Lekin keling, bir lahza 'pandemiya kelishuvi' atamasidan bahramand bo'laylik, iltimos, pandemiya kelishuvi!
Pandemiyalar bo'yicha shartnomalar imzolanmoqda. Bu sog'liq haqida emas. Bu yovuz, yovuz
qotillardan hayotimizni himoya qilish haqida emas.
Iltimos, Google'da "O'nta eng katta sog'liq xavfi"ni qidiring va siz emlash tanqidchisini topasiz
Advokat Beate Bahner xonim hozir men bilan intervyu uchun shu yerdalidir. Vaqtingiz uchun katta rahmat.
Xonim Bahner, keling, to'g'ridan-to'g'ri savol bilan boshlaymiz.
Xalqaro pandemiya kelishuvi bo'yicha muzokaralar Jenevada yangi bosqichga kirdi.
Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST)ning 194 ta a'zo davlat vakillari 11 raund muzokaralarda shartnoma loyihasining
37 ta moddasidan ko'pchiligini allaqachon yakunladilar.
Shuning uchun mutaxassislar kelasi ikki hafta ichida nihoyat kelishuvga erishish mumkinligiga ishonch
bildirmoqdalar. Juda umumiy qilib aytganda: hozirgacha hech qanday kelishuvga erishilmagan.
Dekabrda maxsus ovoz berish bo'lmaydi; buning o'rniga 25 maydagi navbatdagi Sog'liqni Saqlash
Assambleyasigacha kelishuvga erishishga harakat qilinadi, shunda ovoz berish o'tkazilishi mumkin bo'ladi.
Va albatta, biz bunga bo'lgan bahongizni bilishga qiziqamiz. Buni tasdiqlay olasizmi? Butun vaziyat qanday rivojlanmoqda?
Axir, JSST pandemiya bitimi sizning mutaxassisligingiz, to'g'rimi?
Aynan shunday. Aslida, men so'nggi bir yil davomida ikkita kelishuv ustida juda intensiv ishladim.
Ya'ni, ushbu kitobda "JSST pandemiya kelishuvi".
Biroq, bu shartnoma emas, balki shuningdek Xalqaro sog'liqni saqlash qoidalari deb ataladigan, anchadan
beri mavjud bo'lgan, ammo pandemiya paytida amalda bo'lgan qoidalar 2005-yildagilar edi.
Pandemiya boshidan va undan keyin ham pandemiya shartnomasi milliy davlatlar koronavirus bilan kurashishda
falokatli darajada muvaffaqiyatsiz bo'lgani bilan asoslandi.
Albatta, men to'liq g'azablangan edim — kechirasiz, niqoblar, karantin, ijtimoiy masofalanish, jarimalar, emlashlar, majburiy
emlashlar... Biz bularning barchasidan o'tdik, va ehtimol butun dunyo ham shunday bo'lgan, ba'zilari boshqalarga qaraganda
ko'proq, va keyin, shunday deyish mumkin bo'lgan kelishuvlarni tuzganlar, hech qanday uyatchanlik, ojizlik va uyatsizlik
bilan da'vo qilishadiki, biz muvaffaqiyatsizlikka uchradik, va bu muvaffaqiyatsizlik nihoyatda achinarli bo'ldi.
Ikkinchi loyihadan shu chiqdi. Ko'rinishidan, boshqalar ham bunday mag'rurlikdan shikoyat qilishgan.
Ammo keling, bir lahza 'pandemiya shartnomasi' atamasidan bahramand bo'laylik, iltimos, pandemiya shartnomasi!
Pandemiyalar bo'yicha shartnomalar imzolanmoqda. Shuning uchun pandemiyalar juda yaxshi biznesdek ko'rinadi.
Va faqat Germaniya 2020 yildan 2023 yilgacha bo'lgan pandemiya yillarida 440 milliard, million emas, balki milliard
yevro sarflagan. To'g'ri, uch yil ichida 440 ming million yevro!
Albatta, niqoblarga qaraganda ular bilan ancha yaxshiroq bo'lardik; hozir esa niqoblarni, ishlatilganini
ham, ishlatilmaganini ham, millionlab ishlatilmay qolgan vaksinalarni ham yo'q qilish kerak bo'lyapti.
Ammo u shunchaki davom etaveradi. Bu katta biznes. Bu bir nechta sanoat tarmoqlari uchun katta biznes.
Bu, albatta, farmatsevtika sanoati uchun katta biznesdir. Bu ma'lumotlar sanoati uchun nihoyatda katta
biznesdir va shuning uchun ham harbiy sanoat uchun ham.
Va biz bilamizki, bu haqda gapirganda, bu sog'liq haqida emas.
Bu bizning hayotimizni bizga halokatli hujum qiladigan yovuz qotillardan himoya qilish haqida emas.
Umuman emas. Ular avvalo laboratoriyada yaratiladi.
Pandemiya kelishuvining bir qismi – va aytish kerakki, eng asosiy bahs-munozara nuqtalaridan biri – aynan shu "funksiyani oshirish
tadqiqotlarining" tijoriylashtirilishi bo'lib, koronavirus aynan shundan kelib chiqqan va qochib ketgan, qanday bo'lmasin.
Va ushbu patogenlarni almashish hamda ularni tijoratlashtirish va moliyalashtirish — bu hanuzgacha
kelishuvga erishilmagan asosiy masalalardan biridir.
"Gain-of-function" funksional tadqiqot deb ataladi. U qaysi maqsadda olib borilishiga qarab, biologik qurollar bo'yicha
tadqiqotlar deb ham tasvirlanishi mumkin, bu aslida taqiqlangan va taqiqlash kerak bo'lgan tadqiqotlardir hamda
mavjud bo'lgan Biologik qurollar konventsiyasiga kiradi.
Ammo bu yerda, deyish mumkinki, uni targ'ib qilish va moliyalashtirish amalga oshirilmoqda. Va bu mutlaqo tushunarsiz.
Ushbu kelishuv – pandemiya kelishuvi – chinakam barcha chegaralarni, barcha qizil chiziqlarni buzadi.
Bu katta biznes! Boshqa hech narsa emas; aslida, oxir-oqibat bu, albatta, pul, hokimiyat va nazoratga xizmat qiladi.
Nazorat, masalan, men pandemiyani e'lon qilaman, shunda favqulodda rejim joriy etiladi – buni biz Germaniyadan yaxshi bilamiz.
Oddiy huquqiy qoidalar amal qilmaydi. Bizga endi hech narsa qilishga ruxsat berilmaydi. Shunday
deyish mumkinki, tibbiy harbiy holat e'lon qilindi.
Va biz o'lib qolishimiz mumkin, chunki bu dahshatli, dahshatli o'ldiruvchi viruslarga qarshi tabiiy
immunitetimiz yo'q, shuning uchun bizga vaksina kerak.
Ammo bu vaksina, albatta, 10 yil davomida ishlab chiqilishi mumkin emas.
Shunday qilib, albatta, biz farmatsevtika qonunchiligi bo'yicha barcha ushbu xavfsizlik qoidalarini – nemis, yevropa va xalqaro
qonunchilikni – to'xtatishimiz kerak, chunki bizda dahshatli, dahshatli pandemiya bor, – deydi nomi
doim yodimdan chiqib qoladigan bir SPD siyosatchisi.
Men ham hech narsa o'ylay olmayapman.
Ammo, deyish mumkinki, bizda favqulodda vakolatlar mavjud. Bizda favqulodda tasdiq bor, xuddi
COVIDga qarshi to'rtta emlashda bo'lgani kabi.
Biz barcha xavfsizlik choralarini va tekshiruvlarini to'xtatdik, chunki JSST bosh direktori yana,
deyish mumkinki, "pandemiya" kartasini ishga soldi.
Va sehrli so'z nima? 'Xalqaro darajada tashvish uyg'otadigan jamoat salomatligi favqulodda vaziyati', PHEIC.
Uni qanday talaffuz qilasiz? Fake! Maylimi? Yaxshimi?
Bu noaniqlik hattoki ataylab qilingan bo'lishi mumkin, biz bilmaymiz.
Demak, rejalar shundan iborat, va ushbu Xalqaro Sog'liqni Saqlash Nizomlari har doim karantin va test o'tkazish kabi
chora-tadbirlarni, shuningdek majburlovchi choralarni nazarda tutgan – ular hozirda koronavirusga nisbatan amalda joriy
etilgan, va hozirgacha hammasi yetarlicha tartibga solinmaganligi hisoblanadi, shuning uchun
qoidalarni yanada qattiqlashtirish istagi mavjud.
Rein keladi, sen va men, bu holatni tanqidiy nuqtai nazardan ko'rib chiqadigan bo'lsak,
JSSTga ko'ra sog'liq uchun xavf hisoblanamiz.
Vaksina tanqidchisi JSSTga nisbatan eng katta o'n tahdidlardan biridir.
Iltimos, Google'da "o'nta eng katta sog'liq xavfi" deb qidiring va siz emlash tanqidchisini topasiz, u hozirda ham, kelajakda ham
jinoyatchi sifatida ta'qib qilinadi, odamlar uni jim qilishni xohlaydi, odamlar asosan ham… Xo'p, Interpol
allaqachon bir turdagi "kibermakon" ni tashkil qilgan.
Agar biz JSST bayonotiga mos kelmaydigan tegishli ma'lumotni e'lon qilsak, biz kiberjinoyatchi bo'lib qolishimiz mumkin.
Demak, bu ikki reja – Xalqaro sog'liqni saqlash qoidalari (IHR) va pandemiya
shartnomasi – hech qanday yaxshi niyatni ko'zlamaydi.
Xo'sh, hali Rojdestvo sovg'asini olmaganlar uchun – bu kichik reklama tanaffusi – men bu kitobni tavsiya
qilaman. Ha, men uni haqiqatan ham yozganman... bu mening eng qiyin kitobim, yettinchi kitobim edi.
Bu juda qiyin bo'ldi. Men uni o'qishga juda oson bo'ladigan tarzda yozishga harakat qildim.
Har bir sahifada sarlavha, ya'ni bob mavjud. Ular qisqa boblardir.
Siz uni shunchaki varaqlab ham o'tishingiz mumkin. Ammo shunda bizga qancha yolg'on aytilgani
va aldanganimiz haqida tasavvur hosil bo'ladi.
Men bu kitobni shart bilan takror-takror qarzga berilishini va sovg'a qilinishini xohlayman: bir haftadan so'ng uni boshqalarga
uzating! Chunki bu ma'lumot dunyoga tarqalishi kerak.
Hozirgi rivojlanishga qaytsak: 2024-yil 1-iyun kuni biz Jenevada edik, biz, xalqaro huquqshunoslar guruhi, u yerda
namoyish o'tkazdik – xullas, men emas, huquqshunoslar emas, balki avvalo namoyish tashkil etildi.
Biroq, biz xalqaro matbuot anjumanini ham o'tkazdik, chunki IGT va pandemiya shartnomasi o'sha yerda hal qilinishi kerak edi, bu
esa aslida JSSTning o'z qoidalariga zid, chunki yakuniy loyiha Jahon sog'liqni saqlash assambleyasining 194 ta a'zo
davlati tomonidan ovoz berish uchun to'rt oy oldin taqdim etilishi kerak. Ular esa faqat ikki kun oldin taqdim etildi!
Menimcha, agar o'sha a'zolar hanuzgacha u yerda bo'lganida, ularni ehtimol Jenevadagi JSSTda qamoqqa olib,
nimadirga imzo qo'ymasalar chiqarmagan bo'lardi. Buni qanday sodir bo'lgani juda shubhali.
Har holda, ular bu to'rt oylik muddatni inobatga olmagan holda IGVga katta o'zgarishlar kiritishdi va uchdan ikki
ko'pchilikni talab qiladigan pandemiya shartnomasidan oddiy ko'pchilikni talab qiladigan IGVga ancha siljishdi.
Katta tartibsizlik bo'ldi, va men tan olamanki, biz ularning qabul qilinmasligini umid qilgandik, lekin ertasi kuni ertalab
aslida nimadirni o'tkazib yuborishganini bilib oldik. Shubhali!
Bu haqiqatan ham qonun ustuvorligi ko'rinishidagi aldov, va men iyun oyida bunga juda tushkun bo'lganimni tan olaman.
Endi bu davom etmoqda, ular Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti pandemiya shartnomasini muzokara qilishni davom ettirmoqdalar.
Hammasi pul haqida. Rivojlanayotgan mamlakatlar ko'proq pul xohlaydi, sanoatlashgan
mamlakatlar esa patentlaridan voz kechishni istamaydi.
Bu barchasi haqiqiy bahs-munozaralardir, lekin biz funktsiyani oshirish tadqiqotlari, ya'ni aynan shu funksional tadqiqotlar,
terrorchilarning biologik qurol hujumini oldini olish va vaksinalar ishlab chiqish uchun zarur deb hisoblangan
o'zgartirilgan viruslarga qarshi emasligimizni qabul qilmaymiz… Ahmoqona gap, ularni o'zlari
rivojlantiradilar, keyin esa vaksina ishlab chiqish uchun.
Men 2015-yildagi James Bond filmi Spectre'ni tavsiya qilaman, unda u ajoyib tarzda tasvirlangan.
Ha, pandemiya bitimi hali rasmiy ravishda yakunlanmagan, lekin u may oyining oxirida Jenevada bo'lib o'tadigan keyingi
Jahon sog'liqni saqlash assambleyasida hal qilinishi kerak va ehtimol qabul qilinadi. Umid qilamanki, bunday bo'lmaydi.
Boshqa tomondan, bu faqat qog'oz, shuning uchun biz dunyoda voqealar qanday rivojlanganini, masalan, Kla.TV va biz hammamiz
orqali xabardorlik qanday oshganini ko'rishimiz kerak, va biz hukumatlarimizga aytishimiz kerak... xullas, Germaniya, Germaniya
pandemiya shartnomasining harakatlantiruvchi kuchi, to'g'rimi?
Germaniyada hukumat haqida qayg'urishimiz shart emas... bu hukumat hokimiyatda turganicha, biz ko'p narsa kutolmaymiz,
chunki u JSSTga juda ko'p pul ajratadi, bu tashkilot esa, aytish kerakki, farmatsevtika va
ma'lumotlar biznesida ham faol ishtirok etadi.
Ular foyda ko'rishmoqda va foyda ko'rishni xohlashmoqda. Buni amalga oshirar ekan, ular bizning sog'ligimiz va hayotimizni
xavf ostiga qo'ymoqda. Men buni juda jinoyat deb bilaman!
Biz buni to'xtatishimiz kerak va biz buni to'xtatamiz.
Biz buni to'xtatamiz! Biz bunga qodirmiz, hozircha ismini eslay olmayotgan bir kishining so'zlariga ko'ra.
Ammo juda qisqacha, xonim Bahner: demak, kalit, shunday deyish mumkin bo'lsa, ma'rifatli jamiyat bo'larmidi?
Ya'ni, biz siz kabi ekspert va, aytish mumkin bo'lsa, advokat sifatida bildirmoqchi bo'lgan narsalarni yetkazishda
qo'llab-quvvatlaymiz va yordam beramiz. Aksariyat advokatlar oddiy fuqarolar, masalan men
kabi, tushunadigan tarzda gapira olmaydilar.
Lekin siz buni uddalaysiz, xabarni yetkazib bera olasiz, biz uni odamlarga yetkazamiz.
Ammo men ma'rifatli jamiyat adliya tizimining faoliyatini tiklash kaliti ekaniga ishonaman, toʻgʻrimi?
Siz, advokat sifatida, u yerda haqiqatan ham xolis sudya o'tirgani uchun yana to'g'ri ishlay olasiz, to'g'rimi?
Xo'sh, ta'lim va ma'lumot hamda o'zini xabardor qilishga bo'lgan istak birinchi qadamdir.
Keyin bu odamlarga "yo'q", "to'xtang" deb aytishga va harakatga o'tishga jur'at etish uchun imkoniyat yaratilishi kerak.
Shunday qilib, bu jasorat ikkinchi qadam bo'ladi.
Chunki ishingizni yo'qotishdan qo'rqish, ijtimoiy jihatdan chetlanish va hokazo... Biz ularning barchasini o'zimizga qabul
qilamiz, biz allaqachon bitta katta oila bo'lib qoldik, bu qanday ekanini bilamiz, ta'qib qilinish, chetlanish,
tuhmatga uchrash, birdaniga turli xil ayblar bilan yuzma-yuz qolish qanday his ekanini bilamiz.
Albatta, biz qonun ustuvorligiga, demokratiyaga va bizning eng yaxshi manfaatlarimizni ko'zlaydigan davlatga ishonadigan,
biz kabi jasur jonlarni mamnuniyat bilan qabul qilamiz.
Bularning hammasi ahmoqlik, biz unga ishondik, lekin endi yaxshiroq bilamiz: ta'lim birinchi
qadam – shuning uchun sizga ham katta rahmat!
Juda katta rahmat. Oxirgi savol, ha?
Bu davrda biz veb-saytlar, Telegram, YouTube, turli kanallar va hokazo orqali ko'p ma'lumot taqdim etamiz.
Agar senzura yanada kuchayaversa, ko'plab narsalar imkonsiz bo'lib qoladi va inqiroz yuz bersa, ko'pchilik odamlar yolg'iz
qoladi, chunki ular har doim advokat Bahnerning hissalarga tayanib kelishgan, ammo
mintaqaviy darajada hech qachon tarmoq o'rnatmagan.
Sizningcha, bugungi dunyoda odamlar mahalliy darajada bir-birini tanishi, anonimlikdan chiqib,
mintaqaviy darajada tarmoq yaratishi ham muhim omilmi?
Bu, aslida, binoda, ko'chada va mahallada eng muhim choralaridan biridir.
Va yoningizda yashaydigan odamlar va ularning manzillarini yozib qo'ying – ularni ziyorat qiling!
Ba'zan siz faqat tashqarida yoki restoranlarda uchrashgan bo'lishingiz mumkin, shuning uchun u yerga mashinada borishingiz
yoki piyoda yurishingiz mumkin, va men aslida tarmoqlanish uchun chegarani shunday
belgilardim: qayerga hanuz piyoda borishim mumkin?
Men bir soatda 5 kilometrni bosib o'tishim mumkin, to'g'rimi?
Demak, bu besh kilometrli doira – albatta, mahalliy tarmoqlanish tibbiy yordam, suv ta'minoti, oziq-ovqat, dori-darmon va, albatta,
bir-birimizga yordam berish nuqtai nazaridan eng muhim narsa.
Buni yana kerak bo'lishi mumkin. Ha, muhim eslatma, muhim choralar!
Ushbu intervyu uchun katta rahmat, Beate Bahner xonim.
Biz sizga davom etayotgan ta'lim ishlaringizda katta muvaffaqiyatlar tilaymiz.
Menimcha, siz buni allaqachon tasvirlab qo'ygan ekansiz: ba'zan "Ey, endi nima bo'ladi?"
deb o'ylab, biroz tushkunlikka tushib qolasiz.
Lekin siz umid va ishonchni taratasiz – menimcha, bu ajoyib! Buni tomoshabinlarga ham yetkazishimiz mumkinmi? Xo'p, rahmat.