פֿון 1945 ביז הײַנט זענען געווען מער ווי טויזנט מלחמות און שלאַכטן און פֿאַרשיידענע אַנדערע זאַכן.
און איך באַמערק אַז זיי זענען פֿאָרזיכטיק מיטן וואָרט שלום, ווײַל זיי דאַרפֿן מלחמה.
און איך וויל זײַן אַ פרעזידענט פֿון שלום.
און די רומענישע מענטשן דעמאָנסטרירן איבעראַל, זיי דעמאָנסטרירן פֿאַר דער גאַנצער וועלט, אַז דאָס איז מעגלעך.
ווײַל דער סיסטעם, נישט נאָר אין רומעניע נאָר איבעראַל, פֿאַרשטייט נישט, דערקענט נישט און וויל נישט
אָננעמען אַז די מענטשן האָבן ביידע אַ קול און מאַכט.
עס איז מעגלעך צו טוישן.
צײַטווייליקער אָפּשטעל פֿון דער פּרעזידענט־וואַל אין רומעניע:
עס איז נישט געווען קיין מאַניפּולאַציע אָדער אומרעגולערקייטן בײַ די וואַלן, און אַ ווידערציילונג פֿון די
שטימען באַשטעטיקט דעם רעזולטאַט פֿון דער ערשטער רונדע.
דער אומאָפּהענגיקער פּרעזידענט־קאַנדידאַט קאַלין דזשאָרדזשעסקו האָט געהאַט אַ גוטע געלעגנהייט צו ווערן רומעניעס
נײַער פּרעזידענט אין דער צווייטער רונדע פֿון די וואַלן.
די ערשטע ציילונגען און פּראָיעקציעס זעען אויס צו באַשטעטיקן דעם טרענד זייער קלאָר.
אָבער דאַן שטעלט דער קאָנסטיטוציאָנעלער געריכט די וואַלן אָפּ און באַפֿעלט נײַע וואַלן.
מען פֿרעגט זיך פֿאַרוואָס?
צי זענען דאָ כּוחות אין אַרבעט וואָס זענען אומצופֿרידן מיט דזשאָרדזשעסקוס שטעלונגען וועגן דעם קריג מיט
רוסלאַנד, דעם קאָראָנאַווירוס אָדער דעם CO₂-שווינדל?
פֿאַר די רומענישע באַפעלקערונג איז דער קאָנטראָווערסעלער וואַל־פֿאַרבאָט אַ גענוג סיבה צו פֿאַרברענגען וואָכן
אויף די גאַסן אין שטיצע פֿון זייער קאַנדידאַט דזשאָרדזשעסקו.
בעת זײַן באַזוך אין דײַטשלאַנד דעם 11טן יאַנואַר 2025 האָט דער פּרעזידענט־קאַנדידאַט קאַלין דזשאָרדזשעסקו זיך גענומען
די צײַט צו ענטפֿערן פֿראַגעס פֿון Kla.TV אין אַ אינטערוויו.
ברוכים הבאים, ד״ר געאָרגעסקו, דאָ אין דײַטשלאַנד און דאָ בײַ Kla.TV.
אַ דאַנק פֿאַרן מיטקומען.
אַ גרויסן דאַנק פֿאַר דער איינלאַדונג צו פֿרײַער טעלעוויזיע, נישט נאָר אין דײַטשלאַנד, נאָר מסתּמא איבער גאַנץ אייראָפּע.
יאָ, מיר ווייסן אַז איר לויפֿט פֿאַר פּרעזידענט אין רומעניע און אַז איר האָט געוווּנען די ערשטע רונדע
פֿון די וואַלן אין אָנהייב דעצעמבער 2024 לעצט יאָר.
אָבער דאַן איז די וואַלן אָפּגעשטעלט געוואָרן דורך רומעניעס העכסטן געריכט.
קענסטו ביטע דערקלערן וואָס איז געשען בײַ די וואַלן און נאָך זיי, און עס אַ ביסל אין קאָנטעקסט שטעלן?
וואָס איז דאָרט געשען? וואָס פֿאַר פֿאַרבינדונגען קען מען דערקענען?
טאַקע. קודם־כּל, יאָ, עס איז גאָר קלאָר אַז די וואַלן זענען, לאָמיר זאָגן, אומלעגאַל און
אומקאָנסטיטוציאָנעל אָפּגעזאָגט געוואָרן דעם 6טן דעצעמבער.
און דאָס איז, כמובן, ווײַל דער סיסטעם האָט מורא פֿון גרויסע ענדערונגען, פֿון טראַנספֿאָרמאַציע.
און דאָ האָבן מיר צוויי זאַכן וואָס זענען זייער וויכטיק: דער ערשטער פּרעצעדענט, כמובן.
דער ערשטער פּרעצעדענט איז זייער קלאָר, דער פּרעצעדענט פֿאַר וואָס זיי האָבן ביז איצט
געטאָן – דאָס הייסט, וואָס דער סיסטעם האָט געטאָן.
דאָס קען פּאַסירן איבער גאַנץ אייראָפּע און אַרום דער וועלט.
אָבער אויך דער צווייטער פּרעצעדענט פֿאַר וואָס מענטשן האָבן געטאָן.
ווײַל דער סיסטעם – און איך וויל דעם פּונקט באַטאָנען – ווײַל דער סיסטעם, נישט נאָר אין רומעניע, נאָר איבעראַל,
פֿאַרשטייט נישט, דערקענט נישט און וויל נישט אָננעמען אַז די מענטשן האָבן ביידע אַ קול און מאַכט.
יאָ.
און רומעניע און די רומענישע מענטשן ווײַזן איבעראַל, זיי ווײַזן דער גאַנצער וועלט, אַז דאָס איז מעגלעך.
אין דעם זינען אַז אונדזער קול איז וויכטיק.
און אונדזער קול איז אויך וויכטיק.
זיי ווײַזן פשוט איבעראַל אַז די מענטשן האָבן מאַכט און אַ קול.
און איך בין, כמובן, זייער צופרידן אַז פילע לענדער, טאַקע די גאַנצע וועלט, האָבן דאָס אנערקענט.
און דאָס איז אַ זייער וויכטיקער אָנזאָג פֿון די רומענישע מענטשן.
ווײַל דער פּרעצעדענט געלט אויך פֿאַר דעם סיסטעם.
ווײַל וואָס פּאַסירט אין רומעניע, וואָס זיי באַפֿעלן דורך דעם רומענישן קאָנסטיטוציאָנעלן געריכט, קען פּאַסירן אין יעדן לאַנד.
און, פֿאַרשטייט זיך, איז עס אויך זייער געפֿערלעך.
דאָס איז דער שאָדן וואָס איז געטאָן געוואָרן ביז איצט.
און, כמובן, האָב איך נישט געזען צו פילע רעאַקציעס פֿון אויסלאַנד.
די רומענישע מענטשן זענען גוט באַוווסט אַז דאָס איז אַ פּוטש, באַפֿעלן דורך אויסלענדישע מאַכטן
און דורכגעפֿירט דורך דעם אָליגאַרכישן סיסטעם.
איך האָב שטענדיק געזאָגט אַז איך בין קעגן דעם אָליגאַרכישן סיסטעם, איך בין קעגן OAK
(אָפֿן צוטריט צו וויסן) און איך בין קעגן LGBTQ.
איך בין פֿאַר רומעניע. איך בין פֿאַר מײַן לאַנד.
און דאָס איז די ריבונות אויף וואָס מיר אַלע מוזן אָפּמערקזאַם זײַן.
און דאָס איז וואָס איז געשען. ביז איצט.
אַזוי זענען געווען צוויי איבערראַשונגען.
מיר זענען געווען איבערראַשט אַז זיי האָבן אָפֿן איגנאָרירט די קאָנסטיטוציע און אָפּגעשטעלט די שטימע.
אָבער זיי זענען אויך געווען איבערראַשט, אַז די מענטשן זענען געווען אַזוי גלײַך.
דאָס איז געווען דער גרעסטער איבערראַשונג, ווײַל זיי האָבן נישט געגלייבט אַז דאָס קען טאַקע פּאַסירן. און עס האָט טאַקע פּאַסירט.
אגב, אין אָנהייב האָבן די אָפּשטימונגען געוויזן ווייניקער ווי 1% שטיצע פֿאַר מיר ווי אַ אומאָפּהענגיקער קאַנדידאַט.
און אפילו אין דעם לעצטן מאָמענט האָבן זיי גאָרנישט געזאָגט.
איך מײן, נאָר פֿון, למשל, ווייניקער ווי 1% ביז 3%. און דערנאָך (לויט די מעדיע) אַ ביסל ביז 5%, ביז 6%, ביז 8%. אָבער נישט מער.
און צום סוף איז עס געווען... איך מיין, עס איז געווען (לויט די מעדיע) בערך 23 אָדער 24 פּראָצענט.
וואָס איך זיכער וויל זאָגן איז אַז ליגנס זענען בכלל געאײַלט.
דער אמת וואַרט. אַזוי וואַרטן מיר.
ווייל דער אמת האָט שוין כּמעט צוויי טויזנט יאָר געוואַרט.
און עס איז צײַט. עס איז צײַט פֿאַר ענדערונג.
און זיי קענען נישט זען אַז דאָס וועט פּאַסירן איבעראַל.
מענטשן, מענטשלעכע באַשעפֿענישן, מוזן זײַן פֿרײַ, ווי עס איז געמיינט – זיי זענען געבוירן געוואָרן פֿון גאָט.
און זיי קענען נישט פֿאַרשטיין דאָס, דער סיסטעם.
און עס איז וויכטיק – דאָס וואָס פּאַסירט הײַנט, אין אונדזער צײַט, ווײַל מיר קענען זען מיט אונדזערע אייגענע אויגן – פּונקט ווי מיט
דער "פּאַנדעמיע", וואָס עס זאָל ניט זײַן – לאָמיר עס רופֿן די "קאָוויד־סיטואַציע". מיר
קענען זען וואָס איז אמת און וואָס איז אַ ליגן.
און מיר קענען פֿאַרגלײַכן וואָס פּאַסירט מיט אונדזערע אייגענע אויגן.
(הממ.) אַזוי געפֿינען מיר זיך – איך בין זיכער דערפון – אין אַ ווונדערלעכן מאָמענט, אין אַ ווונדערלעכער צײַט.
עס איז אַ צײַט פֿאַר גרויסע ענדערונגען. באַזונדערס פֿאַר אונדזער אייגענע לעבן.
ווייל, ווי איך האָב געזאָגט אין מײַן קאַמפּאַניע, מיר הייבן אָן מיט דער קליינער משפּחה וואָס מיר אַלע האָבן און
גייען ווײַטער צו דער גרויסער משפּחה וואָס איז דאָס לאַנד.
און עס איז די זעלבע פאַרוואַלטונג פֿון דער סיטואַציע. דו ווייסט דאָס, נישט אַזוי?
דו זאָרגסט פֿאַר דײַן אייגענער משפּחה. דו מוזט זאָרגן פֿאַר דײַן אייגענעם לאַנד.
דאָס זענען די איינציקע זאַכן וואָס דו מוזט טאָן. גאָרנישט אַנדערש.
יאָ. זייער גוט. די אייניקייט מוז טאַקע אויף ביידע לעוועלן באַשיצט ווערן.
וואָס וועגן דעם סיסטעם וואָס דראָט?
קענט איר זאָגן אַ פּאָר ווערטער וועגן פֿון וואַנען די סכּנה קומט, אָדער וועגן די וואָס האָבן
איבערגעטרעטן דעם געזעץ אין רומעניע אין אָנהייב דעצעמבער…
יאָ, זיכער. ווי איך האָב געזאָגט, די רומענישע מענטשן זענען נאַטירלעך באַוווסט אַז דאָס איז דער רעזולטאַט פֿון אַ
באַשלוס וואָס איז געמאכט געוואָרן אין אויסלאַנד און דורכגעפֿירט געוואָרן דורך דעם אָליגאַרכישן סיסטעם אין רומעניע.
וואָס איך מיין דערמיט איז אַז אין אייראָפּע איז שווער צו זאָגן אַז מיר האָבן פֿירער.
מיר האָבן מענטשן אין מאַכט אָדער פּופּעטן – ווי אין רומעניע, פּופּעטן.
פֿאַרשטייט זיך, דאָס געלט נישט נאָר פֿאַר רומעניע, נאָר בכלל גערעדט, יאָ.
מענטשן האָבן דאָס דערקענט, און זיי זענען זינט דעם אָנהייב, זינט דעם 6טן דעצעמבער, אויף די גאַסן.
יאָ. די רומענישע מענטשן זענען אויף די גאַסן.
אָבער נישט נאָר אין רומעניע. איך האָב עס אויך געזען אין פֿראַנקרײַך אין פילע ערטער, און אויך אין דײַטשלאַנד, איבעראַל.
דו ווייסט וואָס איך רעד וועגן.
און דאָס איז דערמוטיקנדיק, און עס איז אויך זייער וויכטיק פֿאַר אונדז צו זאָגן אַז די כוואַליע ווערט גרעסער און גרעסער.
עס איז אַ שנייבאַל־עפעקט. און דאָס איז דער פּרעצעדענט, וועגן וועלכן איך רעד.
עס איז נישט נאָר וועגן דעם סיסטעם. דער וויכטיקסטער פאַקטאָר וואָס מיר רעדן וועגן איז מענטשן.
און אַלעמען אַרום דער וועלט האָט געזען אַז עס איז מעגלעך.
עס איז מעגלעך צו טוישן. וואָס זאָל מען טוישן?
טאַקע צו טוישן דעם פאַקט אַז מיר מוזן קודם זאָרגן פֿאַר אונדזער משפּחה.
און דאָס איז ריבונות.
און אויב דאָס איז דיין משפּחה, דאַן געלט דאָס זעלבע אויך פֿאַר דער פֿאַרברייטערטער משפּחה און פֿאַרן לאַנד, ריכטיק?
און אַלע זיי זענען מודע דערפֿון.
און מיר אַלע פֿאַרשטיין אַז דאָס איז טאַקע מעגלעך.
איך גלייב אַז די רומענישע מענטשן עפֿענען די טויערן פֿון פֿרײַהייט. דאָס איז מײַן שטעלונג.
דערצו איז די אַנדערע סיבה פֿאַר וואָס זיי שטענדיק מורא האָבן, אַז איך האָב פֿון אָנהייב אָן געזאָגט: איך האָב גערעדט וועגן שלום.
און איך באַמערק אַז זיי זענען אָפּגעהיט פֿון דעם וואָרט "שלום", ווײַל זיי דאַרפֿן מלחמה.
און איך וויל זײַן אַ פרעזידענט פֿון שלום. פּונקט!
און זיי האָבן מורא דערפֿון, ווײַל זיי דאַרפֿן דעם קריג.
און מיט דער סיטואַציע איז קאָרופּציע איבעראַל אַנטדעקט געוואָרן.
און מיר פֿאַרשפּרייטן די כוואַליע פֿון כּבֿוד און גאווה, ווערטער וואָס זענען נישט אין דעם ווערטערבוך פֿון דעם סיסטעם.
זיי האָבן נישט די ווערטער. אָבער מיר האָבן די ווערטער.
און ווײַל מיר האָבן די ווערטער. מיר גלייבן שטאַרק אין זיי.
ווייסטו וואָס מאַכט דעם חילוק?
דער חילוק איז: איך גלייב שטאַרק אין וואָס איך זאָג.
זיי גלייבן נישט וואָס זיי זאָגן. עס איז פשוט אַ ליגנט.
און מיר רעדן וועגן אמתע גלויביקע (מענטשן מיט איבערצײַגונגען). און זיי זענען הײַנט איבעראַל. אמתע גלויביקע.
פּונקט וואָס מיר האָבן געטאָן אין רומעניע, וועט זיכער באַלד איבעראַל פּאַסירן, און זיי האָבן זייער מורא דערפֿון.
עקסטרעם מורא
אַזוי קען רומעניע איצט זײַן אַ פּיאָניר אין דער אַנטוויקלונג.
און וואָס זענען אייערע צילן פֿאַר אַ פּרעזידענטשאַפֿט אין רומעניע?
וואָס זענען אייערע האָפֿענונגען און וואָס איז אייער וויזיע פֿאַר רומעניע?
ערשטנס און העכסטנס איז שלום. שלום קומט בעיקר פֿון אונדז.
יאָ, דאָס איז אַ זייער וויכטיקע טעמע.
דאָס איז זייער וויכטיק! שלום!
דו ווייסט, איך דינע שוין כּמעט זיבעצן יאָר בײַ די פֿאַראייניקטע נאַציאָנען, און אין אַלע קאָנפֿערענצן, זיצונגען
אָדער וואָס־אימער איך האָב געהאַט, איז עס געווען שלום.
ער האָט נאָר געדאַרפֿט בלײַבן אין דער ווינקל און וואַרטן ביז מען וועט מיט אים רעדן, אָבער ער האָט נישט.
מענטשן האָבן גערעדט וועגן שלום, אָבער אין דער אמת איז עס נישט געווען וועגן שלום.
און שלום, ווי איך האָב געזאָגט, איז פשוט געצווונגען געבליבן אין ווינקל און וואַרטן, און
קיינער האָט אים נישט געזאָגט: "ביטע, רעד!"
און דאָס איז געשען אַלע מאָל.
דערצו איז די פֿאַראייניקטע נאַציאָנען אין 1945 געגרינדעט געוואָרן מיט אַ פּשוטן ציל: שלום.
דאָס איז געווען נאָך דער צווייטער וועלט־מלחמה, וואָס יעדער ווייסט וועגן – מיר ווייסן דאָס.
און פֿון 1945 ביז הײַנט, ווען מיר פֿירן דעם אינטערוויו, זענען געווען מער ווי טויזנט
מלחמות און שלאַכטן און פֿאַרשיידענע אַנדערע זאַכן.
און איך האָב נישט געזען די פֿאַראייניקטע נאַציאָנען אין מאָסקווע, אָדער אין קיִעוו, אָדער אין וואַשינגטאָן צו דיסקוטירן שלום.
ווײַל דאָס איז געווען איר טעמע, שלום.
און מיר האָבן דערצו בײַגעטראָגן – אַלעמען, דו און איך.
ווײַל אונדזערע לענדער האָבן בײַגעשטײַערט און האָבן שטענדיק בײַגעשטײַערט צום שלום, אָבער דאָס איז שוין נישט דער פאַל.
קוקט וואָס פּאַסירט אין אַפֿריקע, אין אַזיע, איבער דער גאַנצער וועלט, נישט נאָר אין אוקראַיִנע.
און פֿאַרשטייט זיך, אויב... און אינטערנאַציאָנאַל – טאַקע, די הויפּטשטראם־מעדיע האָט מיך געפרעגט: וואָס וועסטו טאָן
ווען דו וועסט זײַן פּרעזידענט אין זאַך שטיצן אוקראַיִנע?
איך האָב געזאָגט אַז איך וועל אויפהערן צו שטיצן אוקראַיִנע, ווײַל איך וועל קודם זאָרגן פֿאַר מײַן משפּחה.
פארוואס זאָל איך זאָרגן פֿאַר אַנדערע? עס איז טאַקע נישט מײַן מלחמה.
און זיי זענען דערפֿאַר פאַרצווייפלט. אַזוי איז דאָס נומער איין: שלום.
נומער צוויי איז גאַנץ פּשוט: די עקאָנאָמיע בכלל איז נישט עפּעס – ווי זאָל איך עס זאָגן – זייער קאָמפּליצירט און שווער.
דו מוזט פשוט טאָן וואָס דו האָסט שוין געטאָן און ווייטער טאָן דאָס מיט דײַן אייגענער משפּחה.
זאָרג קודם פֿאַר דײַן משפּחה, זאָרג זיך נישט וועגן דײַנע שכנים, נאָר זאָרג קודם פֿאַר דײַן משפּחה און
דערנאָך פֿאַר דײַנע שכנים, דײַנע שכנים, וואָס עס איז.
אַזוי מוזן מיר זאָרגן פֿאַר זיך; ניצן אַלץ וואָס מיר האָבן פֿאַר אונדזער אייגענע צילן און דאַרפֿענישן,
און ווען די עקאָנאָמיע בליעט, קענען מיר העלפֿן אַנדערע.
ריכטיק? (יאָ.) און דאַן קענסטו עפּעס געבן צו אַנדערע, אָבער נישט – עס זאָל נישט זײַן קיין פרעמדע וואָס
מוזן קאָנטראָלירן מײַן עקאָנאָמיע, מײַן משפּחה. ניין.
איך מיין, עס איז עמעצער פֿון דרויסן וואָס קומט אַרײַן אין מײַן הויז און זאָגט מיר צו זאָרגן פֿאַר דײַן משפּחה.
ווי איז דאָס מעגלעך? ניין, דאָס איז נישט מעגלעך.
אַזוי האָבן די רומענישע מענטשן געזאָגט: "שטעל אָפּ."
אַזוי איז דאָס וואָס איך טו: שלום און משפּחה – מיר זאָרגן פֿאַר אונדזער אייגענע משפּחה.
וועגן דער פֿראַגע פֿון שלום: וואָס מיינט איר וועגן דער נאטאָ־אָנוועזנהייט אין קאָנסטאַנטאַ און דעוועסעלו
– וואָס מיינט איר וועגן די מעגלעכע פאָקאַל־פּונקטן?
יאָ, איך פֿאַרשטיי די פֿראַגע.
מיר זענען צופרידן צו זײַן טייל פֿון נאטאָ און דער אייראָפּעישער פאראייניקונג, ווײַל נאטאָ בפרט איז אַ
פאַרטיידיקונגס־אָרגאַניזאַציע – דאָס הייסט, אין דעם זין פֿון "נאַטירלעך, צו באַשיצן זיך".
איך האָב נאַטאָ נישט געזען ווי אַ "אָפֿענסיווע" אָרגאַניזאַציע אין דער קאָנסטיטוציע.
אויב עס איז "אַגרעסיוו", אַטאַקירט עס אונדז. און דאָס איז נישט ריכטיק!
און וואָס באַטרעפֿט די מיליטערישע באַזע, דאַרפֿן מיר זי אָפּשאַצן.
אולי מיר דאַרפֿן זיי פֿאַרבעסערן, אולי מיר דאַרפֿן אַ ביסל מער.
איך ווייס נישט, אָבער מיר מוזן אָפּשאַצן וואָס דאָרט איז.
מיר מוזן, ווי זאָל איך עס זאָגן, מיר מוזן זײַן באַוווסט אַז רומעניע קומט ערשט.
אונדזער משפּחה קומט ערשטער.
פֿון איצט אָן מוזן מיר דיסקוטירן אַלץ אַנדערש.
נישט נאָר די נאטאָ מיליטערישע באַזעס. אַלץ. אַזוי דאָ זײַנען מיר.
און לויט דעם, איך מיין אַז יעדער לאַנד, יעדער לאַנד, מוז דאָס זעלבע טאָן.
איך מיין, עס זענען נישט קיין אַנדערע וואָס באַפֿעלן וואָס דו מוזט טאָן.
דו מוזט וויסן וואָס צו טאָן פיל בעסער ווי זיי.
אין אַלגעמיין, קען די וועלט און דער פּלאַנעט זיכער צופֿרידן מאַכן אַלע אונדזערע באַדערפֿענישן.
אָבער עס קען אונדזער גריידיקייט אויך נישט צופֿרידן מאַכן.
דאָס איז אוממעגלעך. און מיר מוזן אויסמעקן דעם גריידיקייט.
וואָרעם עס איז אַ מאָמענט ווען דו האָסט אַ באַציִונג מיט גאָט, און דאָס איז גענוג צו פֿאַרשטיין דײַן ציל אין דעם לעבן.
יאָ. און אין פֿאַרבינדונג מיט דער לעצטער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע, איז אַ סך פאַלש געגאַנגען.
וואָס מיינסטו, וואָס מען זאָל טאָן וועגן דעם?
וואָס וואָלט געווען אַ פּאַסיקער וועג צו באַהאַנדלען די געשעענישן?
נו, איך זאָג נישט געשעעניש.
אולי איז עס געווען אַ פאַרברעכן קעגן דער מענטשלעכקייט.
אָבער אין יעדן פאַל מוז מען דאָס זייער שטרענג אָפּשאַצן, די סיטואַציע וואָס איז שוין איבער אין דעם
זינען אַז קיינער האָט נישט געפרעגט עפּעס וועגן דעם.
אָבער עס זענען געווען אַ סך זאַכן וואָס דאַרפֿן ווערן געשאַצט זייער, זייער הויך.
און העכער אַלץ, ווער זאָל עס דורכפֿירן.
ווײַל עס איז גאָר קלאָר אַז עס זענען אַ סך פּראָבלעמען איבעראַל און אַ סך נעגאַטיווע באַמערקונגען פֿאַר אַ סך מענטשן.
אין יעדן פֿאַל, ווײַזט אונדז די סיטואַציע – די קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע־סיטואַציע – אויך די
פּאָזיטיווע זײַט, אין דעם זין אַז מיר... מיר האָבן געזען אַז קאָרופּציע איז אַנטפּלעקט געוואָרן.
ריכטיק
און מענטשן ווייסן וואָס רעגירונגען קענען טאָן און ווי קאָרומפּירט וויסנשאַפֿט קען זײַן ווען זי הערט צו רעגירונגען
אָדער צום אָליגאַרכישן סיסטעם אַנשטאָט זאָרגן פֿאַר מענטשן.
יאָ, זיכער.
אַזוי איז עס נאָר אַ זאַך פֿון צײַט.
אָבער אין יעדן פאַל האָבן מיר געהאַט העלדן וואָס, ווי איך האָב געזאָגט, האָבן פאַרלוירן
זייער לעבן צוליב די קרימינעלע אַקטן פֿון אַנדערע.
אַז אַלע רעדן דערפֿון, אָבער קיינער האָט נישט די מוט צו זאָגן אַז דאָס איז געשען.
מיר מוזן קלאָר זײַן אַז דאָס איז פֿאַר אונדזער אייגענע צילן, פֿאַר דער צוקונפֿט, כדי בעסער פֿאַרשטיין ווער מיר
זענען און ווער קאָנטראָלירט אָדער באַשטימט אונדזער לעבן.
מיר מוזן קאָנטראָלירן אונדזער אייגענע לעבן, נישט די פֿון אַנדערע.
דאָס איז אַ וויכטיקער פּונקט אין דער סיטואַציע, יאָ.
אַזוי איז דאָ אַ פאַרברעכן אַנטדעקט געוואָרן, און מענטשן לערנען דערפֿון.
דו לערנסט דערפון – דאָס איז געווען אַ לעקציע, דאָס איז געווען מײַן מיינונג דערפון.
אָבער אויסער דעם האָבן מיר געהאַט אַ סך דראַמע, און זיכער מוזן מיר זײַן מודע אַז עס זענען מענטשן וואָס האָבן
פֿאַרלאָזט דאָס לעבן – נאָר צוליב פּאָליטישע באַשלוסן.
יאָ. אַ לעצטע פֿראַגע.
וואָס זעט איר פֿאָר ווי די קומענדיקע שריט פֿאַר אײַער פּרעזידענט־קאַמפּאַניע און פֿאַר אײַערע צילן?
קודם־כּל איז אונדז קלאָר, כמובן, אַז זיי ווילן אויפשטעלן אַ דיקטאַטור־צײַט.
און, כמובן, מוזן מיר קעמפן פֿאַר אונדזערע רעכטן, פֿאַר אונדזער פרייהייט, פֿאַר אונדזער דעמאָקראַטיע
אויף דעם מערסטן אָנשטענדיקן אופֿן וואָס מעגלעך איז.
מיר קענען נישט אָננעמען אַז דער צווייטער שטימצעטל איז אָפּגעשטעלט, דערפֿאַר זוכן מיר דעם צווייטן שטימצעטל דורך לעגאַלע מיטלען.
און, כמובן, מיר פאַרלאָזן זיך אויף אונדזערע רעכטן פֿאַר דער צוקונפֿט, ווי איך האָב געזאָגט.
אַזוי... וואָס פּאַסירט אין רומעניע, ווי אויב אין אַ דיקטאַטור־צײַט, קען פּאַסירן אין יעדן אַנדערן לאַנד.
דער קומענדיקער שריט – און מיר זענען איצט – און פּונקט וואָס מיר האָבן איצט געטאָן, און וואָס מיר דאַרפֿן טאָן, איז:
אין דער ראַם פֿון דער געריכטלעכער סיסטעם קעמפֿן מיר נישט נאָר אין רומענישע געריכטן, נאָר אויך
אין אינטערנאַציאָנאַלע אייראָפּעיִשע געריכטן.
אַזוי לאָמיר ווייטערגיין ווי מיר זײַנען און וואַרטן – פּונקט ווי איך האָב געזאָגט, "דער אמת וועט וואַרטן".
אַזוי איז עס בכלל נישט קיין פּראָבלעם (עס איז קלאָר), אַז דער ענדערונג וועט זייער באַלד פּאַסירן.
יאָ, מיר וועלן פאָרזעצן, מיר וועלן פאָרזעצן.
דאָס איז דער וויכטיקסטער ענטפֿער אויף אייער פֿראַגע – מיר וועלן ווײַטער זײַן באַוווּסט פֿון דער סיטואַציע און אונדזערע רעכטן.
מיר גלייבן נאָך אלץ אין אונדזער כּבֿוד־האנוש, אין אונדזער כּבֿוד ווי מענטשן, און מיר גלייבן אין אונדזער לאַנד און אין גאָט.
יאָ, און וואָס פֿאַר אַ ראָלע וועלן מענטשן שפּילן אין די קומענדיקע טריט?
צו זײַן אמתע גלויביקע: ערשט גלייב שטאַרק אין זיך אַליין, און ווען דו גלייבסט אין זיך אַליין און האָסט די האַלטונג,
קענסטו עס איבעראַל פֿאַרשפּרייטן – דער פּרינציפּ פֿון לעבן.
ווייל ווען דו הערסט פֿון אַנדערע וואָס דו מוזט טאָן, האָט עס קיין ווירקונג.
דו מוזט שטאַרק גלייבן אין זיך, און דיין באַציִונג מיט גאָט איז דער וויכטיקסטער טייל.
מיט וואָס פּאַסירט אין רומעניע, ווײַזן מיר אַז מיר שפּילן נישט קיין שפּילן!
מיר גלייבן שטאַרק אין אונדזער לעבן, אין אונדזער לאַנד, וואָס מיר האָבן נישט באַקומען פֿון בריסל, נישט פֿון
וואַשינגטאָן, נאָר פֿון גאָט, וואָס איז אַ גייסט פֿון ליבע.
מיר מוזן גלייבן אין ליבע! מיר מוזן גלייבן אין גאָט, און מיר מוזן גלייבן אין זיך.
דאָס איז דער וויכטיקסטער פּונקט – אַנדערש קענען מיר גאָרנישט טאָן!
מענטשן מוזן דעריבער וויסן ווער זיי זענען.
וואָס איז אונדזער ראָלע? וואָס קענען מיר איצט דערגרייכן?
וואָס מוזן מיר טאָן? וואָס איז אונדזער ציל אין דעם לעבן?
און עס גייט נישט וועגן דעם סיסטעם, עס גייט וועגן אונדז.
שלום, אָדער בײַשטײַערן צום שלום אין דער וועלט, קומט פֿון אינערלעכן שלום; דערפֿאַר לאָמיר ערשט דיסקוטירן די "אינערלעכע טעכניק".
אַזוי וועלן די מענטשן – אָדער איר רופֿט די מענטשן צו... ערשטנס צו גלייבן אין זיך – אין זיך, אין זייער אינערלעכער שטאַרקייט
... און זיי האָבן דאָס שוין דעמאָנסטרירט אויף אַ גאַנץ גוטן מדרגה... פֿאַרשטייט זיך!
איר מוזט פֿאַרשטיין אַז מיר רעדן דאָ נישט וועגן געהאַלטן, מיר רעדן נישט וועגן פּענסיעס, מיר רעדן
נישט וועגן בעסערע שפּיטאָלן אָדער בעסערע וועגן.
מיר רעדן וועגן אונדזער נשמה, אונדזער כּבֿוד ווי מענטשן, מיר רעדן וועגן אונדזערע משפּחות, מיר רעדן
וועגן כּבֿוד, און דאָס איז וויכטיקער ווי אַלץ אַנדערש.
אַזוי, דאָ זײַנען מיר. נו, איך... איך גלייב שטאַרק, און איך רעקאָמענדיר יעדן, אַז מען
זאָל זיך קודם פֿאַרלאָזן אויף זיך אַליין.
וואָס מיר אָפֿט רעדן וועגן – און וואָס מיר טאָן – איז, למשל, אַז מענטשן זיך צונויפֿקומען צו ראַליעס, אַז זיי
איבערגעבן נייעס – אומצענזורירטע נייעס, אַז זיי זענען מודע צו זאַכן און ווערן נישט פֿאַרפירט.
... פּונקט! אַזוי זײַנען מיר דאָ:
דער מאָמענט ווען מענטשן ווערן באַוווסט פֿון זייער "אינערלעכן זיך", ווי איך האָב געזאָגט, זייער
"אינערלעכע טעכניק", זענען די זאַכן גאָר אַנדערש.
איך מיין, רײַפֿקייט איז נישט ווען עמעצער דערציילט דיר וואָס צו טאָן; דו מוזסט קודם וויסן וואָס צו טאָן.
אויסגעצייכנט! אַ דאַנק. אַ דאַנק. יאָ, אַ גרויסן דאַנק פֿאַר דעם אינזײַטיקן אינטערוויו, און מיר ווינטשן אײַך אַלץ גוטס!
מיר ווינטשן אײַך אַלץ גוטס פֿאַר אײַער לויפֿנדיקער קאַמפּאַניע, אַלע פּראָצעדורן און די קומענדיקע טריט.
לאָמיר עס צוזאַמען זאָגן, נישט נאָר פֿאַר מיר.
אַ דאַנק דערפֿאַר, אָבער מיר מוזן זײַן צוזאַמען.
עס איז פֿאַר אַ געמיינזאַם ציל! אַ דאַנק.
יאָ! אַ גרויסן דאַנק. אַ דאַנק, איך שאַץ דאָס. אַ גרויסן דאַנק.