Lobitë e fuqishme po punojnë fort për të hequr plotësisht paratë fizike.
Në të gjithë Evropën dhe veçanërisht në BE.
Sot po flasim me një specialist mbi këtë temë, i cili po bën gjithçka në fuqinë e tij për të mbrojtur Zvicrën
nga ky fat dhe për të shpëtuar këtë pjesë të lirisë sonë.
Ne mirëpresim Richard Koller, delegatin e "schweiz-macher" dhe presidentin e "Freiheitliche
Bewegung Schweiz" (Lëvizja e Lirisë së Zvicrës).
Pasdite e mirë, jam i kënaqur që jam këtu – në Shtëpitë e Parlamentit – dhe mendoj se do të
jetë mahnitëse të dëgjojmë atë që do të mësojmë.
Shumica e njerëzve mendojnë se heqja e parave të gatshme nuk është vërtetë diçka në Zvicër. Çfarë mendoni ju për këtë?
Epo, kjo ndoshta është një gabim.
Nëse nuk e korrigjojmë gabimin, me shumë gjasa do ta mësojmë këtë në mënyrë të vështirë.
Sepse, e vërteta është se njerëzit nuk ndjejnë se paratë fizike po eliminohen drejtpërdrejt – sepse nuk janë politikanët ata që
po i eliminojnë paratë fizike; politikanët thjesht nuk bëjnë asgjë për t'i ruajtur ato, por, në të
vërtetë, ekonomia po punon për t'i reduktuar paratë fizike.
Ne tashmë e shohim këtë në tregjet e Krishtlindjeve – dhe në tregje të tjera gjithashtu – e shohim te kompanitë, zinxhirët
e pastiçerive, të cilët papritmas nuk pranojnë më para cash.
Ne e shohim këtë në restorante që gjithashtu funksionojnë pa para.
Me kalimin e kohës, ekonomia do të reduktojë dhe do të heqë paratë fizike, dhe kjo tani po ndodh me ritëm të përshpejtuar edhe në
transportin publik, ku paratë fizike gjithashtu nuk përdoren më.
Kjo do të thotë se njerëzit që paguajnë me para në dorë nuk do të jenë më në gjendje të blejnë bileta në transportin publik.
Kjo po zvogëlon rezervat tona të parave. Dhe ne duhet ta kompensojmë këtë.
Pastaj ekziston edhe fakti që ne gjithashtu kemi organizata ndërkombëtare, si Aleanca "Më e mirë se paraja".
Këto u themeluan në vitin 2012 nga Fondacioni Bill & Melinda Gates, Fondacioni Ford, USAID dhe
institucione të tjera të mëdha e të rëndësishme.
Dhe ata kanë vendosur për vete synimin për të hequr gradualisht paratë fizike – në mbarë
botën – dhe për t'i zëvendësuar me para digjitale.
Është interesante dhe tregon mirë për Zvicrën që, megjithëse SECO-ja jonë – Sekretariati Shtetëror për Çështjet Ekonomike –
nuk ishte i përfshirë në themelimin e iniciativës në vitin 2012, ajo filloi të paguante dy milionë franga zvicerane për heqjen e
parave fizike në 2012 dhe gjithashtu iu ngarkua transferimi i të gjitha teknologjive dhe ekspertizës që lidhen me transferimet
digjitale të parave, veçanërisht për ekonomitë në zhvillim.
Kjo në të vërtetë tregon se heqja e parave të gatshme është një qëllim drejt të cilit Zvicra po punon në pararojë.
Mendoj se do të ishte pak naive të besohej se paratë fizike nuk do të eliminohen këtu në Zvicër.
Prandaj është e rëndësishme që të mund të ngulim paratë në kushtetutë.
Pse duhet të eliminohet paraja fizike?
Epo, ka disa arsye, por njëra shumë e rëndësishme është situata financiare globale.
Situata financiare është e tillë që bota në të vërtetë është në borxh.
Konkretisht, në një sasi tre herë më të madhe se kapaciteti vjetor i popullsisë për ta
gjeneruar atë. Dhe kjo nuk mund të shlyhet.
Kjo do të thotë se njerëzimi do të duhet të punojë për tre vjet pa konsumuar asnjë burim
apo pa ngrënë, për të shlyer këtë mal borxhi.
Dhe për këtë arsye do të ketë një kolaps financiar në një moment në të ardhmen.
Nuk është më çështje nëse, por vetëm kur do të ndodhë kjo. Do të implodojë në situatën aktuale financiare globale.
Dhe kjo, natyrisht, është një nga arsyet pse elitët duan të heqin paratë fizike, në mënyrë që pas këtij kolapsi financiar, pasi
gjithçka të ketë shpërbërë, të mund të kontrollojnë njerëzit dhe tërë situatën financiare në
mënyrë që ajo të rindërtohet në interesat e tyre.
Përndryshe, natyrisht, nëse ndodh e gjithë kjo, disa njerëz do të bashkonin forcat, grupet dhe
vendet do të bashkonin forcat dhe do ta ndërtonin vetë.
Ata nuk do ta pëlqenin këtë. Ata gjithashtu janë në procesin e blerjes së të gjitha këtyre sendeve të vlefshme ose burimeve.
Kjo do të thotë se po blihen të gjitha minierat e arit, po blihet ari, po blihet argjendi, po blihen tokat bujqësore.
Në Amerikë, Bill Gates tani është pronari më i madh i tokave bujqësore.
Dhe kjo tregon se kjo flluskë financiare po shpërthen.
Dhe kjo duhet shmangur me çdo kusht, në mënyrë që paratë të mbeten në qarkullim në fund, duke i lejuar njerëzit të vazhdojnë të
veprojnë në mënyrë të pavarur dhe të mbeten të pakontrollueshëm.
Dhe mendoj sa e keqe është; tani mund ta shihni këtë në vende si Norvegjia, Suedia dhe
Danimarka, të cilat nuk kanë më para të gatshme.
Është gjithashtu e mundur të bësh luftë sot – për shembull, Suedia, e cila ka më pak se 10% të parave fizike ende në
qarkullim – si një vend, madje nuk do të duhej të pushtonit, mund t'u prisnit thjesht energjinë elektrike ose internetin.
Kjo do të thotë që brenda dy ose tre javësh vendi do të ishte në rrënie – ekonomikisht – dhe ndoshta në luftë civile, sepse
atëherë do të ishte çështje burimesh, pra ushqimi, gjithçka.
Dhe kjo tregon sa e rëndësishme është të zotërosh teknologjinë digjitale, dhe paratë fizike
padyshim do të ishin një gjë e keqe në këtë drejtim.
Suedia dhe Norvegjia tani po përpiqen të kthejnë këtë trend mbrapsht, pasi kanë kuptuar rrezikun që po marrin.
Por kjo nuk po ndodh më, edhe pse tani thonë se bizneset duhet të pranojnë përsëri para të gatshme.
Njerëzit nuk kanë asnjë para të gatshme, dhe nuk po grumbullohen më para të tilla, kështu që
ata janë vërtet në një situatë të vështirë tani.
Ekziston një ligj që kërkon pranimin e kartëmonedhave dhe monedhave.
Pse mund të refuzohet ende paraja?
Epo, në Zvicër, ligji ynë i monedhës, WZG, në të vërtetë thotë në nenin 3 se të gjithë duhet të pranojnë
kartëmonedhat e lëshuara nga Banka Kombëtare, pa asnjë kufizim.
Megjithatë, ky artikull është diskrecional, që do të thotë se zbatohet vetëm nëse ndërmerret veprim ligjor.
Për shembull, nëse një pastiçeri shkruan "Ne nuk pranojmë para të gatshme", dhe një klient hyn duke dëshiruar të blejë diçka dhe e
di që pastiçeria nuk pranon para të gatshme, atëherë asnjë kontratë nuk do të formohet kurrë, që do të
thotë se asnjë transaksion nuk do të kryhet kurrë.
Dhe nëse asnjë transaksion nuk ka ndodhur kurrë, atëherë nuk mund të padisni sipas këtij ligji.
Dhe ky është problemi me legjislacionin diskrecionar: nuk mund të ndërmerrni veprime ligjore kundër tij, që do të
thotë se ekonomia ka fuqinë të vendosë vetë nëse dëshiron të pranojë para të gatshme apo jo.
Iniciativa popullore "Paratë janë liri" ka marrë një kundërpropozim nga Këshilli
Federal. Cili është dallimi midis të dyjave?
Pra, ne në Volksinitiative kërkojmë që qeveria federale gjithmonë të sigurojë sasi të mjaftueshme monedhash dhe kartëmonedhash.
Dhe kundërpropozimi i Këshillit Federal tani thotë se Banka Kombëtare është
përgjegjëse për sigurimin e qarkullimit të parave.
Dhe kjo, natyrisht, është një mospërputhje e madhe – është një truk i vogël i qeverisë – sepse problemi që
tani lind është se jo të gjitha paratë janë të njëjta.
Sepse me "pagim me para në dorë" në të vërtetë dua të them që nuk paguaj me kredi, domethënë jo me llogari apo me ndonjë
letër zotimi apo diçka të tillë, por paguaj me para në dorë.
Dhe në përdorimin frëngjisht-italian, "je paie cash" do të thotë "paguaj me para në dorë", por kjo
gjithashtu nënkupton që mund të paguaj me kartë debiti .
Prandaj qeveria federale mund të përcaktojë që Banka Kombëtare duhet të sigurojë disponueshmërinë e parave,
duke i mundësuar asaj të ofrojë para elektronike pa hyrë në konflikt me Kushtetutën Federale.
Prandaj, ne nuk mund të pranojmë propozimin e kundërt të drejtpërdrejtë të qeverisë federale
ashtu siç është sot – ne ende kemi një votim në mars.
Si do të dukej një monedhë digjitale e së ardhmes?
Një monedhë digjitale e së ardhmes do të ishte ndoshta një përzierje e kriptomonedhës dhe Twint.
Kjo do të thotë se do të funksiononte vetëm përmes një pajisjeje dixhitale. Sot, ne
jemi të njohur me këtë nga telefonat celularë.
Është një terminal dixhital, dhe monedha, dmth e gjithë procesi i transaksioneve të pagesave, do të trajtohej përmes ashtuquajturit
portofol – dmth një shkëmbim, një çantë, një portofol – i cili do të ishte i vendosur në këtë terminal dixhital.
Dhe ky terminal dixhital do të komunikonte me Bankën Kombëtare Zvicerane, mendoj.
Të gjithë do të kishin vetëm një llogari – nuk do të kishte më banka.
Kjo do të thotë se nëse duam të blejmë diçka, procesi do të kërkonte që së pari të jemi në vendndodhjen e miratuar.
Së dyti, që ne mund të blejmë çdo gjë që na është ende në dispozicion – ose çdo gjë që na është në dispozicion – dhe
vetëm për shumën që na është vënë në dispozicion, natyrisht.
Kështu do të ishim plotësisht të nënshtruar kontrollit.
Po, ti tashmë ke thënë diçka për këtë – ajo që doja të pyesja si ndjekje është: cilat rreziqe hasim në të vërtetë pa para fizike?
Po, ka shumë rreziqe. Për mua, rreziku më i madh është shpronësimi përmes normave negative të interesit – ose...
Christine Lagarde tha në vitin 2016 – siç raportohet në Blick , besoj se ishte më 14 prill, sipas Blick – se:
Arsyeja e vetme pse normat negative të interesit nuk funksionojnë është se ende kemi para në qarkullim.
Nëse, natyrisht, nuk do të kishte më para në qarkullim, kjo do të thoshte se njerëzit do të ishin krejtësisht të pambrojtur nëse
banka kombëtare papritmas do të shpallte: "Ne tani po zbresim 10% në vit nga çdo llogari
sepse na nevojiten për qëllime administrative."
Ju nuk do të mund të blini më gjëra me para në dorë duke përdorur mënyra të tjera.
Kjo do të ishte e mundur vetëm me monedhë digjitale. Dhe kjo është rreziku më i madh për mua.
Pra, mendoj se do të ndodhnin norma negative interesi dhe shpronësimi.
Pastaj, natyrisht, ka edhe rreziqe të tjera.
Pra, natyrisht, një nga rreziqet kryesore është varësia – siç thashë më parë – nga energjia elektrike dhe interneti.
Pra, nëse diçka prishet, transaksionet e pagesës menjëherë nuk janë më të mundshme.
Pastaj ekziston fakti që ne nuk do të jemi më në gjendje të ruajmë rezistencën ndaj krizave .
Kjo do të thotë se në krizat – si ato që po përjetohen aktualisht në Norvegji dhe Suedi – nuk do të ishte më e
mundur të vazhdohej puna për shkak të humbjes së parave.
Kjo do të thotë se nëse nuk do të kishim internetin, ekonomia do të ngecte. Ajo do të ndalej dhe nuk do të funksiononte më.
Megjithatë, me para të gatshme të paktën mund të vazhdonim të paguanim, ose po, ekonomia mund të vazhdonte
të ekzistonte dhe dëmi më i keq do të parandaloheshte.
Kjo është një pikë tjetër e rëndësishme.
Vazhdimisht dëgjojmë se ky para digjitale na bën plotësisht të gjurmueshëm. A është kjo e vërtetë?
Po, kjo padyshim është rasti.
Pra, këto Monedha Dixhitale të Bankës Qendrore janë, natyrisht, mjaft të fuqishme, pasi ruhen në pajisje dixhitale në
portofolë , dhe është e mundur të monitorohet se ku ndodheni, çfarë po blini dhe sa po paguani për diçka.
Dhe kjo do të çonte në njerëz që do të ishin plotësisht të kontrollueshëm.
Kaq i ngjashëm me një sistem krediti social, siç e njohim nga Kina – ose.
Nga kjo perspektivë, kjo natyrisht është një rrezik shumë i madh.
Por kjo është diçka që mendoj se tashmë është mjaft e njohur për publikun e gjerë, se kjo mund të ndodhë.
Po, mirë, faleminderit për këtë. Çfarë kemi arritur në të vërtetë në Zvicër në këtë fushë?
Epo, në Zvicër kemi bërë shumë përparim sepse, falë faktit që nisëm iniciativat popullore – dmth. "Paraja është
liri" – tani jemi në pikën ku po vendosim se cila version e mbrojtjes së parave do të përfshihet në kushtetutë.
Ne do të luftojmë, natyrisht, për t'u siguruar që të jetë versioni ynë – me monedha dhe kartëmonedha – në mënyrë që të
jemi të sigurt se nuk do të anashkalohet me ndonjë truk në fund.
Ne jemi shumë më përpara se pjesa tjetër e Evropës, dhe kjo natyrisht është e rëndësishme edhe për Evropën.
Sepse nëse arrijmë ta fusim këtë në kushtetutë në Zvicër, atëherë nuk do të jetë kaq e lehtë të eliminohet paraja fizike në Evropë,
sepse menjëherë do të ketë një ikje kapitale drejt Zvicrës.
Nëse Gjermania do të thoshte, "Ne nuk kemi më para të gatshme," të gjithë do të tërhiqnin menjëherë paratë e tyre dhe do
t'i çonin në Zvicër, sepse atje ato do të ishin të sigurta.
Pra, natyrisht, jemi në një situatë të rehatshme në Zvicër krahasuar me vendet e tjera.
A është kjo e mjaftueshme për të mbajtur para në Zvicër?
Jo, sigurisht që kjo nuk mjafton, vetëm kushtetuta.
Siç thashë në fillim, ekonomia do të eliminojë paratë fizike, dhe për ta bërë këtë, ne njerëzit duhet të paguajmë me para
fizike, në mënyrë që ekonomia të mos mund ta eliminojë atë.
Pra, Migros dhe Coop nuk duhet papritmas të fillojnë të instalojnë vetëm këto makina vetë-shlyerjeje – apo si t'i quajnë
– ku të gjithë duhet të paguajnë digjitalisht, por ne ende duhet të paguajmë shumë me para në dorë, përfshirë restorantet dhe kudo
tjetër, në mënyrë që volumi i parave në dorë të mbetet i lartë.
Thorsten Hens, ekonomist financiar dhe profesor në Universitetin e Cyrihut, ka deklaruar qartë se "me paratë
që përbëjnë 15% të të gjitha transaksioneve financiare, paratë janë përtej shpëtimit".
Ai e tha këtë në një intervistë me SRF në vitin 2020, dhe kjo tregon se sot – me 25% – ne jemi tashmë shumë afër
këtij pragu dhe duhet të veprojmë për ta parandaluar atë.
Pra, më vjen mirë që njerëzit tani me të vërtetë po fillojnë përsëri të paguajnë me para në dorë.
Kjo na çon te pyetja tjetër: çfarë mund të bëjë popullsia, çfarë tjetër duhet bërë dhe çfarë mund të bëjmë ne?
Pra, këto janë ndoshta dy ose tre pika që janë thelbësisht të rëndësishme tani.
Pra, në thelb, do të ketë një debat tjetër në Këshillin Kombëtar në mars mbi propozimin e Thomas Burgherr.
Përveç iniciativës sonë të njohur, ai gjithashtu dëshiron pranimin në ekonomi – domethënë jo pranimin e
detyrueshëm, por pranimin e përgjithshëm – që ai dëshiron ta shohë të sanksionuar në kushtetutë.
Ne tani do t'i mbështesim këto. Si "schweiz-macher", kemi krijuar një peticion që shumë njerëz tani mund ta nënshkruajnë.
Do ta rekomandoja këtë – www.schweiz-macher.ch – ku mund të nënshkruani peticionin.
Ne gjithashtu kemi bindur shoqatat e të moshuarve – ato të mëdha me 280,000 anëtarë – që të na mbështesin në pranimin e
kësaj propozimi nga Këshilli Kombëtar dhe Këshilli i Shteteve.
Pastaj, natyrisht, ekziston fakti që duhet të shkojmë në votime.
Prandaj do të ishim shumë të lumtur nëse tani mund të merrnim ndonjë mbështetje financiare, sepse pa fonde nuk është e mundur.
Të tjerët kanë miliarda – kështu që na duhen me të vërtetë shumë para për të pasur një shans në votim, por pjesa më
e rëndësishme është që popullsia të dalë vërtet, të mbajë para me vete dhe të paguajë me para në dorë.
Po, nga ana ime, do të doja me të vërtetë të shfrytëzoja këtë rast për t'u kërkuar të gjithë qytetarëve tanë që në të ardhmen
të paguajnë me para sa më shpesh të jetë e mundur – ndoshta edhe të preferojnë dyqanet që ende pranojnë para ndaj atyre që nuk i
pranojnë më, sepse kjo çështje është shumë, shumë, shumë e rëndësishme për të
siguruar që të mund të mbajmë paratë në Zvicër.
Është e rëndësishme për fëmijët tanë dhe për ne që të na lejohet të vazhdojmë të jetojmë në liri. Faleminderit shumë!
Faleminderit shumë, zoti Koller, më keni bindur.
Do të vazhdoj të paguaj me para në dorë sepse dua të mbaj para në dorë dhe të siguroj që ato të mbeten në dispozicion tonin.
Dhe ju falënderojmë shumë për angazhimin tuaj, zoti Koller. Ju urojmë çdo të mirë për punën tuaj të ardhshme.
Faleminderit shumë, dhe ju uroj sukses të mëtejshëm në punën tuaj. Faleminderit.