Sterk lobbies werk hard daaraan om kontant heeltemal af te skaf.
Regdeur Europa en veral in die EU.
Vandag praat ons met 'n spesialis oor hierdie onderwerp wat alles in sy vermoë doen om Switserland teen hierdie
lot te beskerm en hierdie deel van ons vryheid te red.
Ons verwelkom Richard Koller, afgevaardigde van die "schweiz-macher" en president van die
"Freiheitliche Bewegung Schweiz" (Switserse Vryheidsbeweging).
Goeie middag, ek is verheug om hier te wees – by die Huis van die Parlement – en ek dink dit sal fassinerend
wees om te hoor wat ons op die punt staan om te leer.
Die meeste mense dink dat dit in Switserland nie regtig moontlik is om van kontant
ontslae te raak nie. Wat is jou siening daaroor?
Wel, dit is waarskynlik 'n fout.
As ons die fout nie regstel nie, sal ons dit waarskynlik op die harde manier moet leer.
Want die feit is dat mense nie voel dat kontant direk afgeskaf word nie – want dit is nie politici wat kontant afskaf nie;
politici doen eenvoudig niks om kontant regtig te behou nie, maar eerder werk die ekonomie daaraan om kontant te verminder.
Ons sien dit reeds by Kersmarkte – en by ander markte ook – ons sien dit by maatskappye,
bakkerykettings wat skielik nie meer kontant aanvaar nie.
Ons sien dit in restaurante wat ook kontantloos werk.
Namate die tyd verloop, sal die ekonomie kontant verminder en uiteindelik afskaf, en dit gebeur nou teen 'n versnelde pas met
openbare vervoer, waar kontant ook nie meer gebruik word nie.
Dit beteken dat mense wat met kontant betaal, nie meer kaartjies op openbare vervoer kan koop nie.
Dit verminder ons kontantreserwes. En ons moet dit teenwerk.
Dan is daar ook die feit dat ons internasionale organisasies het, soos die Better than Cash Alliance.
Hierdie is in 2012 deur die Bill & Melinda Gates-stigting, die Ford-stigting, USAID en
ander belangrike, groot instellings gestig.
En hulle het hulself ten doel gestel om kontant wêreldwyd uit te faseer en dit deur digitale geld te vervang.
Dit is interessant, en spreek goed vir Switserland, dat alhoewel ons SECO – die Staatssekretariaat vir Ekonomiese Aangeleenthede –
nie by die stigting van die inisiatief in 2012 betrokke was nie, dit in 2012 begin het om twee miljoen Switserse frank te betaal
ter bevordering van die afskaffing van kontant, en ook opdrag gekry het om alle tegnologieë en kundigheid
wat verband hou met digitale geldoordragte, veral aan opkomende ekonomieë, oor te dra.
Dit wys eintlik dat die afskaffing van kontant 'n doel is waarna Switserland aan die voorpunt werk.
Ek dink dit sou 'n bietjie naïef wees om te glo dat kontant hier in Switserland nie afgeskaf sal word nie.
Daarom is dit belangrik dat ons kontant in die grondwet kan veranker.
Waarom behoort kontant eintlik afgeskaf te word?
Wel, daar is verskeie redes, maar een baie belangrike is die wêreldwye finansiële situasie.
Die finansiële situasie is so dat die wêreld eintlik in die skuld is.
Spesifiek in 'n bedrag wat drie keer die jaarlikse vermoë van die bevolking om dit te
genereer, is. En dit kan nie terugbetaal word nie.
Dit sou beteken dat die mensdom drie jaar lank moes werk sonder om hulpbronne te verbruik
of te eet, om hierdie berg skuld af te betaal.
En daarom sal daar op 'n stadium in die toekoms 'n finansiële ineenstorting wees.
Dit is nie meer 'n vraag of dit sal gebeur nie, maar net wanneer dit sal gebeur. Dit sal in die
huidige wêreldwye finansiële situasie implodeer.
En dit is natuurlik een van die redes waarom die elites kontant wil afskaf, sodat ná hierdie finansiële ineenstorting, nadat
alles uitmekaar geval het, hulle die mense en die hele finansiële situasie kan beheer sodat dit in hul belang herbou word.
Anders sou sekere mense, groepe en lande natuurlik hul kragte saamspan en dit self opbou as dit alles gebeur.
Hulle sal daarvan nie hou nie. Hulle is ook besig om al hierdie kosbaarhede of hulpbronne op te koop.
Dit beteken dat alle goudmyne opgekoop word, goud opgekoop word, silwer opgekoop word en landbougrond opgekoop word.
In Amerika is Bill Gates nou die grootste landbou-grondbesitter.
En dit wys dat hierdie finansiële borrel bars.
En dit moet ten alle koste vermy word, sodat kontant uiteindelik in omloop bly en mense
onafhanklik kan optree en onbeheerbaar kan bly.
En ek dink hoe sleg dit is; jy kan dit nou sien in lande soos Noorweë, Swede en Denemarke, wat nie meer kontant het nie.
Dit is ook moontlik om vandag oorlog te voer – byvoorbeeld Swede, wat minder as 10% kontant nog in omloop het –
as 'n land hoef jy nie eens in te val nie; jy kan net hul elektrisiteit of internet afsny.
Dit sou beteken dat die land binne twee of drie weke ekonomies op sy knieë sou wees en waarskynlik in 'n burgeroorlog beland,
omdat dit dan oor hulpbronne sou gaan, d.w.s. kos, alles.
En dit wys hoe belangrik dit is om digitale tegnologie te bemeester, en kontant sou
in daardie opsig beslis 'n slegte ding wees.
Swede en Noorweë probeer nou om hierdie tendens om te keer, aangesien hulle besef het watter risiko hulle neem.
Maar dit gebeur nie meer nie, selfs al sê hulle nou dat besighede weer kontant moet aanvaar.
Mense het geen kontant nie, en kontant word nie meer opgebou nie, so hulle is regtig in 'n moeilike posisie op die oomblik.
Daar is 'n wet wat vereis dat banknote en munte aanvaar word.
Waarom kan kontant steeds geweier word?
Wel, in Switserland bepaal ons gelewetwet, die WZG, eintlik in Artikel 3 dat almal banknote wat deur die
Nasionale Bank uitgereik is, sonder beperking moet aanvaar.
Hierdie artikel is egter diskresionêr, wat beteken dat dit slegs van toepassing is indien regsoptrede geneem word.
Byvoorbeeld, as 'n bakkery skryf: "Ons aanvaar nie kontant nie," en 'n kliënt kom in om iets te koop en weet dat die bakkery nie
kontant aanvaar nie, sal daar nooit 'n kontrak tot stand kom nie, wat beteken dat daar nooit 'n transaksie sal plaasvind nie.
En as daar nooit 'n transaksie plaasgevind het nie, kan jy nie kragtens hierdie wet dagvaar nie.
En dit is die probleem met diskresionêre wetgewing: jy kan nie regsoptrede daarteen neem nie, wat beteken dat die ekonomie die
mag het om self te besluit of dit kontant wil aanvaar of nie.
Die gewilde inisiatief "Kontant is vryheid" het 'n teenvoorstel van die Federale Raad
ontvang. Wat is die verskil tussen die twee?
So, ons by die volksinisiatief eis dat die federale regering altyd voldoende hoeveelhede munte en banknote moet voorsien.
En die Federale Raad se teenvoorstel lui nou dat die Nasionale Bank verantwoordelik is om te verseker dat kontant in omloop is.
En dit is natuurlik 'n groot teenstrydigheid – dit is 'n klein truuk van die regering – want die probleem wat
nou ontstaan, is dat nie alle kontant dieselfde is nie.
Want met "in kontant betaal" bedoel ek eintlik nie om met krediet te betaal nie, dit wil sê nie op rekening of op 'n
skuldbrieftjie of iets dergeliks nie, maar ek betaal kontant.
En in Frans-Italiaanse gebruik beteken "je paie cash" "ek betaal kontant", maar dit
beteken ook dat ek met 'n debietkaart kan betaal.
Daarom kan die federale regering bepaal dat die Nasionale Bank die beskikbaarheid van kontant moet verseker, waardeur
dit in staat gestel word om elektroniese kontant te verskaf sonder om in konflik met die Federale Grondwet te kom.
Daarom kan ons nie die federale regering se direkte teenvoorstel in sy huidige vorm
aanvaar nie – ons het steeds 'n stemming in Maart.
Hoe sou 'n digitale geldeenheid van die toekoms lyk?
'n Digitale geldeenheid van die toekoms sou waarskynlik 'n mengsel van kriptogeldeenheid en Twint wees.
Dit beteken dus dat dit slegs via 'n digitale toestel sal werk. Vandag is ons hieraan gewoond by selfone.
Dit is 'n digitale terminaal, en die geldeenheid, d.w.s. die hele betalingstransaksieproses, sal via 'n sogenaamde
beursie – d.w.s. 'n ruilplatform, 'n sakdoos, 'n beursie – hanteer word wat op hierdie digitale terminaal geleë is.
En hierdie digitale terminal sou, dink ek, met die Switserse Nasionale Bank kommunikeer.
Almal sou dan net een rekening hê – daar sou nie meer banke wees nie.
Dit sou beteken dat as ons iets wil koop, die proses vereis dat ons eers by die goedgekeurde ligging moet wees.
Tweedens, dat ons kan koop wat nog vir ons beskikbaar is – of wat ook al vir ons beskikbaar is – en
natuurlik slegs vir die bedrag wat aan ons vrygestel word.
So sou ons heeltemal aan beheer onderwerp wees.
Ja, jy het reeds iets daaroor gesê – wat ek as opvolgvraag wou vra, is: Watter gevare loop ons eintlik sonder kontant?
Ja, daar is baie gevare. Vir my is die grootste gevaar onteiening deur negatiewe rentekoerse – of...
Christine Lagarde het in 2016 gesê – volgens Blick , ek glo dit was op 14 April, soos deur Blick berig – dat:
Die enigste rede waarom negatiewe rentekoerse nie werk nie, is dat ons nog steeds kontant in omloop het.
As daar natuurlik geen kontant meer in omloop was nie, sou dit beteken dat mense heeltemal weerloos sou wees as die nasionale
bank skielik sou aankondig: "Ons trek nou 10% per jaar van elke rekening af omdat ons
dit vir administratiewe doeleindes nodig het."
Jy sal nie meer in staat wees om dinge met kontant te koop deur ander metodes te gebruik nie.
Dit sou net moontlik wees met digitale geldeenheid. En dit is vir my die grootste gevaar.
Ek dink dus dat negatiewe rentekoerse en onteiening sou plaasvind.
Dan is daar natuurlik ook ander gevare.
So, natuurlik, is een groot risiko afhanklikheid – soos ek vroeër gesê het – van elektrisiteit en die internet.
As iets dus breek, is betalingstransaksies onmiddellik nie meer moontlik nie.
Dan is daar die feit dat ons nie meer in staat sal wees om krisisveerstandigheid te handhaaf nie.
Dit beteken dat in krisisse – soos dié wat tans in Noorweë en Swede ervaar word – dit nie meer moontlik sal wees
om voort te gaan werk nie weens die verlies aan kontant.
Dit sou beteken dat as ons nie die internet gehad het nie, die ekonomie tot stilstand sou
kom. Dit sou ophou en nie meer funksioneer nie.
Maar met kontant kon ons ten minste aanhou betaal, of ja, die ekonomie kon voortbestaan en die ergste skade sou verhoed word.
Dit is nog 'n belangrike punt.
Ons hoor steeds dat hierdie digitale geld ons heeltemal opspoorbaar maak. Is dit waar?
Ja, dit is beslis die geval.
So hierdie Sentrale Bank Digitale Geldeenhede is natuurlik nogal kragtig, aangesien hulle op digitale toestelle in
beursies gestoor word, en dit is moontlik om te monitor waar jy is, wat jy koop en hoeveel jy bestee.
En dit sou daartoe lei dat mense heeltemal beheerbaar sou wees.
So soortgelyk aan 'n sosiale kredietstelsel, soos ons dit van China ken – of.
Uit hierdie perspektief is dit natuurlik 'n baie groot gevaar.
Maar dit is iets wat ek dink reeds redelik goed bekend is by die algemene publiek, dat dit kan gebeur.
Ja, goed, dankie daarvoor. Wat het ons eintlik in Switserland op hierdie gebied bereik?
Wel, in Switserland het ons 'n lang pad afgeleg omdat ons, danksy die bekendstelling van die gewilde inisiatiewe – naamlik "Kontant
is vryheid" – nou op die punt is waar ons besluit watter weergawe van kontantbeskerming in die grondwet ingesluit sal word.
Ons sal natuurlik veg om te verseker dat dit ons weergawe is – met munte en banknote – sodat ons seker kan wees
dat dit nie uiteindelik deur 'n truuk omseil sal word nie.
Ons is baie verder as die res van Europa, en dit is natuurlik ook belangrik vir Europa.
Want as ons daarin slaag om dit in die grondwet van Switserland in te sluit, sal dit nie so maklik wees om
kontant in Europa af te skaf nie, want daar sal onmiddellik 'n kapitaalvlug na Switserland wees.
As Duitsland sou sê: "Ons het nie meer kontant nie," sou almal onmiddellik hul kontant onttrek en na
Switserland neem, want daar sou die kontant veilig wees.
So, natuurlik, is ons in 'n gemaklike situasie in Switserland in vergelyking met ander lande.
En is dit genoeg om kontant in Switserland te hou?
Nee, natuurlik is dit nie genoeg nie, net die grondwet.
Soos ek aan die begin gesê het, sal die ekonomie kontant afskaf, en om dit te kan doen, moet ons mense met
kontant betaal sodat die ekonomie dit nie kan afskaf nie.
So, Migros en Coop moet nie skielik net hierdie selfkassemasjiene installeer nie – of hoe hulle ook al genoem word – waar almal
digitaal moet betaal, maar ons moet steeds baie met kontant betaal, selfs in restaurante en
oral elders, sodat die kontantvolume hoog bly.
Thorsten Hens, finansiële ekonoom en professor aan die Universiteit van Zürich, het baie duidelik
verklaar dat "met kontant wat 15% van alle finansiële transaksies uitmaak, kontant nie meer te red is nie".
Hy het dit in 'n onderhoud met SRF in 2020 gesê, en dit wys dat ons vandag – by 25% – reeds baie naby
hierdie drempel is, en ons moet optree om dit te voorkom.
Ek is bly dat mense nou regtig weer kontant begin betaal.
Dit bring ons by die volgende vraag: wat kan die bevolking doen, wat moet nog gedoen word, en wat kan ons doen?
So, dit is dalk twee of drie punte wat nou in wese belangrik is.
So in wese sal daar in Maart 'n ander debat in die Nasionale Raad wees oor Thomas Burgherr se voorstel.
Benewens ons gewilde inisiatief wil hy ook aanvaarding in die ekonomie hê – dit wil sê nie verpligte aanvaarding nie, maar
algemene aanvaarding – wat hy in die grondwet ingeskryf wil sien.
Ons sal hierdie nou ondersteun. As "schweiz-macher" het ons 'n petisie opgestel wat baie mense nou kan onderteken.
Ek beveel dit aan – www.schweiz-macher.ch – waar jy die petisie kan onderteken.
Ons het ook die senior burgersverenigings – die groot met 280 000 lede – oortuig om ons te ondersteun om hierdie voorstel
deur die Nasionale Raad en die Raad van State aanvaar te kry.
Dan is daar natuurlik die feit dat ons na die stembusse moet gaan.
Ons sal dus baie bly wees as ons nou finansiële ondersteuning kan ontvang, want dit is nie moontlik sonder fondse nie.
Die ander het miljarde – so ons het regtig baie geld nodig om 'n kans in die stemming te hê, maar die
belangrikste deel is dat die bevolking eintlik uitgaan en kontant saamdra en in kontant betaal.
Ja, wat my betref, wil ek regtig graag hierdie geleentheid gebruik om al ons burgers te vra om in die toekoms so dikwels as
moontlik kontant te betaal – miskien selfs winkels wat steeds kontant aanvaar bo dié wat dit nie meer doen nie te
bevoordeel, want hierdie saak is baie, baie, baie belangrik om te verseker dat ons kontant in Switserland kan behou.
Dit is belangrik vir ons kinders en vir ons dat ons toegelaat word om in vryheid voort te leef. Baie dankie!
Baie dankie, mnr. Koller, u het my oortuig.
Ek sal aanhou om met kontant te betaal omdat ek kontant wil behou en wil verseker dat dit vir ons beskikbaar bly.
En baie dankie vir u toewyding, mnr. Koller. Ons wens u alles van die beste toe vir u toekomstige werk.
Baie dankie, en ek wens u voortgesette sukses in u werk. Dankie.