҳолати норасоии литий.
Ин маъно дорад, ки вақте камбуди литий ҳал шавад, ин ҳадафҳо барои саноати дорусозӣ аҳамияти худро аз даст медиҳанд.
Ва ин яке аз шарҳҳост, ки чаро литий A ҳамчун унсури микроэлементалии муҳим эътироф намешавад.
Ва аз ҳама бадтар, масалан, дар Аврупо ҳатто иҷозат дода нашудааст, ки он ҳамчун иловаи ғизоӣ фурӯхта шавад.
Пас шумо метавонед онро ворид кунед, аммо наметавонед онро расман фурӯшед.
Мувофиқи директиваҳои Иттиҳоди Аврупо, фурӯши литий ҳамчун иловаи ғизоӣ манъ аст.
Ин маънои онро надорад, ки баъзе одамон ин корро намекунанд.
Пас ба ман 100 ё 1000 ҷавоб, ки дар онҳо навишта бошанд «Ҷаноби Нэлс, ман онро дар интернет ёфтам», лозим нест.
Ин расман иҷозат дода шудааст, аммо ман аз он видео гирифтам.
Ҳамчунин, шумо метавонед онро дар канали ман тамошо кунед.
Бо вакиле, ки дар ин масъалаҳо тахассус дорад.
Ва ӯ гуфт, ки дар асл дар он ҷо бозори сиёҳ рушд кардааст. Ва ин воқеан фоҷеабор аст.
Ин бозори сиёҳи бе назорат аст, ки ҳоло амалан литийро ифода мекунад.
Ва ту ҳамеша як поятро дар зиндон дорӣ.
Пас, агар чизе бошад, ӯ ҳатто ба ман гуфт, ки агар ман, масалан, дар Иёлоти Муттаҳида мебудам, ки он ягона кишварест,
ки ман медонам, ки онро расман ва озодона фурӯхта метавонанд.
Агар ман барои тамоми оилаам фармоиши якбора диҳам, пас ман амалан фурӯшанда мешавам.
Бале, зеро ин бозори сиёҳ аст, он ғайриқонунӣ аст.
Ва ин комилан девонавор аст, ки чизе, ки барои мағз солим аст, дар асл барои саломатии он зарур аст.
На танҳо он ҳамчун зарурӣ эътироф намешавад, балки дар асл манъ аст.
Аз ин сабаб китоб «Конспирасияи литий» ном дорад.
Ва он чи боз ҳам фиребомезтар аст, ин аст, ки, масалан, алюминий ҳамчун иловаи ғизоӣ иҷозат дода
шудааст, гарчанде ки он барои мағз заҳрнок аст.
Бале, хуб, ин низ ҷузъи ҳамаи ин эмгузарониҳоест, ки ба кӯдакон дода мешаванд.
Пас зиёда аз 50 фоизи ваксинҳо алюминий доранд ва он ба мағз ворид мешавад.
Ва алюминий дар мағз нейроиллати илтиҳобӣ ба вуҷуд меорад.
Пас унсурҳои нодир, ки нейроиилтиҳобро ба вуҷуд меоранд, иҷозат дода мешаванд.
Ман бовар дорам, ки тақрибан даҳ рақами E вуҷуд дорад, махсусан дар шириниҳои кӯдакон.
Онҳо алюминий доранд.
Алюминий дар ҳамаи шпритсҳое, ки ҳамчун ваксинаҳо ба фурӯш бароварда мешаванд, мавҷуд аст.
Ва ҳамаи ин иҷозат дода шудааст.
Аммо унсури микроэлементаи асосӣ, ки ҳадди ақал ҳамчун антитело, яъне зидди заҳр, метавонист истифода шавад,
ҳанӯз ҳамчун чунин эътироф нашудааст ва ҳатто манъ аст.
Ва ин комилан девонагист, аммо ҳамзамон нишон медиҳад, ки дар паси он бояд як сохтори қудратӣ ва фиребгари пинҳон бошад, ки
манфиатдор аст, то, хуб, ман мехоҳам бигӯям, ки ин мантиқӣ аст: саноате, ки аз бемории мардум рушд мекунад, албатта ҳамаи
воситаҳо ва манфиатҳо ва инчунин захираҳои молиявӣ, нуфузи сиёсӣ ва, албатта, нуфузи ВАО-ро
дорад, то чизе монанди ин воқеан маълум нашавад.
Ва гуфтугӯе, ки мо ҳоло дар ин ҷо дорем, эҳтимолан дар ягон васоити ахбори умум пахш намешавад; дар
Олмон ARD ё ZDF чунин гуфтугӯро бо ман намегузаронанд.
Ин ғайриимкон аст. Ман ҳатто тасаввур ҳам карда наметавонам.
Як усул вуҷуд дорад, ки онро «Ҳафт қабат амиқ» меноманд, ки дар он ҳафт қабат амиқ рафтан
дар назар дошта шудааст. Ва ин хеле ҷолиб аст.
Ҳама чизе, ки шумо мегӯед, аслан ба он маъно аст, ки тадқиқотҳо идома доранд.
Пас, масалан, духтурам ба ман дору таъин мекунад.
Чаро ба ман инро таъин мекунанд? Шумо ҳамеша мепурсед: «Чаро?» Чаро ба ман инро таъин мекунанд?
Дар паси он чӣст? Дар паси он чӣст?
Ва ба назарам, вақте ки шумо дар бораи ҳамаи ин чизҳо сӯҳбат мекунед, шумо ба таври худкор ба сатҳи молекулавӣ ворид мешавед.
Шумо инчунин дар бораи молекулаҳои сигналӣ зикр кардед, ки мо дар асл ба он одат кардаем,
ки ҳамеша барои ҳама чиз ба берун назар кунем.
Ва аз ҷиҳати андоза ва ҳама он чизҳое, ки калон, пурқувват ҳастанд ва дар таблиғот ба мо
нишон дода мешаванд, ҳаминҳо бояд кӯмак кунанд.
Аммо биёед бубинем, ки дар паси он ва дар паси он ва дар паси он чӣ аст.
Ва шумо ба доираи хурд ворид мешавед, ки ҷолиб аст, инчунин ба доираи воқеӣ, ба миллиграммҳо.
Хуб, воқеан, вақте ки шумо мегӯед, ки чунин заррачаи хурди намак литий дар оби нӯшокӣ хеле
муфид хоҳад буд, ин дар сатҳи молекулавӣ аст.
Бале, ин боварнопазир аст.
Пас, он чизе, ки шумо дар бораи ҳафт қабат гуфтед... Ман бо ин истилоҳ ошно нестам, аммо он хеле хуб ба ҳикояи ман мувофиқат
мекунад, зеро аввалин китоби ман, ки ман навиштаам, «Стратегияи Метушелах», аслан дар бораи ҳамин аст; мавзӯи марказии он
ин аст, ки шумо ҳеҷ гоҳ набояд аз саволи «чаро» даст кашед.
Пас, ин мавзӯи марказии ин китоб аст, ҳам аз ҷиҳати равонӣ ва ҳам аз ҷиҳати фалсафӣ.
Ва сипас ман аз худ пурсидам, ки чаро литий, зеро дар таҳқиқоти бемории Алцгеймер бо литий рӯ ба рӯ шудам, зеро шахсоне, ки
гирифтори бемории биполярӣ ҳастанд, то шаш маротиба эҳтимоли бештар доранд, ки ба Алцгеймер
гирифтор шаванд, агар онҳо бо литий табобат нашаванд.
Муолиҷа бо литий раванди бемориро тағйир намедиҳад – ин табобат аст, на шифо – аммо эҳтимолияти рушди бемории
Алцгеймер ба сатҳи муқаррарӣ бармегардад, ҳарчанд ин сатҳ солим нест, балки ба миёнаи умумии аҳолӣ мувофиқ аст.
Ва дар як лаҳза маълум шуд, ки ҳамин таъсирро метавон бо танҳо як ҳазоряки доза ба даст овард.
Ва пас аз як лаҳза мо дар бораи литий дар микродозаҳо сӯҳбат мекардем.
Ва ҳамин тавр ман бо литий рӯ ба рӯ шудам, сипас аз худ пурсидам: чаро?
Бале, пас чаро иҷозат дода намешавад, чаро он ба оби нӯшокӣ илова намешавад?
Зеро дар оби нӯшокӣ мо медонем, ки агар ман хушбахт бошам ва дар ҷое зиндагӣ кунам, ки дар он литий бештар аст, ва дар ин ҷо
мо воқеан дар бораи миқдорҳои микросӯҳбат мекунем, пас хатари бемории Алцгеймер ва хатари депрессия дар ман камтар мешавад.
Ва чаро ин ғайриимкон аст?
Пас чаро? Ва пас чаро он манъ аст?
Ва саволи «чаро», чунон ки ман гуфтам, маро воқеан ба Биг Бенг ва ба оғози ҳаёт баргардонд.
Ва ин сафаре, ки ман ҳоло тавассути китоби худ анҷом додаам, бениҳоят шавқовар мегардонад.
Аммо пас шумо метавонед тамоми чизро, гӯё аз поён то боло, бозсозӣ кунед ва барои худ як ҷаҳони нав эҷод кунед.
Пас, вақте ки шумо, ба таври рамзӣ, то худи ибтидо чуқур фурӯ рафтед ва саволи «чаро» дигар маъно надорад, зеро
наметавонед онро боз ҳам амиқтар бипурсед, зеро саволи навбатӣ ин мешавад: чаро кайҳон вуҷуд дорад?
Аммо дигар ман наметавонам ҷавоб диҳам, вале шумо метавонед баргардед ва бигӯед: «Хуб, бар асоси ин ман ҳоло
барои худ як ҷаҳони нав месозам, ки дар он литий ҳаст.»
Ва вақте ки ман ин ҷаҳонро тасаввур мекунам, ман як инқилобро дар тиб мебинам, аммо ҳамзамон
як инқилобро дар муоширати инсонӣ низ мебинам.
Дар апрели соли 2024 ман аз ҷониби Вазорати корҳои хориҷии Швейтсария даъват шудам, то дар як конфронси
бузург, ки дар он беш аз 1 500 намоянда аз зиёда аз 100 кишвар ширкат варзиданд, иштирок кунам.
Ва ман бояд суханронии асосиро ироа мекардам ва дар давоми 15 дақиқа ба саволи он, ки барои фикр
кардан бо оромӣ ба мағз чӣ лозим аст, посух медодам.
Ин як конфронси сулҳ буд ва ман бояд дар давоми 15 дақиқа ба он ҷавоб медодам.
Ман, албатта, системаи масунияти ақлиро шарҳ додам ва сипас дар тасвири ниҳоӣ нишон додам, ки
литий молекулаи калидӣ барои андешаи осоишта аст.
Зеро ҳамин чиз ба мо имкон медиҳад, ки ҳангоми ба вуҷуд омадани низоъҳо андеша кунем ва каме оромтар бошем.
Субҳат набудани ҷанг нест, балки қобилияти оромона фикр кардан, таҳаммул кардани низоъҳо, муҳокима кардани онҳо, қабул кардани
мавқеи дигарон, ба ибораи дигар, тағйир додани дурнамои худ аст.
Ва ман ҳамаи инро таҳти истилоҳи «системаи масунияти равонӣ» ҷамъбаст мекунам.
Ва литий дақиқан молекулаи калидӣ барои низоми масунияти ақлӣ аст, ки маҳз ҳамин беинсофист, ки онро аз мо маҳрум мекунанд.
Ҳоло ман боз як савол дорам, ва, метавонам бигӯям, ки ҳоло он хеле маъмул аст.
Пас дар ҳама ҷо дар бораи металлҳои вазнин ва заҳролудшавӣ аз онҳо мешунавед, ва агар атрофатонро нигоҳ карда, каме ҳушёр
бошед, пас шумо фавран мефаҳмед – шумо мебинед, ки мо дар ҳама сатҳҳо заҳролуд мешавем, на танҳо
ҷисман, балки маънан ҳам, чунон ки шумо ҳоло шарҳ додед.
Ва литий низ дар ин ҷо чӣ нақш метавонад бозад?
Ман намехоҳам бигӯям «детоксикация», зеро ҳоло ин хеле мӯд шудааст, балки мехоҳам бигӯям, ки металлҳои
вазнин дар бадан кам ё самаранокии худро аз даст медиҳанд.
Ҳарду. Тадқиқотҳо нишон медиҳанд, ки, масалан, хориҷшавии симоб ҳангоми таъин кардани литий меафзояд.
Аксари металлҳои вазнин, инчунин пластик ва ғайра, нейрогенезро дар гиппокамп, яъне ташаккули ҳуҷайраҳои нави мағз, маҳдуд
мекунанд, ки ин системаи масунияти зеҳнии моро фалаҷ месозад.
Дар ин ҷиҳат нейроиилтиҳоб калидӣ аст ва литий дар ин ҷо кӯмак мекунад.
Ҳамчунин моддаҳои дигар низ ҳастанд, бинобар ин ҳар чизе, ки фаъолияти зеҳнӣ, яъне низоми
масунияти зеҳнӣ, халалдор мекунад, мушкил эҷод мекунад.
Ва ман ба шумо як мисол меорам, на аз доираи литий, балки аз китоби ман «Инқилоби равғани алг».
Ҷолиб аст, ки ман фаҳмидам, инуитҳо, ки асосан моҳӣ мехӯранд, табиатан миқдори зиёди металлҳои
вазнинро истеъмол мекунанд, зеро онҳо дар моҳӣ мавҷуданд.
Ва бинобар ин ман эҳтимолияти гирифтор шудан ба бемории Алцгеймерро таҳқиқ кардам, зеро
металлҳои вазнин сабаби бемории Алцгеймер мешаванд.
Аммо набудани унсурҳои микроэлементалии муҳим ва моддаҳои ҳаётан муҳим, ки дар моҳӣ
мавҷуданд, низ ба бемории Алцгеймер сабаб мешавад.
Пас он чӣ гуна бар зидди якдигар кор мекунад?
Пас ҳоло чӣ мешавад, агар ман чизеро истеъмол кунам, ки аз ҷиҳати моддаҳои ҳаётан муҳим зарур аст, аммо
ҳамзамон чизеро истеъмол кунам, ки барои ман зараровар аст?
Ва чизи ҳайратангез он аст, ки моддаҳои ҳаётӣ ғолиб меоянд.
Ин маънои онро дорад, ки мардуми инуит, ки хатари бемории Алцгеймер дар онҳо камтарин аст, яъне онҳо бо кам ё
бе ягон нишонаҳои Алцгеймер мефавтанд, ҷолиб аст, ки дар мағзҳояшон миқдори металлҳои вазнин бештар аст.
Аммо онҳо ба бемории Алцгеймер гирифтор нашудаанд, зеро дар мағзи онҳо низ баландтарин консентратсияи моддаҳои ҳаётӣ мавҷуд аст.
Ин маънои онро дорад, ки бадани мо, ба ибораи дигар, наметавонад камбудиҳоро ҷуброн кунад.
Аммо агар мо ин камбудиҳоро худамон тавассути парҳези мутавозин ҷуброн кунем, пас мо хеле таҳаммулпазир мешавем, на танҳо нисбат
ба хатарҳои беруна, ҷанг ва сулҳ, баҳсҳо ва стрессҳои иҷтимоӣ.
Мо инчунин нисбат ба заҳрҳо тобовартар ҳастем.
Ин маънои онро надорад, ки токсинҳо хубанд, ва ин умуман мушкилот нест.
Аммо, албатта, беҳтар мешуд, агар ҳеҷ заҳрҳо набуда, танҳо моддаҳои ҳаётӣ бошанд.
Аммо омезиши ҳарду, ва дар китоби нави ман онро, ба ибораи дигар, нигоҳдории гомеостаз меномам; мавзӯъ тавозуни қувваҳост.
Ва ман ду қонун дорам. Ман боби аввалро «Қонунҳои табиат дар робита ба низоми масунияти маънавӣ» меномам.
Ва ин қонунҳои табиат қонуни ҳадди ақал ва қонуни ҳадди аксар мебошанд.
Максимум, ба ибораи дигар, ҳадди аксари миқдорест, ки ман метавонам истеъмол кунам, пеш аз он ки он
воқеан ба ман бад таъсир расонад. Пас, аз ҷиҳати заҳрҳо.
Ин, албатта, металлҳои вазнинро дар бар мегирад, аммо инчунин шакар ва спирт. Ман метавонам дар ҳама чиз аз ҳад гузарам.
Пас дар як лаҳза ҳама чиз заҳр мешавад. Албатта, литий ҳам.
Ва аз тарафи дигар, қонуни ҳадди ақал. Пас, барои солим будан ҳадди ақал ба чӣ ниёз дорам?
Ҳамааш дар бораи моддаҳои ҳаётӣ аст.
Аммо на танҳо ин, балки ҳаракат, муносибатҳои иҷтимоӣ ва ғайра.
Ва байни қонуни ҳадди ақал ва қонуни ҳадди аксар гомеостаз вуҷуд дорад.
Аммо ҳар қадар моддаҳои ҳаётан муҳимтар дорам, ҳамон қадар метавонам таҳаммул кунам.
Ҳамин тавр, мувозинати қувваҳо нигоҳ дошта мешавад, на вақте ки моддаҳои ҳаётан муҳим камтаранд.
Он вақт ман мошин дорам. Ман метавонам онро аз ҳад зиёд бор кунам, ки барои мошин хуб нест.
Аммо агар моддаи ҳаётан муҳим набуд, он умуман кор намекунад.
Бале, шояд шумо онро ҳамин тавр тасаввур карда метавонед.
Пас ман метавонам бештар таҳаммул кунам.
Ман метавонам дар ҳаёти худ бо худ бештар бардорам.
Ман метавонам бештар бигирам.
Аммо ҳадди ақал қонуни пешсафи ин ду аст.
Ин хабари хеле рӯҳбаландкунандаест, ки шумо мубодила мекунед.
Зеро он чизе, ки мо бисёр мешунавем, ин аст... Хуб, ин металлҳои вазнин ва детоксикасия ё заҳролудшавӣ. Ин хеле...
Ҳоло ин ба оилаҳо роҳ ёфта истодааст. Ва оилаҳо ё волидон баъзан ба осонӣ воҳима мекунанд ё нигарон ва ташвишзада мешаванд.
Ва ҳоло ҳама, ё ҳадди ақал бисёриҳо, ба детокс, детокс, детокс шавқманданд.
Аммо бисёр чизҳо метавонанд нодуруст шаванд.
Бале, ин инчунин метавонад бисёр моддаҳои муҳими организмро аз байн барад. Ва он гоҳ шумо дақиқ баръаксро ба даст овардед.
Аз ҳамин сабаб ман воқеан мухлиси он нестам.
Чизҳои дигар низ ҳаст... Биёед барои шумо мисоли ин мувозинат аз мавзӯи китоби охиринам «Мағзи индоктринатсияшуда» биёрам.
Мақсад ин аст, ки, дар принсип, вирус, ки ҳамчун силоҳи биологӣ тарҳрезӣ шудааст, аммо ҳамзамон ҳамчун РНК-и паёмбар
татбиқ мешавад, ки дар принсип ҷузъи силоҳи биологӣ — протеини шикаф (спайк)-ро, ки онро тағйир медиҳад, дар бар мегирад.
Ва ин протеини шика, ки тағйирёфтааст, дар мағз невровоспалишаро фаъол мекунад.
Ва ин барои гиппокамп нейротоксикӣ аст.
Ва баъд мардум пайваста аз ман мепурсиданд: «Хуб, ин воксина хатарнок аст ё худи вирус?»
Ман мегӯям не, вирус на танҳо ҳамон қадар хатарнок аст, балки он инчунин хатарнок аст, зеро маҳз ҳамин чизро дар бар мегирад.
Аммо ҳа, оё агар шумо инро гиред, бад аст?
Ман мегӯям, не, ман ҳам Ковид доштам, ман қариб бовар дорам.
Ман инчунин онро санҷидаам, бо антителоҳо боло ва поён, ва инчунин аз рӯи ҳисси амният, то ки ба мақомот
бигӯям: «Нигаред, ман барои сирояти навбатӣ хуб омодаам.»
Аммо ман ҳамеша мегуфтам, ки ҳоло аз он наметарсам, ки он ба мағзи ман таъсир мерасонад.
Зеро ман, то ҷое ки медонам, бо гирифтани моддаҳои ғизоии муҳим фаъолияти мағзи сарро дуруст таъмин мекунам.
Шояд ҳанӯз чизе кам бошад, аммо он чизеро, ки ман зарур медонам, дар китобҳои ман хуб
тавсиф шудааст. Ва мо низ ба он амал мекунем.
Ва ҳамин аст, ки ман гуфтам, аз зарари доимие, ки аз сирояти COVID мерасад, наметарсам.
Аммо агар чизе кам бошад, агар системаи масуниятам ва саломатии равонии ман аллакай осеб дида бошанд, агар ман аллакай
нейроиилтиҳоб дошта бошам, масалан, аз сабаби камбуди литий, пас, албатта, хатар хеле
зиёд аст, ки чунин сироят маро аз по меандозад.
Ва на танҳо шакли шадиди он, яъне ман ба сироят гирифтор мешавам ва шояд як ё ду ҳафта аз он азият мекашам, балки воқеан ба Ковиди
дарозмуддат гирифтор мешавам, хастагии музмин мегирам ё, дар кӯдакӣ, ҳама гуна
мушкилот, аз ҷумла аутизм, бароям ба вуҷуд меоянд.
Автизм дар ниҳоят натиҷаи нейроиилтиҳоб аст, махсусан дар марҳилаи ҳассоси рушди гиппокамп, яъне дар ду соли аввали ҳаёт.
Гиппокамп ба пуррагӣ инкишоф меёбад.
Агар дар ин марҳила нейроинфламацияи шадид рушд кунад, эҳтимолияти хеле баланд вуҷуд дорад, ки шумо дар ин
давраи ҳаёт ба аутизм, яъне дисфунксияи гиппокамп, гирифтор шавед, ки он метавонад то охири умр боқӣ бимонад.
Ва яке аз сабабҳои асосӣ, масалан, маълум аст, ки ин воксинаҳое мебошанд, ки алюминий доранд.
Пас шумо бояд аз онҳо канорагирӣ кунед, қонуни ҳадди аксар.
Аз тарафи дигар, чунин пешбинӣ шудааст, ки нейроиилтиҳоб умуман рух намедиҳад.
Қонуни ҳадди ақал, яъне литий, ва инчунин кислотаҳои чарбии обӣ омега-3, ки ман онҳоро танҳо аз он сабаб
зикр мекунам, ки парҳези сер аз моҳӣ чандон хуб нест.
Ва ягона манбаи оқилонаи кислотаҳои равғании омега-3 дар об, агар маҳсулоти моҳӣ
имконнопазир бошанд, маҳсулоти равғани алга мебошад.
Пас вақте шумо чунин гузориш медиҳед, бо ҳама чизе, ки медонед, ман қариб мегӯям, ки дар
мактаб бояд фанне бо номи NEHLS вуҷуд дошта бошад.
Не, бояд навишта шавад «тарзи ҳаёти мувофиқ ба намуди ҳайвон».
Бале, аммо мутаассифона, мураккабии ин масъала кам гузориш мешавад, чун шумо гуфтед, ва ҳамин сабаб аст.
Бале, хуб, ҳамсарам дирӯз онро дар Deutschlandfunk шунид, маро то марг зад, ман дақиқ намедонам дар куҷо.
Аммо ман фикр мекунам, ки он як истгоҳи радио буд, шояд Deutschlandfunk ё чизи монанди он.
Ин дар бораи Кеннеди, Роберт Ф. Кеннеди буд, ки ба мақоми вазири тандурустӣ номзад шудааст; мо ҳанӯз сабт мекунем, пеш
аз он ки, ба ибораи дигар, агар вай ин вазифаро ба даст орад ва дар он ҷо аз ҷониби Парламент тасдиқ шавад.
Аммо баъд ӯро шарлатан номиданд, зеро даъво мекард, ки ғизои солим муҳим аст.
Пас, агар шумо даъво кунед, ки ғизои солим муҳим аст, шумо як назарияпардози табаддулотӣ
ҳастед, ва ман инро хеле ғайриқонунӣ мешуморам, ҳа.
Аммо ҳамсарам фикр мекунад, ки аз он чи шунидааст, онро як навъ зеҳни сунъӣ навиштааст.
Бале, ҳарчанд ҳоло, ки шумо зикр кардед, дар васоити ахбори омма дар Олмон дар ин бора гузориш вуҷуд дорад.
Дар он ҷо воқеан иддао мешавад, ки тамоми ин суханҳо дар бораи иловаҳои ғизоӣ, унсурҳои микро, витаминҳо ва ғайра аслан
беасосанд, зеро бадан ба онҳо ниёзи хеле кам дорад, ки ҳатто ... – ин рақам дар гузориш зикр шуда буд –
масалан, витамини С, ки дар чипс мавҷуд аст, пурра кофист.
Пас шумо метавонед бехатар бигӯед: «Ман аз ҳама чизҳои дигар, аз ҷумла меваҳо ва
сабзавотҳо, даст мекашам. Ин ҳеҷ гоҳ исбот нашудааст.»
Фақат чипс бихӯред ва шумо миқдори зарурии витамини С-ро дар як рӯз хоҳед гирифт.
Бале, бале, ин чандон ғайриимкон нест.
Ман чанд сол дар Иёлоти Муттаҳида зиндагӣ кардам, ду бор бо оилаам, ҳатто чанд сол.
Пас мо ду бор ба ИМА кӯчидем, боз баргаштем ва боз баргаштем.
Дар ҳар сурат, онҳо низ дар мактаб буданд.
Ва дар ҳақиқат пирамидаи ғизоӣ буд.
Ва ман ҳеҷ гоҳ фаромӯш намекунам, вақте ки фарзандонам бо расми пирамидаи ғизоӣ ба хона омаданд.
Пас, пирамида: чӣ муҳим аст ва чӣ чандон муҳим нест. Ва дар паҳлӯи он гамбургер буд.
Ва гамбургер бо тирҳо низ нишон дод, ки ҳама чиз, ба ибораи дигар, фаро гирифта шудааст.
Пас, хӯрдани гамбургер ҳар рӯз, ба ибораи дигар, барои нигоҳ доштани парҳезе, ки ба
меъёрҳои тибби муосир ҷавобгӯ аст, кофӣ хоҳад буд.
Ва то ҷое ки ман медонам, ғизо ва маориф низ дар дасти Макдоналдс ва ширкатҳои ҳамроҳаш ҳастанд.
Пас, ҳама чиз дар ИМА аз ҷониби созмонҳои калон ва корпоратсияҳо маблағгузорӣ мешавад.
Аммо дар ниҳоят, дар ин ҷо чандон фарқе нест, зеро онҳо низ дар сиёсат ва соҳаи тандурустӣ нуфуз доранд.
Ва дар китоби нави ман ба таври муфассал тавсиф мекунам, ки ин нооромӣ чӣ гуна ба вуҷуд омад.
Пас, ба маънои гуфтан, тарзи ҳаёти мувофиқ ба табиати намуди инсон аз барномаи таълимӣ, ҳатто дар омӯзиши тиббӣ, хориҷ шудааст.
Чаро қонуни ҳадди ақал дар ин ҷо татбиқ намешавад.
Қонуни асосии ҳаёт дар тиб ёфт мешавад …, аммо дар тиб таълим дода намешавад.
Тасаввур кардан ғайриимкон аст.
Ин... яъне, ҳар як механики мошин, бе ҳеҷ беэҳтиромӣ, медонад, ки вақте мошин вайрон мешавад, якчанд сабаб вуҷуд дорад.
Аммо дар таълими тиббӣ, вақте ки мошин, ба ибораи дигар, ба таваққуф меояд, яъне вақте ки ба ман депрессия
ташхис мегузоранд, ягона имконият антидепрессантҳо мебошанд.
Саволҳои систематикӣ вуҷуд надоранд: Бале, чаро депрессия ба вуҷуд омад?
Чаро он дар кӯдакон – ATHS – рушд ёфт? Чаро аутизм рух медиҳад?
Ва ин танҳо аз замоне аст, ки ин тазриқҳо бар зидди бемориҳои кӯдакӣ, ки умуман зарур нестанд, гузаронида шудаанд.
Ва ҳамин аст сабаби он, ки мо бояд саволи «чаро»-ро бипурсем.
Ва шояд ҳоло мо ба чанд саволи «чаро» хеле хуб ҷавоб дода бошем.
Аз шумо воқеан бисёр ташаккур.
Бале, ин... хуб, шумо ба бисёр чизҳо ишора кардед, дар асл ин як соҳаи комилан нав бо ҷузъиёти зиёд аст.
Инчунин ҳамин ҷо бисёре аз волидон хеле ноумеданд.
Чаро аутизм вуҷуд дорад? Чаро ADHD вуҷуд дорад ва ғайра?
Албатта, ин аз доираи ин баҳс берун аст.
Аммо ман шояд тавонам шуморо даъват кунам.
Албатта, ҳамчун A, китоби нави ман посухҳоро медиҳад.
Аммо ман наметавонам касеро, гӯё, маҷбур кунам ва намехоҳам касеро маҷбур кунам, ки китоби маро бихарад. Ба ҷои ин,
ман мехоҳам... мехоҳам мардумро дар ҳама сатҳҳо таълим диҳам.
Албатта, дар ин мавзӯъ мусоҳибаҳо низ ҳастанд. Ман ахиран дар як конфронси аутизм ба саволҳо посух
додам ва ин ба зудӣ дар канали ман нашр мешавад.
Аммо дар остонаи конфронс ман вақти зиёдеро барои омодагӣ сарф кардам, бо омӯзиши равиши системавӣ ба пешгирӣ
ва табобати аутизм, ва сипас ҳамаи тадқиқотҳои илмиро дар як ҳуҷҷати чанд саҳифа ҷамъбаст кардам.
Ва шумо метавонед ҳамаи инро дар вебсайти ман пайдо кунед.
Пас танҳо ба вебсайти ман www.michael-nehls.de гузаред ва дар бахши «Info» ҳамаи маълумоти зарурӣ дар бораи
ин мавзӯъҳо ва инчунин дастгирии мувофиқро хоҳед ёфт.
Ин маънои онро дорад, ки ҳоло лозим нест аз ман китоб бихаред; танҳо як назар андохтан ва чанд идея гирифтан кофист.
Ман як саволи ниҳоии кӯтоҳ дорам.
Ту худ падари худист, ту ҳама дониш ва ҳама фаҳмишҳоро дорӣ.
Ва агар ҳоло шумо метавонед се нуқтаи муҳимтаринро ба мо бигӯед, зеро қаблан гуфта будед, ки мо низ ба онҳо амал мекунем.
Се нуқтаи муҳимтарин, ки ба назари шумо барои мо ҳамчун оила ва барои фарзандонамон зарур аст, кадомҳоянд?
Мо онро пурра нодида мегирем, ё ҳамин тавр зиндагӣ мекунем, ё онро ба вуҷуд меорем, ё онро таблиғ мекунем. Шумо чӣ мегӯед?
Пас, бори аввал, пурра ором бошед.
Пас, дар ҳар сурат, ба доми фикр афтодан нагиред, ки ҳама чиз бояд ҳозир комил бошад.
Барои пурра ростгӯӣ кардан, ман инро танҳо тақрибан 20 ё 22 сол пеш дарк кардам.
Пас аз хатми таҳсилоти тиббӣ ба ман 10 то 15 сол вақт лозим шуд, то, ба ибораи дигар, дарк кунам, ки чӣ гуна
маро идеологӣ тарбия карда буданд ва бояд тамоми дарки тиббиамро аз нав бунёд мекардам.
Ва дар он замон фарзандонам низ калон шуда, ба синни наврасӣ расиданд.
Ин маънои онро дорад, ки мо имрӯз ҳама чизеро, ки медонам, татбиқ накардем.
Ва агар ман набераҳо медоштам, эҳтимолан беҳтар амал мекардам ё ҳадди ақал маслиҳатҳои беҳтар медодам.
Аммо ба ман ин лозим нест, зеро дар ҳамин миён фарзандонам низ омӯхтанд, ки чӣ чизҳо муҳиманд, ҳамроҳ бо ман.
Аммо азбаски ҳоло ман инро медонам, албатта, агар шумо ҳама чизро комилан иҷро накунед, ин ҳеҷ гоҳ комилан
фоҷеабор нест, ва баръакс, кӯшиши иҷрои ҳама чиз ба таври комил ҳатто метавонад фоҷеабор шавад.
Ин ҳам хеле стрессовар аст, зеро шумо зуд ба ҳолате мерасед – чӣ меномиданд боз, на «норморексия», як калимае ҳаст,
на «анорексия», балки ҳамин... – ки дар он кӯшиш мекунед ҳама чизро дар парҳез ва рафторатон комил созед.
Ва он гоҳ зиндагӣ дигар лаззатбахш нест.
Ва дар асл ҳамин муҳимтарин чиз дар ҳаёт аст: он бояд шавқовар бошад, ҳа, шумо бояд то ҳадди имкон аз он лаззат баред.
Ва вақте ки чизе бад рӯй медиҳад, шумо онро паси сар мекунед, аз он сабақ мегиред ва боз шодӣ меёбед.
Ва ҳамин аст, ки воқеан муҳим аст ором мондан, воқеан муҳим аст, яъне воқеан, воқеан муҳим аст.
Сипас чанд чиз ҳастанд, ки комилан зарурӣанд ва шумо онҳоро аз ғизои муқаррарӣ ба даст оварда наметавонед.
Албатта, онҳо дар мизи мо ҳастанд ва ман ҳамеша дар бораи омега-3, витамини D ва литий гап мезанам.
Ва пас воқеан шумо хеле хуб таъмин мешавед, агар, албатта, ҳоло… вобаста ба парҳези шумо, шояд
ҳанӯз ҳам камбуди селен ва, албатта, руҳ дошта бошед.
Аммо ҳамин тавр аст.
Ва, албатта, он чизе, ки ҳукмфармо аст, он чизест, ки ман онро «Стратегияи Метушелах» меномам, ки маънояш ин аст, ки ман
медонам, ки ғизо танҳо чизе нест, ки барои мо аҳамият дорад.
Шумо инчунин бояд муоширати иҷтимоиро ба назар гиред, одамон бо ҳамдигар чӣ гуна муносибат мекунанд ... .
Аммо ин кор осонтар мешавад, вақте ки шумо ҳеҷ нуқсон надоред, зеро дар муносибатҳои ҳамдигаратон оромтар мешавед.
Вақте ки касе назари дигар дорад, шумо фавран стресс намегиред.
Ва ин маънои онро дорад, ки муоширати иҷтимоӣ хеле муҳим аст, шумо бояд масъалаҳоро баррасӣ кунед, дар
бораи онҳо баҳс кунед ва на танҳо онҳоро нодида гиред.
Ва ҳа, мо ҳама каме варзиш мекунем ва кӯшиш мекунем, ки ҷисман фаъол бошем.
Ва азбаски ҷаҳон хеле бемор аст ва мо мехоҳем он каме беҳтар шавад, мо табиатан ҳадафе дар зиндагӣ дорем.
Ва инчунин хеле муҳим аст, ки ҳамеша коре барои анҷом додан дошта бошед.
Аз шумо воқеан бисёр ташаккур.
Пас, ташаккур барои он ки моро дар ин саёҳати шавқоваратон ҳамроҳ кардед, чунон ки худатон гуфтед,
ва барои он ки дар ин ҷо бисёр чизҳоро шарҳ додед.
Барои вақти шумо бисёр ташаккур.
Бале, ташаккур.
Ман конференсияеро, ки шумо ташкил мекунед, дар назар дорам.
Ман бояд иқрор шавам, ки вақте дар бораи он шунидам, фавран розӣ шудам, гарчанде ки ҳоло ҳама
чизҳои дигарро рад мекунам, зеро бояд китобро нависам.
Аммо ман нисбати он чи шумо мекунед, эҳтироми беандоза дорам ва умедворам, ки тавассути
обуначиёни ман онро низ дар сайти ман нашр хоҳем кард.
Мо мехоҳем, ки ҳарчӣ бештар одамон бигӯянд: «Бале, ман меоям», «ман ба дигарон дар ин бора мегӯям» ва
умедворем, ки тамоми ҷаҳон шуморо тамошо хоҳад кард.
Ташаккур бисёр, воқеан.
Ва ба ҳамсаратон беҳтарин табрикҳо, махсусан имрӯз.
Бисёр ташаккур.
Ташаккур.
Вақте ки тӯфон дар атрофамон меҷӯшад ва шубҳаҳо пайдо мешаванд, мо сахт меистем ва дар зиндагӣ қувват меёбем.
Мо умедро нафас мекашем, пулҳои муҳаббат месозем, ояндаро шакл медиҳем, ҷаҳоне бе ҷангҳо.
Мо дорухатҳо менависем ва дар онҳо навишта шудааст: ҳаёт, муҳаббат, озодӣ — ҳаминҳоянд, ки аҳамият доранд.
Ин танҳо бо ҳам, ҳамчун як даста, имконпазир аст.
Рӯҳҳои нек ба таври ҷодуӣ ба ҳам ҷалб мешаванд.
Инро танҳо якҷоя, ҳамчун даста, анҷом додан мумкин аст.
Дар муҳаббат ва сулҳ, даст ба даст.
Вақте ки ҷаҳон моро озмоиш медиҳад, мо бо шуҷоат дар дилҳоямон ва эътиқод ба он меистем.
Чароғҳо дар сояҳо ба мо роҳи тағйир додани ҷаҳонро нишон медиҳанд; барои ин ҳеҷ гоҳ дер нест.
Мавҷудоти афсонавӣ азобро шифо мебахшанд.
Ҳоло ва ҳамеша якҷоя, мо ҳама омодаем.
Мо дорухатҳо менависем ва дар онҳо навишта шудааст: «Ҳаёт, муҳаббат, озодӣ – ҳаминҳоянд, ки аҳамият доранд.»
Мо метавонем инро танҳо якҷоя, ҳамчун даста анҷом диҳем.
Рӯҳҳои нек ба таври ҷодуӣ ба ҳам ҷалб мешаванд.
Инро танҳо якҷоя, ҳамчун даста, анҷом додан мумкин аст.
Дар муҳаббат ва сулҳ, даст ба даст.