שטאַרקע לאָביעס אַרבעטן שווער צו גאָר אָפּשאַפֿן מזומן.
איבער גאַנץ אייראָפּע און בפרט אין דער אייראָפּעיִשער פאראייניקונג.
הײַנט רעדן מיר מיט אַ מומחה אויף דעם ענין, וואָס טוט אַלץ אין זײַן מאַכט צו באַשיצן שווייץ פֿון דעם גורל
און צו באַוואַרענען דעם טייל פֿון אונדזער פֿרײַהייט.
מיר באַגריסן ריטשאַרד קאָלער, דעלעגאַט פֿון די "שווייץ־מאַכער" און פּרעזידענט פֿון דער "פֿרײַהייטלעכע
באַוועגונג שווייץ" (שווייצער פֿרײַהייט־באַוועגונג).
גוטן נאָכמיטאָג, איך בין צופרידן צו זײַן דאָ – אין די הײַזער פֿון פּאַרלאַמענט – און איך מיין אַז עס וועט
זײַן פֿאַסצינירנדיק צו הערן וואָס מיר וועלן דאָ לערנען.
רוב מענטשן מיינען אַז אין שווייץ איז עס בכלל נישט מעגלעך זיך אָפּצוטאָן פֿון געלט. וואָס מיינסטו דערפֿון?
נו, דאָס איז מסתּמא אַ טעות.
אויב מיר וועלן נישט פאַרריכטן דעם טעות, וועלן מיר מסתּמא דאָס אויף דער שווערער וועג לערנען.
ווייל דער פאקט איז, אַז מענטשן פילן נישט אַז געלט ווערט גלייך אָפּגעשטעלט – ווייל נישט די פּאָליטיקער זענען די וואָס
אָפּשטעלן געלט; די פּאָליטיקער טאָן פשוט גאָרנישט צו טאַקע באַשיצן געלט, נאָר די עקאָנאָמיע אַרבעט צו רעדוצירן געלט.
מיר זעען דאָס שוין בײַ קריסמס־מאַרקן – און אויך בײַ אַנדערע מאַרקן – מיר זעען דאָס בײַ פֿירמעס,
בייקערײַ־קעטנס, וואָס פּלוצלינג מער ניט אָננעמען געלט.
מיר זעען דאָס אין רעסטאָראַנץ וואָס אויך אַרבעטן אָן מזומן.
מיט דער צײַט וועט די עקאָנאָמיע געלט רעדוצירן און אָפּשאַפֿן, און דאָס פּאַסירט איצט אויך מיט פֿאַרשנעלטן טעמפּאָ
אין פּובליקער טראַנספּאָרט, וווּ מען ניצט געלט אויך ניט מער.
דאָס מיינט אַז מענטשן וואָס באַצאָלן מיט געלט וועלן ניט מער קענען קויפן בילעטן אויף ציבורישן טראַנספּאָרט.
דאָס רידוצירט אונדזערע געלט־רעזערוון. און מיר מוזן קעגנווירקן דעם.
דערנאָך איז דאָ דער פאַקט אַז מיר האָבן אויך אינטערנאַציאָנאַלע אָרגאַניזאַציעס, אַזאַ ווי די בעטער דען קעש אַלייאַנס.
די זענען געגרינדעט געוואָרן אין 2012 דורך די ביל און מעלינדה גייטס פֿונדאַציע, די פֿאָרד
פֿונדאַציע, USAID און אַנדערע וויכטיקע, גרויסע אינסטיטוציעס.
און זיי האָבן זיך געשטעלט דעם ציל, געלט ביסלעכווײַז אָפּצושאַפֿן איבער דער גאַנצער וועלט און עס צו פֿאַרבײַטן מיט דיגיטאַלן געלט.
עס איז אינטערעסאַנט און רעדט גוט פֿאַר שווייץ, אַז כאָטש אונדזער SECO – דער שטאַט־סעקרעטאַריאַט פֿאַר עקאָנאָמישע ענינים – איז
נישט געווען באַטייליקט אין דער גרינדונג פֿון דער איניציאַטיוו אין 2012, האָט עס אין 2012 אָנגעהויבן צאָלן צוויי מיליאָן שווייצער
פראַנקן צו דער אָפּשאַפֿונג פֿון געלט, און איז אויך באַשטעלט געוואָרן צו איבערגעבן אַלע טעכנאָלאָגיעס
און עקספּערטיזע וועגן דיגיטאַלע געלט־איבערפֿירונגען, בעיקר צו אויפקומענדיקע עקאָנאָמיעס.
דאָס ווייזט טאַקע אַז די אָפּשאַפֿונג פֿון מזומן איז אַ ציל צו וועלכן שווייץ אַרבעט אין דער פֿאָרפּאָזיציע.
איך מיין אַז עס וואָלט געווען אַ ביסל נאַיוו צו גלייבן אַז געלט וועט דאָ אין שווייץ נישט אָפּגעשאַפֿט ווערן.
דערפֿאַר איז עס וויכטיק אַז מיר קענען אַרײַנשרײַבן געלט אין דער קאָנסטיטוציע.
פארוואס זאָל געלט טאַקע אָפּגעשאַפֿט ווערן?
נו, עס זענען עטלעכע סיבות, אָבער איין זייער וויכטיקע איז די גלאבאַלע פינאַנציעלע סיטואַציע.
די פינאַנציעלע סיטואַציע איז אַזוי, אַז די וועלט איז טאַקע אין חוב.
ספּעציפיש, אין אַ סכום דרײַ מאָל די יערלעכע קאַפּאַציטעט פֿון דער באַפעלקערונג צו עס צו
גענערירן. און דאָס קען נישט ווערן צוריקגעצאָלט.
דאָס וואָלט געמיינט אַז די מענטשהייט וואָלט געמוזט אַרבעטן דריי יאָר אָן צו נוצן קיין רעסורסן
אָדער עסן, כדי אָפּצאָלן דעם באַרג פֿון שולדן.
און דערפֿאַר וועט אין דער צוקונפֿט אין אַ געוויסן מאָמענט אַ פינאַנציעלער צוזאַמענברוך פֿאָרקומען.
עס איז ניט מער אַ קשיא צי דאָס וועט פּאַסירן, נאָר ווען דאָס וועט פּאַסירן. עס וועט אימפּלאָדירן
אין דער איצטיקער גלאבאַלער פינאַנציעלער סיטואַציע.
און דאָס איז, כמובן, איין סיבה פֿאַר וואָס די עליטעס ווילן אָפּשאַפֿן געלט, אַזוי אַז נאָך דעם פינאַנציעלן צוזאַמענברוך,
נאָך אַז אַלץ איז צעפֿאַלן, זיי קענען קאָנטראָלירן די מענטשן און די גאַנצע פינאַנציעלע סיטואַציע אויף אַזאַ אופֿן,
אַז זי ווערט ווידער אויפֿגעבויט אין זייערע אייגענע אינטערעסן.
אויב דאָס אַלץ פּאַסירט, וועלן זיכערע מענטשן זיך פֿאַראייניקן, גרופּעס און לענדער
וועלן זיך פֿאַראייניקן און עס אַליין אויפבויען.
זיי וואָלטן דאָס נישט געפֿעלן. זיי זענען אויך אין דעם פּראָצעס צו אויפֿקויפֿן אַלע די ווערטפֿולע זאַכן אָדער רעסורסן.
דאָס מיינט אַז אַלע גאָלד־מינעס ווערן אויפֿגעקויפֿט, גאָלד ווערט אויפֿגעקויפֿט, זילבער ווערט
אויפֿגעקויפֿט, לאַנד פֿאַר לאַנדווירטשאַפֿט ווערט אויפֿגעקויפֿט.
אין אַמעריקע איז ביל גייטס איצט דער גרעסטער לאַנדווירטשאַפֿטלעכער לאַנדבאַזיצער.
און דאָס ווייזט אַז דער פינאַנציעלער בלאָז פּלאַצט.
און דאָס מוז מען פֿאַרמיידן בײַ אַלע קאָסטן, כּדי געלט זאָל סוף־כּל־סוף בלײַבן אין צירקולאַציע, און מענטשן זאָלן קענען
ווײַטער האַנדלען זעלבשטענדיק און בלײַבן אומקאָנטראָלירבאַר.
און איך טראַכט ווי שלעכט עס איז, דו קענסט דאָס איצט זען אין לענדער ווי נאָרוועגיע, שוועדן און
דענמאַרק, וואָס האָבן שוין נישט מער געלט אין באַר.
עס איז אויך מעגלעך הײַנט צו פֿירן מלחמה – למשל, שוועדן, וואָס האָט ווייניקער ווי 10% מזומן נאָך אין צירקולאַציע – ווי אַ
לאַנד, דו וואָלטסט אפילו נישט געדאַרפֿט אַרײַנפֿאַלן, דו קענסט פשוט אָפּשנײַדן זייער עלעקטריציטעט אָדער אינטערנעץ.
דאָס וואָלט מיינען אַז אין צוויי אָדער דריי וואָכן וואָלט דער לאַנד עקאָנאָמיש אויף די קני זײַן און מסתּמא
אין אַ בירגער־מלחמה, ווײַל דאַן וואָלט עס געווען אַ קשיא פֿון רעסורסן, דאָס הייסט עסן, אַלץ.
און דאָס ווייזט ווי וויכטיק עס איז צו באַהערשן דיגיטאַלע טעכנאָלאָגיע, און געלט
וואָלט אין דעם זין זיכער געווען אַ שלעכטע זאַך.
שוועדן און נאָרוועגיע פּרוּוון איצט אומצוקערן דעם טרענד, ווײַל זיי האָבן דערקענט די ריזיקע וואָס זיי נעמען.
אָבער דאָס וועט מער נישט פּאַסירן, אַפֿילו אויב זיי איצט זאָגן אַז געשעפֿטן זאָלן ווידער מוזן אָננעמען געלט.
די מענטשן האָבן נישט קיין געלט, און מען בויט שוין נישט מער געלט אויף, אַזוי זיינען זיי איצט טאַקע אין אַ שווערער סיטואַציע.
עס איז אַ געזעץ וואָס פארלאנגט די אָננעמען פֿון נאָטן און מונצן.
פֿאַר וואָס קען מען נאָך אַלץ אָפּזאָגן געלט?
נו, אין שווייץ, אונדזער געלט־געזעץ, די WZG, שטייט אין אַרטיקל 3 אַז יעדער מוז אָננעמען די באַנקנאָטן וואָס דער
נאַציאָנאַלער באַנק אַרויסגעגעבן האָט, אָן קיין באַגרענעצונג.
אָבער דער אַרטיקל איז דיסקרעציאָנעל, וואָס מיינט אַז ער געלט נאָר אויב מען נעמט געזעצלעכע שריט.
למשל, אויב אַ באַקערײַ שרײַבט "מיר נעמען נישט קיין מזומן", און אַ קונה קומט אַרײַן צו קויפֿן עפּעס און ווייסט אַז די באַקערײַ נעמט
נישט קיין מזומן, וועט קיינמאָל נישט ווערן געשאַפֿן קיין קאָנטראַקט, וואָס מיינט אַז
קיין טראַנסאַקשאַן וועט קיינמאָל נישט פּאַסירן.
און אויב קיין טראַנסאַקשאַן קיינמאָל נישט פּאַסירט, דאַן קענסטו נישט קלאָגן לויט דעם געזעץ.
און דאָס איז דער פּראָבלעם מיט דיסקרעשאַנערע געזעצגעבונג: מען קען נישט נעמען לעגאַלע שריט קעגן איר, וואָס מיינט
אַז די עקאָנאָמיע האָט די מאַכט צו באַשליסן פֿאַר זיך, צי זי וויל אָננעמען געלט אָדער נישט.
די פּאָפּולערע איניציאַטיוו "קאַש איז פרייהייט" האָט באַקומען אַ קעגנפֿאָרשלאָג פֿון דער
פֿעדעראַלער ראַט. וואָס איז דער חילוק צווישן די צוויי?
אַזוי, מיר בײַ דער פֿאָלקסאיניציאַטיוו פֿאָדערן אַז די פֿעדעראַלע רעגירונג מוז שטענדיק צושטעלן
גענוג קוואַנטיטעטן פֿון מונעטן און באַנקנאָטן.
און דער קעגנפֿאָרשלאָג פֿון דעם פֿעדעראַלן ראַט שטייט איצט אַז דער נאַציאָנאַלער באַנק איז
פֿאַראַנטוואָרטלעך צו פֿאַרזיכערן אַז געלט איז אין צירקולאַציע.
און דאָס איז, כמובן, אַ ריזיקער חילוק – דאָס איז אַ קליין טריק פֿון דער רעגירונג – ווײַל דער פּראָבלעם וואָס
איצט אויפֿטרעט איז אַז נישט אַלע געלט זענען די זעלבע.
ווייל מיט "צאָלן אין געלט" מײן איך טאַקע נישט צו צאָלן מיט קרעדיט, דאָס הייסט נישט אויף אַ חשבון אָדער אויף אַ
פּראָמיסאָרישע נאָטע אָדער עפּעס אַזוי, נאָר איך צאָלן אין געלט.
און אין פֿראַנצויזיש-איטאַליענישער באַניץ מיינט "je paie cash" "איך צאָל אין געלט", אָבער דאָס
מיינט אויך אַז איך קען צאָלן מיט אַ דעביט-קאַרטל .
דערפֿאַר קען די פֿעדעראַלע רעגירונג באַשטימען, אַז די נאַציאָנאַלע באַנק מוז פֿאַרזיכערן די בנימצאקייט
פֿון געלט, און אַזוי קען זי צושטעלן עלעקטראָניש געלט אָן צו קומען אין קאָנפליקט מיטן פֿעדעראַלן גרונטגעזעץ.
דעריבער קענען מיר נישט אָננעמען דעם דירעקטן קעגנפֿאָרשלאָג פֿון דער פֿעדעראַלער רעגירונג ווי ער
שטייט הײַנט – מיר האָבן נאָך אַ שטימע אין מאַרץ.
ווי וואָלט אַ דיגיטאַלע קראַנט פֿון דער צוקונפֿט אויסגעזען?
אַ דיגיטאַלע וואַלוטע פֿון דער צוקונפֿט וואָלט מסתּמא געווען אַ מישונג פֿון קריפּטאָ־וואַלוטע און טווינט.
דאָס מיינט אַז עס וואָלט אַרבעטן נאָר דורך אַ דיגיטאַלן אַפּאַראַט. הײַנט זײַנען
מיר דערמיט באַקאַנט פֿון מאָביל־טעלעפֿאָנען.
עס איז אַ דיגיטאַלער טערמינאַל, און די וואַלוטע, דאָס הייסט דער גאַנץ צאָלונג־טראַנסאַקשאַן־פּראָצעס, וואָלט ווערן באַהאַנדלט
דורך אַ אַזוי גערופֿענעם וואָלעט – דאָס הייסט אַן עקסטשיינדזש, אַ פּורס, אַ וואָלעט –
וואָס וואָלט זײַן אויף דעם דיגיטאַלן טערמינאַל.
און דער דיגיטאַלער טערמינאַל וואָלט קאָמוניקירן מיט דער שווייצער נאַציאָנאַלער באַנק, איך גלייב.
יעדער וואָלט דאַן געהאַט נאָר איין חשבון – עס וואָלטן מער נישט געווען קיין באַנקען.
דאָס וואָלט מיינען אַז אויב מיר ווילן עפּעס קויפֿן, וואָלט דער פּראָצעס פֿאָדערן אַז
מיר זאָלן קודם זײַן אין דעם באַשטעטיקטן אָרט.
צווייטנס, אַז מיר קענען קויפֿן וואָס נאָך איז פֿאַר אונדז בנימצא – אָדער וואָס בכלל איז פֿאַר אונדז בנימצא – און נאָר
פֿאַר דער סומע וואָס אונדז איז צוגעשטעלט, פֿאַרשטייט זיך.
אַזוי וואָלטן מיר געווען גאָר אונטער קאָנטראָל.
יאָ, דו האָסט שוין עפּעס דערפֿון געזאָגט – וואָס איך וויל ווי אַ נאָכפֿרעג פֿרעגן איז: מיט
וואָס פֿאַר סכּנות שטייען מיר טאַקע אָן געלט?
יאָ, עס זענען פילע סכנות. פֿאַר מיר איז די גרעסטע סכנה די עקספּראָפּריאַציע דורך נעגאַטיווע אינטערעס־ראַטעס – אָדער...
קריסטין לאַגאַרד האָט אין 2016 געזאָגט – לויט בליק , איך גלייב עס איז געווען דעם 14טן אַפּריל – אַז:
דער איינציקער גרונט פֿאַר וואָס נעגאַטיווע אינטערעס־ראַטעס אַרבעטן נישט איז, אַז מיר האָבן נאָך געלט אין צירקולאַציע.
אויב, כמובן, וואָלט ניט מער געבליבן קיין מזומן אין צירקולאציע, וואָלט דאָס געמיינט אַז מענטשן וואָלטן גאָר אוממעגלעך געווען זיך
צו פאַרטיידיקן, אויב די נאַציאָנאַלע באַנק פּלוצלינג וואָלט אַנאָנסירט: "מיר נעמען איצט 10% פּער יאָר פֿון יעדן
חשבון, ווײַל מיר דאַרפֿן דאָס פֿאַר אַדמיניסטראַטיווע צילן."
איר וואָלט ניט מער געקענט קויפן זאכן מיט געלט דורך אַנדערע מעטאָדן.
דאָס וואָלט נאָר געווען מעגלעך מיט דיגיטאַלע געלט. און דאָס איז פֿאַר מיר די גרעסטע סכנה.
אַזוי, איך מיין אַז נעגאַטיווע אינטערעס־ראַטעס און עקספּראָפּריאַציע וואָלטן פּאַסירן.
דערנאָך, פֿאַרשטייט זיך, זענען דאָ אַנדערע סכּנות.
אַזוי, נאַטירלעך, איז איין הויפּט־ריזיקאָ די אָפּהענגיקייט – ווי איך האָב פריער געזאָגט – אויף עלעקטריציטעט און דער אינטערנעץ.
אַזוי, אויב עפּעס צעברעכט, זענען צאָלונג־טראַנסאַקשאַנז גלייך ניט מער מעגלעך.
דערנאָך איז דאָ דער פֿאַקט, אַז מיר וועלן שוין מער נישט קענען אויפֿהאַלטן קריזיס־קעגנשטעל .
דאָס מיינט אַז אין קריזיסן – ווי די וואָס מען דערלעבט איצט אין נאָרוועגיע און שוועדן – וואָלט מען שוין נישט
געקענט ווייטער אַרבעטן צוליב דעם פאַרלוסט פֿון געלט.
דאָס וואָלט געמיינט אַז אויב מיר וואָלטן נישט געהאַט דעם אינטערנעץ, וואָלט די עקאָנאָמיע זיך
אָפּשטעלן. זי וואָלט אויפהערן צו פֿונקציאָנירן.
אָבער מיט געלט קען מען לפחות ווייטער באַצאָלן, אָדער יאָ, די עקאָנאָמיע קען ווייטער
עקזיסטירן און דער ערגסטער שאָדן וועט פֿאַרמיידט ווערן.
דאָס איז נאָך אַ וויכטיקער פּונקט.
מיר הערן שטענדיק אַז דאָס דיגיטאַלע געלט מאַכט אונדז גאָר שפּירבאַר. איז דאָס אמת?
יאָ, דאָס איז זיכער דער פאַל.
אַזוי זענען די צענטראַל־באַנק דיגיטאַלע קראַנטן , כמובן, גאַנץ שטאַרק, ווײַל זיי ווערן געהאַלטן אויף דיגיטאַלע
מיטלען אין וואָלעטס , און מע קען איבערוואַכן וווּ איר זענט, וואָס איר קויפֿט און וויפֿל איר באַצאָלט דערפֿאַר.
און דאָס וואָלט געפֿירט צו דעם, אַז מענטשן זאָלן זײַן גאָר קאָנטראָלירבאַר.
אַזוי ענלעך צו אַ געזעלשאַפֿטלעכן קרעדיט־סיסטעם, ווי מיר עס וויסן פֿון כינע – אָדער.
פֿון דער פּערספּעקטיוו איז דאָס, פֿאַרשטייט זיך, אַ זייער גרויסער סכּנה.
אָבער דאָס איז עפּעס וואָס, לויט מײַן מיינונג, איז שוין גאַנץ גוט באַקאַנט בײַם אַלגעמיינעם עולם, אַז דאָס קען פּאַסירן.
יאָ, נו, אַ דאַנק דערפֿאַר. וואָס האָבן מיר טאַקע דערגרייכט אין שווייץ אין דעם געביט?
נו, אין שווייץ האָבן מיר שוין אַ לאַנגן וועג צוריקגעלייגט, ווײַל דאַנק דעם פאקט אַז מיר האָבן אָנגעהויבן די פּאָפּולערע
איניציאַטיוון – למשל "קאַש איז פֿרײַהייט" – זײַנען מיר איצט בײַם פּונקט, וווּ מיר באַשליסן, וועלכע ווערסיע פֿון
קאַש־שוץ וועט ווערן אַרײַנגעשריבן אין דער קאָנסטיטוציע.
מיר וועלן, כמובן, קעמפן צו זיכער מאַכן אַז דאָס איז אונדזער ווערסיע – מיט מטבעות און שטריקן – אַזוי אַז
מיר קענען זײַן זיכער אַז עס וועט נישט ווערן אַרומגעגאַנגען דורך עפּעס אַ טריק בײַם סוף.
מיר זענען פיל ווייטער ווי דער רעשט פֿון אייראָפּע, און דאָס איז כמובן וויכטיק אויך פֿאַר אייראָפּע.
ווייל אויב מיר וועלן דאָס אַרײַנברענגען אין דער קאָנסיטוציע אין שווייץ, וועט עס נישט זײַן אַזוי גרינג צו
אָפּשאַפֿן געלט אין אייראָפּע, ווײַל גלייך וואָלט געווען אַ קאַפּיטאַל־פֿליכט קיין שווייץ.
אויב דייטשלאַנד וואָלט געזאָגט, "מיר האָבן ניט מער געלט", וואָלט יעדער גלייך אויסגענומען זײַן געלט און עס גענומען
קיין שווייץ, ווײַל דאָרט וואָלט דאָס געלט זיכער געווען.
אַזוי, זיכער, זײַנען מיר אין אַ באַקוועמער סיטואַציע אין שווייץ אין פֿאַרגלײַך מיט אַנדערע לענדער.
און איז דאָס גענוג צו האַלטן געלט אין שווייץ?
ניין, זיכער איז דאָס נישט גענוג, נאָר די קאָנסטיטוציע.
ווי איך האָב געזאָגט אין אָנהייב, די עקאָנאָמיע וועט אָפּשאַפֿן געלט, און כּדי דאָס זאָל נישט פּאַסירן, מוזן מיר מענטשן באַצאָלן
מיט געלט, כּדי די עקאָנאָמיע זאָל עס נישט קענען אָפּשאַפֿן.
אַזוי, מיגראָס און קופּ זאָלן נישט פּלוצלינג אָנהייבן אינסטאַלירן נאָר די זעלבסט־צאָלונג־מאַשינען – אָדער ווי מען רופֿט זיי – וווּ
אַלע מוזן באַצאָלן דיגיטאַל, נאָר מיר זאָלן ווייטער אָפֿט באַצאָלן מיט געלט, אַרײַנגערעכנט אין רעסטאָראַנען און
אַלע אַנדערע ערטער, אַזוי אַז די כּמות געלט בלײַבט הויך.
טאָרסטען הענס, פינאַנציעלער עקאָנאָמיסט און פּראָפֿעסאָר אין דער אוניווערסיטעט פֿון ציריך, האָט גאַנץ קלאָר
געזאָגט אַז "מיט געלט וואָס מאַכט 15% פֿון אַלע פינאַנציעלע טראַנסאַקשאַנז, איז געלט ניט צו ראַטעווען".
ער האָט דאָס געזאָגט אין אַן אינטערוויו מיט SRF אין 2020, און דאָס ווײַזט אַז הײַנט – בײַ 25% – זענען מיר שוין
זייער נאָענט צו דער שוועל, און מיר מוזן זיך צוריקקעמפֿן.
איך בין צופרידן אַז מענטשן הייבן איצט טאַקע ווידער אָן צו באַצאָלן מיט געלט.
דאָס ברענגט אונדז צו דער ווייַטערער פֿראַגע: וואָס קען די באַפעלקערונג טאָן, דאָס הייסט וואָס
נאָך דאַרף ווערן געטאָן און וואָס קענען מיר טאָן?
אַזוי, דאָס זענען אפֿשר צוויי אָדער דריי פּונקטן וואָס זענען איצט עיקרדיק וויכטיק.
אַזוי, למעשה, וועט אין מאַרץ אין דער נאַציאָנאַלער ראַט זײַן נאָך אַ דיבאַטע וועגן תומאַס בורגערס פֿאָרשלאָג.
אין צוגאָב צו אונדזער פּאָפּולערער איניציאַטיוו, וויל ער אויך אַן אָנערקענונג אין דער עקאָנאָמיע – דאָס הייסט נישט קיין
צווינגנדיקע אָנערקענונג, נאָר אַ אַלגעמיינע אָנערקענונג – וואָס ער וויל זען פֿאַרשרײַבן אין דער קאָנסטיטוציע.
מיר וועלן איצט שטיצן די. אלס "שווייץ־מאַכער" האָבן מיר געשאַפֿן אַ פּעטיציע וואָס פילע מענטשן איצט קענען אונטערשרײַבן.
איך וואָלט רעקאָמענדירן דאָס – www.schweiz-macher.ch – וווּ איר קענט אונטערשרײַבן די פּעטיציע.
מיר האָבן אויך איבערצייגט די פֿאַרבאַנדן פֿון עלטערע בירגער – די גרויסע מיט 280,000 מיטגלידער – צו שטיצן אונדז אין
דעם, אַז דער פֿאָרשלאָג זאָל ווערן אָנגענומען דורך דעם נאַציאָנאַלן ראַט און דעם ראַט פֿון די שטאַטן.
דערנאָך, פֿאַרשטייט זיך, איז דאָ דער פֿאַקט אַז מיר מוזן גיין צו די שטים־לאָקאַלן.
מיר וואָלטן זייער פריילעך זײַן אויב מיר קענען איצט באַקומען עפּעס פינאַנציעלע הילף, ווײַל עס איז נישט מעגלעך אָן געלט.
די אַנדערע האָבן ביליאָנען – אַזוי דאַרפֿן מיר טאַקע אַ סך געלט צו האָבן אַ געלעגנהייט אין דער שטימונג, אָבער דער
וויכטיקסטער טייל איז אַז די באַפעלקערונג טאַקע גייט אַרויס, טראָגט געלט מיט זיך און באַצאָלט אין געלט.
יאָ, פֿון מײַן זײַט וואָלט איך טאַקע געוואָלט ניצן די געלעגנהייט צו בעטן אַלע אונדזערע בירגערס צו באַצאָלן מיט געלט אַזוי אָפֿט
ווי מעגלעך אין דער צוקונפֿט – אפֿשר אַפֿילו צו גיבן פֿאָרצוג צו געשעפֿטן וואָס נאָך אָננעמען געלט איבער די וואָס טאָן דאָס
ניט מער, ווײַל די פֿראַגע איז זייער, זייער, זייער וויכטיק כּדי צו פֿאַרזיכערן אַז מיר קענען האַלטן געלט אין שווייץ.
עס איז וויכטיק פֿאַר אונדזערע קינדער און פֿאַר אונדז אַז מיר זאָלן קענען ווײַטער לעבן אין פֿרײַהייט. אַ גרויסן דאַנק!
אַ גרויסן דאַנק, הער קאָלער, איר האָט מיך איבערצויגן.
איך וועל ווייטער באַצאָלן מיט געלט, ווײַל איך וויל געלט האַלטן און זיכער מאַכן אַז עס בלײַבט פֿאַר אונדז בנימצא.
און אַ גרויסן דאַנק פֿאַר אייער מחויבות, הער קאָלער. מיר ווינטשן אייך אַלעס גוטס פֿאַר אייער צוקונפֿטיקער אַרבעט.
אַ גרויסן דאַנק, און איך ווינטש אײַך ווײַטערדיקן הצלחה אין אײַער אַרבעט. אַ דאַנק.