Аммо биёед як лаҳза аз истилоҳи «созишномаи пандемия» лаззат барем, лутфан, созишномаи пандемия!
Дар бораи пандемияҳо шартномаҳо имзо мешаванд. Ин дар бораи саломатӣ нест. Ин дар бораи
ҳифзи ҳаёти мост аз қатлкунандагони бад, бад нест.
Лутфан дар Google ҷустуҷӯ кунед: «Даҳ хатари бузургтарини саломатӣ» ва шумо танқидгари эмгузариро хоҳед ёфт
Ҳоло ман бо вакили дифоъ Биате Баҳнер сӯҳбат мекунам. Аз он ки вақти худро ҷудо карда, бо мо ҳамроҳ шудед, бисёр ташаккур.
Хонум Баҳнер, биёед бо як саволи мустақим оғоз кунем.
Музокирот оид ба созишномаи байналмилалии зиддипандемия дар Женева ба даври нав ворид шуданд.
Намояндагони 194 давлати аъзои Созмони ҷаҳонии тандурустӣ (СҶТ) аллакай дар 11 давраи музокирот бисёре
аз 37 моддаи лоиҳаи созишномаро ба анҷом расонидаанд.
Аз ин рӯ коршиносон боварӣ доранд, ки дар ду ҳафтаи оянда ниҳоят ба созиш расидан мумкин аст. Ба таври хеле
умумӣ ҷамъбаст карда: то ҳол ҳеҷ созише ба даст наомадааст.
Дар декабр раъйпурсии махсус баргузор намешавад; ба ҷои он кӯшиш карда мешавад, ки то ҷаласаи ояндаи Ассамблеяи тандурустӣ, ки 25
май баргузор мешавад, ба созиш расанд, то раъйпурсӣ доир гардад.
Ва албатта мо ба назари шумо дар ин бора манфиатдорем. Оё шумо метавонед инро тасдиқ
кунед? Чӣ гуна тамоми ин масъала рушд мекунад?
Ба ҳар ҳол, созишномаи пандемияи Созмони ҷаҳонии тандурустӣ соҳаи ихтисоси шумо аст, не?
Дуруст аст. Дар асл, ман дар тӯли як соли охир хеле пуршиддат рӯи ду созишнома кор кардаам. Яъне, дар ин
китоб «Созишномаи пандемияи Созмони ҷаҳонии тандурустӣ».
Аммо на танҳо ин созишнома, балки инчунин он чизе, ки «Низомҳои байналмилалии тандурустӣ» ном доранд, ки муддати
тӯлонӣ амал мекунанд, вале дар давраи пандемия онҳое, ки соли 2005 қабул шуда буданд, татбиқ мешуданд.
Ҳанӯз аз оғози пандемия ва баъд аз он, созишномаи пандемия бо он асос асоснок карда мешуд, ки ҳукуматҳои миллӣ дар
посух ба коронавирус ба таври фоҷеабор ноком шуда буданд.
Албатта, ман комилан ғазабгин будам, зеро — бубахшед, ниқобҳо, маҳдудиятҳо, фосилагирии иҷтимоӣ, ҷаримаҳо, эмгузаронӣ, эми
ҳатмӣ... Мо ҳамаи инро паси сар кардем ва, эҳтимолан, тамоми ҷаҳон низ, ҳар кас бештар ё камтар, ва сипас онҳое, ки, ба гуфтаи
худ, созишҳоро бастанд, бо беинсофӣ, беадобӣ ва бешармӣ даъво мекунанд, ки мо ноком шудем ва ин нокомӣ хеле фоҷиабор буд.
Ин ҳамон чизест, ки аз лоиҳаи дуюм баромад. Ба назар мерасад, ки дигарон низ аз ин қадар тахминҳо шикоят карданд.
Аммо биёед як лаҳза аз истилоҳи «созишномаи пандемия» лаззат барем, лутфан, созишномаи пандемия!
Дар бораи пандемияҳо шартномаҳо имзо мешаванд. Ва аз ин рӯ, ба назар мерасад, ки пандемияҳо тиҷорати хеле хубанд.
Ва танҳо Олмон дар се соли пандемия аз соли 2020 то 2023 на миллион, балки 440 миллиард евро сарф
кардааст. Дуруст аст, дар се сол 440 ҳазор миллион евро!
Албатта, бо онҳо нисбат ба ниқобҳо беҳтар мешуд, ки ҳоло ҳар ҷо бояд партофта шаванд… ниқобҳои истифодашуда ва
истифоданашуда, ваксинҳо – миллионҳотои онҳо истифоданашуда.
Аммо он ҳамоно идома дорад. Ин тиҷорати калон аст. Ин барои чанд соҳа тиҷорати калон аст.
Албатта, барои саноати дорусозӣ ин тиҷорати калон аст. Ин барои саноати маълумот тиҷорати бениҳоят
калон аст ва бинобар ин барои саноати низомӣ низ.
Ва мо медонем, ки вақте дар бораи он сӯҳбат мекунем, он дар бораи саломатӣ нест.
Ин дар бораи ҳифзи ҳаёти мост аз қатлкушони бад, ки ба мо ҳамла карда, моро ба марг меоранд, нест. Ҳеҷ
гоҳ. Онҳо аввал дар лаборатория истеҳсол мешаванд.
Ва як қисми созишномаи пандемия – ва, ба таври тасодуфӣ, яке аз нуқтаҳои асосии баҳс – тиҷоратикунонии маҳз ҳамин
«тадқиқоти афзоиши функсия» мебошад, ки аз он коронавирус сарчашма гирифта ва фирор кардааст, ҳарчӣ бошад.
Ва мубодилаи ин патогенҳо ва тиҷоратикунонӣ, молиявӣ гардидани он яке аз масъалаҳои асосиест,
ки то ҳол дар бораи он созише ҳосил нашудааст.
«Gain-of-function» он чизест, ки ҳамчун тадқиқоти функсионалӣ маъруф аст. Мувофиқи мақсаде, ки барои он гузаронида мешавад,
онро инчунин метавон тадқиқоти силоҳҳои биологӣ номид, ки дар асл манъ аст ва бояд мамнӯъ карда шавад, ва он ба Конвенсияи
силоҳҳои биологӣ, ки воқеан вуҷуд дорад, дохил мешавад.
Аммо дар ин ҷо он дар асл таблиғ ва маблағгузорӣ мешавад, гӯё. Ва ин комилан ғайрифаҳмист.
Ин созишнома – созишномаи пандемия – воқеан ҳамаи марзҳоро, ҳамаи хатҳои сурхро мешканад.
Ин тиҷорати калон аст! Ин чизе дигар нест; дар асл, дар ниҳоят, албатта, он ба пул, қудрат ва назорат хизмат мекунад.
Назорат, масалан, ман пандемияро эълон мекунам, то режими ҳолати фавқулодда ҷорӣ шавад –
мо дар ин бора аз Олмон ҳама чизро медонем.
Қоидаҳои маъмулӣ ва қонунӣ татбиқ намешаванд. Мо дигар ҳақ надорем, ки ягон кор кунем. Ба ибораи
дигар, ҳолати ҳарбӣ дар соҳаи тиб эълон шудааст.
Ва азбаски мо мемирем, зеро ба ҳамаи ин вирусҳои даҳшатноку қатлкунанда масунияти табиӣ надорем, ба мо ваксина лозим аст.
Аммо, албатта, ин ваксинаро дар давоми 10 сол таҳия кардан ғайриимкон аст.
Пас, албатта, мо бояд ҳамаи ин меъёрҳои бехатариро дар доираи қонунгузории фармасевтӣ, яъне қонунҳои олмонӣ, аврупоӣ ва
байналмилалиро лағв кунем, зеро мо як пандемияи даҳшатнок дорем – мегӯяд як сиёсатмадори СДП, ки номаш ҳамеша фаромӯш мекунам.
Ман ҳам ҳеҷ чизро ба ёд оварда наметавонам.
Аммо мо, ба таври рамзӣ гӯем, салоҳиятҳои ҳолати фавқулодда дорем. Мо тасдиқи фавқулодда
дорем, мисли эмгузаронии зидди COVID – чортояш.
Мо ҳамаи чораҳои эҳтиётии бехатарӣ ва санҷишҳои бехатариро муваққатан бекор кардем, зеро Директори
генералии Созмони ҷаҳонии тандурустӣ боз як бор, ба ибораи дигар, корти «пандемия»-ро истифода бурд.
Ва калимаи ҷодуӣ чист? «Ҳолати фавқулоддаи саломатии ҷамъиятӣ бо аҳамияти байналмилалӣ»,
PHEIC. Чӣ тавр талаффуз мекунед? Фейк! Окей? Ҳа?
Ин нофаҳмӣ ҳатто метавонад ҳадафмандона бошад, мо намедонем.
Пас, инҳо нақшаҳо ҳастанд, ва ин Қоидаҳои байналмилалии тандурустӣ ҳамеша чораҳое мисли карантин ва санҷиш, инчунин
чораҳои маҷбуриро пешбинӣ кардаанд – ин чораҳо ҳоло воқеан нисбат ба коронавирус татбиқ шудаанд, ва ҳисси он аст, ки ҳама
чиз ҳанӯз ҳам ба андозаи кофӣ танзим нашудааст, аз ин рӯ хоҳиш вуҷуд дорад, ки қоидаҳоро боз ҳам сахттар кунанд.
Реин меояд, ту ва ман, ки метавонем инро интиқодӣ бинем, аз назари Созмони ҷаҳонии тандурустӣ хатар барои саломатӣ ҳастем.
Критики ваксина яке аз даҳ таҳдиди бузургтарини Созмони ҷаҳонии тандурустӣ мебошад.
Лутфан дар Google ҷустуҷӯ кунед: «Даҳ хатари бузургтарини саломатӣ» ва шумо танқидгари эмгузариро хоҳед ёфт, ки ҳоло ва дар
оянда ҷинояткор эълон мешавад, ки мардум мехоҳанд ӯро хомӯш кунанд, ки мардум аслан ҳам… хуб, Интерпол
аллакай як навъ «фазои кибер» (фазои маҷозӣ) ташкил кардааст.
Агар мо маълумоти дахлдореро нашр кунем, ки бо нақли Созмони ҷаҳонии тандурустӣ мувофиқат
намекунад, мо метавонем ҷинояткорони киберӣ бошем.
Пас, ин ду нақша, IHR (Қоидаҳои байналмилалии тандурустӣ) ва созишномаи пандемия, ҳеҷ чизи нек дар назар надоранд.
Пас, барои онҳое, ки ҳанӯз тӯҳфаи Мавлуди Исоро нагирифтаанд – ин як танаффуси кӯтоҳи таблиғотӣ аст – ман ин
китобро тавсия медиҳам. Бале, ман воқеан онро навиштаам... ин мушкилтарин китоби ман буд, ҳафтуми ман.
Ин кор бисёр душвор буд. Ман кӯшиш кардам, ки онро ба тавре нависам, ки хонданаш воқеан осон бошад.
Дар ҳар саҳифа сарлавҳа ва боб мавҷуд аст. Инҳо бобҳои кӯтоҳанд.
Шумо инчунин метавонед онро зуд-зуд варақ занед. Аммо шумо таассурот мегиред, ки моро
то чӣ андоза дурӯғ гуфтаанд ва фиреб додаанд.
Ман мехоҳам, ки ин китобро такрор ба такрор қарз диҳанд ва ройгон тақсим кунанд, бо як шарт: пас аз як ҳафта онро ба
каси дигар диҳед! Зеро маълумот бояд ба ҷаҳон паҳн шавад.
Баргардем ба ин рушди ҷории ҳодисаҳо: дар Женева – 1 июни соли 2024, мо, гурӯҳи ҳуқуқшиносони байналмилалӣ, дар
онҷо эътироз барпо кардем – на ман, на ҳуқуқшиносон, балки пеш аз ҳама эътироз ташкил шуда буд.
Аммо мо инчунин як нишасти матбуоти байналмилалиро баргузор кардем, зеро дар онҷо IGT ва созишномаи пандемия бояд қабул
мешуданд, ки ин дар асл бо меъёрҳои худи Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ мухолиф аст, зеро лоиҳаи ниҳоӣ бояд чор моҳ пеш
аз раъйгирӣ барои 194 давлати аъзои Маҷмаи Умумиҷаҳонии Тандурустӣ дастрас бошад. Онҳо то ду рӯз пеш дастрас набуданд!
Ман бовар дорам, ки он узвҳо, агар ҳанӯз онҷо мебуданд, эҳтимолан дар бинои Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ дар Женева
маҳкам карда мешуданд ва то он даме, ки чизеро имзо накунанд, озод намешуданд. Чӣ гуна ин рӯй додааст, хеле шубҳанок аст.
Дар ҳар сурат, онҳо бидуни риояи ин давраи чормоҳа дар IGV тағйироти азим ворид карданд ва бисёр чизҳоро аз
созишномаи пандемия, ки аксарияти ду-се-юмро талаб мекунад, ба IGV, ки танҳо аксарияти оддиро талаб мекунад, интиқол доданд.
Як беназмии калон рух дод, ва ман иқрор мекунам, ки мо умед доштем, ки онҳоро тасдиқ накунанд, аммо субҳи рӯзи
дигар фаҳмидем, ки онҳо воқеан чизеро пеш бурдаанд. Шакнок!
Ин воқеан як нишондиҳандаи сохтаи ҳукмронии қонун аст, ва ман иқрор мекунам, ки дар
моҳи июн аз ин воқеан хеле дилшикаста будам.
Ҳоло он идома дорад, онҳо музокиротро оид ба созишномаи пандемияи Созмони ҷаҳонии тандурустӣ идома медиҳанд.
Ҳамааш дар бораи пул аст. Кишварҳои дар ҳоли рушд пули бештар мехоҳанд, дар ҳоле ки
кишварҳои саноатӣ намехоҳанд патентҳояшонро бидиҳанд.
Инҳо ҳама баҳсҳои қонунианд, аммо мо розӣ нестем, ки таҳқиқоти афзоиши функсия, яъне ҳамин тадқиқоти функсионалӣ, ин вирусҳои
тағйирёфта, ки гӯё барои пешгирӣ аз ҳамлаи силоҳи биологӣ аз ҷониби террористон ва барои таҳияи ваксинаҳо
заруранд... Ахмақӣ! Онҳо худашон онҳоро таҳия мекунанд, то баъд ваксинаро таҳия кунанд.
Ман филми «Спектр»-и Ҷеймс Бондро, ки соли 2015 бароварда шудааст, тавсия медиҳам, зеро дар он ин хеле зебо тасвир шудааст.
Бале, пазируфтани созишномаи паандемия ҳанӯз ба таври ниҳоӣ анҷом наёфтааст, аммо эҳтимолан дар ҷаласаи ояндаи Маҷмаи Умумиҷаҳонии
Тандурустӣ, ки дар охири моҳи май дар Женева баргузор мешавад, қабул хоҳад шуд. Ман умедворам, ки чунин нашавад.
Аз тарафи дигар, ин танҳо коғаз аст, бинобар ин мо бояд бубинем, ки дар ҷаҳон чӣ гуна ҳодисаҳо рушд кардаанд, огоҳӣ чӣ гуна
афзудааст, масалан тавассути Kla.TV ва ҳамаи мо, ва мо бояд ба ҳукуматҳои худ гӯем… хуб, Олмон,
Олмон нерӯи пешбари созишномаи пандемия аст, дуруст?
Дар Олмон мо набояд дар бораи ҳукумат хавотир шавем... мо набояд интизори чизе зиёд бошем, то даме ки ин ҳукумат дар қудрат аст,
ки ба Созмони ҷаҳонии тандурустӣ (WHO) маблағи зиёде медиҳад, ки, ба ҳар ҳол, низ ба
тиҷорати дорусозӣ ва маълумот сахт машғул аст.
Онҳо фоида мебинанд ва мехоҳанд боз ҳам фоида бинанд. Дар ин раванд онҳо саломатӣ ва ҳаёти моро дар
хатар мегузоранд. Ман инро хеле ҷиноятӣ мешуморам!
Мо бояд онро боздорем ва мо онро бозмедорем.
Мо онро қатъ хоҳем кард! Мо метавонем ин корро анҷом диҳем, ба иқтибос аз касе, ки ҳоло номашро ба ёд намеорам.
Аммо хеле мухтасар, хонум Бахнер: оё калид, ба ибораи дигар, ҷомеаи равшанфикр хоҳад буд?
Яъне, мо дастгирӣ мекунем ва кӯмак мекунем, ки он чизеро, ки шумо ҳамчун коршинос ва, ба ибораи дигар, вакил мегӯед, баён
кунем. Аксари вакилон наметавонанд чизеро ба тавре баён кунанд, ки шаҳрвандони оддӣ, мисли ман, онро фаҳманд.
Аммо шумо метавонед ин корро анҷом диҳед, паёмро баён кунед, мо онро ба мардум мерасонем.
Аммо ман бовар дорам, ки ҷомеаи доно калиди барқарорсозии фаъолияти низоми адолат аст, не?
Шумо, ҳамчун вакил, метавонед дубора дуруст кор кунед, зеро дар он ҷо додраси воқеан беғараз нишастааст, дуруст?
Хуб, маориф ва иттилоот ва хоҳиши худ иттилоъ гирифтан қадами аввал аст.
Пас ин одамон бояд тавонманд карда шаванд, то ҷуръат кунанд «не» гӯянд, «ист» гӯянд ва амал кунанд.
Пас ин ҷасорат қадами дуюм хоҳад буд.
Аз тарси аз даст додани кор, аз тарси аз ҷамъият рад шудан ва ғайра... Мо ҳамаи онҳоро қабул мекунем, мо аллакай як оилаи
бузург ҳастем, медонем, ки ин чӣ гуна аст, медонем, ки чӣ ҳис мекунад, вақте ки таъқиб мешавӣ, рад мешавӣ,
ҳар чи бошад, ба ту иттиҳом мезананд, ногаҳон ҳама гуна иттиҳомотро ба дӯшат меандозанд.
Албатта, мо хурсандем, ки ҳамаи он ҷонҳои шуҷоъро, ки мисли мо ба ҳокимияти қонун, ба демократия ва ба
давлате, ки манфиатҳои беҳтарини моро дар назар дорад, бовар кардаанд, хуш омадед мегӯем.
Ахмақӣ, мо ба он бовар кардем, аммо ҳоло беҳтар медонем: маориф қадами аввал аст – бинобар ин ба шумо низ бисёр ташаккур!
Ташаккур бисёр. Як саволи охирин, ҳа?
Дар ин замонҳо мо тавассути вебсайтҳо, Telegram, YouTube, каналҳои гуногун ва ғайра маълумоти зиёдеро пешниҳод мекунем.
Агар цензура боз ҳам пеш равад, бисёр чизҳо дигар имконнопазир хоҳанд шуд ва дар сурати буҳрон бисёре аз одамон танҳо мемонанд,
зеро онҳо ҳамеша ба саҳмгузориҳои вакили Баҳнер такя кардаанд, аммо ҳеҷ гоҳ дар сатҳи минтақавӣ шабакасозӣ накардаанд.
Оё шумо фикр мекунед, ки ин низ дар ҷаҳони имрӯза омиле калидӣ аст, ки одамон дар маҳал бо ҳамдигар шинос мешаванд, аз анонимӣ
берун меоянд ва дар минтақа шабакаи алоқаҳоро ташкил мекунанд?
Ин воқеан яке аз муҳимтарин чораҳо дар худи бино, дар кӯча ва дар маҳалла мебошад.
Ва дар бораи одамоне, ки дар наздикии шумо зиндагӣ мекунанд, суроғаҳояшонро қайд кунед – ба онҳо равед ва боздид кунед!
Баъзан шояд шумо танҳо дар берун ё дар тарабхонаҳо вохӯрда бошед, бинобар ин шумо метавонед бо мошин равед ё
пиёда равед, ва ман воқеан барои шабакасозӣ маҳдудият мегузоштам: то куҷо метавонам пиёда равам?
Ман метавонам дар як соат 5 километрро тай кунам, дуруст?
Пас, ин доираи 5-километрӣ, албатта, шабакаи маҳаллӣ муҳимтарин чиз барои дастгирӣ аст, аз ҷиҳати тиббӣ ва, албатта, дар таъмини
об, ғизо ва доруҳо – ва, албатта, барои кӯмак ба ҳамдигар.
Мо шояд боз ба ин ниёз дошта бошем. Бале, ёддошти муҳим, чорае муҳим!
Аз Шумо, хонум Беате Баҳнер, барои ин мусоҳиба бисёр ташаккур.
Мо ба шумо дар кори доимии таълимии шумо тамоми муваффақиятҳоро таманно дорем.
Ман фикр мекунам, ки шумо аллакай онро тавсиф кардаед: баъзан ба як нуқтаи паст мерасед, вақте ки
фикр мекунед: «Оҳ, чӣ тавр ман инро паси сар мекунам?»
Аммо шумо умед мепошед, шумо эътимод мепошед – ман фикр мекунам, ки ин аъло аст! Оё мо метавонем
инро ба тамошобинон ирсол кунем? Хуб, ташаккур.