Potencaj lobioj forte laboras por tute abolicii kontantmonon.
Tra Eŭropo kaj precipe en la EU.
Hodiaŭ ni parolas kun specialisto pri ĉi tiu temo, kiu faras ĉion en sia povo por protekti Svislandon kontraŭ
ĉi tiu sorto kaj savi ĉi tiun parton de nia libereco.
Ni bonvenigas Richard Koller, delegiton de la "schweiz-macher" kaj prezidanton de la
"Freiheitliche Bewegung Schweiz" (Svisa Libereca Movado).
Bonan posttagmezon, mi ĝojas esti ĉi tie – en la Domoj de la Parlamento – kaj mi opinias, ke
estos fascine aŭdi tion, kion ni baldaŭ lernos.
Plej multaj homoj opinias, ke forigi kontantmonon ne vere eblas en Svislando. Kion vi pensas pri tio?
Nu, tio verŝajne estas eraro.
Se ni ne korektos la eraron, ni plej verŝajne lernos tion la malfacilan vojon.
Ĉar fakte homoj ne sentas, ke kontanta mono estas rekte aboliciata – ĉar ne politikistoj abolicias kontantan monon;
politikistoj simple ne faras ion ajn por vere konservi kontantan monon, sed male la ekonomio laboras por redukti kontantan monon.
Ni jam vidas tion ĉe kristnaskaj merkatoj – kaj ankaŭ ĉe aliaj merkatoj – ni vidas ĝin ĉe kompanioj,
bakereaj ĉenoj, kiuj subite ne plu akceptas kontantmonon.
Ni vidas tion en restoracioj, kiuj ankaŭ funkcias sen kontanta mono.
Kun la paso de tempo la ekonomio reduktos kaj abolios kontantmonon, kaj tio nun okazas kun pliigita rapideco ankaŭ en
publika transporto, kie kontantmono ankaŭ ne plu estas uzata.
Tio signifas, ke homoj, kiuj pagas kontante, ne plu povos aĉeti biletojn en publika transporto.
Tio reduktas niajn kontantajn rezervojn. Kaj ni devas kontraŭagi tion.
Poste estas la fakto, ke ni ankaŭ havas internaciajn organizojn, kiel la Alianco Better than Cash.
Ili estis starigitaj en 2012 de la Fondaĵo Bill & Melinda Gates, la Fondaĵo Ford, USAID kaj aliaj gravaj, grandaj institucioj.
Kaj ili starigis al si la celon fazi for kontantmonon tutmonde kaj anstataŭigi ĝin per cifereca mono.
Estas interese, kaj tio bone atestas pri Svislando, ke kvankam nia SECO – la Ŝtata Sekretariejo por Ekonomiaj Aferoj – ne
partoprenis en la fondo de la iniciato en 2012, ĝi komencis pagi du milionojn da svisaj frankoj por la abolicio de kontanta mono
en 2012 kaj ankaŭ estis komisiita transdoni ĉiujn teknologiojn kaj kompetentecojn rilatajn al
ciferecaj montransigoj, precipe al evoluantaj ekonomioj.
Ĉi tio fakte montras, ke la abolicio de kontanta mono estas celo, al kiu Svislando laboras ĉe la avangardo.
Mi pensas, ke estus iom naiva kredi, ke kontanta mono ne estos abolita ĉi tie en Svislando.
Tial gravas, ke ni povu enskribi kontantmonon en la konstitucion.
Kial kontanta mono fakte devus esti aboliciita?
Nu, estas pluraj kialoj, sed unu tre grava estas la tutmonda financa situacio.
La financa situacio estas tia, ke la mondo fakte estas en ŝuldo.
Specife, en kvanto trioble la jara kapablo de la loĝantaro ĝin generi. Kaj tio ne povas esti repagita.
Tio signifus, ke la homaro devus labori dum tri jaroj sen konsumi iujn ajn rimedojn aŭ manĝi, por repagi ĉi tiun monton da ŝuldo.
Kaj tial iam en la estonteco okazos financa kolapso.
Ne plu temas pri tio, ĉu tio okazos, sed nur pri tio, kiam tio okazos. Ĝi implodos en la nuna tutmonda financa situacio.
Kaj tio, kompreneble, estas unu el la kialoj, kial la elitoj volas abolicii kontantmonon, por ke post ĉi tiu financa kolapso,
post kiam ĉio disfalos, ili povu regi la homojn kaj regi la tutan financan situacion tiel,
ke ĝi estu rekonstruita laŭ iliaj interesoj.
Alie, kompreneble, se ĉio tio realiĝus, certaj homoj kuniĝus, grupoj kaj landoj kuniĝus kaj mem starigus ĝin.
Ili ne ŝatus tion. Ili ankaŭ estas en la procezo aĉeti ĉiujn ĉi tiujn valoraĵojn aŭ rimedojn.
Tio signifas, ke ĉiuj orminejoj estas aĉetataj, oro estas aĉetata, arĝento estas aĉetata, agrikultura tero estas aĉetata.
En Ameriko, Bill Gates nun estas la plej granda agrikultura terposedanto.
Kaj tio montras, ke ĉi tiu financa veziko krevas.
Kaj tion oni devas eviti je ĉiu kosto, por ke mono finfine restu en cirkulado, permesante al
homoj daŭre agi sendepende kaj resti nekontroleblaj.
Kaj mi pensas, kiom malbone tio estas, vi povas nun vidi tion en landoj kiel Norvegio,
Svedio kaj Danio, kiuj jam ne havas kontantmonon.
Ankaŭ hodiaŭ eblas konduki militon – ekzemple kontraŭ Svedio, kiu havas malpli ol 10% da kontanta mono ankoraŭ en
cirkulado – kiel lando vi eĉ ne bezonus invadi, vi povus simple malŝalti ilian elektran provizon aŭ interreton.
Tio signifus, ke ene de du aŭ tri semajnoj la lando estus ekonomie en ruinoj kaj verŝajne en civita
milito, ĉar tiam temus pri rimedoj, t.e. manĝaĵo, ĉio.
Kaj tio montras, kiom grave estas majstri ciferecan teknologion, kaj kontanta mono certe estus malbona afero tiurilate.
Svedio kaj Norvegio nun provas inversigi ĉi tiun tendencon, ĉar ili konsciis pri la risko, kiun ili prenas.
Sed tio ne plu okazas, kvankam ili nun diras, ke entreprenoj devus denove akcepti kontantmonon.
Homoj ne havas iun ajn kontantan monon, kaj kontanta mono ne plu akumuliĝas, do ili nun vere estas en malfacila situacio.
Estas leĝo, kiu postulas la akcepton de banknotoj kaj moneroj.
Kial oni ankoraŭ povas rifuzi kontantmonon?
Nu, en Svislando nia valutleĝo, la WZG, fakte deklaras en Artikolo 3, ke ĉiuj devas senkondiĉe
akcepti banknotojn eldonitajn de la Nacia Banko.
Tamen, ĉi tiu artikolo estas diskcia, kio signifas, ke ĝi aplikiĝas nur se oni entreprenas juran agon.
Ekzemple, se bakejo skribas "Ni ne akceptas kontantmonon", kaj kliento envenas por aĉeti ion kaj scias, ke la
bakejo ne akceptas kontantmonon, tiam neniam formiĝos kontrakto, kio signifas, ke neniam okazos transakcio.
Kaj se neniam okazis transakcio, tiam vi ne povas procesi laŭ ĉi tiu leĝo.
Kaj tio estas la problemo kun diskrecia leĝaro: oni ne povas entrepreni juran agon kontraŭ ĝi, kio signifas, ke la ekonomio mem
havas la povon decidi, ĉu ĝi volas akcepti kontantmonon aŭ ne.
La populara iniciato "Kontanta mono estas libereco" ricevis kontraŭproponon de la Federacia
Konsilio. Kio estas la diferenco inter la du?
Do, per la populara iniciato, ni postulas, ke la federacia registaro ĉiam provizu
sufiĉajn kvantojn da moneroj kaj bankbiletoj.
Kaj la kontraŭpropono de la Federacia Konsilio nun deklaras, ke la Nacia Banko
respondecas pri certigado, ke kontanta mono cirkulu.
Kaj tio estas, kompreneble, enorma malkongruo – ĝi estas malgranda trompo de la registaro – ĉar la problemo, kiu
nun aperas, estas, ke ne ĉiuj kontantaj monoj estas samaj.
Ĉar per "pagi kontante" mi fakte celas ne pagi per kredito, tio estas ne sur konto aŭ iel per
promesnoto aŭ io simila, sed prefere pagi kontante.
Kaj en la franca-itala uzado, "je paie cash" signifas "mi pagas kontante", sed tio ankaŭ
signifas, ke mi povas pagi per debetkarto .
Tial eblas, ke la federacia registaro postulu, ke la Nacia Banko certigu la disponeblecon de kontanta mono, tiel
ebligante al ĝi provizi elektronikan kontantan monon sen konflikti kun la Federacia Konstitucio.
Tial ni ne povas akcepti la federacian registaran rektan kontraŭproponon en ĝia nuna
formo – ni ankoraŭ havas voĉdonon en marto.
Kiel aspektus cifereca valuto de la estonteco?
Cifereca valuto de la estonteco verŝajne estus miksaĵo de kriptovaluto kaj Twint.
Do tio signifas, ke ĝi funkcius nur per cifereca aparato. Hodiaŭ ni konas tion el poŝtelefonoj.
Ĝi estas cifereca terminalo, kaj la valuto, t.e. la tuta procezo de pagotransakcioj, estus traktata per tiel
nomata monujo – t.e. interŝanĝejo, monujo, monujo – kiu troviĝus sur ĉi tiu cifereca terminalo.
Kaj ĉi tiu cifereca terminalo komunikus kun la Svisa Nacia Banko, mi imagas.
Ĉiu tiam havus nur unu konton – ne plu estus bankoj.
Tio signifus, ke se ni volas aĉeti ion, la procezo postulus, ke ni unue estu ĉe la aprobita loko.
Due, ke ni povas aĉeti ĉion, kio ankoraŭ estas disponebla al ni – aŭ kio ajn estas je nia dispono – kaj
kompreneble nur por la kvanto, kiu estas disponigita al ni.
Do ni estus tute submetitaj al kontrolo.
Jes, vi jam diris ion pri tio – kion mi nun volis demandi kiel sekvan demandon: Kiujn
danĝerojn ni fakte alfrontas sen kontanta mono?
Jes, estas multaj danĝeroj. Por mi, la plej granda danĝero estas eksproprietigo per negativaj interezoprocentoj – aŭ...
Christine Lagarde diris en 2016 – laŭ Blick , mi kredas, ke tio estis la 14-an de aprilo, laŭ raporto de Blick – ke:
La sola kialo, kial negativaj interezoprocentoj ne funkcias, estas, ke ni ankoraŭ havas kontantmonon en cirkulado.
Se, kompreneble, ne plu estus kontanta mono en cirkulado, tio signifus, ke homoj estus tute senpovaj defendi sin, se
la nacia banko subite anoncus: "Ni nun deprenas 10% jare de ĉiu konto, ĉar ni bezonas ĝin por administraj celoj."
Vi ne plu povus aĉeti aĵojn kontante per aliaj metodoj.
Tio estus ebla nur per cifereca mono. Kaj tio estas por mi la plej granda danĝero.
Do mi pensas, ke okazus negativaj interezoprocentoj kaj eksproprietigo.
Poste, kompreneble, ekzistas aliaj danĝeroj.
Do, kompreneble, unu el la ĉefaj riskoj estas dependeco – kiel mi diris antaŭe – de elektro kaj de la interreto.
Do se io paneas, pagtransakcioj tuj ne plu eblas.
Poste estas la fakto, ke ni ne plu povos konservi krizreziston .
Tio signifas, ke en krizoj – kiel tiuj, kiujn nuntempe spertas Norvegio kaj Svedio – ne plu
eblus daŭrigi labori pro la perdo de kontanta mono.
Tio signifus, ke se ni ne havus la interreton, la ekonomio haltus. Ĝi ĉesus funkcii kaj ne plu funkcius.
Tamen, kun kontanta mono ni povus almenaŭ daŭre pagi, aŭ jes, la ekonomio povus daŭre
ekzisti kaj la plej malbona damaĝo estus evitata.
Tio estas alia grava punkto.
Ni daŭre aŭdas, ke ĉi tiu cifereca mono igas nin tute spureblaj. Ĉu tio estas vera?
Jes, tio certe estas la kazo.
Do ĉi tiuj ciferecaj valutoj de centraj bankoj estas, kompreneble, sufiĉe potencaj, ĉar ili estas
konservataj en ciferecaj aparatoj en monujoj , kaj eblas kontroli, kie vi estas, kion vi aĉetas kaj kiom vi elspezas.
Kaj tio rezultigus, ke homoj estus tute regeblaj.
Tiel simila al socia kredit-sistemo, kiel ni konas ĝin el Ĉinio – aŭ.
El ĉi tiu perspektivo, tio kompreneble estas tre granda danĝero.
Sed tio estas io, kio laŭ mi jam estas sufiĉe bone konata al la ĝenerala publiko, ke tio povus okazi.
Jes, bone, dankon pro tio. Kion ni fakte atingis en Svislando en ĉi tiu kampo?
Nu, en Svislando ni jam faris longan vojon, ĉar danke al la fakto, ke ni lanĉis la popularajn iniciatojn – t.e. "Kontanta
mono estas libereco" – ni nun estas en la punkto, kie ni decidas, kiu versio de protekto de
kontanta mono estos inkludita en la konstitucio.
Ni kompreneble batalos por certigi, ke temas pri nia versio – kun moneroj kaj banknotoj – por ke ni estu
certaj, ke ĝi ne estos ĉirkaŭita per iu trompo ĉe la fino.
Ni estas multe pli antaŭe ol la resto de Eŭropo, kaj tio kompreneble gravas ankaŭ por Eŭropo.
Ĉar se ni sukcesos enmeti tion en la konstitucion de Svislando, tiam ankaŭ ne estos tiel facile abolicii
kontantmonon en Eŭropo, ĉar tuj okazus kapitalfuĝo al Svislando.
Se Germanio dirus: "Ni ne plu havas kontantmonon," ĉiuj tuj elprenus sian kontantmonon kaj
portus ĝin al Svislando, ĉar tie ĝi estus sekura.
Do, kompreneble, ni estas en komforta situacio en Svislando kompare kun aliaj landoj.
Ĉu tio sufiĉas por teni kontantmonon en Svislando?
Ne, kompreneble tio ne sufiĉas, nur la konstitucio.
Kiel mi diris komence, la ekonomio abolios kontantmonon, kaj por ke tio ne okazu, ni homoj devas pagi per
kontanta mono, tiel ke la ekonomio ne povu ĝin abolicii.
Do, Migros kaj Coop ne devus subite komenci instali nur tiujn memservajn kasajn maŝinojn – aŭ kiel ajn oni nomas ilin – kie
ĉiuj devas pagi ciferece, sed ni devus daŭre multe pagi per kontanta mono, ankaŭ en restoracioj kaj ĉie
aliloke, por ke la kvanto de kontanta mono restu alta.
Thorsten Hens, financa ekonomisto kaj profesoro ĉe la Universitato de Zuriko, sufiĉe klare deklaris, ke
"kun kontantmono konsistanta 15% de ĉiuj financaj transakcioj, kontantmono estas ne plu savinda".
Li diris tion en intervjuo kun SRF en 2020, kaj tio montras, ke hodiaŭ – je 25% – ni jam estas tre
proksimaj al tiu sojlo kaj ni devas agi por malhelpi ĝin.
Do mi ĝojas, ke homoj nun vere denove komencas pagi per kontanta mono.
Tio kondukas nin al la sekva demando: kion povas fari la loĝantaro, kion alian oni devas fari, kaj kion ni povas fari?
Do, tio estas eble du aŭ tri punktoj, kiuj estas esence gravaj nun.
Do esence, en marto okazos alia debato en la Nacia Konsilio pri la propono de Thomas Burgherr.
Krom nia populara iniciato, li ankaŭ volas akcepton en la ekonomio – tio estas ne devigan akcepton, sed ĝeneralan
akcepton – kiun li volas vidi enskribitan en la konstitucio.
Ni nun subtenos ĉi tiujn. Kiel "schweiz-macher", ni kreis peticionon, kiun multaj homoj nun povas subskribi.
Mi rekomendus ĉi tion – www.schweiz-macher.ch – kie vi povas subskribi la peticion.
Ni ankaŭ konvinkis la asociojn de maljunuloj – la grandajn, kun 280 000 membroj – subteni nin por ke ĉi tiu propono estu
akceptita de la Nacia Konsilio kaj de la Konsilio de Ŝtatoj.
Poste, kompreneble, estas la fakto, ke ni devas iri al la balotejoj.
Do ni estus tre feliĉaj, se ni nun povus ricevi ian financan subtenon, ĉar tio ne eblas sen financoj.
La aliaj havas miliardojn – do ni vere bezonas multan monon por havi ŝancon en la voĉdono, sed la plej grava
afero estas, ke la loĝantaro efektive eliru, portu kontantmonon kun si kaj pagu kontante.
Jes, miaflanke mi vere ŝatus profiti ĉi tiun okazon por peti ĉiujn niajn civitanojn pagi per kontanta mono kiel eble plej ofte
en la estonteco – eble eĉ favori butikojn, kiuj ankoraŭ akceptas kontantan monon, anstataŭ tiuj, kiuj ne plu faras
tion, ĉar ĉi tiu afero estas tre, tre, tre grava por certigi, ke ni povu konservi kontantan monon en Svislando.
Estas grave por niaj infanoj kaj por ni, ke ni estu permesataj daŭre vivi en libereco. Multan dankon!
Dankon tre, sinjoro Koller, vi konvinkis min.
Mi daŭre pagos kontante, ĉar mi volas konservi kontantmonon kaj certigi, ke ĝi restu disponebla al ni.
Kaj dankon tre pro via sindediĉo, sinjoro Koller. Ni deziras al vi ĉion plej bonan por via estonta laboro.
Multan dankon, kaj mi deziras al vi daŭran sukceson en via laboro. Dankon.