Ang malalakas na lobi ay nagsusumikap nang husto upang tuluyang alisin ang pera.
Sa buong Europa at lalo na sa EU.
Ngayon ay nakikipag-usap tayo sa isang dalubhasa sa paksang ito na ginagawa ang lahat ng kanyang makakaya upang
protektahan ang Switzerland mula sa kapalaran na ito at iligtas ang bahaging ito ng ating kalayaan.
Malugod naming tinatanggap si Richard Koller, delegado ng "schweiz-macher" at pangulo ng "Freiheitliche
Bewegung Schweiz" (Galaw para sa Kalayaan ng Switzerland).
Magandang hapon, ikinagagalak kong narito – sa Houses of Parliament – at sa tingin ko ay
magiging kawili-wili na marinig ang ating malalaman.
Karamihan sa mga tao ay iniisip na hindi talaga uso sa Switzerland ang pag-aalis ng pera. Ano ang palagay mo rito?
Siguro mali iyon.
Kung hindi natin itama ang pagkakamali, malamang matututuhan natin ito sa mahirap na paraan.
Dahil ang katotohanan ay hindi nararamdaman ng mga tao na tuwirang inaalis ang pera – hindi naman mga pulitiko ang
nag-aalis nito; ang mga pulitiko ay walang ginagawa upang tunay na mapanatili ang pera, kundi ang ekonomiya
mismo ang nagtutulak upang mabawasan ang paggamit nito.
Nakikita na natin ito sa mga pamilihan tuwing Pasko – at pati na rin sa iba pang pamilihan – nakikita rin natin
ito sa mga kumpanya, sa mga kadena ng panaderya na bigla na lang ay hindi na tumatanggap ng pera.
Nakikita natin ito sa mga restawran na walang cash.
Sa paglipas ng panahon, unti-unti nang aalisin ng ekonomiya ang paggamit ng pera, at nangyayari na ito ngayon
nang mas mabilis sa pampublikong transportasyon, kung saan hindi na rin ginagamit ang pera.
Ibig sabihin nito, hindi na makakabili ng tiket sa pampublikong transportasyon ang mga nagbabayad nang cash.
Binabawasan nito ang ating reserbang salapi. At kailangan nating kontrahin iyon.
Mayroon din tayong mga pandaigdigang organisasyon, tulad ng Better than Cash Alliance.
Itinatag ang mga ito noong 2012 ng Bill & Melinda Gates Foundation, Ford Foundation, USAID , at
iba pang mahahalaga at malalaking institusyon.
At itinakda nila sa kanilang layunin na unti-unting alisin ang pera – sa buong mundo – at palitan ito ng digital na pera.
Kawili-wili ito, at magandang patotoo sa Switzerland, na bagaman hindi kasali ang aming SECO – ang State Secretariat for Economic
Affairs – sa pagtatatag ng inisyatiba noong 2012, nagsimula itong magbayad ng dalawang milyong Swiss franc para sa pagtatanggal ng
cash noong 2012 at inatasan din itong ilipat ang lahat ng teknolohiya at kadalubhasaan kaugnay ng digital na
paglilipat ng pera, lalo na sa mga umuusbong na ekonomiya.
Ipinapakita nito na ang pag-aalis ng pera ay isang layunin na pinangungunahan ng Switzerland.
Sa tingin ko medyo inosente kung maniwala na hindi aalisin ang pera dito sa Switzerland.
Kaya mahalaga na maisama natin ang pera sa konstitusyon.
Bakit dapat talagang ipawalang-bisa ang pera?
May ilang dahilan, ngunit ang isa na napakahalaga ay ang pandaigdigang sitwasyong pinansyal.
Ang sitwasyong pinansyal ay ganoon na ang buong mundo ay talagang may utang.
Tiyak na halagang tatlong beses ng taunang kakayahan ng populasyon na makalikha nito. At hindi ito mababayaran.
Ibig sabihin nito ay kailangang magtrabaho ang sangkatauhan ng tatlong taon nang hindi gumagamit ng anumang
yaman o kumakain upang mabayaran ang bundok na ito ng utang.
At iyan ang dahilan kung bakit magkakaroon ng pinansyal na pagbagsak sa hinaharap.
Hindi na tanong kung mangyayari ito, kundi kailan lamang. Magkakaroon ito ng pagbagsak sa
kasalukuyang pandaigdigang sitwasyong pinansyal.
At iyon, siyempre, ay isa sa mga dahilan kung bakit nais ng mga elitista na alisin ang pera, upang pagkatapos ng pagbagsak na ito
ng pananalapi, pagkatapos na masira ang lahat, makontrol nila ang mga tao at ang buong sitwasyong pinansyal sa
paraang muling itatayo ito para sa kanilang kapakinabangan.
Kung hindi, siyempre, kung mangyari iyon, magsasama-sama ang ilang tao, ang mga grupo at mga
bansa, at itatayo nila ito sa kanilang sarili.
Hindi nila iyon magugustuhan. Kasalukuyan din silang nasa proseso ng pagbili ng lahat ng mahahalagang bagay o yaman.
Ibig sabihin nito ay binibili na ang lahat ng minahan ng ginto, binibili ang ginto, binibili ang
pilak, at binibili ang mga lupang pang-agrikultura.
Sa Amerika, si Bill Gates na ngayon ang pinakamalaking may-ari ng lupaing pang-agrikultura.
At ipinapakita nito na pumuputok na ang bula sa pananalapi.
At dapat itong iwasan sa anumang paraan, upang sa huli ay manatili ang pera sa sirkulasyon, na nagbibigay-daan sa mga tao na
patuloy na kumilos nang malaya at manatiling hindi makokontrol.
At naiisip ko kung gaano kasama ito, makikita mo na ngayon sa mga bansang tulad ng Norway, Sweden, at Denmark na wala nang pera.
Posible rin ngayong maglunsad ng digmaan – halimbawa, ang Sweden, na may mas mababa sa 10% ng salaping papel na nasa sirkulasyon
– bilang isang bansa, hindi mo na kailangang sumalakay; maaari mo na lang putulin ang kanilang kuryente o internet.
Ibig sabihin, sa loob ng dalawa o tatlong linggo, mapapatumba ang bansa – sa ekonomiya – at malamang ay mapapasok
sa digmaang sibil, dahil tungkol na lang ito sa mga yaman, gaya ng pagkain at lahat ng bagay.
At ipinapakita nito kung gaano kahalaga na maging bihasa sa teknolohiyang digital, at tiyak na
magiging masamang bagay ang pera sa ganitong konteksto.
Sinusubukan na ngayon ng Sweden at Norway na baligtarin ang takbong ito, dahil
napagtanto nila ang panganib na kanilang tinatanggap.
Pero hindi na ito nangyayari, kahit na sinasabi na nila ngayon na dapat nang tanggapin muli ng mga negosyo ang pera.
Wala nang pera ang mga tao, at hindi na nadaragdagan ang pera, kaya talagang nasa mahirap na sitwasyon sila ngayon.
May batas na nag-uutos na tanggapin ang mga tseke at barya.
Bakit maaaring tanggihan pa rin ang pera?
Sa Switzerland, ang batas namin sa salapi, ang WZG, ay nakasaad sa Artikulo 3 na ang lahat ay dapat tumanggap ng mga banknote
na inilabas ng Pambansang Bangko nang walang limitasyon.
Gayunpaman, ang artikulong ito ay opsyonal, na nangangahulugang naaangkop lamang ito kung isasampa ang kaso.
Halimbawa, kung isusulat ng isang panaderya, "Hindi kami tumatanggap ng pera," at may isang mamimili na pumasok na gustong
bumili ng paninda at alam niyang hindi tumatanggap ng pera ang panaderya, hindi kailanman mabubuo ang kontrata,
ibig sabihin ay hindi kailanman magaganap ang transaksyon.
At kung walang transaksyon na naganap, hindi ka maaaring magsampa ng kaso sa ilalim ng batas na ito.
At iyan ang problema sa diskresyonaryong batas: hindi ka maaaring magsampa ng legal na aksyon laban dito, na
nangangahulugang ang ekonomiya ang may kapangyarihang magpasya para sa sarili kung nais nitong tumanggap ng pera o hindi.
Ang tanyag na inisyatiba na "Cash is freedom" ay nakatanggap ng kontra-panukala mula sa
Pederal na Konseho. Ano ang pagkakaiba ng dalawa?
Kaya, kami sa Volksinitiative ay nananawagan na ang pederal na pamahalaan ay dapat palaging
magbigay ng sapat na dami ng mga barya at mga banknote.
At ang kontra-panukala ng Pederal na Konseho ay ngayon nagsasaad na ang Pambansang Bangko ang may
pananagutan sa pagtiyak na may sapat na salapi sa sirkulasyon.
At iyon, siyempre, ay isang napakalaking pagkakaiba – isang maliit na daya ng pamahalaan – dahil ang
problemang lumilitaw ngayon ay hindi pareho ang lahat ng pera.
Dahil sa pagsasabing "babayad nang cash," ang ibig kong sabihin ay hindi babayad gamit ang credit, ibig sabihin hindi sa
pamamagitan ng account o sa pamamagitan ng promissory note o katulad nito, kundi cash talaga ang babayaran ko.
At sa Pranses-Italianong paggamit, ang "je paie cash" ay nangangahulugang "nagbabayad ako nang
cash", ngunit nangangahulugan din iyon na maaari akong magbayad gamit ang debit card .
Kaya posible para sa pederal na pamahalaan na itadhana na ang Pambansang Bangko ay dapat matiyak ang pagkakaroon ng
salapi, na nagbibigay-daan dito upang magbigay ng elektronikong salapi nang hindi sumasalungat sa Pederal na Konstitusyon.
Kaya hindi namin matatanggap ang direktang kontra-panukala ng pederal na pamahalaan sa
kasalukuyang anyo nito – may boto pa rin kami sa Marso.
Ano ang magiging hitsura ng isang digital na pera sa hinaharap?
Ang digital na pera ng hinaharap ay malamang na isang halo ng cryptocurrency at Twint.
Ibig sabihin nito ay gagana lamang ito sa pamamagitan ng isang digital na aparato. Ngayon,
pamilyar na tayo rito mula sa mga mobile phone.
Ito ay isang digital na terminal, at ang pera, ibig sabihin ang buong proseso ng transaksyon sa pagbabayad, ay hahawakan sa
pamamagitan ng tinatawag na pitaka – ibig sabihin palitan, supot, pitaka – na matatagpuan sa digital na terminal na ito.
At sa tingin ko, makikipag-ugnayan ang digital na terminal na ito sa Swiss National Bank.
Magkakaroon na lang ang lahat ng isang account – wala nang mga bangko.
Ibig sabihin nito, kung gusto nating bumili ng isang bagay, kakailanganin muna nating nasa aprubadong lokasyon.
Pangalawa, na maaari naming bilhin ang anumang nananatiling magagamit sa amin – o anumang magagamit sa amin – at
siyempre, para lamang sa halagang ipinagkaloob sa amin.
Kaya't tayo ay lubusang sasailalim sa kontrol.
Oo, nakapagsabi ka na tungkol diyan – ang gusto kong itanong bilang karugtong ay: Anong mga
panganib talaga ang hinaharap natin kung walang pera?
Oo, maraming panganib. Para sa akin, ang pinakamalaking panganib ay ang pagsasamsam sa
pamamagitan ng negatibong interest rate – o...
Sinabi ni Christine Lagarde noong 2016 – ayon sa Blick , sa palagay ko ay noong ika-14 ng Abril, ayon sa ulat ng Blick – na:
Ang tanging dahilan kung bakit hindi gumagana ang negatibong interes ay dahil mayroon pa tayong pera na umiikot.
Kung, siyempre, wala nang perang sirkulante, mangangahulugan ito na magiging lubos na walang proteksyon ang mga tao kung biglang
mag-a-anunsyo ang bangko sentral, "Mula ngayon, babawasan namin ng 10% bawat taon ang bawat account dahil
kailangan namin ito para sa mga layuning administratibo."
Hindi mo na mabibili ang mga bagay gamit ang pera sa pamamagitan ng ibang paraan.
Posible lamang iyon sa digital na pera. At iyon ang pinakamalaking panganib para sa akin.
Kaya sa tingin ko mangyayari ang negatibong interes at pagsamsam ng ari-arian.
Pagkatapos, siyempre, may iba pang mga panganib.
Kaya, siyempre, isa sa mga pangunahing panganib ay ang pag-asa – gaya ng sinabi ko kanina – sa kuryente at internet.
Kaya kung may masira, hindi na agad magiging posible ang mga transaksyon sa pagbabayad.
Mayroon pang katotohanan na hindi na natin magagawang panatilihin ang kakayahang umangkop sa krisis.
Ibig sabihin nito, sa mga krisis – gaya ng kasalukuyang nararanasan sa Norway at Sweden – hindi na magiging posible
na magpatuloy sa pagtatrabaho dahil sa pagkawala ng pera.
Ibig sabihin, kung wala tayong internet, hihinto nang tuluyan ang ekonomiya. Titigil ito at hindi na gagana.
Gayunpaman, kung may pera tayo, kahit papaano ay makapagpatuloy tayong magbayad, o oo, makakapagpatuloy ang
ekonomiya at mapipigilan ang pinakamalalang pinsala.
Iyon ay isa pang mahalagang punto.
Patuloy naming naririnig na ginagawang ganap na masusubaybayan tayo ng digital na perang ito. Totoo ba iyon?
Oo, tiyak na ganoon nga.
Kaya ang mga Central Bank Digital Currencies ay, siyempre, napakalakas dahil naka-imbak ang mga ito sa mga digital na
aparato sa mga pitaka , at posible ring masubaybayan kung nasaan ka, kung ano ang binibili mo, at
kung magkano ang binabayad mo para sa isang bagay.
At magreresulta iyon sa mga tao na lubos na makokontrol.
Kaya't napakahawig ng isang sistema ng panlipunang kredito, gaya ng alam natin mula sa Tsina – o.
Mula sa perspektibong ito, siyempre, napakalaking panganib iyon.
Ngunit sa tingin ko ay medyo kilala na ito ng pangkalahatang publiko, na maaaring mangyari ito.
Oo, mabuti, salamat diyan. Ano nga ba talaga ang nakamit natin sa Switzerland sa larangang ito?
Sa Switzerland, malayo na ang narating namin dahil, salamat sa paglulunsad namin ng mga popular na inisyatiba – ibig sabihin,
"Cash is freedom" – ngayon ay nasa puntong kami na ang nagpapasya kung aling bersyon ng
proteksyon sa pera ang isasama sa konstitusyon.
Makikipaglaban kami, siyempre, upang matiyak na ito ang aming bersyon – na may mga barya at banknote – upang masiguro
naming hindi ito malalampasan ng anumang panlilinlang sa huli.
Mas malayo na kami kaysa sa natitirang bahagi ng Europa, at siyempre mahalaga rin iyon para sa Europa.
Dahil kung magagawa nating maisama iyon sa konstitusyon ng Switzerland, hindi na magiging madali ang
pag-aalis ng pera sa Europa, dahil agad na magkakaroon ng pagtakas ng kapital papuntang Switzerland.
Kung sasabihin ng Alemanya, "Wala na kaming pera," agad na mag-a-withdraw ng pera ang lahat at
dadalhin ito sa Switzerland, dahil doon ligtas ang pera.
Kaya naman, siyempre, mas komportable ang aming kalagayan sa Switzerland kumpara sa ibang mga bansa.
At sapat na ba iyon para mag-imbak ng pera sa Switzerland?
Hindi, siyempre hindi iyon sapat, ang konstitusyon lang.
Tulad ng sinabi ko sa simula, aalisin ng ekonomiya ang pera, at para hindi ito mangyari, kailangan nating magbayad
nang pera upang hindi mailagay sa panganib ang ekonomiya.
Kaya, hindi dapat biglang maglagay lang ang Migros at Coop ng mga self-checkout machine na ito – o kung ano man ang tawag dito –
kung saan kailangang magbayad nang digital ang lahat, pero marami pa rin sa atin ang kailangang magbayad nang
cash, kahit sa mga restawran at sa iba pang lugar, kaya nananatiling mataas ang dami ng cash.
Si Thorsten Hens, isang financial economist at propesor sa University of Zurich, ay malinaw na nagsabi na "kung
ang salapi ay bumubuo ng 15% ng lahat ng transaksiyong pinansyal, ang salapi ay hindi na maililigtas."
Sinabi niya ito sa isang panayam sa SRF noong 2020, at ipinapakita nito na ngayon – sa 25% – ay napakalapit na tayo sa
hangganang ito, at kailangan tayong kumilos upang maiwasan ito.
Kaya natutuwa ako na talagang nagsisimula na ulit ang mga tao na magbayad ng salapi.
Nasa susunod na tanong tayo: ano ang maaaring gawin ng populasyon, ano pa ang kailangang gawin, at ano ang maaari nating gawin?
Kaya, marahil ay dalawa o tatlong punto ang tunay na mahalaga ngayon.
Kaya sa esensya, magkakaroon ng isa pang debate sa Pambansang Konseho sa Marso tungkol sa panukala ni Thomas Burgherr.
Bilang karagdagan sa aming tanyag na inisyatiba, nais din niya ng pagtanggap sa ekonomiya – ibig sabihin, hindi
sapilitang pagtanggap, kundi pangkalahatang pagtanggap – na nais niyang maisama sa konstitusyon.
Sususuportahan na namin ang mga ito. Bilang "schweiz-macher", gumawa kami ng petisyon na maaari nang pirmahan ng maraming tao.
Irekomenda ko ito – www.schweiz-macher.ch – kung saan maaari kang pumirma sa petisyon.
Napaniwala rin namin ang mga asosasyon ng mga nakatatanda – ang malalaking may 280,000 miyembro – na
suportahan kami upang maipasa ang panukalang ito sa Pambansang Konseho at sa Konseho ng mga Estado.
Pagkatapos, siyempre, nariyan ang katotohanang kailangan nating bumoto.
Kaya't ikalulugod naming matanggap ngayon ang ilang pinansyal na suporta, dahil hindi ito posible kung walang pondo.
Ang iba ay may bilyon-bilyon – kaya talagang kailangan natin ng maraming pera para magkaroon ng tsansa sa botohan,
pero ang pinakamahalaga ay talagang lumalabas ang mga tao, nagdadala ng pera, at nagbabayad nang cash.
Oo, sa aking bahagi, nais kong samantalahin ang pagkakataong ito upang hilingin sa lahat ng ating mga mamamayan na magbayad nang
salapi hangga't maaari sa hinaharap – marahil mas unahin pa ang mga tindahang tumatanggap pa rin ng salapi kaysa sa mga
hindi na, dahil napakahalaga, napakahalaga, napakahalaga ng isyung ito para matiyak na mananatili ang salapi sa Switzerland.
Mahalaga para sa ating mga anak at para sa atin na pinapayagan tayong magpatuloy na mabuhay nang malaya. Maraming salamat!
Maraming salamat po, Ginoong Koller, kumbinsido na ako.
Magpapatuloy akong magbayad nang salapi dahil gusto kong mag-ipon ng salapi at matiyak
na mananatiling magagamit ito para sa atin.
At maraming salamat sa iyong dedikasyon, Ginoong Koller. Nais namin sa iyo ang lahat ng
pinakamabuti para sa iyong hinaharap na gawain.
Maraming salamat, at nawa'y magpatuloy ang tagumpay mo sa iyong gawain. Salamat.