WEBVTT

00:00.240 --> 00:06.759
Ingqungquthela eku-inthanethi yokuvikelwa kwezingane eyaqhubeka
izinsuku eziyi-16 isenzeka kusukela mhla ziyi-29 kuJanuwari 2025.

00:06.759 --> 00:11.592
Ngesiqubulo esithi: "Siyavuka. Sihlangene ukuze sivikele izingane
zethu. Ngoba ukuvikelwa kwezingane

00:11.592 --> 00:17.559
akunangxoxiswano!" ithimba lenkonferensi lixoxa nezikhulumi
ezidumile ngezihloko ezahlukene zokuvikelwa kwezingane.

00:17.559 --> 00:22.320
Ngezinhloso ezimbili: ukuvikela
izingane nokunika abazali amandla.

00:22.320 --> 00:24.359
Siyakwamukela, futhi siyabonga ngokuba nathi.

00:24.359 --> 00:29.600
Le vidiyo yilabo bonke abafuna ukubamba iqhaza
ekuvikeleni izingane nasekuseni kwekusasa lezingane zethu,

00:29.600 --> 00:33.000
Izindaba ezazivinjwe noma ezicindezelwe
isikhathi eside manje sezivela obala.

00:33.000 --> 00:37.759
Ingabe uyazi ukuthi eJalimane kuphela, izingane
ezingaphezu kuka-100,000 ziyanyamalala nje minyaka yonke?

00:37.759 --> 00:41.640
... Inani lezifo zengqondo noma
zomzimba ezinganeni liyanda ngokushesha. […]

00:41.640 --> 00:47.280
Sekuyisikhathi sokwephula izinto
ezingavunyelwe nokuqala inyakazo engayinqandeki. […]

00:47.280 --> 00:51.280
Inyakazo yabazali abaqaphile, abanengqondo ecacile nabanesibindi.

00:51.280 --> 00:57.240
Akukho okuncane kunokuzayo kwezingane zethu,
ngaleyo ndlela nokuzayo kobuntu bonke, okusengozini

00:57.240 --> 01:01.539
Akulula ukubhekana nezindaba ezinzima ezifana
nokuqalisa ucansi kusenesikhathi, ukuhweba

01:01.539 --> 01:05.159
ngabantwana, ukuhlukunyezwa noma ukuhlukunyezwa kwabantwana.

01:05.159 --> 01:10.120
Ukuhweba ngabantu manje sekukhiqiza imali
engaphezulu kunokuhweba ngezidakamizwa noma ngezikhali.

01:10.120 --> 01:16.480
Kunzima, akunjalo? Zonke izimanga nokudlala
ngabantu emhlabeni, futhi konke lokhu kungani?

01:16.480 --> 01:22.399
Izinkulumo zitholakala mahhala amahora angu-24 ngosuku
lokusakazwa olufanele futhi zinikeza izindlela ezahlukene

01:22.399 --> 01:25.879
zokuxazulula izinkinga ezindaweni ezahlukene zokufunda.

01:25.879 --> 01:31.119
Ngenhlanhla yokuvunywa yiqembu lenkomfa, i-Kla.TV
iyakwazi ukukunikeza ukubuka okukhethekile ngokukhipha

01:31.119 --> 01:34.560
ingxoxo elandelayo ngokukhethekile phakathi nenkomfa:

01:34.560 --> 01:38.200
UDkt. Michael Nehls ngesihloko: "Ibhubhiso leli-lithium"

01:38.200 --> 01:42.879
I-lithium njengento encane emzimbeni
ingavikela ku-Alzheimer's, ekudangalisweni, njll.

01:42.879 --> 01:48.031
EYurophu, ivinjiwe njengesengezo sokudla,
kodwa i-aluminium enobuthi ivunyelwe

01:48.031 --> 01:52.540
kumashuguli ezingane – yini engahambi kahle lapha?

01:55.359 --> 01:58.640
Siyakwamukela, babukeli abathandekayo,
eNgqungqutheleni Yokuvikelwa Kwezingane.

01:58.640 --> 02:02.545
Kuhle kakhulu ukuba nibe khona futhi kulesi
sihloko esibalulekile, ngoba sonke

02:02.545 --> 02:06.439
siyahlanganyela ekuvikeleni nasekuphepheni kwezingane zethu.

02:06.439 --> 02:09.199
Namuhla nginomuntu okhethekile kakhulu nami.

02:09.199 --> 02:12.199
Ngizizwa ngihloniphekile ngempela ngokuthi wathatha isikhathi.

02:12.199 --> 02:17.479
Okwamanje ubhala incwadi entsha
futhi isikhathi sinqabile kakhulu.

02:17.479 --> 02:20.960
Dokotela Michael Nehls, wamukelekile.

02:20.960 --> 02:23.479
Yebo, sawubona Nksz Feist. Ngiyajabula futhi ngokungimema.

02:23.479 --> 02:27.919
Ngiphinde ngizizwe ngihloniphekile ngoba ngikholelwa ukuthi
lokho okusebenza kukho kuyindaba ebaluleke kakhulu kakhulu.

02:27.919 --> 02:32.400
Futhi uma ngingakwazi ukunikela kulokho,
noma kancane nje, ngiyajabula kakhulu.

02:32.400 --> 02:34.919
Yebo, kwabambalwa abangakakwazi ngawe okwamanje.

02:34.919 --> 02:39.039
Ungudokotela, usosayensi wezofuzo
zemolekyuli, futhi ungumbhali othengisa kakhulu.

02:39.039 --> 02:44.646
Phakathi kwezinye izinto, bahlanganyela
ngokujulile ekusebenzeni kobuchopho nasemiphumeleni

02:44.646 --> 02:47.879
yemikhuba yanamuhla empilweni yethu yengqondo.

02:47.879 --> 02:52.960
Wabhala incwadi ethi "Ubuchopho
Obufundiswe Imfundiso," "Inkohlakalo yeLithium."

02:52.960 --> 03:00.477
Futhi ngokuyisisekelo uveza ukuthi imicabango
yethu iphathwa kanjani nokuthi lo mthako omncane udlala

03:00.477 --> 03:04.919
indima ebalulekile ekumelaneni kwethu kwengqondo.

03:04.919 --> 03:12.729
Futhi engxoxweni yethu namuhla engqungqutheleni, sizoxoxa
ngokuthi imiphumela le ibonisa ukuthini ezinganeni zethu

03:12.729 --> 03:17.240
nokuthi singazisekela kanjani kangcono ekuthuthukeni kwazo.

03:17.240 --> 03:19.719
Ngiyabonga kakhulu ngokuba lapha.

03:19.719 --> 03:21.400
Yebo, ngiyabonga kakhulu futhi ngokungimema.

03:21.400 --> 03:26.479
Ngakho yebo, incwadi ethi "The Lithium
Conspiracy" ayikakabhalwa okwamanje; ngisebenza kuyo.

03:26.479 --> 03:27.719
Angikakashicileli lokho okwamanje.

03:27.719 --> 03:31.960
Kuhlelwe ukukhululwa phakathi noMeyi 2025.

03:31.960 --> 03:37.960
Ngakho-ke kusasele phambi kwethu, kuzothatha
isikhashana, izinyanga ezimbalwa, kodwa ngibhala ngokuzikhandla.

03:37.960 --> 03:45.357
Futhi isihloko esiyinhloko sencwadi ukuthi ngizama, noma ngempela
ngiqinisekile, ngingafakazela, empeleni sengifakazele

03:45.357 --> 03:52.560
kakade, ukuthi i-lithium ibalulekile. Isahluko esifanele
sesibhalwe kakade, cishe sinamakhasi angama-100 ubude.

03:52.560 --> 03:57.560
Futhi ngivame ukucelwa ngalokhu ezinkulumweni, ngoba
sengike ngenze izinkulumo eziningi ngalesi sihloko.

03:57.560 --> 04:00.240
Futhi ngihlala ngibuza, kuthiwani ngabantwana?

04:00.240 --> 04:02.520
Ingabe kubalulekile futhi ezinganeni?

04:02.520 --> 04:07.080
Ngithi, kahle, akuyona imihlobo ehlukile.

04:07.080 --> 04:08.919
Ngakho-ke kubalulekile.

04:08.919 --> 04:12.559
Futhi kuyathakazelisa ngempela, ngoba lapho
ngithi i-vitamin C ibalulekile, akekho

04:12.559 --> 04:15.439
ongacabanga ukwengeza ukuthi "yebo, ngisho nezingane."

04:15.439 --> 04:20.974
Kodwa i-lithium isanda kuvela nje, umqondo
wokuthi ingaba ebalulekile futhi, njengoba

04:20.974 --> 04:24.519
manje ngiqinisekisa encwadini, iyabaluleka.

04:24.519 --> 04:32.839
Futhi futhi kuzoletha inguquko ngoba
kubaluleke kakhulu empilweni yengqondo.

04:32.839 --> 04:40.680
Igama elithi 'revolution' liyiphinde libe negama elithi 'Lithium
Revolution' nochungechunge lwezinkulumo esisanda kuzihlela.

04:40.680 --> 04:48.774
Ngakho-ke sizovakashela izixeko ezinkulu eziyishumi emva
kwezikhathi zeholide zePhasika ngo-2025, ngesinye isikhathi

04:48.774 --> 04:53.439
ekupheleni kuka-Ephreli, futhi simemezele lo mguquko welithium.

04:53.439 --> 04:58.131
Ngakho-ke yilona usuku, lawa ngamazinsuku lapho
ngithemba ukuthi incwadi yami nayo izoba khona,

04:58.131 --> 05:01.319
ngiyacindezela iminwe ukuthi konke kuhamba kahle.

05:01.319 --> 05:05.120
Kodwa kuyindaba yokukhombisa ukuthi i-lithium ibalulekile.

05:05.120 --> 05:12.759
Futhi ngempela ingenye yezinto ezadalwa maduzane ngemva kokudala.

05:12.759 --> 05:18.680
Ngakho-ke, noma ukholelwa ku-Big Bang noma cha,
ngesinye isikhathi umhlaba wadaliwa, ngokuthi.

05:18.680 --> 05:23.527
Futhi ngemizuzu embalwa emva kokudalwa,
kucatshangwa ukuthi, ngokomzimba kuphela,

05:23.527 --> 05:27.360
i-lithium yadalwa futhi igcwala yonke i-universe.

05:27.360 --> 05:33.255
Kuyinye yezinto ezimbalwa emizimbeni yethu
ezingaveli entuthu yezinkanyezi, kodwa empeleni bekukhona

05:33.255 --> 05:37.040
kusukela ekuqaleni, ngisho nangaphambi kwezinkanyezi.

05:37.040 --> 05:41.600
Futhi kwakubalulekile nasekuqaleni kokuphila.

05:41.600 --> 05:50.260
Ngakho-ke ngisho nangaphambi kokuba impilo yeseli ivele, lapho
sasikhuluma ngomhlaba obizwa ngokuthi umhlaba we-RNA, lapho

05:50.260 --> 05:59.487
kwakukhona ama-asidi e-nucleic afana ne-DNA, impahla yethu yefuzo,
kwakukhona futhi i-RNA, esiyazi ngayo ku-SARS-CoV-2, isibonelo,

05:59.487 --> 06:04.399
kusuka kumagciwane e-RNA, anempahla yefuzo ehlanganisa i-RNA.

06:04.399 --> 06:16.023
Kucatshangwa ukuthi i-RNA yayiyiyunithi yokuqala
yolwazi, umthwali wolwazi wokuphindaphinda kwamamolekyuli,

06:16.023 --> 06:23.319
okwathi kamuva kwaba isisekelo sokuphila kwamaseli, ngokuthi.

06:23.319 --> 06:25.759
Futhi kuthiwa ilithiyamu nayo yadlala indima kulokhu.

06:25.759 --> 06:30.240
Ngakho-ke kube kubalulekile kusukela ekuqaleni kokuphila.

06:30.240 --> 06:35.199
Futhi okungakholakali wukuthi abantu
abakuboni ukubaluleka kwakho okungokuyisisekelo.

06:35.199 --> 06:43.386
Yize kunobufakazi obucacile, encwadini yami kuphela ngilinganise
izinkulungwane eziyinkulungwane zocwaningo lwesayensi

06:43.386 --> 06:48.079
eziqinisekisa ukubaluleka kwalo, ikakhulukazi ebuchosheni.

06:48.079 --> 06:57.427
Futhi uma ubheka zonke izifo ezibangelwa ukushoda kwe-lithium,
ngikhuluma nge-lithium ebalulekile lapha, hhayi leyo

06:57.427 --> 07:06.364
esetshenziswa ekwelapheni, empeleni kube yinkinga ekuqondeni,
ngoba-ke wazi kuphela ngalendlela yokwelapha nge-lithium,

07:06.364 --> 07:11.560
ikakhulukazi kulokho okwaziwa ngokuthi isifo se-bipolar.

07:11.560 --> 07:21.720
Futhi imithamo esetshenziswayo, imithamo yezokwelapha,
iphezulu kakhulu kangangokuba isivele isezingeni lobuthi.

07:21.720 --> 07:24.879
Futhi yingakho i-lithium yaziwa kuphela njengobuthi.

07:24.879 --> 07:32.856
Kodwa uma ubona ukuthi ngisho nezilinganiso ezincane kakhulu,
umehluko omncane kakhulu emanzini okuphuza, kungaba

07:32.856 --> 07:40.057
nomthelela—isb., uma unethuba lokuhlala endaweni lapho amanzi
okuphuza anelithiyamu encane eyengeziwe,

07:40.057 --> 07:48.000
izingane ezikhulela lapho ziba namathuba amancane
kakhulu okuthola isifo sengqondo ngesinye isikhathi.

07:48.000 --> 07:52.370
Futhi lokho ngempela kusukela
ekukhathazekeni kwengqondo nasezinkingeni zokukhathazeka

07:52.370 --> 07:55.519
kuya ekuguleni kwe-bipolar nase-schizophrenia.

07:55.519 --> 08:02.160
Futhi okubahlanganisa zonke lezi
zifo kungokuthiwa yi-neuroinflammation.

08:02.160 --> 08:13.721
Futhi le neuroinflammation iyisimo esisakazekile cishe kuzo
zonke lezi zifo, eziqala nge-autism ziye ku-Alzheimer's,

08:13.721 --> 08:20.480
ngokuyisisekelo zihlanganisa yonke iminyaka yokuphila komuntu.

08:20.480 --> 08:28.047
Futhi zonke lezi zifo ezithinta impilo yethu yengqondo futhi
ekugcineni uhlelo lwethu lokuzivikela

08:28.047 --> 08:36.039
kwengqondo, njengoba ngilibiza, okusho ikhono lethu
lokubhekana nemvelo yethu, ukuthuthuka nokuzindla.

08:36.039 --> 08:41.892
Uhlelo lokuzivikela lwengqondo—lapho lulahlekelwa umsebenzi
walo ngenxa yokushoda kwe-lithium, ngikubiza ngokuthi

08:41.892 --> 08:45.480
isifo sokungasebenzi kahle kwesistimu yokuzivikela kwengqondo.

08:45.480 --> 08:49.843
Futhi lokho ngokuyisisekelo kuyigama
elibhekisela ekuhlolweni kwezokwelapha

08:49.843 --> 08:53.759
okuhlukahlukene, kusukela ku-autism kuya ku-Alzheimer's.

08:53.759 --> 09:01.567
Kodwa hhayi kuphela izifo zengqondo ezicacile noma
izifo zokuguga kwamaseli engqondo, kodwa futhi

09:01.567 --> 09:07.559
i-neuroses, amasindromu okukhathazeka, isibonelo, noma i-ADHD.

09:07.559 --> 09:14.840
Akusho ukuthi lezi zifo zinezimbangela ezihlukile, kodwa ukushoda
kwelithiyamu kukhuphula kakhulu amathuba okuthi zenzeke.

09:14.840 --> 09:23.960
Nokho, wazi kahle njengami ukuthi sidinga indlela ehlelekile
futhi akufanele sicabange i-lithium njengokwelapha okwamanje.

09:23.960 --> 09:27.960
Lokho bekungaba yinhlekelele enkulu
ngempela. Odokotela abaningi sebebengikhombe lokhu.

09:27.960 --> 09:36.399
I-lithium ibalulekile, futhi ikakhulukazi iyathakazelisa
ngoba isanda kuqondwa, engizama ukuyidlulisela emhlabeni wonke.

09:36.399 --> 09:47.960
Kodwa lojabulo olukhulu oluvela ku-lithium akufanele
lufihle iqiniso lokuthi akuyona imuthi wokwelapha konke.

09:47.960 --> 09:51.559
Kuyisiphene nje esinye abantu abahlushwa kuso.

09:51.559 --> 09:59.519
Futhi uma ngempela ufuna ukufinyelela
umphumela ofanele, kufanele ubheke zonke iziphene.

09:59.519 --> 10:10.021
Futhi lezi azitholakali ekudleni kuphela, kodwa nakanjani
zitholakala kuwo wonke umkhakha wokuphila, noma kungokuxhumana

10:10.021 --> 10:15.759
komphakathi, incazelo yokuphila, noma ukuzivocavoca umzimba.

10:15.759 --> 10:21.519
Zonke lezi zinto zidlala indima futhi konke
kubalulekile uma kuziwa ekuvuvukeni kobuchopho.

10:21.519 --> 10:24.440
Yebo, sibuyele ku-lithium futhi.

10:24.440 --> 10:34.542
Hhayi-ke, yini engqondweni... umqondo wokumangala uza
engqondweni, lapho uthi i-lithium ngempela... ... ikakhulukazi

10:34.542 --> 10:44.296
uma ucabanga ngokohlelo futhi ucabanga ukuthi kwakuyinye yezinto
zokuqala kule planethi, uma ukudlulisela lokho,

10:44.296 --> 10:53.720
ungakwazi kakade ukuqonda... kahle, ukubaluleka
kwalokho okusho empilweni nasekuthuthukisweni kwengane.

10:53.720 --> 10:56.240
Ngoba, njengoba usho, kubalulekile ngempela.

10:56.240 --> 11:02.399
Futhi yilapho kuhluke khona kwezinye izakhi,
ngoba ingenye yezokuqala, singasho kanjalo.

11:02.399 --> 11:07.626
Lokho kusho ukuthi, ngokuyisisekelo, umuntu
angacabanga ukuthi, ngoba ingqungquthela

11:07.626 --> 11:10.120
iphinde ibhekane kakhulu nokukhulelwa nokubeletha.

11:10.120 --> 11:15.279
Singakwenza ini ukuqinisekisa ukuthi sizala izingane ezinempilo?

11:15.279 --> 11:25.348
Lokhu kusho ukuthi umuntu angacabanga ukuthi uma owesifazane noma
abazali befuna ukukhulelwa futhi sebebethathe i-lithium, beyidla

11:25.348 --> 11:33.945
ngaleli zinga elincane kakhulu, kuleli banga elincane
kakhulu, njengoba uthi, ayiyingozi, kodwa incane kakhulu,

11:33.945 --> 11:38.399
lokhu kungaba usizo enganeni noma enganeni engakazalwa.

11:38.399 --> 11:40.320
Ungaphawula ngalokho?

11:40.320 --> 11:43.080
Yebo, isebenza kokubili ngokuqondile nangokungaqondile.

11:43.080 --> 11:47.369
Ngakho-ke, kunjalo, kubalulekile enganeni ngoba
siyazi lokho, futhi yilokho okwenza kube

11:47.369 --> 11:49.600
kubaluleke kakhulu ohlelweni lokuzivikela kwengqondo.

11:49.600 --> 11:55.548
Uhlelo lokuzivikela lwengqondo lusekelwe ekutheni isikhungo sethu
sokukhumbula izindaba zempilo yakho siqonde kanjani, njengoba

11:55.548 --> 12:01.120
ngichaze ngokuningiliziwe kwezinye izinkulumo nezingxoxo
kuwo wonke amabhuku ami, cishe kuwo wonke amabhuku ami.

12:01.120 --> 12:07.043
Futhi futhi, lokhu kusekelwe ekutheni i-hippocampus,
isikhungo sethu sokukhumbula izenzakalo zempilo

12:07.043 --> 12:10.399
yethu, ikhiqiza amaseli ebuchosheni amasha nsuku zonke.

12:10.399 --> 12:18.353
Lena yindlela eyisisekelo esivikela ku-Alzheimer's, kodwa futhi
isinika ikhono lokuzindla, ukuba nesikhumbuzo esihle impilo yethu

12:18.353 --> 12:24.950
yonke, nokuba nokumelana, okubaluleke kakhulu,
nakukhuleni kwezingane, ukuze singakhuli ngokushesha kakhulu

12:24.950 --> 12:28.840
imininingwane yobuchopho lapho kuba nokucindezeleka.

12:28.840 --> 12:35.519
Futhi, impela, intshisekelo yokwazi, ebaluleke kakhulu
kithi ukuze sifunde futhi sifise ukufunda kusukela ekuqaleni.

12:35.519 --> 12:38.797
Futhi lokhu kusebenza kuyo yonke impilo yethu,
kusukela ebuncaneni, kodwa futhi njengabantu abadala,

12:38.797 --> 12:41.159
futhi ngaphezu kwakho konke, njengabantu asebekhulile.

12:41.159 --> 12:48.215
Futhi le khono le-hippocampus lokukhiqiza amaseli amasha,
okwaziwa ngokuthi ukwanda kwamaseli amasha

12:48.215 --> 12:55.320
omsipha, ukuphindaphindwa kwamaseli omsipha,
kudinga into ebizwa ngokuthi umsebenzi we-telomerase.

12:55.320 --> 13:03.559
Lokhu kusho ukuthi njalo lapho iseli ihlukanisa, ama-chromosome
aba mfishane kancane ngenxa yenqubo yemolekyuli yebhayoloji.

13:03.559 --> 13:09.244
Futhi lapho kancane kancane behlisa ubufushane
babo, noma ubude babo, singathi kufika iphuzu

13:09.244 --> 13:12.879
elibizwa nge-Heflig minimum noma nge-Heflig maximum.

13:12.879 --> 13:15.720
Lokhu kusho ukuthi amaseli anohlobo lwewashi lwangaphakathi.

13:15.720 --> 13:22.842
Futhi lapho amaseli esehlukaniswe ngokwanele, ngokuthi, futhi
iziphetho zingasahlangene njalo, lokhu

13:22.842 --> 13:29.720
kwehlisa inani lemijikelezo yamaseli, ngokuthi,
futhi ekugcineni kwehlisa ikhono lawo lokuzala.

13:29.720 --> 13:36.399
Ngisho zifa ngoba lokhu kuholela
ekuphazamisekeni kokulawulwa kwezinqubo zamangqamuzana.

13:36.399 --> 13:43.625
Futhi i-telomerase, ngoba i-telos isho ukuphela kanti i-smeros
isho ingxenye nezingxenye zokuphela,

13:43.625 --> 13:51.080
ezikwisistimu yomzimba wethu, okungukuthi
i-telomerase, futhi ingalungisa lezi ziphetho futhi.

13:51.080 --> 13:55.440
Futhi siyazi ukuthi i-telomerase ithonywa yi-lithium.

13:55.440 --> 14:03.519
Ngalokho-ke, isibonelo, ukugxila okuphezulu
kwe-lithium ebuchosheni kutholakala e-hippocampus.

14:03.519 --> 14:08.639
I-hippocampus iyindawo yobuchopho eqoqa i-lithium.

14:08.639 --> 14:17.759
Kungani? Ngoba ineqoqo lamaseli ezinzwa okufanele aqhubeke
ekhulisa inani lawo ukuze sigcine ikhono lethu lokucabanga.

14:17.759 --> 14:26.461
Futhi le ndlela, lapho izicubu ezikhulayo zinekhono eliphezulu
le-telomerase kodwa futhi zidinga i-lithium eningi ukuze ligcinwe,

14:26.461 --> 14:35.360
ayisebenzi kubantu abadala, isibonelo e-hippocampus, kodwa
ezinganeni, ezinganeni ezikhulayo, isebenza kuwo wonke umzimba.

14:35.360 --> 14:40.973
Ngakho-ke eminyakeni engu-20 edlule, eminyakeni engu-30
edlule, kwakusivele kwamiselwa ukuthi umthamo we-lithium

14:40.973 --> 14:43.919
uphezulu kakhulu ku-embryo nasemntwaneni osesibelethweni.

14:43.919 --> 14:46.159
Kwenzeka ukuqoqeka kwelithiyamu.

14:46.159 --> 14:51.595
Lokhu kusho ukuthi umzimba uyazi ukuthi amaseli manje kumele
ahambe ngenqubo enkulu yokwahlukaniswa

14:51.595 --> 14:57.799
kwamaseli, futhi akukho i-embryo ezokhula ibe ingane uma
le nqubo yokwahlukaniswa kwamaseli ingasebenzi.

14:57.799 --> 15:03.544
Isibonelo, ezivivinyweni zezilwane – ezingafezeka ngokomthetho
nangokuziphatha ezilwaneni kuphela, lapho kungenzeka

15:03.544 --> 15:10.039
khona, ngokuthi – eminyakeni engu-30 noma engu-40 edlule,
inani le-lithium ekudleni kwezilwane lalinciphiswa nje.

15:10.039 --> 15:20.034
Futhi izingane ezazizalwa... Yebo, izizalo, benza lokho
ngama-rat, ngama-mice, nangama-goat, futhi izizalo zazincane

15:20.034 --> 15:29.845
kakhulu, nezingane ezazizalwa zazincane kakhulu, futhi amathuba
okuthi zisindele unyaka wazo wokuqala wokuphila ayehle

15:29.845 --> 15:39.879
ngo-50, 60, kwezinye izimo ngo-80, Amaphesenti
angama-90, kuye ngokuthi inani le-lithium lehlisiwe kangakanani.

15:39.879 --> 15:44.519
Akwehliselwa ku-zero; ngokobuchwepheshe, lokho kwakungeke kwenzeke
ngoba i-lithium itholakala yonke indawo ngobuningi obuncane.

15:44.519 --> 15:53.200
Kodwa ukuncipha kwakucacile kangangokuba lolu cwaningo
lwaholela esiphethweni sokuthi ngempela kubalulekile.

15:53.200 --> 15:57.799
Futhi akukho sizathu nhlobo sokucabanga
ukuthi ayisaseyona ebalulekile kubantu.

15:57.799 --> 16:07.039
Lokhu kusho ukuthi kubalulekile futhi ekuthuthukisweni
komuntu, kokubili esiswini nasemva kokuzalwa kwengane.

16:07.039 --> 16:12.235
Yini isizathu sesibili sokuthi kubalulekile?
Ngasho ngokuqondile nangokungaqondile, ngokuqondile

16:12.235 --> 16:15.360
manje nje... Esiswini, kodwa nangokungaqondile futhi.

16:15.360 --> 16:21.704
Ngoba, vele, kumfazi okhulelwe, ngenxa yazo zonke
ukukhathazeka ngokuthi konke kuzohamba kahle yini ngomntwana

16:21.704 --> 16:25.320
nezinguquko emsebenzini, impilo ingase ibe yahlukile kancane.

16:25.320 --> 16:31.602
Impela, konke lokhu kuyinto entsha, futhi ukuze
uzame izinto ezintsha ngokuzimisela nangesibindi,

16:31.602 --> 16:35.519
udinga uhlelo lokuzivikela lwengqondo olunempilo.

16:35.519 --> 16:42.159
Futhi uma kukhona ukuntuleka kokwanda kwezicubu
e-hippocampus, i-lithium ayiyona yodwa imbangela esebenzayo.

16:42.159 --> 16:45.480
Ngibhale incwadi ephelele ebizwa
ngokuthi 'Inguquko Yamafutha E-Algae'.

16:45.480 --> 16:47.879
Uma unokuntuleka kwe-omega-3, uzoba nenkinga efanayo.

16:47.879 --> 16:54.120
Ngakho-ke akukho ngokwakhe okudla okubalulekile
i-hippocampus engakwazi ukwenza ngaphandle kwako.

16:54.120 --> 16:58.399
Kodwa i-lithium ingenye yazo.
Futhi i-lithium iyisisekelo kakhulu.

16:58.399 --> 17:05.829
Uma lokho kungekho, khona-ke sinenkinga yokungasebenzi kahle
kwezinto eziphilayo zemolekyuli, ngisho kanjani, e-hippocampus,

17:05.829 --> 17:10.803
okunciphisa ngakolunye uhlangothi ukwanda
kwalezi seli, kanti ngakolunye uhlangothi

17:10.803 --> 17:14.079
kwandise ukuvuvukala kwemithambo yobuchopho.

17:14.079 --> 17:24.593
Omunye umuntu, ngokuthi, usulungele ukuvuvukala, futhi noma
yisiphi isigameko esidlulela kancane ekucindezelekeni sibangela

17:24.593 --> 17:34.400
ukuvuvukala okwedlulele, okubuye kuholele ekukhululweni
kwezinto ezidlulela zonke eplasenta ziye enganeni ekhulayo.

17:34.400 --> 17:42.440
Futhi-ke, kunjalo, futhi kuqinisekisa ukuthi ukukhula
kwamangqamuzana kuyavinjelwa ebuchosheni bomntwana.

17:42.440 --> 17:49.825
Lokhu kusho ukuthi sinemijikelezo emibili emibi
lapha, engaphulwa kalula kakhulu, noma okungavinjwa

17:49.825 --> 17:53.839
ngokuqinisekisa ukunikezwa okwanele kwe-lithium.

17:53.839 --> 17:55.880
Futhi okwanele empeleni akuyikho okuningi.

17:55.880 --> 18:01.519
Encwadini yami, manje senginikeze izilinganiso
ezisekelwe kulokho konke ucwaningo okukhombisayo.

18:01.519 --> 18:10.640
Futhi ngicabanga ukuthi i-milligram eyodwa, okuyi-1/1000 yegremu,
ngeke ibonakale esipuni sokudla uma bekuyilithium ehlanzekile.

18:10.640 --> 18:14.799
Kunzima ukubona ngamehlo angabonisi.
Akufani kakhulu nengcezu yosawoti.

18:14.799 --> 18:18.200
Imiligramu eyodwa kungenzeka ukuthi yanele.

18:18.200 --> 18:25.698
Siyazi ukuthi imilinganiselo yemikrogramu, okungukuthi ingxenye
eyinkulungwane yalelo nani, yanele ukubangela umphumela.

18:25.698 --> 18:32.570
Isibonelo, uma uphuza ilitha elilodwa lamanzi okuphuza
aqukethe imikrogramu embalwa ngaphezulu kunalawo omunye

18:32.570 --> 18:36.960
umuzi lapho kune-lithium encane kancane emanzini okuphuza.

18:36.960 --> 18:45.990
Umehluko mkhulu kakhulu, kusukela ekudangalisweni kuya
ku-ADHD... okwenza ungabi nokuzinza kwengqondo.

18:45.990 --> 18:51.279
Ubudlova phakathi kwentsha, kuze kufike ekulindeleni impilo.

18:51.279 --> 18:53.079
Umehluko ungamakhrogramu ambalwa kuphela.

18:53.079 --> 19:02.619
Lokho kusho ukuthi empeleni sikhuluma ngemithamo emincane kakhulu
ekude ngamakhilomitha. Empeleni nginogirafi encwadini yami

19:02.619 --> 19:11.920
lapho ngisebenzisa ama-logaritimi ukukhombisa ibanga phakathi
komthamo obalulekile nomthamo wokwelapha wonke umuntu oyesaba.

19:11.920 --> 19:19.544
Futhi nakuba ububanzi obuyisisekelo bungamamilimitha ambalwa
kuphela ngobubanzi, singasho kanjalo, ububanzi bemithamo yilapho

19:19.544 --> 19:26.436
esikuso ngokuphelele, yebo, konke kulungile. Yilokho
esikudingayo. Ukuze-ke sichaze ububanzi bokwelapha, ngempela

19:26.436 --> 19:30.319
ngikude ngamakhilomitha amabili noma amathathu ngakwesokudla.

19:30.319 --> 19:34.748
Futhi ngoba incwadi yami ayinabubanzi obuyi-3
km, kwadingeka ngisebenze ngendlela

19:34.748 --> 19:38.200
ye-logarithm ukuze ngikwazi ukufaka konke kugrafu eyodwa.

19:38.200 --> 19:43.039
Lokho kusho ukuthi sikude kakhulu nomthamo obulalayo.

19:43.039 --> 19:47.680
Futhi imiphumela kumntwana iyasiza kakhulu kakhulu kakhulu.

19:47.680 --> 19:55.634
Uma ukusho kanjalo, into yokuqala engiyicabangayo
wukuthi abantu abambalwa kakhulu abazi lutho ngokuthuthukiswa

19:55.634 --> 19:59.559
kwamangqamuzana noma ukuthi amangqamuzana empeleni ayini.

19:59.559 --> 20:05.440
IMitochondria ingase ibe yigama elidume okwamanje, kodwa
ekugcineni cishe akekho owaziyo ukuthi lisho ukuthini.

20:05.440 --> 20:08.400
Akekho owaziyo nge-telomerase futhi.

20:08.400 --> 20:15.880
Lokhu empeleni ulwazi olubalulekile
ezimpilweni zethu, yebo, ulwazi olubalulekile.

20:15.880 --> 20:22.600
Ngakho-ke, empeleni, lokhu akwaziwa kabanzi, futhi impela
akwaziwa ukuthi, njengoba utsho, kuqukethe

20:22.600 --> 20:32.039
futhi lezi zingxenye ezincane ezibalulekile,
isibonelo, noma, njengoba utsho, izinto ezibalulekile.

20:32.039 --> 20:34.200
Yini evimbela lokho?

20:34.200 --> 20:37.160
Ngakho-ke kungani lolu lwazi lungatholakali?

20:37.160 --> 20:48.559
Phela, ikakhulukazi uma ukhuluma ngelithi, kungasho ukukhululeka
okukhulu kanye nezinzuzo ezinkulu kwezempilo kubo bonke abantu.

20:48.559 --> 20:54.149
Yebo, impela. Ngisho, uMnu. Schellenberg, udokotela
wezingane, uChristian Schellenberg, ongase futhi

20:54.149 --> 20:57.680
avele engqungqutheleni nawe, ngokuthi njengochwepheshe.

20:57.680 --> 21:07.000
Umngane wami omuhle kakhulu, ophinde asebenzise
i-lithium ezinganeni, uthi imiphumela ayibonayo iyamangalisayo.

21:07.000 --> 21:14.200
Futhi akasebenzisi i-lithium lapha
njengendlela yokwelapha, uzama nje ukulungisa ukushoda.

21:14.200 --> 21:18.880
Futhi lokho kuphela kwanele ukufeza imiphumela emangalisayo.

21:18.880 --> 21:27.173
Futhi sobabili siyavuma ukuthi akubalulekile kuphela ezinganeni
ezibonisa izinkinga zokuziphatha okwamanje,

21:27.173 --> 21:34.599
kodwa kuyashintsha impilo kubo bonke,
kuhlanganise nezingane ezingakakabi nezinkinga.

21:34.599 --> 21:41.160
Futhi unefanizelo enhle kangaka,
engiyifake manje encwadini, vele, ngemvume yakhe.

21:41.160 --> 21:47.200
Uthi... Kufana nokugibela ibhayisikili eline-tyairi elingaphansi
komoya, noma ngempela, eliseduze nokuphelelwa umoya.

21:47.200 --> 21:56.599
Uyisebenzisekayo... Uphila kanjalo, kodwa wena
nje... Kuyakhathaza kancane nje. Futhi kuyasebenza.

21:56.599 --> 22:04.516
Yebo, kodwa inkinga ithi uma kukhona igobe endleleni, ugibela
ibhayisikili lakho ulingene kulo, futhi ngiyazi lokhu ngokwami

22:04.516 --> 22:10.071
ngoba ngigibela ibhayisikili kakhulu, bese
uthola okubizwa ngokuthi 'ukulunywa yinyoka'

22:10.071 --> 22:14.000
ngoba kushaya irimu. Bese ithayi iba flat.

22:14.000 --> 22:18.279
Esimweni esibi kakhulu, ungahle uwe
phansi bese ushaya ikhanda lakho.

22:18.279 --> 22:24.788
Ngakho-ke, uma ukucabanga ngakho njengesifaniso, kwesinye
isikhathi kuvela umzuzu, okuthile okwenzeka empilweni

22:24.788 --> 22:32.160
yakho, lapho ungasakwazi ukuqhubeka uma inqwaba yakho inethayi
eliqhekekile, lapho ingcindezi iba mkhulu kakhulu bese uyawa.

22:32.160 --> 22:38.239
Khona-ke uthola isifo sokukhathazeka, uthola
ukudangala noma ngisho, uma uwela phansi—ngokomfanekiso

22:38.239 --> 22:43.279
nje kuphela—isifo sokucindezeleka ngemva kodlame.

22:43.279 --> 22:50.957
Futhi yingakho ngempela kungaphilile ukuhamba empilweni nalezi
zinkinga zokushoda, noma ungakaguli kakhulu

22:50.957 --> 22:58.240
okwamanje futhi ungakaboni udokotela, ngokuthi.
Ngikholelwa ukuthi wonke umntwana angazuza kulokhu.

22:58.240 --> 23:01.079
Kodwa-ke, vele, ukuthi kuhlala esimweni sokuhlupheka.

23:01.079 --> 23:10.314
Kodwa lokho kungenzeka kakhulu uma ungahlali e-Andes, enyakatho
yeChile noma enyakatho ye-Argentina, lapho ngempela udla

23:10.314 --> 23:18.269
amamiligramu amane, amahlanu, kuze kufike kweziyishumi
zeli-lithium ngosuku, okuyinto engaphezu kakhulu kwalokho

23:18.269 --> 23:24.591
okudingekayo, ngoba le ndawo iyi-volcano
futhi i-lithium ayikakahlanzwa phansi eminyakeni

23:24.591 --> 23:28.359
eyizigidi noma izigidigidi zomlando womhlaba.

23:28.359 --> 23:35.797
Kodwa ezindaweni ezifana neYurophu, isibonelo, cishe azikho
izindawo ezinothile nge-lithium, ngaphandle kokuthi, isibonelo,

23:35.797 --> 23:42.328
ufaka iTenerife, engingaqiniseki ukuthi ingabhekwa njengengxenye
yeYurophu. Eziqhingini zaseCanary, amazinga

23:42.328 --> 23:49.319
e-lithium aphezulu kakhulu ekudleni nasemanzini
okuphuza ngenxa yemisebenzi yomlilo wangaphansi komhlaba.

23:49.319 --> 23:51.359
Yebo.

23:51.359 --> 23:59.852
Uthe ngokumelana nezinselelo futhi manje usebhekisele kulesi
sifaniso, ungakasho ukuthi, njengoba nawe usho, i-lithium

23:59.852 --> 24:08.562
iyisixazululo sazo zonke izinto. Singacabanga yini ukuthi lapho
sithatha i-lithium, phakathi kwezinye izinto – usho futhi

24:08.562 --> 24:17.919
nge-omega-3, isibonelo – kunezinye izici, kodwa lapho siyithatha,
ithuthukisa ikhono lethu lokubhekana nezithiyo nezinkinga futhi,

24:17.919 --> 24:27.060
njengoba usanda kusho, isifo sokucindezeleka ngemva kokuhlangenwe
nakho okudlulele (post-traumatic stress disorder), isibonelo,

24:27.060 --> 24:35.698
ngakho noma ngabe sisemazingeni anzima kakhulu noma emiphumeleni
yawo, lapho sizithola khona, i-lithium ngempela isinika

24:35.698 --> 24:44.799
isisekelo, phakathi kwezinye izinto, esisenza sikwazi
ukubhekana kangcono nakho konke, nezivunguvungu zokuphila?

24:44.799 --> 24:50.673
Yebo, impela. I-lithium empeleni... Ngisanda
kuqeda isahluko futhi ngibiza i-lithium

24:50.673 --> 24:54.279
ngokuthi i-vagus nerve phakathi kwezinto ezincane.

24:54.279 --> 25:01.319
Ngokomgomo, yonke isistimu yethu icindezelwe kancane yi-lithium.

25:01.319 --> 25:05.967
Kodwa uhlelo olusebenza ngokweqile, futhi
hhayi kuphela manje emkhakheni wezengqondo,

25:05.967 --> 25:08.319
kodwa lufinyelela ezingeni lamangqamuzana.

25:08.319 --> 25:16.959
Ngakho-ke lezi zimolekyuli, izimolekyuli ezidlulisela imiyalezo
kumaseli ethu, ezilawulwa yi-lithium lapho zisebenza ngokweqile,

25:16.959 --> 25:25.195
yilezi zimolekyuli engizibiza nangokuthi izinhloso ze-lithium,
okusho ukuthi ziyizimolekyuli ezihloselwe yi-lithium. Igama

25:25.195 --> 25:33.559
elithi 'target' lisho umgomo, futhi i-lithium iyazibona
lezi zinhloso, ixhumana nazo futhi ishintsha umsebenzi wazo.

25:33.559 --> 25:37.400
Futhi lapho i-lithium ingekho, ziba nokushushuluza ngokweqile.

25:37.400 --> 25:43.264
Futhi lapho zisebenza ngokweqile, zibangela, isibonelo,
ukuvuvukala kwemithambo yobuchopho, okuvuvukala

25:43.264 --> 25:49.200
okuhamba kancane emzimbeni wonke,
kuhlanganise nobuchopho, kodwa ekugcineni emzimbeni wonke.

25:49.200 --> 25:56.984
Futhi ukuvuvukala kobuchopho noma ukusebenza ngokweqile kwalezi
zinhloso, ngizokhuluma ngenye yazo ebizwa ngokuthi GSK3; igama

25:56.984 --> 26:04.645
layo alibalulekile, kodwa lapho i-GSK3 isebenza ngokweqile,
kungenzeka ukuthi iyi-molecule eyinhloko esimweni sayo sokweqisa

26:04.645 --> 26:09.920
ekusebenzeni kuzo zonke izifo ezihlobene nesitayela sokuphila.

26:09.920 --> 26:13.599
Yingakho futhi iyisibhejo esiyinhloko somkhakha wemithi.

26:13.599 --> 26:19.519
Kodwa manje abafuni ukudubula umgomo nge-lithium, ngoba
ishibhile kakhulu futhi ayinakubhaliswa ilungelo lobunikazi.

26:19.519 --> 26:26.680
Bafuna ukudubula kulomgomo ngezibhamu zabo zomlingo.

26:26.680 --> 26:32.359
Amabhulethi amangalisa empeleni yigama
elisetshenziselwa imithi esebenza kahle kakhulu.

26:32.359 --> 26:36.738
Kuphumelele kangaka ngokuthi hhayi ukuthi ngempela ziyaphola
manje, okuyinto eyenzeka ezincane kakhulu

26:36.738 --> 26:40.720
kuzo, kodwa ukuthi zithola ukuthengiswa
okuphezulu kakhulu uma kukhulunywa ngokumaketha.

26:40.720 --> 26:46.400
Lezi yizibhamu zomlingo, futhi lezi zibhamu
zomlingo zihloselwe ukudubula kulezi zinhloso ze-lithium.

26:46.400 --> 26:53.353
Futhi izinhloso eziyinhloko zemboni
yezemithi zonke zisekule metabolismu noma kule ndlela

26:53.353 --> 26:56.799
yokudlulisa imiyalezo, elawulwa yi-lithium.

26:56.799 --> 27:02.897
Futhi lo mzila wokuthumela izimpawu ngaphandle kwe-lithium
uholela kuzo zonke izinhlobo zezifo ezingapheli, zonke izifo

27:02.897 --> 27:06.240
zokuphila, kodwa kuphela uma kukhona ukushoda kwe-lithium.

27:06.240 --> 27:13.359
Lokhu kusho ukuthi uma ukushoda kwe-lithium sekuxazululiwe, lezi
zinhloso ngeke zisaba nendima ebalulekile embonini yezemithi.

27:13.359 --> 27:19.839
Futhi lokho kungesinye sezizathu zokuthi i-lithium
A ingamukelwa njenge-elementi encane ebalulekile.

27:19.839 --> 27:28.680
Futhi okubi nakakhulu, akuvunyelwe ngisho
ukuthengiswa njengesengezo sokudla eYurophu, isibonelo.

27:28.680 --> 27:32.160
Ungakwazi ukuyingenisa, kodwa
awukwazi ukuyidayisa ngokusemthethweni.

27:32.160 --> 27:37.599
Ngokwemiyalelo ye-EU, akuvunyelwe
ukumaketha i-lithium njengesengezo sokudla.

27:37.599 --> 27:40.000
Lokho akusho ukuthi abanye abantu abakwenzi.

27:40.000 --> 27:45.160
Ngakho angidingi izincwadi eziyi-100 noma izimpendulo
eziyi-1,000 ezithi, Mnu Nehls, ngiyithole ku-inthanethi.

27:45.160 --> 27:48.440
Kuvunyelwe ngokusemthethweni, kodwa ngiyirekhodile ividiyo yayo.

27:48.440 --> 27:50.559
Ungakubuka futhi esiteshini sami, ngakolunye uhlangothi.

27:50.559 --> 27:54.680
Nommeli ogxile kulezi zindaba.

27:54.680 --> 27:59.920
Wathi, ngokomgomo, sekusungulwe imakethe
emnyama lapho. Futhi lokho kuyinhlekelele ngempela.

27:59.920 --> 28:05.279
Kuyimakethe emnyama engalawulwa manje
esemele i-lithium cishe ngokuphelele.

28:05.279 --> 28:07.960
Futhi unonyawo olulodwa ejele ngaso sonke isikhathi.

28:07.960 --> 28:11.691
Ngakho-ke, uma kukhona lutho, wangitshela ngisho ukuthi uma
ngangise-United States, isibonelo, okuyilona

28:11.691 --> 28:15.880
lizwe kuphela engilaziyo lapho
kungathengiswa khona ngokusemthethweni nangokukhululekile.

28:15.880 --> 28:20.880
Uma ngenza i-oda elikhulu lomndeni wami
wonke, ngempela sengifana nomthengisi.

28:20.880 --> 28:24.559
Yebo, ngoba kuyimakethe emnyama, akuvunyelwe ngumthetho.

28:24.559 --> 28:32.720
Futhi yilokho okuyinto eyinqaba ngokuphelele, ukuthi into
enempilo ebuchosheni empeleni iyisidingo sempilo yebuchosheni.

28:32.720 --> 28:37.279
Akugcini ngokuthi akubhekwa
njengokubalulekile, kodwa empeleni kuvinjelwe.

28:37.279 --> 28:39.960
Yingakho incwadi ibizwa ngokuthi Ihlelo Lobugebengu LeLithium.

28:39.960 --> 28:48.640
Futhi okubi kakhulu wukuthi i-aluminium, isibonelo,
ivunyelwe njengesengezo sokudla nakuba iyingozi ebuchosheni.

28:48.640 --> 28:53.519
Yebo, kahle, futhi kuyingxenye yazo
zonke lezi zokugoma ezinikezwa izingane.

28:53.519 --> 28:57.359
Ngakho-ke ngaphezu kuka-50% yezitofu zokugoma
ziqukethe i-aluminium, futhi leyo ingena ebuchosheni.

28:57.359 --> 29:02.279
Futhi i-aluminium ibangela ukuvuvukala kwemithambo yobuchopho.

29:02.279 --> 29:07.759
Ngakho-ke izakhi ezincane ezibangela
ukuvuvukala kwemithambo-luvo ziyavunyelwa.

29:07.759 --> 29:12.519
Ngikholelwa ukuthi kunezinombolo eziyishumi
nambili ze-E, ikakhulukazi ezibilibocweni zezingane.

29:12.519 --> 29:17.640
Ziqukethe i-aluminium.

29:17.640 --> 29:23.680
I-aluminium ikhona kuzo zonke
izirinji ezidayiswayo njengezitofu zokugoma.

29:23.680 --> 29:25.480
Futhi konke lokho kuvunyelwe.

29:25.480 --> 29:35.559
Kodwa i-elementi emisiwe ebalulekile, engaba umuthi wokuphikisa,
okungenani, ayikakabi yaziwa kanjalo futhi ivinjelwe.

29:35.559 --> 29:42.617
Futhi lokho kuyahlanya ngokuphelele, kodwa futhi kukhombisa
ukuthi kumele kube khona isakhiwo samandla esinobuqili ngemuva

29:42.617 --> 29:49.732
kwalokhu, esinomdlandla wokuqinisekisa ukuthi, kahle, ngisho,
kuyiqiniso, imboni ephumelela lapho abantu begula ngokwemvelo

29:49.732 --> 29:56.963
inazo zonke izindlela nezintshisekelo kanye nezinsiza zezimali,
ithonya kwezombusazwe, futhi, impela, ithonya lezindaba ukuze

29:56.963 --> 30:00.920
kuqinisekiswe ukuthi okuthile okufana nalokhu akwaziwa ngempela.

30:00.920 --> 30:07.934
Futhi ingxoxo esiyenzayo lapha manje cishe ngeke
ifakwe yiziteshi ezinkulu zezindaba; akukho i-ARD

30:07.934 --> 30:11.839
noma i-ZDF eJalimane ezizokwenza ingxoxo enjalo nami.

30:11.839 --> 30:15.640
Lokho bekungeke kwenzeke. Angikwazi ngisho nokukucabanga.

30:15.640 --> 30:20.239
Kukhona indlela ebizwa ngokuthi "Seven Layers
Deep", ehlanganisa ukuya ezingqikithini

30:20.239 --> 30:24.200
eziyisikhombisa. Futhi lokho kuyathakazelisa kakhulu.

30:24.200 --> 30:28.559
Konke okushoyo empeleni kugcizelela ukuthi ucwaningo lusaqhubeka.

30:28.559 --> 30:32.920
Ngakho-ke, isibonelo, udokotela wami ungibhalela umuthi.

30:32.920 --> 30:36.480
Kungani nginikezwa lokhu? Ngakho-ke uhlale
ubuza, kungani? Kungani nginikezwa lokhu?

30:36.480 --> 30:39.240
Yini ngemuva kwayo? Yini ngemuva kwayo?

30:39.240 --> 30:50.000
Ngakho-ke kubonakala kimi ukuthi uma ukhuluma ngazo zonke
lezi zinto, ngokuzenzakalelayo ungene ezingeni lomolekyuli.

30:50.000 --> 30:56.328
Uphinde wakhuluma ngemolekyuli zesignali,
ukuthi empeleni sesiqeqeshelwe ukubheka

30:56.328 --> 31:00.039
ngaso sonke isikhathi ngaphandle ngakho konke.

31:00.039 --> 31:05.151
Futhi uma kukhulunywa ngobukhulu nakho konke
okukhulu, okunamandla, nokukhombiswa kithi

31:05.151 --> 31:08.119
ekukhangisweni, yilokho okufanele kusisize.

31:08.119 --> 31:11.000
Kodwa ake sibone ukuthi yini ngemuva
kwakho, nangemuva kwalokho, nangemuva kwalokho.

31:11.000 --> 31:18.160
Futhi ungene ebangeni elincane, okuthakazelisayo
ngokwanele ungene nangalelo langempela, ebangeni lamamiligramu.

31:18.160 --> 31:25.377
Hhayi-ke, empeleni kusezingeni lomolekyuli
lapho uthi igremu encane kangaka yosawoti

31:25.377 --> 31:30.400
welithium ingaba usizo olukhulu emanzini okuphuza.

31:30.400 --> 31:32.920
Yebo, akukholakali.

31:32.920 --> 31:40.279
Ngakho-ke, lokho okushilo ngamanqanaba ayisikhombisa...
Angijwayele leli gama, kodwa lihambelana kahle kakhulu nendaba

31:40.279 --> 31:47.764
yami, ngoba incwadi yami yokuqala engake ngayibhala, ethi "The
Methuselah Strategy," empeleni imayelana nalokho; umqondo

31:47.764 --> 31:52.319
oyinhloko wukuthi akufanele uyeke ukubuza umbuzo othi "kungani".

31:52.319 --> 31:57.799
Ngakho-ke, yilokho okuyisihloko esiyinhloko sale
ncwadi, kokubili ngokwengqondo nangokwefilosofi.

31:57.799 --> 32:05.100
Kwathi-ke ngazibuza ukuthi kungani i-lithium, ngoba ngahlangana
ne-lithium ocwaningweni lwe-Alzheimer's, ngoba abantu

32:05.100 --> 32:13.000
abane-bipolar disorder banezingozi eziphindwe kasithupha
zokuthola i-Alzheimer's ngaphandle kokwelashwa nge-lithium.

32:13.000 --> 32:21.755
Futhi ukwelashwa nge-lithium akuguquli inqubo yesifo – ukwelashwa
nje, hhayi ukuphulukisa – kodwa amathuba okuthi

32:21.755 --> 32:30.759
uthole i-Alzheimer abuyela ezingeni elijwayelekile,
nakuba lingaphilile, kodwa elijwayelekile kubantu bonke.

32:30.759 --> 32:36.079
Futhi ngesinye isikhathi kwatholakala ukuthi umphumela
ofanayo wawungatholakala ngesigamu sesinkulungwane sedosi.

32:36.079 --> 32:39.039
Kwathi-ke ngokuzumayo sasikhuluma
ngelithiwo okuthathwe ngemithamo emincane.

32:39.039 --> 32:42.400
Futhi yilokho engangihlangana
ne-lithium, ngabe sengizibuza ukuthi: kungani?

32:42.400 --> 32:45.000
Yebo, ngakho-ke kungani kungavunyelwe,
kungani kungafakwa emanzini okuphuza?

32:45.000 --> 32:50.751
Ngoba emanzini okusela, siyazi ukuthi uma nginethuba lokuhlala
endaweni enelithiyamu eningi kuyo, futhi empeleni sikhuluma

32:50.751 --> 32:57.000
ngemilinganiselo emincane kakhulu lapha, khona-ke ngiba nengozi
ephansi yokugula kwe-Alzheimer kanye nengozi ephansi yokudangala.

32:57.000 --> 32:59.039
Futhi kungani lokho kungenzeki?

32:59.039 --> 33:01.319
Ngakho-ke kungani? Futhi-ke, kungani kuvinjelwe?

33:01.319 --> 33:07.680
Futhi umbuzo wokuthi kungani, njengoba ngishilo,
wangibuyisela eBig Bang, empeleni ekuqaleni kokuphila.

33:07.680 --> 33:12.720
Futhi lokho kwenza lolu hambo engiluthathe
manje encwadini yami kube kujabulisa kakhulu.

33:12.720 --> 33:18.119
Kodwa-ke ungakwazi ukwakha konke kabusha kusukela
phansi uye phezulu, ngokuthi, bese uzidalela umhlaba omusha.

33:18.119 --> 33:23.309
Ngakho-ke, uma usebhobe ujule kakhulu uye ekuqaleni kakhulu,
njengokuthi, kuze umbuzo othi 'kungani'

33:23.309 --> 33:29.079
ungasanaki ngoba awukwazi ukuwubuza ngokujulile, ngoba
umbuzo olandelayo uzoba, kungani umkhathi ukhona?

33:29.079 --> 33:35.237
Kodwa-ke angisakwazi ukunikeza impendulo, kodwa
ungaphenduka bese uthi, kulungile, ngokususelwa kulokho,

33:35.237 --> 33:38.480
manje ngizakhela umhlaba omusha oqukethe i-lithium.

33:38.480 --> 33:43.695
Futhi lapho ngicabanga ngaleli zwe,
ngibona inguquko kwezokwelapha, kodwa futhi

33:43.695 --> 33:47.839
ngibona inguquko ekusebenzisaneni kwabantu.

33:47.839 --> 33:53.630
Ngo-Ephreli 2024, ngamenywa uMnyango Wezangaphandle
waseSwitzerland ukuba ngihambele

33:53.630 --> 34:01.559
ingqungquthela enkulu eyayihambelwe abamele abangaphezu
kuka-1 500 abavela emazweni angaphezu kuka-100.

34:01.559 --> 34:08.954
Futhi kwakufanele nginikeze inkulumo eyinhloko, bese
ngemizuzu engu-15 ngiphendula umbuzo wokuthi yini

34:08.954 --> 34:13.880
ubuchopho obudingayo ukuze bukwazi ukucabanga ngokuthula.

34:13.880 --> 34:17.719
Kwakuyinkomfa yokuthula, futhi
kwakufanele ngiphendule lokho ngemizuzu engu-15.

34:17.719 --> 34:24.366
Ngachaza uhlelo lokuzivikela lwengqondo, impela,
futhi ngabonisa esithombeni sokugcina ukuthi

34:24.366 --> 34:28.719
i-lithium iyimolekyuli eyinhloko yokucabanga ngokuthula.

34:28.719 --> 34:35.840
Ngoba yilokho ngqo okusivumela ukuthi sicabangisise
futhi sibe nokuthula kancane lapho kuvela izingxabano.

34:35.840 --> 34:43.828
Uxolo akusikho ukungabikho kwempi, kodwa yikhono lokucabanga
ngokuthula, ukubekezelela izingxabano, ukuxoxa

34:43.828 --> 34:51.199
ngezimpikiswano, ukuthatha isikhundla somunye
umuntu, ngamanye amazwi, ukuguqula umbono wakho.

34:51.199 --> 34:54.400
Futhi ngifingqa konke lokhu ngaphansi kwegama
elithi 'isisistimu yokuzivikela kwengqondo'.

34:54.400 --> 35:04.099
Futhi i-lithium iyimolekyuli eyinhloko yohlelo lokuzivikela
kwengqondo, okwenza kube ubuqili obukhulu ukuthi isinqatshelwe.

35:05.679 --> 35:14.400
Manje nginombuzo owodwa owengeziwe, futhi
ngithi uyindaba esesikhathini njengamanje.

35:14.400 --> 35:22.703
Ngakho yonke indawo uzwa ngensimbi ezisindayo, ukutheleleka
yizinsimbi ezisindayo, futhi uma ubheka uzungezile futhi uqaphele

35:22.703 --> 35:29.145
kancane, uyabona ngokushesha ukuthi siyathulwa
ngobuthi ezingeni zonke, hhayi ngokomzimba kuphela

35:29.145 --> 35:32.880
kodwa nangokwengqondo, njengoba usanda kuchaza.

35:32.880 --> 35:41.920
Futhi lithiyamu ingadlala yini indima lapha?

35:41.920 --> 35:48.553
Angifuni ukusho 'ukususwa kwezinto eziyingozi emzimbeni', ngoba
sekuyindlela edume kakhulu manje, kodwa ngisho ukuthi izinsimbi

35:48.553 --> 35:53.039
ezisindayo emzimbeni ziyancishiswa noma zilahlekelwa amandla azo.

35:53.039 --> 35:58.880
Kokubili. Kukhona izifundo ezikhombisa, isibonelo,
ukuthi ukukhipha i-mercury kuyanda lapho kunikezwa i-lithium.

35:58.880 --> 36:04.034
Iningi lezinto ezisindayo, kanye nepulasitiki nokunye, livimbela
ukwakheka kwamaseli ebuchosheni e-hippocampus,

36:04.034 --> 36:11.199
okungukuthi ukwakheka kwamaseli amasha ebuchosheni, okuholela
ekuphazamisekeni kohlelo lwethu lokuzivikela kwengqondo.

36:11.199 --> 36:15.920
Ngalesi simo, ukuvuvukala kobuchopho
kubalulekile, futhi i-lithium isiza lapha.

36:15.920 --> 36:21.567
Kukhona nezinye izinto, ngakho noma yini
ecindezela ukusebenza kwengqondo, okungukuthi

36:21.567 --> 36:24.639
uhlelo lokuzivikela lwengqondo, iyinkinga.

36:24.639 --> 36:32.000
Futhi ngizokunika isibonelo, hhayi esimweni se-lithium,
kodwa futhi encwadini yami ethi The Algae Oil Revolution.

36:32.000 --> 36:38.135
Kuyathakazelisa ukuthi ngithole ukuthi ama-Inuit,
abadla kakhulu izinhlanzi, ngokwemvelo badla

36:38.135 --> 36:42.719
izinsimbi ezisindayo eziningi ngoba zikhona ezinhlanzini.

36:42.719 --> 36:48.119
Ngakho-ke ngacwaninga amathuba okuthola i-Alzheimer's,
ngoba izinsimbi ezisindayo zibangela i-Alzheimer's.

36:48.119 --> 36:55.880
Kodwa ukuntuleka kwezakhi ezibalulekile ezitholakala
ezinhlanzini nakho kubangela isifo sika-Alzheimer.

36:55.880 --> 36:59.920
Ngakho-ke, kusebenza kanjani ngokumelene komunye nomunye?

36:59.920 --> 37:04.598
Manje kwenzekani uma ngidla into
ebalulekile ngezinto eziyisisekelo zokuphila, kodwa

37:04.598 --> 37:07.719
ngasikhathi sinye ngidla into engiyilimazayo?

37:07.719 --> 37:10.800
Futhi okumangalisayo wukuthi izinto ezibalulekile ziyawina.

37:10.800 --> 37:17.880
Lokhu kusho ukuthi abantu, ama-Inuit, abanezinga eliphansi
kakhulu lokuba ne-Alzheimer's, okungukuthi abafa benomkhuhlane

37:17.880 --> 37:25.679
omncane noma bengenaso nhlobo, ngokumangazayo banezilinganiso
eziphakeme kakhulu zezinsimbi ezisindayo ebuchosheni babo.

37:25.679 --> 37:32.039
Kodwa abakatholi i-Alzheimer's ngoba nabo banezilinganiso
eziphakeme kakhulu zezinto ezibalulekile ebuchosheni.

37:32.039 --> 37:38.599
Lokhu kusho ukuthi umzimba wethu
awukwazi ukugcwalisa izikhala, ngokuthi.

37:38.599 --> 37:45.638
Kodwa uma sizigcwalisa lezi zikhala thina uqobo, ngokudla
okunempilo nokulinganiselayo, khona-ke siyabekezelela

37:45.638 --> 37:52.360
kakhulu, hhayi kuphela izingozi zangaphandle, impi
nokuthula, izingxoxo, noma ukucindezeleka komphakathi.

37:52.360 --> 37:56.280
Siphinde sikwazi ukumelana nezibulali.

37:56.280 --> 38:00.239
Lokho akusho ukuthi izinto eziyingozi
zinhle, futhi lokho akuyona inkinga nhlobo.

38:00.239 --> 38:03.760
Kodwa-ke, impela kungaba ngcono kakhulu ukuba kungabi
namakhemikhali ayingozi, kube nezinto ezibalulekile kuphela.

38:03.760 --> 38:10.702
Kodwa ukuhlanganiswa kwazo zombili, futhi encwadini
yami entsha ngiyibiza ngokuthi ukugcina i-homeostasis,

38:10.702 --> 38:14.639
singathi, yilokho okukhulunywayo, ibhalansi yamandla.

38:14.639 --> 38:20.333
Futhi nginayo imithetho emibili. Ngibiza
isahluko sokuqala ngokuthi "Umthetho wemvelo

38:20.333 --> 38:23.639
maqondana nohlelo lokuzivikela lwengqondo".

38:23.639 --> 38:27.800
Futhi le mithetho yemvelo iyumthetho
wokuncane kanye nomthetho wokuningi.

38:27.800 --> 38:31.473
Okuphezulu, ngokuthi, yinkimbiso ephezulu
engingayidla ngaphambi kokuba ngempela iqale ukungithinta

38:31.473 --> 38:34.039
kabi. Ngamanye amazwi, maqondana nezinto ezinobuthi.

38:34.039 --> 38:40.639
Lokhu kuhlanganisa izinsimbi ezisindayo, vele, kodwa
futhi ushukela notshwala. Ngingadlula umda kukho konke.

38:40.639 --> 38:45.119
Ngakho-ke konke kuba yisibulali
ngesinye isikhathi. I-lithium nayo, vele.

38:45.119 --> 38:50.719
Futhi ngakolunye uhlangothi, umthetho wokuncane kakhulu.
Ngakho-ke, yini okungenani engidingayo ukuze ngibe nempilo enhle?

38:50.719 --> 38:52.360
Konke kumayelana nezinto ezibalulekile.

38:52.360 --> 38:56.039
Kodwa hhayi lokho kuphela, kodwa futhi
ukunyakaza, ukuxhumana nabantu nabunye.

38:56.039 --> 39:01.519
Futhi phakathi komthetho wokuncane
nomthetho wokuningi, kunokuzinza.

39:01.519 --> 39:06.800
Kodwa lapho nginazo izinto ezibaluleke
kakhulu, ngiyakwazi ukubekezelela kakhulu.

39:06.800 --> 39:15.679
Ngakho-ke ibhalansi yamandla igcinwa
kunokuthi izinto ezibalulekile ziswele.

39:15.679 --> 39:19.760
Lapho senginomoto, ngiyakwazi
ukuyilayisha ngokweqile, okungekuhle emotweni.

39:19.760 --> 39:23.800
Kodwa uma kudingeka into ebalulekile, khona-ke ayisebenzi nhlobo.

39:23.800 --> 39:26.440
Yebo, mhlawumbe ungakucabanga kanjalo.

39:26.440 --> 39:27.920
Ngakho ngiyakwazi nje ukubekezelela okwengeziwe.

39:27.920 --> 39:30.920
Ngingakwazi ukuthwala okuningi empilweni yami.

39:30.920 --> 39:32.559
Ngingakwazi ukuthatha okwengeziwe.

39:32.559 --> 39:37.880
Kodwa okuncane kuyumthetho ohola phambili kulawa amabili.

39:37.880 --> 39:42.000
Lena yindaba ekhuthazayo kakhulu oyabelana ngayo.

39:42.000 --> 39:48.156
Ngoba lokho esikuzwa kaningi ngakho ukuthi...
Yebo, lezi zinsimbi ezisindayo nokuxoshwa

39:48.156 --> 39:52.679
kwezinto eziyingozi noma ukutheleleka. Lokho kuyinto...

39:52.679 --> 40:01.639
Lokhu njengamanje sekungena emindenini. Imindeni noma abazali
kwesinye isikhathi bayashesha ukwesaba noma babe nokukhathazeka.

40:01.639 --> 40:04.470
Manje wonke umuntu, noma okungenani
abantu abaningi, banentshisekelo

40:04.470 --> 40:06.719
yokuzihlambulula, yokuzihlambulula, yokuzihlambulula.

40:06.719 --> 40:08.800
Kodwa kunezinto eziningi ezingahamba kabi.

40:08.800 --> 40:13.639
Yebo, lokho kungakhupha futhi izinto eziningi
ezibalulekile. Futhi-ke usuthola ngqo okuphambene nalokho.

40:13.639 --> 40:16.480
Yingakho ngempela angiyithandi.

40:16.480 --> 40:24.280
Enye into futhi... Ake ngikunike isibonelo saleli balansi
esuka esihlokweni sencwadi yami yakamuva, Indoctrinated Brain.

40:24.280 --> 40:32.559
Inhloso ithi, ngokomqondo, le gciwane eyakhiwe njengesikhali
sebhayoloji kodwa ngasikhathi sinye ilethwa

40:32.559 --> 40:41.079
njenge-mRNA, engokomqondo iqukethe ingxenye
yesikhali sebhayoloji, iphrotheni ye-spike eyiguqula.

40:41.079 --> 40:46.079
Futhi le protein ye-spike, uma iguqulwe, ivusa
ukuvuvukala kwemithambo yobuchopho ebuchosheni.

40:46.079 --> 40:50.159
Futhi lokho kuyingozi kwezinzwa ku-hippocampus.

40:50.159 --> 40:54.719
Kwabe sekuba abantu beqhubeka bengibuza,
kahle, ingabe i-jab iyingozi noma ingabe iyi-virus?

40:54.719 --> 41:00.440
Ngithi cha, igciwane aliyingozi nje kuphela, kodwa
liphinde libe yingozi ngoba yilokho ngqo elikuqukethe.

41:00.440 --> 41:03.360
Kodwa yebo, ingabe kubi uma uthola lokho?

41:03.360 --> 41:07.440
Ngithi cha, nami ngake ngaba ne-Covid, ngiqiniseka kakhulu.

41:07.440 --> 41:14.647
Ngiphinde ngayihlola, ngisebenzisa ama-antibodi ngokuphakanyiswa
nangokwehliswa, futhi ngenhloso yokuqinisekisa,

41:14.647 --> 41:21.679
ukuze ngikwazi ukutshela iziphathimandla,
bheka, sengilungele kahle ukutheleleka okulandelayo.

41:21.679 --> 41:27.360
Kodwa ngihlale ngithi angisabi
ukuthi manje kuzothinta ubuchopho bami.

41:27.360 --> 41:32.480
Ngoba ngiqinisekisa ukuthi ubuchopho bami busebenza kahle
ngokuthatha izakhamzimba ezibalulekile, ngangokwazi kwami.

41:32.480 --> 41:37.780
Mhlawumbe kusekho okuthile okushodayo, kodwa
engikholwa ukuthi kuyadingeka kuchazwe kahle

41:37.780 --> 41:41.039
ezincwadini zami. Futhi nathi siphila ngakho.

41:41.039 --> 41:46.880
Futhi yingakho ngasho ukuthi angisabi ukulimala
okuhlala njalo ngenxa yokutheleleka yi-COVID.

41:46.880 --> 41:52.641
Nokho, uma kukhona okuthile okushodayo, uma amasosha omzimba wami
kanye nempilo yengqondo yami sekuhlupheka, uma sengivele

41:52.641 --> 41:57.079
ngine-neuroinflammation, isibonelo ngenxa
yokushoda kwe-lithium, khona-ke ngempela kunezingozi

41:57.079 --> 41:59.920
ezinkulu zokuthi lesi sifo singangishaya phansi.

41:59.920 --> 42:08.480
Futhi hhayi nje ngokushesha nje, lapho ngithola ukutheleleka
futhi ngihlupheka ngakho cishe isonto noma ezimbili, kodwa

42:08.480 --> 42:18.280
ngempela ngithola i-long Covid, ukukhathala okuqhubekayo, noma,
njengengane, zonke izinhlobo zezinkinga, kuhlanganise ne-autism.

42:18.280 --> 42:25.640
Ekugcineni, i-autismu iyumphumela wokuvuvukala kwamaseli
ebuchosheni, ikakhulukazi ngesikhathi esibucayi sokuthuthukiswa

42:25.640 --> 42:30.199
kwe-hippocampus, okungukuthi eminyakeni yokuqala yokuphila.

42:30.199 --> 42:33.159
I-hippocampus ikhula ifinyelele ekugcineni kokuvuthwa kwayo.

42:33.159 --> 42:40.628
Uma uthola ukuvuvukala okukhulu kwemithambo yobuchopho kulesi
sigaba, kunethuba eliphezulu kakhulu lokuthi uzoba ne-autism,

42:40.628 --> 42:45.304
okusho ukungasebenzi kahle
kwe-hippocampus, kulesi sigaba sokuphila, okungase

42:45.304 --> 42:48.840
kuqhubeke kuze kube sekupheleni kwempilo yakho.

42:48.840 --> 42:55.760
Futhi esinye sezimbangela eziyinhloko, njengoba
sazi, yizijovo eziqukethe i-aluminium, isibonelo.

42:55.760 --> 42:59.800
Ngakho-ke kufanele uwagweme, umthetho wokulinganiselwa ophezulu.

42:59.800 --> 43:04.320
Ngakolunye uhlangothi, kunokuhlinzekwa
ukuthi ukuvuvukala kobuchopho akwenzeki nhlobo.

43:04.320 --> 43:12.174
Umthetho wokuncane kakhulu, okungukuthi i-lithium, kodwa
futhi namafutha e-omega-3 asemanzini, engikushilo nje ngoba

43:12.174 --> 43:17.000
ukudla okunothile ngezinhlanzi akuyona umqondo omuhle kangako.

43:17.000 --> 43:23.593
Futhi umthombo owodwa kuphela, umthombo onengqondo
kuphela wamafutha e-omega-3 asemanzini, uma imikhiqizo

43:23.593 --> 43:29.239
yezinhlanzi ingekho enketho, yimikhiqizo yamafutha e-algae.

43:29.239 --> 43:38.760
Ngakho-ke uma ubika kanje, ngakho konke owaziyo, ngingasho cishe
ukuthi kufanele kube nesifundo esikoleni esibizwa nge-NEHLS.

43:38.760 --> 43:41.880
Cha, kufanele kubhalwe "indlela yokuphila efanele uhlobo".

43:41.880 --> 43:51.719
Yebo, kodwa ngeshwa, ubunzima balokhu buvame
ukungabikwa, njengoba usanda kusho, yingakho.

43:51.719 --> 43:57.679
Yebo, umkami wezwa izolo kuDeutschlandfunk,
wangishaya waze wangibulala, angazi ngempela ukuthi kuphi.

43:57.679 --> 44:01.920
Kodwa ngicabanga ukuthi kwakuyisiteshi somsakazo esithile,
mhlawumbe iDeutschlandfunk noma okuthile okufana nalokho.

44:01.920 --> 44:08.520
Kwakungokuphathelene noKennedy, uRobert F. Kennedy, oqokwe
njengoNgqongqoshe Wezempilo, ngakho sisarekhoda

44:08.520 --> 44:15.000
lokhu ngaphambi kokuba athole lo msebenzi,
njengoba kutshiwo, uma ezuza ukuvunywa kwePhalamende.

44:15.000 --> 44:22.519
Kodwa-ke wabizwa ngokuthi umkhohlisi
ngoba wathi ukudla okunempilo kubalulekile.

44:22.519 --> 44:29.599
Ngakho-ke uyisazi sezinkohliso uma uthi ukudla okunempilo
kubalulekile, futhi ngikubona lokhu kuyamangaza kakhulu, yebo.

44:29.599 --> 44:34.320
Nokho, umkami ucabanga ukuthi, ngokwalokho
akuzwile, kwabhalwa uhlobo oluthile lwe-AI.

44:34.320 --> 44:42.920
Yebo, nakuba manje usukusho lokhu, okwamanje kunombiko
ngalokhu eziteshini zezindaba zomphakathi eJalimane.

44:42.920 --> 44:52.168
Lapho empeleni kukhona abathi yonke le nkulumo ngezithasiselo
zokudla, izakhi ezincane, amavithamini nokunye akuyona into

44:52.168 --> 45:00.499
ngempela, ngoba umzimba udinga kancane kakhulu kuwo kangangokuba
ngisho ... – kwakushiwo ngempela embikweni –

45:00.499 --> 45:07.800
ngakho-ke nge-vitamin C, isibonelo, i-vitamin C
etholakala kumachips iyakwanele ngokuphelele.

45:07.800 --> 45:13.320
Ngakho-ke ungakusho ngokuphepha ukuthi, "Ngiyeka konke okunye,
kuhlanganise nezithelo nemifino. Akukaze kufakazelwe nhlobo."

45:13.320 --> 45:17.519
Dla ama-chips nje, uzothola umthamo
wakho wansuku zonke we-vitamin C.

45:17.519 --> 45:21.239
Yebo, yebo, akukude kangako.

45:21.239 --> 45:25.480
Ngahlala e-United States iminyaka eminingana,
kabili nomndeni wami, ngisho iminyaka eminingana.

45:25.480 --> 45:29.519
Ngakho-ke sathuthela e-USA
kabili, sabuyela emuva, sabuyela futhi.

45:29.519 --> 45:32.199
Noma kunjalo, nabo babe esikoleni.

45:32.199 --> 45:34.400
Futhi ngempela kwakukhona iphiramidi yokudla.

45:34.400 --> 45:39.119
Futhi ngeke ngikhohlwe lapho izingane zami
zifika ekhaya zephethe umdwebo wepiramidi yokudla.

45:39.119 --> 45:43.920
Ngakho-ke, iphiramidi, okubalulekile, nokungabalulekile
kangako. Futhi eduze kwayo kwakukhona i-hamburger.

45:43.920 --> 45:49.400
Futhi i-hamburger enezimishayo nayo
yaveza ukuthi konke sekumboziwe, ngokuthi.

45:49.400 --> 45:54.842
Ngakho-ke, ukudla i-hamburger nsuku zonke
kungaba okwanele, singasho kanjalo, ukugcina

45:54.842 --> 45:58.559
ukudla okwanele ngokwezazi zokwelapha zakamuva.

45:58.559 --> 46:04.480
Futhi ngokwazi kwami, ukudla okunempilo
nemfundo nazo zisezandleni zikaMcDonald's nozakwabo.

46:04.480 --> 46:12.239
Ngakho-ke konke kuxhaswa
yizinhlangano ezinkulu nezinkampani, konke e-USA.

46:12.239 --> 46:21.360
Kodwa ekugcineni, lapha akwenzeki umehluko omkhulu, ngoba
nabo banethonya kwezombusazwe nasekunakekelweni kwezempilo.

46:21.360 --> 46:27.000
Futhi encwadini yami entsha, ngichaza
ngokuningiliziwe ukuthi le nxushunxushu yenzeke kanjani.

46:27.000 --> 46:33.360
Ngakho-ke, ngendlela ethile, indlela yokuphila
efanele uhlobo lwethu isusiwe ohlelweni

46:33.360 --> 46:37.800
lwezifundo, kuhlanganise nokuqeqeshwa kwezokwelapha.

46:37.800 --> 46:40.559
Kungani umthetho wokuncane ungasezebenzi lapha.

46:40.559 --> 46:49.199
Umthetho oyisisekelo wokuphila utholakala
kwezokwelapha ... awufundiswa kwezokwelapha.

46:49.199 --> 46:50.960
Akungeneki ukucabanga.

46:50.960 --> 46:55.401
Lokho... ngisho, wonke umakhenikhi wezimoto,
ngaphandle kokungahloniphi, uyazi ukuthi lapho imoto

46:55.401 --> 46:58.119
iphuka, kunezizathu ezimbalwa ezibangela lokho.

46:58.119 --> 47:04.172
Kodwa ekufundisweni kwezokwelapha, lapho imoto imisa,
njengoba kungathiwa, lapho ngitholakala nginesifo sokudangala,

47:04.172 --> 47:07.599
inketho eyodwa kuphela imishanguzo yokwelapha ukudangala.

47:07.599 --> 47:12.159
Azikho imibuzo yohlelo: Yebo, kungani kwavela ukudangala?

47:12.159 --> 47:16.599
Kungani kwavela izingane ezine-ATHS? Kungani i-autism yenzeka?

47:16.599 --> 47:23.920
Futhi kusukela nje lapho lezi zitofu zokugoma
ezigulweni zobuntwana, ezingadingekile nhlobo, sezilethelwe.

47:23.920 --> 47:30.000
Futhi yingakho inkinga ukuthi
kumele sibuze umbuzo othi 'kungani'.

47:30.000 --> 47:33.760
Futhi mhlawumbe manje sesiphendule kahle
kakhulu eminye imibuzo ethi 'kungani'.

47:33.760 --> 47:35.320
Ngiyabonga kakhulu ngempela.

47:35.320 --> 47:38.794
Yebo, lokho... kahle, usuthintile izinto
eziningi kangaka, empeleni kuyindawo

47:38.794 --> 47:41.159
entsha ngokuphelele uma kuziwa emininingwaneni.

47:41.159 --> 47:44.239
Lapho futhi lapho abazali abaningi bedikibala kakhulu.

47:44.239 --> 47:48.239
Kungani i-autism ikhona? Kungani i-ADHD ikhona, nokunye okunjalo?

47:48.239 --> 47:50.639
Lokho, kunjalo, kungaphandle komkhawulo walokhu kuxoxwa ngakho.

47:50.639 --> 47:53.199
Kodwa ngingase ngikukwazi ukukumema.

47:53.199 --> 47:56.599
Njengo-A, vele, incwadi yami entsha izonikeza izimpendulo.

47:56.599 --> 48:02.608
Kodwa angikwazi ukuphoqa muntu, ngokuthi, ngakho
angifuni ukuphoqa muntu ukuthi athenge incwadi yami,

48:02.608 --> 48:05.880
kodwa ngifuna... ngifundisa abantu kuzo zonke izigaba.

48:05.880 --> 48:10.305
Kukhona futhi izingxoxo ngalesi sihloko, vele. Muva
nje ngiphendule imibuzo engqungqutheleni

48:10.305 --> 48:13.239
ye-autism, futhi lokhu kuzovela esiteshini sami kungekudala.

48:13.239 --> 48:20.884
Nokho, ngesikhathi ngilungiselela ingqungquthela, ngachitha
isikhathi esiningi ngizilungiselela ngokutadisha indlela

48:20.884 --> 48:26.486
ehlelekile yokuvimbela nokwelapha
i-autism, ngemuva kwalokho ngafingqa zonke izifundo

48:26.486 --> 48:29.320
zesayensi emibhalweni enamakhasi ambalwa.

48:29.320 --> 48:31.320
Futhi ungakuthola konke lokhu kuwebhusayithi yami.

48:31.320 --> 48:39.286
Ngakho-ke vele uye kuwebhusayithi yami, www.michael-nehls.de,
bese ngaphansi kwe-Info uzothola yonke imininingwane

48:39.286 --> 48:43.239
ebalulekile ngalezi zihloko kanye nokwesekwa okufanele.

48:43.239 --> 48:51.719
Lokho kusho ukuthi awudingi ukuthenga incwadi kimi
okwamanje; kwanele nje ukuyibuka bese uthola ezinye izimvo.

48:51.719 --> 48:55.719
Nginenye imibuzo emfushane yokugcina.

48:55.719 --> 49:00.840
Wena ungubaba ngokwakho, unolwazi lonke, konke ukuqonda.

49:00.840 --> 49:09.599
Futhi uma manje ungatshela izinto ezintathu ezibaluleke
kakhulu, ngoba wawusho ngaphambilini ukuthi nathi siphila ngazo.

49:09.599 --> 49:16.440
Yiziphi izinto ezintathu ezibaluleke kakhulu
ongathi ziyisidingo kithi njengomndeni, ezinganeni zethu?

49:16.440 --> 49:26.719
Siyakushiya ngokuphelele, noma siphila ngaleyo ndlela,
noma siyidalela, siyayisekela. Ungasho ukuthini ngalokho?

49:26.719 --> 49:28.880
Ngakho-ke, okokuqala, hlala uphumule ngokuphelele.

49:28.880 --> 49:36.440
Ngakho-ke, noma kunjalo, ungawi ebubanjweni
bokucabanga ukuthi konke kumele kube okuphelele manje.

49:36.440 --> 49:41.679
Ukuze ngibe ngiqotho ngokuphelele, ngabona lokhu
cishe eminyakeni engu-20 noma engu-22 eyedlule.

49:41.679 --> 49:48.622
Kwathatha iminyaka engu-10 kuya kwengu-15 emva kokuqeda izifundo
zami zezokwelapha ukuze ngiqale ukuqonda ukuthi ngangifundiswe

49:48.622 --> 49:54.880
kanjani imibono ethile, ngokuthi, nokuthi kwakudingeka
ngakhe kabusha ngokuphelele ukuqonda kwami kwezokwelapha.

49:54.880 --> 49:59.000
Futhi ngaleso sikhathi, izingane zami
nazo zakhula zafinyelela eminyakeni yobusha.

49:59.000 --> 50:03.880
Lokho kusho ukuthi asizange
sisebenzise konke engikwaziyo namuhla.

50:03.880 --> 50:08.159
Futhi uma ngaba nezingane zezingane, ngabe ngizophumelela
kangcono, noma okungenani nginike izeluleko ezingcono.

50:08.159 --> 50:14.360
Kodwa angikudinga lokho, ngoba phakathi naleso sikhathi
izingane zami nazo sezifunde nami ukuthi yini ebalulekile.

50:14.360 --> 50:22.247
Kodwa njengoba manje sengikwazi lokhu, impela akubulali
ngokuphelele uma ungakwenza konke ngokuphelele, futhi ngakolunye

50:22.247 --> 50:27.079
uhlangothi kungaba yingozi uma uzama ukwenza konke ngokuphelele.

50:27.079 --> 50:35.412
Lokho nakho kudala ingcindezi enkulu, ngoba ngokushesha uqeda
usendaweni ethile – yini ebizwa kanjani futhi, hhayi

50:35.412 --> 50:41.362
i-normorexia, kunegama layo, hhayi i-anorexia,
kodwa lokhu... – lapho uzama ukwenza konke

50:41.362 --> 50:45.559
okuphathelene nokudla kwakho nokuziphatha kwakho kuphelele.

50:45.559 --> 50:47.719
Futhi-ke impilo ayisasejabulisi.

50:47.719 --> 50:53.360
Futhi empeleni yilokho okubaluleke kakhulu empilweni,
ukuthi kujabulise, yebo, ukuthi uzijabulise ngangokunokwenzeka.

50:53.360 --> 50:59.840
Futhi lapho kwenzeka okuthile okubi, uyakwazi
ukukwamukela, ufunde kukho, bese uphinde uthole injabulo.

50:59.840 --> 51:05.000
Futhi yingakho kubalulekile kakhulu ukuphumula, kubalulekile
kakhulu, ngisho kubalulekile ngempela, ngempela kakhulu.

51:05.000 --> 51:10.280
Kukhona izinto ezimbalwa ezibaluleke
ngokuphelele ongazitholi ekudleni okujwayelekile.

51:10.280 --> 51:17.880
Impela, zisekhona etafuleni lethu, futhi ngihlala
ngikhuluma nge-omega-3, i-vitamin D kanye nelithi.

51:17.880 --> 51:22.071
Futhi-ke empeleni unikezwe kahle kakhulu,
kodwa-ke, ngokuya ngokudla kwakho, kungenzeka

51:22.071 --> 51:25.199
usenokuntuleka kwe-selenium nokuntuleka kwe-zinc.

51:25.199 --> 51:27.320
Kodwa yilokho nje indlela izinto ezinjalo ngayo.

51:27.320 --> 51:32.747
Futhi, vele, okubusa yilokho engikubiza ngokuthi
isu likaMethuselah, okusho ukuthi ngiyazi ukuthi

51:32.747 --> 51:35.880
ukudla okunempilo akuyona yodwa into ebalulekile kithi.

51:35.880 --> 51:38.800
Kufanele futhi ucabangele ukuxhumana
komphakathi, abantu abaphatha ngayo omunye nomunye ... .

51:38.800 --> 51:45.119
Kodwa lokhu kulula uma ungenazo iziphene, ngoba
uphumule kakhulu ekuxhumaneni kwakho nabanye.

51:45.119 --> 51:48.920
Awucindezeleki ngokushesha uma umuntu enombono ohlukile.

51:48.920 --> 51:57.599
Futhi lokho kusho ukuthi ukuxhumana nabantu kubaluleke kakhulu,
ukuthi ubhekane nezinkinga, uzixoxe ngazo, ungazigwemi nje.

51:57.599 --> 52:04.159
Yebo, sonke siyadlala kancane ezemidlalo
futhi sizama ukuhlala sisebenzisa umzimba.

52:04.159 --> 52:09.559
Futhi njengoba umhlaba ugula kangaka futhi sifuna
ube ngcono kancane, ngokwemvelo sinenjongo empilweni.

52:09.559 --> 52:15.480
Futhi kubalulekile kakhulu ukuba nento ongayenza njalo.

52:15.480 --> 52:17.199
Ngiyabonga kakhulu ngempela.

52:17.199 --> 52:25.199
Ngakho-ke, siyabonga ngokusihambisa kulo hambo olujabulisayo,
njengoba nawe uqobo wakutsho, nokuchaza okuningi lapha.

52:25.199 --> 52:27.599
Ngiyabonga kakhulu ngesikhathi sakho.

52:27.599 --> 52:28.719
Yebo, ngiyabonga.

52:28.719 --> 52:31.039
Ngisho ingqungquthela oyihlelayo.

52:31.039 --> 52:35.295
Kufanele ngivume, lapho ngizwa ngakho,
ngavuma ngokushesha, nakuba njengamanje nginqaba

52:35.295 --> 52:37.760
konke okunye ngoba kumele ngibhale le ncwadi.

52:37.760 --> 52:43.767
Kodwa nginhlonipho enkulu kakhulu ngalokho
okwenzayo, futhi ngithemba ukuthi ngokusiza

52:43.767 --> 52:48.119
kwababhalisile bami, sizokushicilela nakwisayithi yami.

52:48.119 --> 52:54.270
Sifuna ukuthi abantu abaningi ngangokunokwenzeka
bathi, yebo, ngizoya lapho, ngizotshela abanye

52:54.270 --> 52:58.840
ngalokho, futhi ngethemba umhlaba wonke uzobe ekubukele.

52:58.840 --> 53:00.679
Ngiyabonga kakhulu, ngempela.

53:00.679 --> 53:04.519
Futhi ngibingelela umkakho ngokukhethekile namuhla.

53:04.519 --> 53:05.719
Ngiyabonga kakhulu.

53:05.719 --> 53:06.639
Ngiyabonga.

53:06.639 --> 53:19.559
Lapho isiphepho sivunguza kithi futhi ukungabaza kuvuka,
sibambelela ngokuqinile futhi sithola amandla ekuphileni.

53:19.559 --> 53:32.159
Siphuma ithemba, sakha amabhuloho
othando, sibumba ikusasa, umhlaba ongenamimpi.

53:32.159 --> 53:43.719
Sibhala amaresiphi, futhi kuwo kubhalwe: impilo,
uthando, inkululeko, yilokho kuphela okubalulekile.

53:43.719 --> 53:50.800
Kungafezeka kuphela ngokubambisana njengeqembu.

53:50.800 --> 53:56.239
Iziphefumulo ezinhle zidonswa ngomunye komunye ngomlingo.

53:56.239 --> 54:03.880
Kungenziwa kuphela ndawonye, njengeqembu.

54:03.880 --> 54:09.539
Othandweni nokuthuleni, isandla nesandla.

54:16.920 --> 54:30.000
Lapho umhlaba usibhekisa kithi inselelo,
siyavuka sinesibindi ezinhliziyweni zethu nokholo kulo.

54:30.000 --> 54:42.880
Izibani ezisemthunzini zisibonisa indlela
yokuguqula umhlaba; akukaze kube sekwephuzile ngalokho.

54:42.880 --> 54:48.159
Izidalwa zomlingo ziphulukisa ubuhlungu.

54:48.159 --> 54:55.320
Sihlangene manje nangaso sonke isikhathi, sonke sesikulungele.

54:55.320 --> 55:06.920
Sibhala amaresiphi, futhi kuwo kubhalwe: impilo,
uthando, inkululeko – yilokho kuphela okubalulekile.

55:06.920 --> 55:14.000
Kungenziwa kuphela ndawonye, njengeqembu.

55:14.000 --> 55:19.559
Iziphefumulo ezinhle zidonswa ngomunye komunye ngomlingo.

55:19.559 --> 55:27.079
Kungenziwa kuphela ndawonye, njengeqembu.

55:27.079 --> 55:30.280
Othandweni nokuthuleni, isandla nesandla.
